Trung Quốc gia nhập CPTPP: Có thực sự xa vời?

Phan Quân
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Gia nhập Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) là cơ hội để Bắc Kinh thể hiện vai trò chủ động hơn trong xây dựng luật chơi quốc tế.
Trung Quốc đối mặt với nhiều thuận lợi và thách thức khi đệ đơn gia nhập CPTPP - ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)
Trung Quốc đối mặt với nhiều thuận lợi và thách thức khi đệ đơn gia nhập CPTPP - ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Ngày 17/9 vừa qua, Trung Quốc gây bất ngờ khi chính thức nộp đơn xin gia nhập CPTPP. Không ít chuyên gia cho rằng đây chỉ là chiêu bài về mặt chiến lược của Bắc Kinh nhằm phản ứng sau khi Washington thành lập đối tác an ninh Mỹ - Anh - Australia (AUKUS).

Thêm vào đó, Trung Quốc cần có sự chấp thuận của 11 quốc gia trong CPTPP để chính thức gia nhập thỏa thuận. Trong bối cảnh quan hệ giữa Trung Quốc với Australia và Canada tiếp tục căng thẳng, nhiều người tin khả năng Bắc Kinh sẽ khó thuyết phục được hai quốc gia này.

Nhiều ý kiến cũng nhấn mạnh các tiêu chuẩn về kinh tế và thương mại của Bắc Kinh còn cách CPTPP tương đối xa. Hầu hết cho rằng ngày Bắc Kinh gia nhập CPTPP còn xa, thậm chí có thể không bao giờ đến.

Tuy nhiên, ông Henry Gao, Phó Giáo sư Luật tại Đại học Quản lý Singapore, Giáo sư tại Viện Nghiên cứu Thương mại quốc tế Thượng Hải (Trung Quốc), cùng ông Weihuan Zhou, Giám đốc nghiên cứu tại Trung tâm Herbert Smith Freehills CIBEL về luật và tư pháp tại Đại học New South Wales (Australia) lại nghĩ khác.

Tận dụng thời cơ

Trước hết, hai chuyên gia này nhận định dù nhiều lần khẳng định sẽ “đưa nước Mỹ trở lại”, song chính quyền của Tổng thống Joe Biden chưa thể khởi động hay hoàn thành bất kỳ một thỏa thuận thương mại quốc tế nào trong tám tháng cầm quyền.

Trớ trêu thay, đây là thời cơ hoàn hảo để Trung Quốc tìm cách gia nhập thỏa thuận thương mại từng được người Mỹ “đo ni đóng giày” để kiểm soát ảnh hưởng của chính Bắc Kinh.

Theo đó, gia nhập CPTPP sẽ phản ánh vai trò chủ động hơn của Trung Quốc trong xây dựng luật chơi quốc tế sau khi kết thúc đàm phán Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) với láng giềng châu Á hồi năm ngoái và Hiệp định Toàn diện về Đầu tư cùng các nước châu Âu tháng 12/2020.

Ngoài ra, Trung Quốc có quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi đệ đơn xin gia nhập CPTPP. Từ năm 2013, Bắc Kinh đã xem xét trở thành một phần của hiệp định thương mại tự do thế hệ mới trên và tới tháng 11/2020, Chủ tịch Tập Cận Bình chính thức xác nhận mong muốn này.

Quá trình chuẩn bị được đẩy nhanh vào đầu năm nay, sau khi Hội đồng Nhà nước Trung Quốc chính thức bổ nhiệm một đại diện thương mại quốc tế mới - quan chức cấp cao nhất phụ trách vấn đề đàm phán thương mại - sau khi vị trí này bị bỏ trống hơn hai năm liên tiếp.

Cùng lúc đó, Bộ Thương mại Trung Quốc dịch và đăng tải toàn bộ nội dung điều khoản của CPTPP.

Như vậy, quyết định đệ đơn gia nhập hiệp định thương mại tự do thế hệ mới này là kết quả một quá trình chuẩn bị kéo dài.

