Thỏa thuận hợp tác Trung Quốc - Iran: Lợi cả đôi đường

LAM TRÀ
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Thỏa thuận hợp tác kéo dài 25 năm giữa Trung Quốc và Iran được ngoại trưởng hai nước ký kết ngày 27/3 được đánh giá không chỉ tăng cường sức ảnh hưởng của Bắc Kinh ở nước ngoài mà còn giúp Tehran củng cố nền kinh tế đang “vỡ vụn”.
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và người đồng cấp Iran Mohammad Javad Zarif  ký thỏa thuận hợp tác vào ngày 27/3 tại Tehran, Iran. (Nguồn: CNBC)
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và người đồng cấp Iran Mohammad Javad Zarif ký thỏa thuận hợp tác vào ngày 27/3 tại Tehran, Iran. (Nguồn: CNBC)

Trung Quốc – Iran bắt tay, Mỹ lo lắng?

Ngày 27/3, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và người đồng cấp Iran Mohammad Javad Zarif đã ký một thỏa thuận hợp tác trên quy mô lớn về kinh tế và an ninh, kéo dài 25 năm, được phát trực tiếp trên truyền hình nhà nước Iran.

Động thái trên được xem là một trong những nỗ lực của Iran nhằm thúc đẩy các mối quan hệ ngoại giao với các cường quốc không thuộc phương Tây.

Thông tin chi tiết về thỏa thuận chưa được công bố, song theo bản dự thảo thỏa thuận được tiết lộ hồi năm ngoái, Trung Quốc sẽ đầu tư vào các dự án năng lượng hạt nhân, cảng, đường sắt và cơ sở hạ tầng khác của Iran để chuyển giao công nghệ quân sự và đầu tư vào ngành dầu khí của Iran.

Hãng thông tấn Tasnim bán chính thức của Iran ngày 27/3 cho biết, để đổi lại các khoản đầu tư, Trung Quốc sẽ nhận được nguồn cung dầu ổn định từ Iran, Hai nước cũng đồng ý thành lập ngân hàng Iran - Trung Quốc để có thể giúp Tehran né tránh các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Trước khi thỏa thuận được ký kết, Tổng thống Iran Hassan Rouhani ngày 26/3 nhấn mạnh: "Sự hợp tác này là cơ sở để Iran và Trung Quốc tham gia các dự án lớn và phát triển cơ sở hạ tầng”, trong đó có sáng kiến "Vành đai và Con đường" (BRI) của Bắc Kinh - một chiến lược phát triển và đầu tư toàn cầu rộng lớn của Trung Quốc.

Thỏa thuận này cũng làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ hợp tác giữa Tehran và Bắc Kinh vào thời điểm Trung Quốc đang tìm kiếm thêm ảnh hưởng ở Trung Đông, còn Iran đang tìm kiếm sự hỗ trợ đối với nền kinh tế đang chao đảo do ảnh hưởng từ các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Ngoại trưởng Vương Nghị: "Quan hệ của chúng tôi với Iran sẽ không bị ảnh hưởng bởi tình hình hiện nay mà sẽ là mối quan hệ lâu dài và chiến lược. Iran độc lập quyết định về mối quan hệ của mình với các nước khác và không giống như một số nước khác thay đổi lập trường chỉ với một cuộc điện thoại".

Trong những năm gần đây, Trung Quốc trở thành đối tác thương mại quan trọng của Iran, là "cửa thoát hiểm" chính của Iran trong bối cảnh Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt đối với hệ thống ngân hàng và các mặt hàng xuất khẩu chính của Iran, trong đó có dầu mỏ.

Năm 2018, chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran và áp đặt các lệnh trừng phạt nhằm buộc Tehran phải đàm phán một thỏa thuận mới và quy mô lớn hơn. Iran và Mỹ hiện tranh cãi về cách quay trở lại các cuộc đàm phán về thỏa thuận hạt nhân này.

Thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 từng mở ra triển vọng khai thông các dòng đầu tư nước ngoài vào Iran, nhưng việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận, kèm theo đó là các lệnh trừng phạt khắc nghiệt, đã ngăn cản nhiều công ty phương Tây đổ tiền vào Iran.

Giờ đây, thỏa thuận với Trung Quốc mang lại cho Iran triển vọng về một dòng đầu tư nước ngoài rất cần thiết.

Dina Esfandiary, thành viên của Tổ chức Thế kỷ (The Century Foundation) và là đồng tác giả của một cuốn sách viết về mối quan hệ của Iran với Trung Quốc và Nga, nói: “Nó (thỏa thuận với Trung Quốc) cho phép Iran cứng rắn hơn một chút. Nó sẽ khiến châu Âu và Mỹ lo lắng hơn vì có vẻ như Iran đã tìm được một lối thoát cho nền kinh tế vốn đang bị bóp nghẹt của mình”.

