Thổ Nhĩ Kỳ và mối quan hệ 'không thể chối từ' với Nga

Thục Phương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Rạn nứt trong quan hệ với Mỹ và những lợi ích kinh tế quá lớn với Nga là những nguyên nhân chính khiến Thổ Nhĩ Kỳ muốn trở thành đối tác của Moscow.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan từng gọi người đồng cấp Nga Vladimir Putin là 'người bạn đáng mến'. (Nguồn: Sputnik)
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan từng gọi người đồng cấp Nga Vladimir Putin là 'người bạn đáng mến'. (Nguồn: Sputnik)

Về mặt lịch sử, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ luôn là đối thủ của nhau về mặt địa chính trị. Tuy nhiên, thời gian gần đây, hai nước đã cố gắng xây dựng quan hệ đối tác ở Syria, Libya và Nagorno-Karabakh. Tuy nhiê, họ vẫn phụ thuộc nhiều vào mối quan hệ hiện tại với cường quốc lớn nhất thế giới là Mỹ.

Rạn nứt trong quan hệ Mỹ-Thổ

Ankara và Washington là hai đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), nhưng đang mâu thuẫn về một số vấn đề lớn, chẳng hạn như việc Thổ Nhĩ Kỳ mua hệ thống tên lửa phòng không S-400 của Nga - một động thái dẫn đến việc Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt vào năm ngoái.

Tiếp đến là những khác biệt đáng kể về chính sách khu vực. Cụ thể là sự ủng hộ của Mỹ đối với lực lượng Các đơn vị bảo vệ nhân dân người Kurd (YPG) ở Syria và việc Washington từ chối dẫn độ Fethullah Gulen, giáo sỹ Thổ Nhĩ Kỳ sống tại bang Pennsylvania từ cuối những năm 1990, nhưng bị chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ coi là một người bất đồng chính kiến nguy hiểm, từng kích động âm mưu đảo chính hồi năm 2016.

Theo quan điểm của Ankara, tất cả những lý do kể trên khiến Nga, chứ không phải Mỹ, có tiềm năng trở thành một đối tác chiến lược. Bản thân người dân Thổ Nhĩ Kỳ dường như cũng đồng ý với quan điểm này.

Một cuộc khảo sát tại Thổ Nhĩ Kỳ gần đây cho thấy, gần 79% người được hỏi muốn Ankara hợp tác với Moscow hơn là với Washington. Khi được hỏi: "Bạn có nghĩ Thổ Nhĩ Kỳ nên hợp tác với Mỹ trong quá trình thực hiện chính sách đối ngoại của mình hay không?", 73% người tham gia khảo sát đã trả lời "Không".

Tin liên quan
Nga chơi ‘quân bài du lịch’ với Thổ Nhĩ Kỳ và những thông điệp ‘cảnh cáo nhẹ’ đằng sau Nga chơi ‘quân bài du lịch’ với Thổ Nhĩ Kỳ và những thông điệp ‘cảnh cáo nhẹ’ đằng sau

Theo quan điểm của Điện Kremlin, rạn nứt trong quan hệ Mỹ-Thổ có thể dẫn đến sự phá hủy trật tự thế giới cũ và làm suy yếu sự thống nhất của phương Tây.

Cách đây không lâu, Thổ Nhĩ Kỳ đã sử dụng quyền phủ quyết của mình để bác bỏ việc NATO chính thức lên án Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko sau vụ Minsk ép một máy bay dân sự hạ cánh và bắt giữ nhân vật đối lập Roman Protasevich trên máy bay. Các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định, NATO không nên phản đối Belarus hoặc yêu cầu trả tự do cho các tù nhân chính trị.

Rõ ràng, trừ khi Ankara thay đổi chiến lược, NATO sẽ rất khó để có được một lập trường thống nhất đối với Belarus, đồng minh duy nhất của Nga ở châu Âu.

Áp lực từ Nga

Tuy nhiên, động thái "nghiêng về Nga" này của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan, người từng gọi người đồng cấp Nga Vladimir Putin là “người bạn đáng mến”, có mong chờ được đáp lại hay không? Và cụ thể mong muốn đó là gì?

Tháng 4/2021, Nga đã đình chỉ các chuyến bay đến các sân bay của Thổ Nhĩ Kỳ với lý do số ca mắc Covid-19 ở Thổ Nhĩ Kỳ ngày càng tăng. Thực tế cho thấy, việc Moscow gây áp lực với Ankara lại là một vấn đề hoàn toàn khác, không liên quan đến đại dịch.

