Tín ngưỡng thờ Mẫu được UNESCO ghi danh-không phải là sự ngẫu nhiên

Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Đó là khẳng định của bà Trần Thị Hoàng Mai, Phó Tổng Thư ký Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam khi trả lời phóng viên sau sự kiện ngày 1/12 UNESCO chính thức ra nghị quyết công nhận “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ của người Việt” là Di sản Văn hóa Phi vật thể đại diện của nhân loại.
TIN LIÊN QUAN
tin nguong tho mau duoc unesco ghi danh khong phai la su ngau nhien Việt Nam được bầu vào Ban Tư vấn Di sản Văn hoá Phi Vật thể của UNESCO
tin nguong tho mau duoc unesco ghi danh khong phai la su ngau nhien Nhận diện di sản tín ngưỡng thờ Mẫu và “bài toán” sau vinh danh

Thưa bà, tại sao Việt Nam lại chọn Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt để trình UNESCO ghi danh?

Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu vừa được UNESCO ghi danh tại Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây không phải là sự ngẫu nhiên mà là sự đánh giá kỹ lưỡng một giá trị văn hóa bao hàm trong tín ngưỡng này. Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt chứa đựng giá trị văn hóa rất đặc sắc. Thứ nhất, đây là một tín ngưỡng dân gian mang tính bản địa sâu sắc. Thờ Mẫu có ở nhiều nước nhưng ở Việt Nam, Thờ Mẫu không chỉ là thờ những hiện tượng thiên nhiên dưới hình thức của một người mẹ- mẹ núi, mẹ nước, mẹ rừng…mà Mẫu đã được nhân thần hóa, với những người có tên, tuổi, quê quán.

tin nguong tho mau duoc unesco ghi danh khong phai la su ngau nhien
Bà Trần Thị Hoàng Mai. (Nguồn: Lao Động)

Tức là, Mẫu ở đây đã được chúng ta đã địa phương hóa, Việt hóa. Ngoài Mẫu, còn những nhân vật lịch sử có thật được thần thánh hóa để tôn thờ. Tất cả những điều đó mang tính bản địa sâu sắc. Đây là một ký ức lịch sử của dân tộc chúng ta, đồng thời phản ánh được nhiều truyền thống văn hóa, như cách chúng ta quan niệm về cuộc sống qua những bài chầu văn.

Thứ hai, những thực hành như nghi lễ, múa hát chầu văn, hay trang phục đã thể hiện nhiều điều về văn hóa Việt Nam. Thậm chí, đây được coi là một bảo tàng “sống” về văn hóa Việt Nam, nói lên lối sống, cung cách sinh hoạt, ước vọng của xã hội Việt Nam. Những hình thức diễn xướng, âm nhạc trang trí, kiến trúc đền phủ mang sâu sắc tính bản địa của Việt Nam và được truyền từ ngàn đời nay.

Bên cạnh đó, tín ngưỡng này dù mang tính bản địa sâu sắc nhưng lại dung nạp những nền văn hóa khác. Như ở một điện thần có cả đạo Phật, đạo Lão và các nền văn hóa khác, đây được coi là một nhân tố thắt chặt tình đoàn kết của các dân tộc khác nhau.

Chúng ta gặp phải những khó khăn nào trong quá trình đề cử di sản này, thưa bà?

Phải nói rằng Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt rất đặc sắc nên hồ sơ của chúng ta được đánh giá rất cao, được các chuyên gia của UNESCO đánh giá là một trong những hồ sơ tốt nhất.

Tất nhiên, chúng ta cũng có một chút khó khăn là họ đề nghị chúng ta đổi tên. Tên ban đầu là “Tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ của người Việt”. Họ đề nghị chúng ta đổi thành “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” cho đúng với nội dung chúng ta đề cập trong hồ sơ hơn. Theo đó nhấn mạnh vào khía cạnh văn hóa, khía cạnh thực hành văn hóa của hồ sơ hơn là khía cạnh tôn giáo, đúng với tinh thần của công ước 2003 về Bảo vệ các di sản văn hóa phi vật thể.

Theo bà, hồ sơ “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” được UNESCO ghi danh có ý nghĩa như thế nào đối với việc bảo tồn và phát huy di sản phi vật thể của Việt Nam?