Không ít chuyên gia cho rằng đây chỉ là chiêu bài về mặt chiến lược của Bắc Kinh nhằm phản ứng sau khi Washington thành lập đối tác an ninh Mỹ-Anh-Australia (AUKUS).

Nỗ lực vì cuộc chơi chung

Tuy nhiên, liệu Trung Quốc đã sẵn sàng đáp ứng các tiêu chuẩn cao của CPTPP?

Thực tế cho thấy khoảng cách giữa các yêu cầu từ hiệp định thương mại tự do thế hệ mới này và nghĩa vụ thương mại quốc tế của Trung Quốc không lớn như nhiều người tưởng tượng. Bởi lẽ, bất chấp quan ngại về chiến lược “tuần hoàn kép”, thời gian qua Trung Quốc tích cực gỡ bỏ rào cản về thương mại và đầu tư, tạo điều kiện để thúc đẩy đàm phán, trở thành một phần của CPTPP.

Đơn cử như câu chuyện về doanh nghiệp nhà nước (SOEs). Cách Trung Quốc dùng SOEs để đạt được các mục tiêu phát triển và chiến lược, từ lâu đã được cộng đồng quốc tế quan tâm đặc biệt.

Song khi đàm phán gia nhập Tổ chức Thương mại quốc tế (WTO) năm 2001, Trung Quốc đã chấp nhận tuân thủ điều kiện đặc biệt, nghiêm ngặt hơn thông thường như các đạo luật bao quát, mang tính răn đe về lũng đoạn thị trường, SOEs và vai trò của chính phủ trong hoạt động thương mại.

Dù CPTPP đã nâng cấp, cụ thể hóa một số điều luật chung của WTO, song các yêu cầu này được cho là sẽ bớt gay gắt hơn những gì mà Trung Quốc từng phải cam kết thực hiện khi gia nhập WTO.

Ngoài ra, hiện một số thành viên trong CPTPP đã được hưởng quyền miễn trừ tuân thủ nhiều điều khoản trong mục về SOEs.

Do đó, không loại trừ khả năng Trung Quốc sẽ nỗ lực thúc đẩy để đạt lợi ích tương tự một khi gia nhập hiệp định thương mại tự do thế hệ mới gồm 11 quốc gia này.

Tin liên quan
Trung Quốc có vượt được Trung Quốc có vượt được 'cửa ải' Australia và Canada để vào CPTPP?

Một lĩnh vực khác được đề cập trong CPTPP là yêu cầu về thương mại số, với nhiều người coi đây như nhiệm vụ “bất khả thi” cho Trung Quốc. Tuy nhiên, nước này đã chấp nhận cam kết tương tự của RCEP về đảm bảo dòng chảy dữ liệu xuyên biên giới và cấm “bản địa hóa dữ liệu”.

Xét về mức độ, yêu cầu của RCEP không nghiêm ngặt như CPTPP, cụ thể như về chuyển giao mã nguồn.

Tới nay, yêu cầu của Trung Quốc về chuyển giao mã nguồn chủ yếu nằm trong lĩnh vực ngân hàng, hàng hóa hay dịch vụ chính phủ. Điều này không xung đột với CPTPP, khi chương về thương mại điện tử không đề cập các dịch vụ tài chính và hoạt động mua bán của chính phủ.

Thêm vào đó, trong bối cảnh quan hệ song phương còn căng thẳng, Bắc Kinh có thể phải nhượng bộ Canberra và Ottawa, từ đó thuyết phục hai quốc gia này chấp thuận đơn xin gia nhập của mình. Tương tự, Trung Quốc cũng cần tính khả năng Mỹ tận dụng điều khoản trong thỏa thuận Mỹ - Mexico - Canada (USMCA), ngăn Canada và Mexico phê chuẩn yêu cầu của chính mình.

Gỡ bỏ rào cản, nâng cao tiêu chuẩn thương mại và đầu tư quốc tế, vượt qua bất đồng song phương sẽ giúp Bắc Kinh tiến xa trên con đường gia nhập hiệp định thương mại tự do thế hệ mới này.