Vào thời điểm đó, tại Thổ Nhĩ Kỳ, ông Erdogan đang tiếp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và các quan chức quốc phòng hai nước đang thảo luận về việc tăng cường “quan hệ đối tác chiến lược”.

Ukraine rất quan tâm đến việc mua máy bay không người lái Bayraktar do Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất, vốn có vai trò quan trọng trong cuộc xung đột Nagorno-Karabakh giữa Azerbaijan và Armenia vào mùa Thu năm ngoái. Bên cạnh đó, Kiev còn muốn triển khai các máy bay này trong cuộc đấu tranh chống lại các lực lượng thân Nga tại vùng Donbass, miền Đông Ukraine.

Moscow nói rằng, không có bất kỳ mối liên hệ nào giữa việc hủy các chuyến bay với mối quan hệ đang ấm lên giữa Ankara và Kiev. Tuy nhiên, Điện Kremlin từng nhiều lần tìm ra các cách khác để thể hiện sự không hài lòng của mình.

Năm 2015, Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi một máy bay chiến đấu của Nga ở Syria. Nga đã trả đũa bằng cách cấm nhập khẩu tất cả cà chua từ Thổ Nhĩ Kỳ. Thời điểm đó, một số người coi phản ứng của Moscow là quá yếu ớt.

Tuy nhiên, động thái này không chỉ ảnh hưởng xấu đến các nhà xuất khẩu của Thổ Nhĩ Kỳ (Nga là thị trường xuất khẩu cà chua lớn nhất của Thổ Nhĩ Kỳ), mà thực tế còn giúp đẩy mạnh sản xuất nội địa ở Nga, khi chính phủ nước này đầu tư vào các dự án nhà kính.

Lệnh cấm bay của Nga có thể khiến Ankara thiệt hại khoảng 500 triệu USD. (Nguồn: Antalya Homes)
Lệnh cấm bay của Nga có thể khiến Ankara thiệt hại khoảng 500 triệu USD. (Nguồn: Antalya Homes)

Mục tiêu đối lập nhưng lợi ích song trùng

Sự độc lập về tư duy và phương pháp của Tổng thống Erdogan trong chính sách đối ngoại có thể đã nâng cao vị thế toàn cầu của Thổ Nhĩ Kỳ, song kinh tế vẫn là điểm yếu của ông.

Theo các nhà điều hành du lịch Thổ Nhĩ Kỳ, lệnh cấm bay của Nga có thể khiến Ankara thiệt hại khoảng 500 triệu USD. Tình huống này đủ nghiêm trọng để buộc Ankara phải mời một phái đoàn y tế Nga đến thăm Thổ Nhĩ Kỳ nhằm xem xét các biện pháp an toàn được áp dụng tại các khu nghỉ dưỡng của nước này, đồng thời tiếp tục kiến nghị Moscow cân nhắc về lệnh cấm.

Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đang có kế hoạch nối lại hợp tác, chủ yếu trong lĩnh vực năng lượng. Nga đang tích cực tham gia vào việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân Akkuyu ở tỉnh Mersin của Thổ Nhĩ Kỳ và đã hoàn thành việc xây dựng đường ống dẫn khí đốt tự nhiên TurkStream.

Việc phát hiện các mỏ khí đốt tự nhiên mới ở Biển Đen thời gian gần đây đồng nghĩa Ankara sẽ có thể bớt phụ thuộc vào Nga trong lĩnh vực năng lượng. Tuy nhiên, dự án Akkuyu và hệ thống tên lửa S-400 vẫn có khả năng bảo đảm sự hiện diện lâu dài của Nga ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Mặc dù vậy, điều đó không có nghĩa là Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đang hoặc sẽ trở thành đồng minh của nhau. Hai bên có thể nhất trí về các lệnh ngừng bắn và kiểm soát các căn cứ của họ trên thực địa ở Syria và Libya, nhưng mục tiêu của họ là hoàn toàn đối lập.

Tựu chung lại, những lợi ích kinh tế quá lớn với Nga khiến Thổ Nhĩ Kỳ khó lòng "chối từ". Mặc dù vậy, bất kỳ mối quan hệ đối tác nào giữa Moscow và Ankara cũng sẽ tác động không nhỏ đến tình hình khu vực và được Washington cùng NATO theo dõi sát sao.