“Đồng minh trong mọi thời tiết”?

Lượng dầu mà Trung Quốc nhập khẩu từ Iran đã tăng mạnh trong những tháng gần đây.

Trung Quốc dự kiến sẽ nhập khẩu 918.000 thùng/ngày từ Iran trong tháng 3/2021, mức cao nhất kể từ khi Mỹ áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ hoàn toàn đối với Tehran cách đây 2 năm.

Tin tức nói trên đã khiến chính quyền của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden cảnh báo rằng họ sẽ thực thi các biện pháp trừng phạt có từ thời Tổng thống Trump nhằm vào dầu lửa của Iran, đồng thời áp dụng các lệnh trừng phạt này đối với Trung Quốc.

Việc nối lại một số hoạt động buôn bán dầu mỏ, cùng với một ngành công nghiệp trong nước được củng cố, đã thúc đẩy tăng trưởng của Iran, dù ở mức khiêm tốn. Thỏa thuận cũng được đánh giá giúp Tehran có được một số đòn bẩy trong các cuộc đàm phán hạt nhân tiềm tàng với chính quyền Biden.

Tổng thống Biden cho biết ông sẵn sàng quay trở lại thỏa thuận hạt nhân nếu Iran thực hiện các cam kết trong thỏa thuận mà nước này đã từng bước vi phạm kể từ năm 2019. Trong khi đó, Tehran đề nghị Mỹ dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt trước khi chấp nhận bất kỳ yêu cầu nào của Washington.

Tháng 2 vừa qua, Iran đã từ chối lời mời của Liên minh châu Âu (EU) tham gia các cuộc đàm phán không chính thức với Washington vì các biện pháp trừng phạt vẫn chưa được dỡ bỏ trước. Kể từ đó, hai bên vẫn "án binh bất động".

Mối quan hệ của Iran với Trung Quốc đã có từ nhiều thập kỷ trước, nhưng sự phụ thuộc ngày càng tăng của Tehran vào Bắc Kinh đã khiến nhiều người Iran chỉ trích rằng chính phủ đang dung túng để Trung Quốc có quá nhiều ảnh hưởng kinh tế đối với các lĩnh vực quan trọng của đất nước.

Tâm lý chống Trung Quốc trong đại dịch Covid-19 đã làm tăng thêm những lời chỉ trích như vậy.

Tuy nhiên, bà Esfandiary cho rằng đối với Iran, thỏa thuận với Trung Quốc giúp Iran gửi đi một tín hiệu rằng, họ có các đồng minh hùng mạnh, trong đó có một quốc gia có ghế thường trực trong Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

Mặc dù vậy, theo bà Esfandiary, mối quan hệ đối tác này có giới hạn và sẽ không làm thay đổi cách Trung Quốc kinh doanh ở Trung Đông.

Bà Dina Esfandiary khẳng định: “Trung Quốc sẽ ủng hộ Iran nếu điều đó phù hợp với lợi ích của Bắc Kinh và sẽ phớt lờ Iran nếu quan hệ đối tác không mang lại lợi ích cho Bắc Kinh".

TIN LIÊN QUAN
Thoả thuận hạt nhân Iran: Đức cảnh báo 'đùa với lửa', Mỹ đưa ra dự đoán, Trung Quốc nói về 'con đường đúng đắn nhất'
Trọng tâm chính sách đối ngoại với Nga, Iran, Trung Quốc và Triều Tiên của chính quyền Tổng thống Biden là gì?
Thêm hàng chục công ty Trung Quốc và Iran bị Mỹ điền tên vào danh sách trừng phạt
Mỹ đang đẩy Trung Quốc và Iran ‘về chung lối’?
Iran tuyên bố đàm phán 'thỏa thuận chiến lược 25 năm' với Trung Quốc
(Hellenicshippingnews/Reuters)

Đọc thêm

Tổng thống Nga: Ông Vyacheslav Volodin 'xứng đáng' làm Chủ tịch Hạ viện khóa mới

Tổng thống Nga: Ông Vyacheslav Volodin 'xứng đáng' làm Chủ tịch Hạ viện khóa mới

Baoquocte.vn. Tổng thống Nga Vladimir Putin tin tưởng đề cử ông Vyacheslav Volodin làm Chủ tịch Hạ viện Nga khóa 8.
Đối thoại ổn định chiến lược Nga-Mỹ diễn ra vào tuần tới

Đối thoại ổn định chiến lược Nga-Mỹ diễn ra vào tuần tới

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov ngày 25/9 thông báo kế hoạch tổ chức vòng tiếp theo đối thoại ổn định chiến lược với Mỹ.
Tình hình Afghanistan: Khủng hoảng hệ thống y tế, nguy cơ 'nạn đói cận kề'

Tình hình Afghanistan: Khủng hoảng hệ thống y tế, nguy cơ 'nạn đói cận kề'