Thứ nhất, việc làm hồ sơ này đã cho thấy chúng ta có ý thức về giá trị của tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ của người Việt. Thứ hai, cộng đồng thực hành tín ngưỡng này cũng có sự tự hào. Không những thế, đây còn là niềm tự hào chung của người Việt, là dịp để chúng ta nâng cao ý thức cũng như hiểu sâu sắc hơn giá trị tín ngưỡng thờ Mẫu. Qua đó, mỗi chúng ta thấy được trách nhiệm cần phải bảo vệ giá trị văn hóa này của dân tộc, của toàn nhân loại.

tin nguong tho mau duoc unesco ghi danh khong phai la su ngau nhien
Một buổi hầu đồng ở Nam Định. (Ảnh: Hoàng Quân)

Việt Nam hiện có 11 di sản văn hóa phi vật thể đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Tới đây ta có kế hoạch trình thêm di sản nào nữa, thưa bà?

Trong năm 2017 tới, chúng ta sẽ đề nghị UNESCO công nhận Hát Xoan từ danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp lên danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vì chúng ta đã làm tốt công tác bảo tồn và di sản này đã “sống” được. Tiếp đến là Bài chòi, chúng ta sẽ bảo vệ trước UNESCO để Bài chòi được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Những năm tới nữa, chúng ta có kế hoạch đệ trình hát Then, xòe Thái.

Việc Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu được công nhận là công sức của rất nhiều cơ quan, đơn vị, cộng đồng. Trong đó, đặc biệt là cộng đồng thực hành tín ngưỡng, họ đã bảo vệ, làm sống văn hóa này từ đời này sang đời khác. Tuy nhiên, cũng phải kể đến công sức của nhiều Bộ, ban ngành để trình hồ sơ có những căn cứ khoa học, làm nổi bật những tiêu chí của UNESCO. Các chuyên gia của Viện Văn hóa nghệ thuật, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phối hợp với các chuyên gia trong và ngoài nước để viết nên một hồ sơ rất chất lượng.

Ngoài ra, còn nhiều cơ quan như Bộ Ngoại giao đã mang văn hóa này giới thiệu với các đoàn ngoại giao nước ngoài, với các chuyên gia, đặc biệt là chuyên gia của UNESCO nhằm thuyết phục họ về giá trị rất quan trọng, đẹp của tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt.

tin nguong tho mau duoc unesco ghi danh khong phai la su ngau nhien Để các di sản văn hóa phi vật thể không bị mai một

“Nhiều di sản văn hóa phi vật thể kén người kế thừa, kén cả người thưởng thức. Nhưng không vì thế mà chúng ta để ...

tin nguong tho mau duoc unesco ghi danh khong phai la su ngau nhien Theo chân Đại sứ đi xem... hầu đồng

Tối 26/2, 22 Đại sứ và 50 các nhà ngoại giao nước ngoài đã có mặt tại Phủ Dầy (Nam Định) để được tận mắt ...

tin nguong tho mau duoc unesco ghi danh khong phai la su ngau nhien Gìn giữ nghệ thuật Chầu văn cổ

Tối 11/6, tại Hà Nội đã diễn ra Chương trình Hát Văn & Diễn xướng Hầu đồng do Trung tâm Phát triển Nghệ thuật Âm ...

Hằng Phạm

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Hội đồng Bảo an thông qua Nghị quyết về Libya, thảo luận về chống phổ biến vũ khí huỷ diệt hàng loạt

Hội đồng Bảo an thông qua Nghị quyết về Libya, thảo luận về chống phổ biến vũ khí huỷ diệt hàng loạt

Baoquocte.vn. Việt Nam đã chủ trì cuộc họp thông qua các Nghị quyết 2570 và 2571 liên quan đến tình hình Libya với 15/15 phiếu thuận.
Mỹ, Nhật cam kết phi hạt nhân hóa hoàn toàn Triều Tiên

Mỹ, Nhật cam kết phi hạt nhân hóa hoàn toàn Triều Tiên

Baoquocte.vn. Nhà lãnh đạo Mỹ, Nhật tái khẳng định cam kết đối phó với thách thức tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, trong đó có Trung Quốc và Triều ...
Bất chấp căng thẳng ngoại giao, Nga đánh giá 'tích cực' đề nghị tổ chức hội nghị thượng đỉnh Biden-Putin

Bất chấp căng thẳng ngoại giao, Nga đánh giá 'tích cực' đề nghị tổ chức hội nghị thượng đỉnh Biden-Putin

Baoquocte.vn. Moscow đánh giá 'tích cực' đề nghị tổ chức hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Mỹ Joe Biden.
Italy - Điểm đến du học ngày càng được ưa chuộng của sinh viên Việt Nam

Italy - Điểm đến du học ngày càng được ưa chuộng của sinh viên Việt Nam

Baoquocte.vn. Italy là điểm đến du học ngày càng được ưa chuộng của sinh viên Việt Nam. Đây là phát biểu của Đại sứ Việt Nam tại Italy Nguyễn Thị Bích ...
Nóng! 100% chuyên gia dự báo giá vàng tăng mạnh trong tuần tới