TIN LIÊN QUAN
Hậu thượng đỉnh Biden-Putin, Đại sứ Nga tại Mỹ trở lại Washington
5 gạch đầu dòng từ thượng đỉnh Nga-Mỹ: Nâng tầm ông Putin, khác biệt với ông Trump và còn gì nữa?
Mối tương giao Việt Nam-New Zealand trên tà áo dài của bà Đại sứ
Quan hệ EU-Thổ Nhĩ Kỳ: Brussels tính bài 'cây gậy và củ cà rốt', Ankara mong EU 'thoát khỏi mù quáng'
Nga chơi ‘quân bài du lịch’ với Thổ Nhĩ Kỳ và những thông điệp ‘cảnh cáo nhẹ’ đằng sau

(theo Asia Times)

Đọc thêm

Virus SARS-CoV-2 và cuộc chiến không hồi kết

Virus SARS-CoV-2 và cuộc chiến không hồi kết

Baoquocte.vn. SARS-CoV-2 sẽ không biến mất, nhưng bài học từ cuộc chiến với virus này sẽ giúp loài người sẵn sàng hơn trước dịch bệnh tương tự trong tương lai.
Bão số 4 trên Biển Đông: Tàu thuyền trong vùng nguy hiểm chịu tác động của gió mạnh, sóng lớn và lốc xoáy

Bão số 4 trên Biển Đông: Tàu thuyền trong vùng nguy hiểm chịu tác động của gió mạnh, sóng lớn và lốc xoáy

Baoquocte.vn. Hồi 10 giờ ngày 5/8, vị trí tâm bão số 4 ở ngay trên vùng biển ven bờ phía Đông Nam tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc).
Link xem trực tiếp Nhật Bản vs Mexico tranh hạng ba bóng đá nam Olympic 18h ngày 6/8

Link xem trực tiếp Nhật Bản vs Mexico tranh hạng ba bóng đá nam Olympic 18h ngày 6/8

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp Nhật Bản vs Mexico tranh hạng ba bóng đá nam Olympic Tokyo 2021 18h ngày 6/8.
Vụ dẫn độ CFO Huawei: Phe Huawei tố Mỹ tận dụng 'lối tắt pháp lý rất đặc quyền'

Vụ dẫn độ CFO Huawei: Phe Huawei tố Mỹ tận dụng 'lối tắt pháp lý rất đặc quyền'

Baoquocte.vn. Vòng tranh tụng cuối cùng liên quan vụ dẫn độ CFO Huawei đã khởi động ở Canada, kéo dài 2,5 tuần với hàng nghìn trang tài liệu được đệ trình.
Lan tỏa  'vaccine tinh thần' trong phòng chống dịch bệnh

Lan tỏa 'vaccine tinh thần' trong phòng chống dịch bệnh

Baoquocte.vn. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo triển khai đồng bộ các hoạt động để cường 'vaccine tinh thần' trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Thi tốt nghiệp THPT đợt 2: Số lượng thí sinh ít nhưng đòi hỏi tính công bằng cao

Thi tốt nghiệp THPT đợt 2: Số lượng thí sinh ít nhưng đòi hỏi tính công bằng cao

Baoquocte.vn. Kỳ thi tốt nghiệp THPT đợt 2 tuy số lượng thí sinh ít nhưng đòi hỏi tính công bằng rất cao, không vì ít thí sinh mà lơ là chủ ...
Cập nhật Covid-19 ngày 5/8: Indonesia vượt mốc 100.000 ca tử vong; biến thể Delta lây lan diện rộng; Chile chuẩn bị sản xuất vaccine Trung Quốc

Cập nhật Covid-19 ngày 5/8: Indonesia vượt mốc 100.000 ca tử vong; biến thể Delta lây lan diện rộng; Chile chuẩn bị sản xuất vaccine Trung Quốc

Baoquocte.vn. Theo Worldometers, đến nay, toàn cầu có gần 201 triệu ca mắc Covid-19, xấp xỉ 4,27 triệu ca tử vong và gần 181 triệu bệnh nhân bình phục.
3 cách xếp chỗ ngồi bàn dài trong chiêu đãi đối ngoại