Đài Loan (Trung Quốc) xin gia nhập CPTPP

Đài Loan (Trung Quốc) xin gia nhập CPTPP

Ngày 22/9, Đài Loan (Trung Quốc) đã chính thức nộp đơn gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình ...

Trung Quốc: Đề nghị tham gia CPTPP không liên quan đến AUKUS

Trung Quốc: Đề nghị tham gia CPTPP không liên quan đến AUKUS

Ngày 17/9, Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố, việc nước này xin gia nhập Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên ...

(theo Nikkei Asian Review)

Đọc thêm

Tòa Trọng tài thường trực PCA thành lập Văn phòng đại diện tại Việt Nam

Tòa Trọng tài thường trực PCA thành lập Văn phòng đại diện tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Lễ ký thỏa thuận giữa Chính phủ Việt Nam và Tòa Trọng tài thường trực (PCA) về việc thành lập văn phòng đại diện của PCA tại Việt Nam.
ASEAN-Australia nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện

ASEAN-Australia nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện

Baoquocte.vn. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã dẫn đầu đoàn đại biểu Việt Nam dự Hội nghị trực tuyến Cấp cao ASEAN-Australia thường niên lần thứ nhất.
Hội thảo khoa học Tư tưởng và chính sách đối ngoại của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng Cộng sản Trung Quốc trong bối cảnh mới

Hội thảo khoa học Tư tưởng và chính sách đối ngoại của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng Cộng sản Trung Quốc trong bối cảnh mới

Baoquocte.vn. Học viện Ngoại giao Việt Nam phối hợp với Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam và Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế Trung Quốc (CIIS) tổ ...
Đại sứ quán Ấn Độ 'mời chào' Dự án tác động nhanh với 8 tỉnh tại Việt Nam

Đại sứ quán Ấn Độ 'mời chào' Dự án tác động nhanh với 8 tỉnh tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Pranay Verma và Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình Hồ An Phong chủ trì lễ ký.
Thúc đẩy hợp tác và phát triển các tỉnh biên giới Việt Nam-Campuchia

Thúc đẩy hợp tác và phát triển các tỉnh biên giới Việt Nam-Campuchia

Baoquocte.vn. Là nội dung chính tại cuộc họp SOM chuẩn bị cho phiên họp toàn thể Hội nghị hợp tác và phát triển các tỉnh biên giới Việt Nam-Campuchia lần thứ ...
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Việt Nam kiên định chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Việt Nam kiên định chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ

Baoquocte.vn. Tiếp các Đại sứ, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định lại Việt Nam kiên định chính sách đối ngoại đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ đối ngoại.
Việt Nam-Bờ Biển Ngà tăng cường các hoạt động giao lưu kinh tế

Việt Nam-Bờ Biển Ngà tăng cường các hoạt động giao lưu kinh tế

Baoquocte.vn. Việt Nam-Bờ Biển Ngà nhất trí phối hợp thúc đẩy các hoạt động xúc tiến thương mại-đầu tư, tạo cầu nối giữa doanh nghiệp hai nước.
Chiến sĩ mũ nồi xanh bảo vệ sức khỏe người dân Nam Sudan và hỗ trợ cộng đồng khắc phục hậu quả thiên tai

Chiến sĩ mũ nồi xanh bảo vệ sức khỏe người dân Nam Sudan và hỗ trợ cộng đồng khắc phục hậu quả thiên tai

Baoquocte.vn. BVDC 2.3 chung tay bảo vệ sức khỏe cộng đồng và hỗ trợ người dân Nam Sudan chống chọi với đợt mưa lũ nặng nề nhất trong 60 năm qua.
Quan hệ thương mại Mỹ-Trung đang có dấu hiệu 'tan băng'?

Quan hệ thương mại Mỹ-Trung đang có dấu hiệu 'tan băng'?