Baoquocte.vn. Theo UNFPA, phụ nữ và các bé gái tại Afghanistan sẽ là những người bị ảnh hưởng nặng nề nhất vì nạn đói.
Giá tiêu hôm nay 26/9, đi ngang, thấp nhất 77.000đ/kg, thị trường trầm lắng nhưng giá sẽ tăng

Giá tiêu hôm nay 26/9, đi ngang, thấp nhất 77.000đ/kg, thị trường trầm lắng nhưng giá sẽ tăng

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước ổn định ở một số địa phương, giao dịch ở mức từ 77.000 - 81.000 đ/kg.
Covid-19 ở Việt Nam sáng 26/9: Vaccine Cuba về đến Hà Nội, Hà Nam tăng tốc xét nghiệm, Đồng Nai không thu tiền tiêm vaccine

Covid-19 ở Việt Nam sáng 26/9: Vaccine Cuba về đến Hà Nội, Hà Nam tăng tốc xét nghiệm, Đồng Nai không thu tiền tiêm vaccine

Baoquocte.vn. Kể từ đầu dịch Covid-19 đến nay, Việt Nam ghi nhận 746.678 ca nhiễm, đứng thứ 44/222 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Trung Quốc vẫn 'bất bại' ở châu Phi

Trung Quốc vẫn 'bất bại' ở châu Phi

Baoquocte.vn. Trung Quốc tiếp tục duy trì vị trí đối tác thương mại lớn nhất của châu Phi trong 12 năm liên tiếp bất chấp đại dịch Covid-19.
Vaccine Covid-19: Thêm một quốc gia quyết định tiêm mũi thứ 3

Vaccine Covid-19: Thêm một quốc gia quyết định tiêm mũi thứ 3

Baoquocte.vn. Gần 4 triệu người dân El Salvador được tiêm chủng, trong đó gần 3,3 triệu người hoàn thành phác đồ tiêm chủng.
Giá cà phê hôm nay 26/9: Arabica bật tăng liên tiếp, cà phê Việt vẫn nóng vấn đề vận chuyển

Giá cà phê hôm nay 26/9: Arabica bật tăng liên tiếp, cà phê Việt vẫn nóng vấn đề vận chuyển

Baoquocte.vn. Từ Refinitiv, giá cà phê thế giới arabica giao sau đã tăng khoảng 45,8% trong năm nay, trong khi giá cà phê robusta tăng 52,2%.
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn: Chuyến công tác của Chủ tịch nước truyền thông điệp mạnh mẽ về đường lối đối ngoại của Việt Nam

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn: Chuyến công tác của Chủ tịch nước truyền thông điệp mạnh mẽ về đường lối đối ngoại của Việt Nam

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn trả lời phỏng vấn báo chí về kết quả chuyến đi của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đến Cuba và New York.
Giá vàng hôm nay 26/9, Chưa thể bứt phá, giá vàng sẽ thử nghiệm mức 1.700 USD/ounce vào tuần tới

Giá vàng hôm nay 26/9, Chưa thể bứt phá, giá vàng sẽ thử nghiệm mức 1.700 USD/ounce vào tuần tới

Baoquocte.vn. Giá vàng đã không thể vượt mức 1.750 USD, ngay cả khi tập đoàn Evergrande của Trung Quốc đứng trước nguy cơ vỡ nợ, khiến thị trường lo lắng.
Tổng thống Nga: Ông Vyacheslav Volodin 'xứng đáng' làm Chủ tịch Hạ viện khóa mới

Tổng thống Nga: Ông Vyacheslav Volodin 'xứng đáng' làm Chủ tịch Hạ viện khóa mới

Baoquocte.vn. Tổng thống Nga Vladimir Putin tin tưởng đề cử ông Vyacheslav Volodin làm Chủ tịch Hạ viện Nga khóa 8.
Đối thoại ổn định chiến lược Nga-Mỹ diễn ra vào tuần tới

Đối thoại ổn định chiến lược Nga-Mỹ diễn ra vào tuần tới

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov ngày 25/9 thông báo kế hoạch tổ chức vòng tiếp theo đối thoại ổn định chiến lược với Mỹ.
Thủ tướng Ấn Độ: 'Mượn' tình hình Afghanistan 'bẻ' Pakistan

Thủ tướng Ấn Độ: 'Mượn' tình hình Afghanistan 'bẻ' Pakistan

Baoquocte.vn. Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cảnh báo các nước đang sử dụng chủ nghĩa khủng bố như một "công cụ chính trị"...
Bình Nhưỡng cân nhắc tham gia hội nghị thượng đỉnh liên Triều

