 |
| Tổng thống Donald Trump từ lâu đã muốn thu hẹp vai trò của Mỹ trong NATO, liên minh mà ông nhiều lần chỉ trích là không còn mang lại lợi ích đáng kể cho Washington. |
Báo Politico dẫn lời hai nhà ngoại giao giấu tên của NATO cho biết, thông tin trên do cố vấn Bộ Chiến tranh Mỹ Alexander Velez-Green đưa ra trong cuộc họp kín giữa các giám đốc chính sách NATO hôm 23/5.
| More from WVR |
 ‘Chiêu bài’ mới của Tổng thư ký NATO để lôi kéo Mỹ |
Xu hướng chuyển trọng tâm của Mỹ
Động thái trên phản ánh nỗ lực kéo dài nhiều năm của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm thu hẹp vai trò của Mỹ trong NATO, liên minh mà ông nhiều lần chỉ trích là không còn mang lại lợi ích đáng kể cho Washington. Quyết định này cũng cho thấy xu hướng chuyển trọng tâm quân sự của Mỹ sang các khu vực khác, đặc biệt là Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Trước đó, ông Trump từng khiến các đồng minh châu Âu lo ngại khi tuyên bố sẽ rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức. Sau đó, kế hoạch này được làm rõ là bao gồm 4.000 quân đang đồn trú tại Ba Lan. Gần đây nhất, ông đổi hướng và thông báo sẽ triển khai thêm 5.000 binh sĩ tới Ba Lan.
Theo các nhà ngoại giao, quy mô và hình thức cắt giảm cụ thể hiện chưa được hoàn tất, đồng thời Mỹ cũng chưa đưa ra bất kỳ mốc thời gian rõ ràng nào cho quá trình rút lực lượng. Washington cũng trấn an các đồng minh rằng năng lực răn đe hạt nhân của Mỹ sẽ không thay đổi.
Một nhà ngoại giao NATO khác cho biết, cuộc họp vừa qua không đưa ra "mọi chi tiết cụ thể", song kế hoạch hiện đã rõ ràng hơn. Theo nguồn tin này, mức độ cắt giảm sẽ phụ thuộc vào khả năng các đồng minh khác có thể thay thế năng lực quân sự của Mỹ tới đâu. Một số năng lực có thể giữ nguyên, trong khi số khác có thể bị cắt hoàn toàn hoặc giảm xuống còn một nửa, thậm chí một phần ba.
Nguồn tin cũng nhấn mạnh tiến trình này liên quan trực tiếp tới độ tin cậy của năng lực răn đe và phòng thủ của NATO, vì vậy việc triển khai sẽ phức tạp và chưa có quyết định cuối cùng ngay cả trong nội bộ Mỹ.
Các đồng minh châu Âu và Mỹ nhiều khả năng sẽ tiếp tục thảo luận vấn đề này tại hội nghị Xây dựng Lực lượng của NATO vào tháng tới. Tại hội nghị này, các nhà hoạch định quân sự quốc gia xác định những năng lực và điều kiện mà họ có thể đóng góp cho liên minh.
Theo Mô hình lực lượng của NATO, các nước thành viên định kỳ xác định số binh sĩ và trang thiết bị sẵn sàng dành cho các chiến dịch của liên minh trong trường hợp xảy ra xung đột. Tuy nhiên, Washington hiện muốn thu hẹp các cam kết này.
Khoảng trống khó lấp đầy
Giám đốc phân tích quân sự Jennifer Kavanagh thuộc Tổ chức nghiên cứu Ưu tiên quốc phòng tại Washington nhận định, việc Mỹ cắt giảm lực lượng sẽ tạo ra những khoảng trống khó có thể lấp đầy nhanh chóng, đặc biệt với các khí tài như tàu ngầm và máy bay ném bom chiến lược.
Tuy nhiên, bà cho rằng, châu Âu không nhất thiết phải thay thế hoàn toàn các năng lực mà Mỹ rút đi. Theo bà, điều quan trọng là châu Âu cần xác định rõ những năng lực thực sự cần thiết để tự phòng thủ và đầu tư phát triển phù hợp. Bà nhận định châu Âu có thể thực hiện điều này trong vòng 5 năm.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng khẳng định với các ngoại trưởng NATO rằng, Mỹ sẽ tiếp tục điều chỉnh hiện diện quân sự tại châu Âu, song quá trình này sẽ được tiến hành theo cách phối hợp với các đồng minh.
Phát biểu tại thành phố Helsingborg của Thụy Điển, ông Rubio cho biết, các đồng minh đều hiểu rằng sự hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu sẽ được điều chỉnh và quá trình này đã được thảo luận với các đối tác trong liên minh.
Người phát ngôn NATO Allison Hart cũng thừa nhận, liên minh “đã phụ thuộc quá nhiều vào lực lượng và năng lực của Mỹ”. Theo bà, khi châu Âu và Canada tăng đầu tư quốc phòng và phát triển thêm năng lực quân sự, cán cân trách nhiệm trong NATO sẽ dần thay đổi.
Bà cho rằng, sự thay đổi này sẽ giúp củng cố các kế hoạch phòng thủ của NATO bằng cách giảm sự phụ thuộc quá mức vào một đồng minh duy nhất, đồng thời phản ánh xu hướng chuyển dịch rộng lớn hơn đang diễn ra trong liên minh.
| Bí ẩn dưới lòng đất thủ đô Helsinki: Chiến lược phục hồi quốc gia của Phần Lan Trong bối cảnh xung đột Ukraine làm thay đổi tư duy an ninh toàn cầu, Phần Lan đang nổi lên như một hình mẫu đặc ... |
| Mỹ kêu gọi NATO chuẩn bị ‘kế hoạch B’ với Iran nếu căng thẳng leo thang Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 22/5 đã kêu gọi các nước NATO chuẩn bị một “kế hoạch B” trong trường hợp Iran tiếp tục ... |
| NATO lộ rạn nứt, 5 đồng minh lớn quay lưng với kế hoạch chi tiền cho Ukraine Năm quốc gia thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) gồm Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Italy và Canada đã phản ... |
| Chuyến thăm của Bộ trưởng Ngoại giao Margus Tsahkna tạo động lực mới cho quan hệ Việt Nam-Estonia phát triển thực chất và hiệu quả hơn Bộ trưởng Ngoại giao Estonia Margus Tsahkna sẽ thăm chính thức Việt Nam từ 22-24/4. Nhân dịp này, Đại sứ Việt Nam tại Phần Lan ... |
| Kêu gọi châu Âu bình tĩnh trước kế hoạch Mỹ rút quân, Tổng thống Phần Lan: 'Đã đến lúc nói chuyện với Nga' Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb kêu gọi các nước châu Âu “bình tĩnh và hạ nhiệt” trước những lo ngại về khả năng Mỹ ... |