Baoquocte.vn. Những tương tác của quan chức cấp cao Mỹ-Trung được coi là sự khởi đầu một chương mới của tình trạng bế tắc kéo dài trong quan hệ thương mại.
Việt Nam cần tận dụng trạng thái ‘bình thường mới’ để thúc đẩy phục hồi bền vững kinh tế - xã hội

Việt Nam cần tận dụng trạng thái ‘bình thường mới’ để thúc đẩy phục hồi bền vững kinh tế - xã hội

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Vũ Quang Minh và Giám đốc WB tại Việt Nam chủ trì đối thoại chính sách để thúc đẩy phục hồi kinh tế trong trạng thái ‘bình thường ...
Tin thế giới 27/10: Thắng đậm Nga, Tổng thống Ukraine tiện đà 'đòi' Crimea; Nga đỏ mặt thề giành lại kho báu; EU chốt đòn đau với Ba Lan?

Tin thế giới 27/10: Thắng đậm Nga, Tổng thống Ukraine tiện đà 'đòi' Crimea; Nga đỏ mặt thề giành lại kho báu; EU chốt đòn đau với Ba Lan?

Baoquocte.vn. Khủng hoảng năng lượng, Dòng chảy phương Bắc 2, Nga-Moldova, Nga-Ukraine, Thổ Nhĩ Kỳ-Ukraine, EU-Ba Lan là một số tin thế giới nổi bật.
Bầu cử Hạ viện Nhật Bản: Bài kiểm tra cho Thủ tướng Kishida

Bầu cử Hạ viện Nhật Bản: Bài kiểm tra cho Thủ tướng Kishida

Baoquocte.vn. Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cần một chiến thắng thuyết phục ở bầu cử Hạ viện Nhật Bản để Thủ tướng Kishida Fumio tiếp tục lãnh đạo Tokyo thời gian tới.
Ấn Độ-Anh đem 'ba quân' thực hiện hành động tham vọng nhất ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Ấn Độ-Anh đem 'ba quân' thực hiện hành động tham vọng nhất ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Các lực lượng của Ấn Độ và Anh đang tiến hành cuộc tập trận ba quân chủng trên biển Arab, bao gồm một loạt hoạt động diễn tập quân sự phức tạp.
Covid-19 ở Đông Nam Á: 'Hoa tiêu' đưa Campuchia chuẩn bị mở cửa du lịch; Malaysia mạnh tay với giáo viên không tiêm chủng

Covid-19 ở Đông Nam Á: 'Hoa tiêu' đưa Campuchia chuẩn bị mở cửa du lịch; Malaysia mạnh tay với giáo viên không tiêm chủng

Baoquocte.vn. Tình hình dịch Covid-19 ở một số quốc gia Đông Nam Á vẫn ghi nhận những diễn biến trái chiều.
Vấn đề Đài Loan: Mỹ hiệu triệu sự nhất trí từ tất cả thành viên LHQ, Trung Quốc ra tuyên bố nóng

Vấn đề Đài Loan: Mỹ hiệu triệu sự nhất trí từ tất cả thành viên LHQ, Trung Quốc ra tuyên bố nóng

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Mỹ kêu gọi tất cả quốc gia thành viên LHQ ủng hộ Đài Loan tham gia tổ chức đa phương lớn nhất này, bất chấp phản đối của Trung Quốc.
Tạp chí Mỹ: Hình thành hai khối lực lượng đồng minh chủ yếu ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Tạp chí Mỹ: Hình thành hai khối lực lượng đồng minh chủ yếu ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Sự hình thành của hai khối lực lượng đồng minh chủ yếu ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương qua các cuộc tập trận hải quân gần đây.
Thổ Nhĩ Kỳ và phương Tây lùi bước: Lợi cả đôi bên

Thổ Nhĩ Kỳ và phương Tây lùi bước: Lợi cả đôi bên

Baoquocte.vn. Sau thời khắc căng thẳng cuối tuần qua, Thổ Nhĩ Kỳ và phương Tây bất ngờ có động thái hạ nhiệt. Đâu là lý do đằng sau câu chuyện này?
Quan hệ EU-Ba Lan: Xấu chàng hổ ai