Bình Nhưỡng cân nhắc tham gia hội nghị thượng đỉnh liên Triều

Baoquocte.vn. Ngày 25/9, em gái nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un cho biết, Bình Nhưỡng có thể tham gia hội nghị thượng đỉnh liên Triều nếu được đáp ứng các điều kiện.
Lệnh cấm vừa dỡ, Ấn Độ sẵn sàng giao hàng 8 triệu liều vaccine Covid-19 vào tháng 10

Lệnh cấm vừa dỡ, Ấn Độ sẵn sàng giao hàng 8 triệu liều vaccine Covid-19 vào tháng 10

Baoquocte.vn. Do các ca lây nhiễm và tử vong vì Covid-19 mới chậm lại, Ấn Độ dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu vaccine và sẵn sàng giao 8 triệu liều vaccine Covid-19 trong tháng tới.
Morocco tiếp nhận lô máy bay chiến đấu không người lái đầu tiên của Thổ Nhĩ Kỳ

Morocco tiếp nhận lô máy bay chiến đấu không người lái đầu tiên của Thổ Nhĩ Kỳ

Baoquocte.vn. Morocco vừa tiếp nhận lô máy bay chiến đấu không người lái của Thổ Nhĩ Kỳ trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Rabat với Algeria trong những tuần gần đây.
Tổng thống Mỹ phát biểu tại Liên hợp quốc: Trong khác trước có giống trước

Tổng thống Mỹ phát biểu tại Liên hợp quốc: Trong khác trước có giống trước

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ đề cao chủ nghĩa đa phương, khác với người tiền nhiệm. Trong 'cái khác' ấy vẫn ẩn hiện nhiều điểm không khác với người tiền nhiệm. Báo TG&VN bình luận.
Bầu cử Canada: Vạch áo cho người xem lưng

Bầu cử Canada: Vạch áo cho người xem lưng

Baoquocte.vn. Chẳng những không thể giành đa số, đảng Tự do cầm quyền của Thủ tướng Justin Trudeau còn bộc lộ nhiều điểm yếu sau cuộc bầu cử sớm tại Canada ngày 20/9.
Chính sách Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới: Châu Âu tìm giai điệu riêng

Chính sách Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới: Châu Âu tìm giai điệu riêng

Baoquocte.vn. Chính sách mới phản ánh nhận thức, quyết tâm của Liên minh châu Âu (EU) về thúc đẩy hợp tác độc lập và toàn diện hơn với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
10 điều rút ra từ sự ra đời của thỏa thuận AUKUS

10 điều rút ra từ sự ra đời của thỏa thuận AUKUS

Baoquocte.vn. Sự ra đời của AUKUS là kết quả của những nỗ lực thương lượng không ngừng nghỉ trong nhiều tháng trước đó của quan chức cấp cao Mỹ, Anh và Australia.
Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Baoquocte.vn. Thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS) tách mình khỏi nhiều cơ chế khác tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Bình luận của TG&VN.
Thượng đỉnh SCO và CSTO: Tầm nhìn riêng, quan tâm chung

Thượng đỉnh SCO và CSTO: Tầm nhìn riêng, quan tâm chung

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh SCO và CSTO thể hiện tầm nhìn riêng của Trung Quốc và Nga, chia sẻ quan tâm chung về nhiều vấn đề nóng.
Bầu cử Đức: Liên minh nào sẽ lập chính phủ sau thời bà Merkel?

Bầu cử Đức: Liên minh nào sẽ lập chính phủ sau thời bà Merkel?

Baoquocte.vn. Thay đổi về tỷ lệ ủng hộ trước thềm cuộc bầu cử Đức đang khiến tương lai của Berlin sau thời Thủ tướng Angela Merkel trở nên phức tạp hơn bao giờ hết.
Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Baoquocte.vn. Hợp tác Việt Nam-Liên hợp quốc đạt kết quả tốt, tích cực, là điển hình của một quốc gia từ thế bao vây cấm vận, từng bước hội nhập quốc tế.
Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử Canada lần thứ 44 hứa hẹn sẽ là cuộc đua sát nút giữa Thủ tướng Justin Trudeau và lãnh đạo đảng Bảo thủ Erin O’Toole.
Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Baoquocte.vn. Với 16 năm lãnh đạo nước Đức, Thủ tướng Angela Merkel giúp nước Đức trở thành một lực lượng ổn định trên bàn cờ thế giới.
Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Baoquocte.vn. Nhờ khả năng linh hoạt, biết cách thay đổi theo thời thế, sau 33 năm, tổ chức khủng bố al-Qaeda, kẻ đứng sau vụ khủng bố 11/9 vẫn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn.
Sự kiện 11/9: Hai mươi năm nhìn lại

Sự kiện 11/9: Hai mươi năm nhìn lại

Baoquocte.vn. 20 năm sau sự kiện 11/9, thế giới vẫn chưa thực sự quên được nỗi đau này, cũng như những cơn ác mộng mà chủ nghĩa khủng bố mang lại.
Phiên bản di động