Nóng! 100% chuyên gia dự báo giá vàng tăng mạnh trong tuần tới

Baoquocte.vn. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử cuộc khảo sát, 100% các nhà phân tích đều lạc quan về giá vàng.
Đáp trả Warsaw, Nga quay sang trục xuất 5 nhà ngoại giao vì Ba Lan đứng về phía Mỹ

Đáp trả Warsaw, Nga quay sang trục xuất 5 nhà ngoại giao vì Ba Lan đứng về phía Mỹ

Baoquocte.vn. Quan hệ Nga-Ba Lan trở nên căng thẳng hơn trong những ngày gần đây khi hai bên liên tục đưa ra các biện pháp trừng phạt và đáp trả lẫn ...
Người Việt Nam tại Séc đồng lòng quyết tâm vượt qua đại dịch Covid-19

Người Việt Nam tại Séc đồng lòng quyết tâm vượt qua đại dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Ban chấp hành Hội người Việt Nam tại Séc đã tổ chức cuộc họp trực tuyến về tình hình phòng chống dịch Covid-19 trong cộng đồng.
Doanh nghiệp Mỹ gốc Á tổn thất nặng nề vì Covid-19

Doanh nghiệp Mỹ gốc Á tổn thất nặng nề vì Covid-19

Baoquocte.vn. Theo JPMorgan Chase, các doanh nghiệp do người châu Á làm chủ tại Mỹ đã chịu thiệt hại nặng nề trong giai đoạn đại dịch Covid-19.
Trục xuất 10 nhà ngoại giao, đưa 8 quan chức Mỹ vào danh sách đen, Nga nói sẽ 'đáp trả tương xứng'

Trục xuất 10 nhà ngoại giao, đưa 8 quan chức Mỹ vào danh sách đen, Nga nói sẽ 'đáp trả tương xứng'

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov tuyên bố trục xuất 10 nhà ngoại giao và đưa 8 quan chức Mỹ vào danh sách đen.
Tin bất động sản mới nhất: 29 nhà đầu tư muốn mua lại VietinBank Tower; Đất ở đâu đang sốt, giải pháp ‘hạ nhiệt’ là gì?

Tin bất động sản mới nhất: 29 nhà đầu tư muốn mua lại VietinBank Tower; Đất ở đâu đang sốt, giải pháp ‘hạ nhiệt’ là gì?

Baoquocte.vn. Thông tin về quy hoạch đang có nhiều ‘điểm mù’, nhà đầu tư, kinh doanh bất động sản lợi dụng việc không minh bạch về các dự án để đẩy ...
Du lịch nội địa và chiến lược phát triển trong tình hình mới

Du lịch nội địa và chiến lược phát triển trong tình hình mới

Baoquocte.vn. Diễn đàn Du lịch Nội địa toàn quốc 2021 đã được Hiệp hội Du lịch Việt Nam (VITA) phối hợp Sở Du lịch Ninh Bình, Hiệp hội Du lịch Ninh Bình tổ chức.
Vượt qua nhiều ứng cử viên sáng giá, Đầm Trầu (Côn Đảo) lọt top 25 bãi biển đẹp nhất thế giới

Vượt qua nhiều ứng cử viên sáng giá, Đầm Trầu (Côn Đảo) lọt top 25 bãi biển đẹp nhất thế giới

Baoquocte.vn. Bỏ qua nhiều điểm như Phú Quốc, Nha Trang,... Đầm Trầu là đại diện Việt Nam xuất hiện trong danh sách những bãi biển đẹp nhất thế giới 2021.
Cánh rừng hoa đỗ quyên tím trời Tây Bắc, đẹp như cổ tích

Cánh rừng hoa đỗ quyên tím trời Tây Bắc, đẹp như cổ tích

Baoquocte.vn. Dưới tiết trời mát mẻ của miền núi Lai Châu, xen giữa rừng cây xanh trên đỉnh Pu Ta Leng là sắc tím quý phái của hoa đỗ quyên đầu mùa.
Quảng Nam: Độc đáo quán cà phê 'Lò gạch cũ' nằm giữa cánh đồng lúa xanh ngát

Quảng Nam: Độc đáo quán cà phê 'Lò gạch cũ' nằm giữa cánh đồng lúa xanh ngát

Baoquocte.vn. Quán cà phê có tên 'Lò gạch cũ' nằm giữa cánh đồng lúa bát ngát, thu hút giới trẻ tới trải nghiệm công việc làm nông và chụp ảnh sống ảo.
Thổ Nhĩ Kỳ củng cố 'thương hiệu' cường quốc về du lịch sức khỏe