3 cách xếp chỗ ngồi bàn dài trong chiêu đãi đối ngoại

Baoquocte.vn. Khi sắp xếp chỗ ngồi cho bàn dài trong tiệc chiêu đãi đối ngoại, các Cơ quan đại diện có thể tham khảo ba cách xếp chỗ cơ bản dưới ...
Vụ vận động viên Belarus đào tẩu: Hé lộ hành trình; Áo nhập cuộc; Ba Lan cấp thị thực cho người chồng

Vụ vận động viên Belarus đào tẩu: Hé lộ hành trình; Áo nhập cuộc; Ba Lan cấp thị thực cho người chồng

Baoquocte.vn. Theo Bộ Nội vụ Áo, nếu vận động viên chạy nước rút Belarus nộp đơn xin tị nạn tại Áo, đơn này sẽ được xử lý trong khuôn khổ luật ...
Tóc Tiên hát tặng bệnh nhân nhiễm Covid-19 trong bộ đồ bảo hộ kín mít

Tóc Tiên hát tặng bệnh nhân nhiễm Covid-19 trong bộ đồ bảo hộ kín mít

Baoquocte.vn. Trong bộ đồ bảo hộ kín mít, Tóc Tiên và nhiều nghệ sĩ hát tặng các bệnh nhân nhiễm Covid-19 tại bệnh viện dã chiến gây xúc động.
Virus SARS-CoV-2 và cuộc chiến không hồi kết

Virus SARS-CoV-2 và cuộc chiến không hồi kết

Baoquocte.vn. SARS-CoV-2 sẽ không biến mất, nhưng bài học từ cuộc chiến với virus này sẽ giúp loài người sẵn sàng hơn trước dịch bệnh tương tự trong tương lai.
Vụ dẫn độ CFO Huawei: Phe Huawei tố Mỹ tận dụng 'lối tắt pháp lý rất đặc quyền'

Vụ dẫn độ CFO Huawei: Phe Huawei tố Mỹ tận dụng 'lối tắt pháp lý rất đặc quyền'

Baoquocte.vn. Vòng tranh tụng cuối cùng liên quan vụ dẫn độ CFO Huawei đã khởi động ở Canada, kéo dài 2,5 tuần với hàng nghìn trang tài liệu được đệ trình.
Cập nhật Covid-19 ngày 5/8: Indonesia vượt mốc 100.000 ca tử vong; biến thể Delta lây lan diện rộng; Chile chuẩn bị sản xuất vaccine Trung Quốc

Cập nhật Covid-19 ngày 5/8: Indonesia vượt mốc 100.000 ca tử vong; biến thể Delta lây lan diện rộng; Chile chuẩn bị sản xuất vaccine Trung Quốc

Baoquocte.vn. Theo Worldometers, đến nay, toàn cầu có gần 201 triệu ca mắc Covid-19, xấp xỉ 4,27 triệu ca tử vong và gần 181 triệu bệnh nhân bình phục.
Vụ vận động viên Belarus đào tẩu: Hé lộ hành trình; Áo nhập cuộc; Ba Lan cấp thị thực cho người chồng

Vụ vận động viên Belarus đào tẩu: Hé lộ hành trình; Áo nhập cuộc; Ba Lan cấp thị thực cho người chồng

Baoquocte.vn. Theo Bộ Nội vụ Áo, nếu vận động viên chạy nước rút Belarus nộp đơn xin tị nạn tại Áo, đơn này sẽ được xử lý trong khuôn khổ luật pháp hiện hành.
Truyền thông Đức: Berlin cáo buộc một phụ nữ làm gián điệp cho Trung Quốc

Truyền thông Đức: Berlin cáo buộc một phụ nữ làm gián điệp cho Trung Quốc

Baoquocte.vn. Các công tố viên Đức cáo buộc Klara K., một phụ nữ mang hai quốc tịch Đức và Italy, tội hoạt động gián điệp cho Trung Quốc trong nhiều năm.
Hàng ngàn binh sĩ Mỹ và Indonesia tiến vào cuộc tập trận 'khủng' phòng thủ biển đảo

Hàng ngàn binh sĩ Mỹ và Indonesia tiến vào cuộc tập trận 'khủng' phòng thủ biển đảo

Baoquocte.vn. Hàng nghìn quân nhân Indonesia và Mỹ tham gia các hoạt động tập trận chung có quy mô lớn nhất trong lịch sử hợp tác của hai nước kéo dài 2 tuần.
Thế vận hội Olympic Tokyo 2020: Cuộc sống phải như thế !