Quan hệ EU-Ba Lan: Xấu chàng hổ ai

Baoquocte.vn. Trong cuộc xung khắc EU-Ba Lan, EU có những con bài để khép thành viên vào kỷ cương chung. Chỉ có điều nó chẳng hay ho gì đối với EU. TG&VN bình luận.
Quan hệ Nga-NATO đứt gánh: Hai thông điệp của Moscow

Quan hệ Nga-NATO đứt gánh: Hai thông điệp của Moscow

Baoquocte.vn. Hành động vừa là cách Nga thể hiện thái độ với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), vừa nhắn gửi lời cảnh báo đầy đanh thép với Mỹ và Ukraine.
Giông tố trong ngoài, ngôi nhà chung châu Âu chằng chéo ra sao?

Giông tố trong ngoài, ngôi nhà chung châu Âu chằng chéo ra sao?

Baoquocte.vn. Liên minh châu Âu (EU) đang đứng trước nhiều thách thức, từ nguy cơ Polexit, quan hệ trắc trở với Mỹ tới bài toán tìm người lãnh đạo châu Âu.
Cuộc gặp cấp cao về Ukraine: Ba cần, một không vội

Cuộc gặp cấp cao về Ukraine: Ba cần, một không vội

Baoquocte.vn. Đức, Pháp và Ukraine hy vọng sớm có cuộc gặp cấp cao về Ukraine. Cuộc gặp diễn ra theo điều kiện và kịch bản nào thì phải chờ Nga. Báo TG&VN bình luận.
Mỹ-EU: Hợp tác gần, hợp sức xa

Mỹ-EU: Hợp tác gần, hợp sức xa

Baoquocte.vn. Hội đồng thương mại và công nghệ Mỹ-EU họp bất chấp sự giận dỗi của EU và NATO. Phải chăng một liên minh về công nghệ cao hình thành? TG&VN bình luận
Điểm tên những thành tựu quân sự mới của Triều Tiên

Điểm tên những thành tựu quân sự mới của Triều Tiên

Baoquocte.vn. Triều Tiên tăng cường sức mạnh quân sự, đẩy mạnh các chương trình phát triển vũ khí, đặc biệt là vũ khí hạt nhân và hiện đại hóa hạm đội tên lửa.
Tam giác chiến lược và tương tác đa chiều trong quan hệ quốc tế

Tam giác chiến lược và tương tác đa chiều trong quan hệ quốc tế

Baoquocte.vn. Mối quan hệ bên trong tam giác chiến lược Mỹ-Trung-Nga và tương tác với các quốc gia khác là một thực thể của thế giới đương đại.
Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ cuối)

Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ cuối)

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn, hợp tác đa phương gặp nhiều thách thức, hợp tác nhóm 3-4 bên là lựa chọn phổ biến của nhiều nước, trong đó có Việt Nam.
Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ I)

Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ I)

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn, hợp tác đa phương gặp nhiều thách thức, hợp tác nhóm 3-4 bên là lựa chọn phổ biến của nhiều nước, trong đó có Việt Nam.
Tầng lớp trung lưu - 'Đốm lửa' mới giúp 'sưởi ấm' quan hệ Mỹ-Trung?

Tầng lớp trung lưu - 'Đốm lửa' mới giúp 'sưởi ấm' quan hệ Mỹ-Trung?

Baoquocte.vn. Việc tìm ra động lực hàn gắn quan hệ Mỹ-Trung đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
'Điểm mặt' các vụ rò rỉ hồ sơ tài chính

'Điểm mặt' các vụ rò rỉ hồ sơ tài chính

Baoquocte.vn. Những năm qua, Hiệp hội báo chí điều tra quốc tế đã công bố một lượng tài liệu khổng lồ, phơi bày những bí mật mà giới tinh hoa muốn che giấu.
Phiên bản di động