Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 8]

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Bellay Joachim du (1522-1560) là nhà thơ trữ tình thời Phục hưng.
Bellay Joachim du (1522-1560) là nhà thơ trữ tình thời Phục hưng.

Bellay Joachim du (1522-1560) là nhà thơ trữ tình thời Phục hưng. Tác phẩm chính: Những di tích cổ của La Mã (1558), Luyến tiếc (1558). Luyến tiếc là tập thơ gồm 191 bài thơ thể loại sonnet, được Bellay viết sau bốn năm ở Rome giúp việc một người anh em họ (Jean du Bellay, giám mục và đại sứ).

Bellay rung cảm với hai nguồn cảm hứng bi thương (nỗi buồn tha hương, những thất vọng trước thực tế nghiệt ngã), trào phúng (chỉ trích những cái xấu xa ở cung điện Giáo Hoàng). Thơ điêu luyện, du dương, khiến Bellay là nhà thơ trữ tình có cá tính nhất nước Pháp vào thế kỷ XVI.

***

Bergson Henri (1859-1941) là nhà triết học duy tâm thần bí, ông nhận giải thưởng Nobel Văn học năm 1927. Tác phẩm chính: Luận văn về những dữ kiện trực cảm của ý thức (1889), Vật chất và trí nhớ (1896), Sự tiến hóa sáng tạo (1907), Hai nguồn của luân lý và tôn giáo (1932), Cái cười (1899)

Vật chất và trí nhớ trình bày những thuyết tâm lý học của Bergson và quan niệm của ông về quan hệ giữa tinh thần và vật chất qua một ví dụ cụ thể: Trí nhớ. Bergson phân biệt hai hình thức của trí nhớ:

1) Trí nhớ máy móc - là trí nhớ quán tính, hướng về hành động, có tính vật chất (cơ thể);

2) Trí nhớ thuần túy mang tính biểu tượng không nằm trong óc (cơ thể) mà trong vô thức phi vật chất: từ đó, những ký ức vọt nổi lên, trở lại theo nhu cầu của hành động từng lúc.

Lập luận của Bergson cố gắng khẳng định sự tồn tại thực của tinh thần và vật chất, đồng thời, đưa ra một giải pháp cho mâu thuẫn nhị nguyên luận giữa tinh thần và vật chất.

***

Bernanos Georges (1888-1948) là nhà văn Công giáo (phe hữu). Tác phẩm chính: Những nghĩa trang lớn dưới ánh trăng (1938), Dưới ánh mặt trời của quỷ Satan (1926, tiểu thuyết), Sự dối trá (1928, tiểu thuyết), Một tội ác (1935, tiểu thuyết), Nhật ký của một cha xứ nông thôn (1936, tiểu thuyết).

Dưới ánh mặt trời của quỷ Satan là tiểu thuyết đầu tiên khẳng định tài năng của Bernanos. Ông đề cập vấn đề cái Ác luôn ám ảnh các tâm hồn và cuộc đấu tranh để cứu vớt tâm hồn.

Cô gái Mouchette, chán ngán đời sống tẻ nhạt tỉnh nhỏ, hiến thân cho Hầu tước de Cadignan. Cô có thai và bị Hầu tước ruồng bỏ. Để trả thù, cô bịa ra nói với Cadignan rằng cô là nhân tình của bác sĩ Gallet, nghị sĩ vùng ấy. Cô giết Cadignan trong một trường hợp khá mập mờ khiến ai cũng tưởng là Cadignan bị tai nạn. Trở thành tình nhân của bác sĩ Gallet, cô thú nhận tội ác và yêu cầu Gallet phá thai. Trong một cơn điên loạn, cô đẻ và thai chết. Cô bị Quỷ Ác ám nên phải một mình mang cái tội ác mà không ai chịu chia gánh nặng ấy.

Xuất hiện linh mục nông thôn Donissan, một tâm hồn day dứt, khổ hạnh, có đức tin sôi nổi đến phát sợ. Ông gặp Mouchette và biết cách cư xử khiến cô nói ra tội ác của mình, tâm hồn cô thư thái và cô tự sát. Khi cô hấp hối, ông đưa cô vào nhà thờ, mặc dù đó là điều cấm đối với người tự sát... Hai tâm hồn của linh mục và của Mouchette đã được Chúa bố trí để cứu vớt nhau. Ông được tôn sùng như một vị Thánh và chết trong một cơn đau tim.