Thổ Nhĩ Kỳ củng cố 'thương hiệu' cường quốc về du lịch sức khỏe

Baoquocte.vn. Với vị trí địa lý, cơ sở hạ tầng và dịch vụ chất lượng cao, Thổ Nhĩ Kỳ hội tụ nhiều yếu tố của một cường quốc, ít nhất là trong lĩnh vực du lịch ...
Chuyến trải nghiệm thú vị và 'đau tim' ở hồ băng sâu nhất thế giới của nhóm du học sinh Việt

Chuyến trải nghiệm thú vị và 'đau tim' ở hồ băng sâu nhất thế giới của nhóm du học sinh Việt

Baoquocte.vn. Mùa Đông, hồ Baikal chìm trong băng dày trắng xóa, cảnh tượng rộng mênh mông không thấy bờ với nhiều động băng kỳ ảo khiến khách Việt ngỡ ngàng.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 6)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 6)

Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm một vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng như: Dante Alighieri, Deledda Grazia.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 5)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 5)

Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng như: Croce Benedetto, D’annunzio Gabriela
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 4)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 4)

Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm một vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng thế giới.
Mục sở thị cuốn sách in chữ quốc ngữ đầu tiên của Việt Nam

Mục sở thị cuốn sách in chữ quốc ngữ đầu tiên của Việt Nam

Baoquocte.vn. Cuốn sách in chữ quốc ngữ đầu tiên được in vào năm 1651, tại Roma (Italy) hiện đang được lưu giữ tại nhà thờ Mằng Lăng (huyện Tuy An, Phú Yên).
Bàn luận về thi ca và hội họa, tôn vinh các sáng tạo văn chương và nghệ thuật

Bàn luận về thi ca và hội họa, tôn vinh các sáng tạo văn chương và nghệ thuật

Baoquocte.vn. Tọa đàm “Từ thi ca đến hội họa” đã diễn ra tại L’Espace, nằm trong chuỗi các sự kiện nhằm tôn vinh các sáng tạo văn chương và nghệ thuật.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 3)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 3)

Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm một vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng thế giới
Hội sách trực tuyến quốc gia 2021: Hơn 20 nghìn tên sách và hàng trăm nghìn bản sách phục vụ bạn đọc

Hội sách trực tuyến quốc gia 2021: Hơn 20 nghìn tên sách và hàng trăm nghìn bản sách phục vụ bạn đọc

Baoquocte.vn. Hội sách cũng triển khai nhiều ưu đãi hấp dẫn cho các độc giả ở vùng sâu vùng xa với hy vọng phát triển văn hóa đọc sâu rộng đến mọi miền.
Nữ văn sỹ J.K Rowling sẽ ra mắt cuốn sách mới vào mùa Thu năm nay

Nữ văn sỹ J.K Rowling sẽ ra mắt cuốn sách mới vào mùa Thu năm nay

Baoquocte.vn. Cuốn sách mới của nữ văn sỹ J.K Rowling mang tên "The Christmas Pig" (Chú lợn Giáng sinh).
Hành trình sáng tác cuốn truyện tranh hợp tác Việt – Nhật ‘Những người bạn’

Hành trình sáng tác cuốn truyện tranh hợp tác Việt – Nhật ‘Những người bạn’

Baoquocte.vn. Nhân dịp cuốn truyện tranh 'Những người bạn' xuất bản tại Việt Nam, Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản sẽ tổ chức buổi trò chuyện với hai tác giả.
Bạn trẻ tuổi teen cần chuẩn bị gì cho tuổi trưởng thành?

Bạn trẻ tuổi teen cần chuẩn bị gì cho tuổi trưởng thành?

Baoquocte.vn. 5 cuốn sách dưới đây sẽ giúp bạn trẻ giải đáp các khúc mắc của độ tuổi mới lớn (hay tuổi teen), chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc sống trưởng thành.
Hội sách trực tuyến quốc gia 2021: Sách cho mọi nhà

Hội sách trực tuyến quốc gia 2021: Sách cho mọi nhà

Baoquocte.vn. Hội sách trực tuyến quốc gia năm 2021 được tổ chức tại sàn sách trực tuyến quốc gia Book365.vn nhân dịp chào mừng Ngày Sách Việt Nam (21/4).
Để hiểu hơn về con người và vùng đất Tây Nguyên

Để hiểu hơn về con người và vùng đất Tây Nguyên

Baoquocte.vn. Lần đầu tiên Tọa độ: Cấu trúc gia đình và xã hội của người Jörai – một trong hai tác phẩm quan trọng nhất của nhà Tây Nguyên học hàng đầu Jacques Dournes phát hành ...
Phiên bản di động