Thế vận hội Olympic Tokyo 2020: Cuộc sống phải như thế !

Baoquocte.vn. Việc Thế vận hội Olympic Tokyo 2020 vẫn diễn ra và thành công bất chấp dịch bệnh là một biểu hiện cho quyết tâm và ý chí con người. TG&VN bình luận.
Ẩn ý đằng sau một chuyến thăm

Ẩn ý đằng sau một chuyến thăm

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin chọn Việt Nam là một trong ba điểm đến trong chuyến thăm đầu tiên đến Đông Nam Á. Hẳn có lý do?
Thách thức kinh tế, thỏa thuận hạt nhân chờ tân Tổng thống Iran

Thách thức kinh tế, thỏa thuận hạt nhân chờ tân Tổng thống Iran

Baoquocte.vn. Phục hồi nền kinh tế, tháo gỡ cấm vận, xử lý quan hệ với Mỹ là nhiệm vụ mà ông Raisi cần sớm bắt tay thực hiện sau khi nhậm chức Tổng thống Iran ngày ...
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thăm Philippines: Phía sau một thỏa thuận là....

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thăm Philippines: Phía sau một thỏa thuận là....

Baoquocte.vn. Mấu chốt trong chuyến thăm Philippines của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin được tháo gỡ là "điềm lành" được báo trước? Bình luận của TG&VN.
Quan hệ Mỹ-Ấn Độ: Đồng chí hướng, chung gánh nặng

Quan hệ Mỹ-Ấn Độ: Đồng chí hướng, chung gánh nặng

Baoquocte.vn. Chuyến thăm Ấn Độ của Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken từ ngày 27-28/7 cho thấy hai nước "cần có nhau" hơn bao giờ hết. Bình luận của TG&VN.
Mỹ rút quân khỏi Iraq: Bỏ chiến, chưa bỏ cuộc

Mỹ rút quân khỏi Iraq: Bỏ chiến, chưa bỏ cuộc

Baoquocte.vn. Mỹ rút quân khỏi Afghanistan và Iraq không có nghĩa là buông bỏ hoàn toàn cuộc chơi. Mỹ sẽ tiếp tục cuộc chơi theo kiểu chơi khác. Báo TG&VN bình luận.
Quân đội Nga: Diện mạo mới, vượt xa Mỹ?

Quân đội Nga: Diện mạo mới, vượt xa Mỹ?

Baoquocte.vn. Chiến lược cải cách mang tên 'Diện mạo mới' năm 2008 của quân đội Nga giúp nước này khẳng định vị trí cường quốc quân sự.
Ngoại giao kinh tế trong kỷ nguyên mới *

Ngoại giao kinh tế trong kỷ nguyên mới *

Baoquocte.vn. Ngoại giao kinh tế nếu được thực hiện đúng cách, có khả năng thúc đẩy quốc gia tăng tưởng mạnh mẽ.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ sắp thăm Việt Nam là ai?

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ sắp thăm Việt Nam là ai?

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin sắp thăm Việt Nam là người trung thành với các chiến lược của Tổng thống Joe Biden.
Uy lực đáng gờm của ‘thần lửa’ S-500

Uy lực đáng gờm của ‘thần lửa’ S-500

Baoquocte.vn. Hệ thống phòng thủ tên lửa S-500 Prometheus của Nga được đánh giá có sức mạnh vượt trội gấp nhiều lần so với S-400.
Không chỉ Nga, Trung Quốc cũng là mối nguy an ninh mạng hàng đầu của nước Mỹ

Không chỉ Nga, Trung Quốc cũng là mối nguy an ninh mạng hàng đầu của nước Mỹ

Baoquocte.vn. Trong một thập kỷ qua, Trung Quốc đã tái cơ cấu các hoạt động trên mạng, trở thành một đối thủ tinh vi và dày dặn kinh nghiệm của Mỹ.
Mỹ đẩy mạnh điều tra 'căn bệnh bí ẩn', tấn công các nhà ngoại giao Mỹ ở Vienna

Mỹ đẩy mạnh điều tra 'căn bệnh bí ẩn', tấn công các nhà ngoại giao Mỹ ở Vienna

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Áo ngày 17/7 cho biết nước này đang làm việc với Mỹ để truy tìm nguyên nhân một loạt nhà ngoại giao Mỹ ở Vienna bị nghi mắc chứng bệnh bí ẩn.
Phiên bản di động