***

Bernard Tristan (1866-1947) là nhà viết hài kịch trào phúng nhẹ nhàng. Tác phẩm chính: Tiếng Anh như người ta nói (1899).

Tiếng Anh như người ta nói là vở hài kịch nhẹ nhàng một hồi, pha trò bằng cách “ông nói gà bà nói vịt”. Vai chính là một anh chàng phiên dịch tiếng Anh không biết một chữ tiếng Anh nào, do đó gây ra một loạt hiểu lầm, dẫn đến... một cuộc hôn nhân. Tác giả nêu lên một cách rất tự nhiên sự nhu nhược trong đời sống hàng ngày của đa số người.

***

Boileau Despréaux Nicolas (1636-1711) là nhà văn, lý luận gia văn học cổ điển Pháp và châu Âu (thế kỷ XVII-XVIII). Tác phẩm chính: Thư văn vần (1669-1695), Nghệ thuật thi ca (1674), Cái giá để sách kinh ở nhà thờ (1863, trường ca diễu cợt).

Nghệ thuật thi ca gồm bốn bài ca:

1/ Những nguyên tắc chung cho tất cả các thể loại (cần có cảm hứng; biết tài năng của bản thân; văn phù hợp với lý tính, tránh cường điệu, cần sáng sủa, cần có sự phê bình).

2/ Những thể loại thứ yếu: thơ sầu, đoản thi, sonnet, ba-la-dơ, thơ trào phúng... (nêu lên phương châm).

3/ Những thể loại lớn: bi kịch (nguồn gốc Hy Lạp, đánh giá sân khấu Trung cổ, đề ra quy tắc cho bi kịch cổ điển); hùng ca (chủ trương sử dụng cái huyền diệu cổ Hy Lạp - La Mã, không sử dụng cái huyền diệu Kito giáo); hài kịch (đánh giá Terentius và Molière).

4/ Những lời khuyên về lẽ phải thông thường (bon sens) và đạo lý; thơ không thể tầm thường được; có nhà phê bình tốt giúp; yêu đức hạnh; không chạy theo tiền; đề cao vua Louis XIV đã nâng cao vị trí nhà thơ.

'Tiên học lễ, hậu học văn': Không chỉ là triết lý giáo dục mà còn là nét văn hóa của dân tộc

'Tiên học lễ, hậu học văn': Không chỉ là triết lý giáo dục mà còn là nét văn hóa của dân tộc

Trước đề xuất bỏ khẩu hiệu 'Tiên học lễ, hậu học văn' của GS. Trần Ngọc Thêm, có người đồng tình nhưng không ít người ...

Chỉnh đốn trường học để thực thi 'văn hóa học đường'?

Chỉnh đốn trường học để thực thi 'văn hóa học đường'?

Để triển khai và thực thi thật tốt "văn hóa học đường" không có gì khác chính là phải làm cho cán bộ quản lý, ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Sở GD&ĐT Thành phố Hồ Chí Minh nói gì trước những 'bất thường' ở kỳ thi học sinh giỏi quốc gia?

Sở GD&ĐT Thành phố Hồ Chí Minh nói gì trước những 'bất thường' ở kỳ thi học sinh giỏi quốc gia?

Baoquocte.vn. Lãnh đạo Sở GD&ĐT Thành phố Hồ Chí Minh vừa có phản hồi liên quan đến những 'bất thường' ở kỳ thi học sinh giỏi quốc gia tại thành phố.
Man Utd: Ronaldo sẽ là đội trưởng; Erik ten Hag ra yêu cầu 'gắt' và thuyết phục De Jong

Man Utd: Ronaldo sẽ là đội trưởng; Erik ten Hag ra yêu cầu 'gắt' và thuyết phục De Jong

Baoquocte.vn. Báo Thế giới & Việt Nam cập nhật những tin tức của CLB Man Utd, tình hình chuyển nhượng cầu thủ và các vấn đề liên quan đến huấn luyện ...
Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Hiệu trao đổi với Hội trí thức chuyên gia người Việt Nam tại Thụy Sỹ

Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Hiệu trao đổi với Hội trí thức chuyên gia người Việt Nam tại Thụy Sỹ

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Phạm Quang Hiệu khẳng định thế hệ trí thức trẻ kiều bào dù sinh ra và lớn lên ở đâu cũng là một bộ phận không tách rời.
IAEA tiết lộ thông tin bên trong nhà máy điện hạt nhân của Ukraine do Nga kiểm soát

IAEA tiết lộ thông tin bên trong nhà máy điện hạt nhân của Ukraine do Nga kiểm soát

Baoquocte.vn. Có thông tin cho rằng, IAEA đang đàm phán với Ukraine và Nga để cho các chuyên gia của tổ chức này tiếp cận nhà máy điện hạt nhân Zaporozhye.
Thăm bạn hàng vũ khí 'khủng', Bộ trưởng Quốc phòng Israel tính ký 'tuyên bố an ninh đặc biệt'

Thăm bạn hàng vũ khí 'khủng', Bộ trưởng Quốc phòng Israel tính ký 'tuyên bố an ninh đặc biệt'

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Benny Gantz dự kiến sẽ đến Ấn Độ vào tuần tới và ký kết một 'tuyên bố an ninh đặc biệt'.
Kinh tế thế giới nổi bật (20-26/5): Đức nói ‘cấm vận không ngẫu nhiên làm Nga suy yếu’, Moscow kiên quyết giao dịch Ruble, tín hiệu vui Mỹ-Trung

Kinh tế thế giới nổi bật (20-26/5): Đức nói ‘cấm vận không ngẫu nhiên làm Nga suy yếu’, Moscow kiên quyết giao dịch Ruble, tín hiệu vui Mỹ-Trung

Baoquocte.vn. Lạm phát, lãi suất tăng, xung đột Nga-Ukraine, cấm vận dầu mỏ, thanh toán khí đốt bằng đồng Ruble… là những tin kinh tế thế giới nổi bật.
Kinh tế Trung Quốc mở bung cửa, coi doanh nghiệp nước ngoài như trong nước - tảng băng đã được phá vỡ?

Kinh tế Trung Quốc mở bung cửa, coi doanh nghiệp nước ngoài như trong nước - tảng băng đã được phá vỡ?

Baoquocte.vn. Kinh tế Trung Quốc sẽ bước sang một giai đoạn mới, cao hơn. Chỉ là nền kinh tế thứ hai thế giới sẽ bước thế nào trên con đường này?
Mỹ chẳng còn vội vã trong việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran, vì sao?

Mỹ chẳng còn vội vã trong việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran, vì sao?

Baoquocte.vn. Dường như đã có một sự thay đổi của Mỹ rằng việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran 2015 sẽ tốt hơn những lựa chọn thay thế khác.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 27/5/2022: Tuổi Thìn công việc thuận lợi

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 27/5/2022: Tuổi Thìn công việc thuận lợi

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 27/5/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc,...
Lịch âm 27/5, âm lịch hôm nay Thứ Sáu ngày 27/5/2022 ngày tốt hay xấu? Lịch vạn niên 27/5/2022

Lịch âm 27/5, âm lịch hôm nay Thứ Sáu ngày 27/5/2022 ngày tốt hay xấu? Lịch vạn niên 27/5/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 27/5. âm lịch hôm nay 27/5. Xem âm lịch hôm nay ngày 27/5/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 27 tháng 5 năm 2022 hôm nay.
NZ Herald: 10 lý do để du khách quốc tế đến thăm Việt Nam

NZ Herald: 10 lý do để du khách quốc tế đến thăm Việt Nam

Baoquocte.vn. Việt Nam đang mở cửa chào đón du khách quốc tế, sau khi đại dịch Covid-19 qua đi. Báo NZ Herald nêu 10 lý do tại sao nên đến thăm Việt Nam.
Hình ảnh thủ đô Canberra được 'nhuộm màu' trong sắc Thu trữ tình

Hình ảnh thủ đô Canberra được 'nhuộm màu' trong sắc Thu trữ tình

Baoquocte.vn. Người dân Canberra, Australia, đang tận hưởng không khí se lạnh mùa Thu và chiêm ngưỡng 'buổi trình diễn' màu sắc của những hàng cây vào mùa thay lá.
Tuần du lịch Ninh Bình: Ngoại giao chung sức với địa phương mở cửa du lịch trở lại

Tuần du lịch Ninh Bình: Ngoại giao chung sức với địa phương mở cửa du lịch trở lại

Baoquocte.vn. Tuần du lịch Ninh Bình năm 2022 là sự kiện nhằm hưởng ứng chủ trương của Chính phủ mở lại hoạt động du lịch trong điều kiện bình thường mới.
Khai mạc Tuần du lịch Ninh Bình ‘Sắc vàng Tam Cốc – Tràng An’ năm 2022

Khai mạc Tuần du lịch Ninh Bình ‘Sắc vàng Tam Cốc – Tràng An’ năm 2022

Baoquocte.vn. Tuần du lịch Ninh Bình năm 2022 diễn ra từ ngày 21-28/5 với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật và các sản phẩm du lịch đặc sắc.
Hội chợ thị trường du lịch khu vực Arab: Giới thiệu các ý tưởng mới cho ngành du lịch hậu Covid-19

Hội chợ thị trường du lịch khu vực Arab: Giới thiệu các ý tưởng mới cho ngành du lịch hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Ra mắt lần đầu tiên vào năm 1994, đến nay ATM đã trở thành sự kiện thường niên thu hút hàng ngàn công ty và doanh nghiệp du lịch trên thế giới.
Khai mạc Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022

Khai mạc Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022

Baoquocte.vn. Tối 20/5, Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022 đã khai mạc trọng thể ở quảng trường trước sân vận động Mỹ Đình, Hà Nội.
Giải thưởng Văn học tuổi 20: Vinh danh hai cây bút mới

Giải thưởng Văn học tuổi 20: Vinh danh hai cây bút mới

Baoquocte.vn. Nhà xuất bản Trẻ đã trao hai giải cao nhất của Giải thưởng Văn học tuổi 20 lần thứ bảy cho tác giả Yang Phan và Duy Ân.
Cuốn sách giải mật mã mới về bệnh ung thư

Cuốn sách giải mật mã mới về bệnh ung thư

Baoquocte.vn. ‘Mật mã ung thư- Hiểu biết mới đột phá về bí ẩn ung thư’ cung cấp những hiểu biết mới nhất về căn bệnh được mệnh danh là 'hoàng đế của các loại bệnh'.
Edith Eger và những chìa khóa chữa lành tổn thương trong quá khứ

Edith Eger và những chìa khóa chữa lành tổn thương trong quá khứ

Baoquocte.vn. Trong cuốn sách 'Quà tặng cuộc sống', Edith Eger - nhà tâm lý học nổi tiếng thế giới sẽ giúp độc giả có thể giải thoát khỏi những tổn thương trong quá khứ.
Ra mắt đồng thời vở sân khấu và tiểu thuyết về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Ra mắt đồng thời vở sân khấu và tiểu thuyết về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Baoquocte.vn. Vở sân khấu và tiểu thuyết 'Nợ nước non' có nội dung về thời thơ ấu và tuổi trưởng thành của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Ra mắt bản dịch tiếng Việt tiểu thuyết ‘Giáo dục tình cảm’ của Gustave Flaubert

Ra mắt bản dịch tiếng Việt tiểu thuyết ‘Giáo dục tình cảm’ của Gustave Flaubert

Baoquocte.vn. 'Giáo dục tình cảm' của Gustave Flaubert được coi là một trong những cuốn tiểu thuyết có ảnh hưởng nhất thế kỷ XIX.
Sách mới giúp trẻ em bày tỏ quan điểm về bất bình đẳng, thế giới số

Sách mới giúp trẻ em bày tỏ quan điểm về bất bình đẳng, thế giới số

Baoquocte.vn. Trong khuôn khổ 'Những ngày văn học châu Âu 2022', ngày 14/5, bộ sách mới 'Nhịp sống đương đại' được chuyển ngữ từ tiếng Pháp đã được ra mắt.