Từ phản ứng 'nhạt nhẽo' đến lập trường cứng rắn hơn - Indonesia tính toán gì ở Biển Đông?

Hồng Phúc
TGVN. Mặc dù đây không phải là lần đầu tiên Indonesia phản đối "đường 9 đoạn”, song công hàm cho thấy sự thay đổi thái độ của Jakarta đối với phán quyết của tòa trọng tài...
TIN LIÊN QUAN
Hoan nghênh lập trường của ASEAN, Ngoại trưởng Mỹ tweet ‘sớm lên tiếng nhiều hơn’ về vấn đề Biển Đông
Chuyên gia Nga: Việt Nam góp phần rất lớn vào sự phát triển hòa bình của châu Á-Thái Bình Dương
indonesia va moi quan tam doi voi bien dong
Indonesia không phải là nước tranh chấp ở Biển Đông song có lợi từ phán quyết của tòa Trọng tài. Ảnh chụp Tổng thống Joko Widodo trong chuyến thăm căn cứ quân sự ở quần đảo Natuna, giáp Biển Đông. (Nguồn: AFP)

Tháng 6/2020, 4 năm sau phán quyết của tòa Trọng tài ở La Haye (Hà Lan) về vụ Philippines kiện Trung Quốc liên quan đến tranh chấp ở Biển Đông, Indonesia đã đệ trình một công hàm chính thức lên Liên hợp quốc (LHQ) để phản đối những tuyên bố và đòi hỏi của Trung Quốc ở vùng biển tranh chấp này. Công hàm có đoạn khẳng định: “Indonesia không bị ràng buộc bởi bất kỳ tuyên bố chủ quyền nào vi phạm luật lệ quốc tế”.

Động thái này tiếp nối việc Malaysia hồi năm 2019 nộp đệ trình về thềm lục địa mở rộng lên Ủy ban Ranh giới Thềm lục địa của LHQ, trong đó phản đối những tuyên bố hàng hải của Bắc Kinh ở Biển Đông, bao gồm khu vực mà Trung Quốc gọi là “đường 9 đoạn”.

Sự thay đổi thay độ

Mặc dù đây không phải là lần đầu tiên Indonesia phản đối "đường 9 đoạn”, song công hàm này cho thấy sự thay đổi thái độ của Jakarta đối với phán quyết của tòa trọng tài. Năm 2016, Indonesia không tích cực thừa nhận, cũng không phản đối phán quyết này mà lựa chọn cách phản ứng trung lập.

Thế nhưng, giờ đây, Jakarta lại đang chọn cách công khai thúc đẩy những lợi ích của mình. Trước hết, Indonesia đã công khai phản đối tuyên bố "đường 9 đoạn” của Trung Quốc. Thứ hai, Indonesia khẳng định rằng nước này không chấp nhận bất kỳ tuyên bố chủ quyền nào đi ngược lại luật lệ quốc tế vốn có thể ảnh hưởng đến những lợi ích của Indonesia.

Thực ra, 4 năm sau phán quyết, các tranh chấp của Indonesia với Trung Quốc ở Biển Đông vẫn tiếp diễn. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu phán quyết này có đem lại bất kỳ ý nghĩa nào đối với Indonesia hay không?

Phán quyết của tòa trọng tài nói trên không gây ra bất kỳ tác động pháp lý trước mắt nào đối với Indonesia. Indonesia cũng không phải là một nước có tranh chấp ở Biển Đông. Ngoài ra, phán quyết này không mang tính ràng buộc, và về mặt lý thuyết, phán quyết này chỉ ràng buộc Philippines và Trung Quốc là các bên của tòa.

Thế nhưng, lợi ích của Indonesia ở Biển Đông vẫn giữ nguyên - nước này tìm cách duy trì hòa bình và an ninh ở Biển Đông cũng như một khu vực rộng lớn hơn. Indonesia vẫn nhấn mạnh sự cần thiết giải quyết tranh chấp hòa bình dựa trên luật lệ quốc tế.

Phán quyết nói trên đã làm mới mối quan tâm hàng đầu của Indonesia là đảm bảo vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của mình. Điều này đã tác động đến cách thức phản ứng cứng rắn hơn đối với tàu đánh cá Trung Quốc hoạt động ở Biển Bắc Natuna.

Căng thẳng thường xảy ra tại khu vực chồng lấn giữa EEZ hợp pháp của Indonesia và "đường 9 đoạn” của Trung Quốc. Ví dụ, tháng 1/2020, tàu cá Trung Quốc đã đi vào EEZ của Indonesia ở Biển Bắc Natuna, Jakarta đã gửi công hàm ngoại giao phản đối Bắc Kinh đồng thời tăng cường các hoạt động tuần tra ở Biển Bắc Natuna để chứng tỏ quan điểm cứng rắn đối với tuyên bố của quyền của mình.

Có thể làm được nhiều hơn

Tin liên quan
Indonesia gửi công hàm lên Liên hợp quốc bác yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông Indonesia gửi công hàm lên Liên hợp quốc bác yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông

Do đó, liên quan đến vấn đề này, phán quyết của tòa trọng tài có lợi cho Indonesia vì phán quyết này quy định rằng "đường 9 đoạn” là phi pháp theo Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS). Phán quyết này tái khẳng định chính sách của Indonesia về thực thi chủ quyền lãnh thổ đối với EEZ của mình trong mọi sự cố với Trung Quốc ở Biển Bắc Natuna.

Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng Jakara đã thể hiện phản ứng nhạt nhẽo đối với phán quyết của tòa. Họ cho rằng Indonesia có thể làm được nhiều hơn nữa trong cách thức hưởng ứng phán quyết này bằng cách thúc đẩy phán quyết này được chính thức đưa vào các tuyên bố chính sách đối ngoại của Indonesia hoặc các tuyên bố chính sách đối ngoại liên quan Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

Bộ Ngoại giao Indonesia đã sử dụng những từ ngữ tương đối trung lập để nói về quan điểm của Jakarta về phán quyết này. Indonesia kêu gọi tất cả các bên tìm cách kiềm chế, tránh những hành động gây leo thang căng thẳng và tránh để xảy ra những hành động quân sự đe dọa hòa bình và ổn định ở Đông Nam Á.

Indonesia kêu gọi tất cả các bên có tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông tiếp tục tiến hành các cuộc đàm phán hòa bình về các tuyên bố chủ quyền chồng lấn ở Biển Đông theo luật lệ quốc tế.

Trong bối cảnh Trung Quốc liên tiếp có những hành động gây căng thẳng với các nước Đông Nam Á khác ở Biển Đông, Indonesia lẽ ra đã có thể sử dụng đà thắng lợi của phán quyết này để xây dựng một chương trình nghị sự mang tính hợp tác với các nước láng giềng.

Indonesia, Malaysia và Việt Nam đều có chung một mối đe dọa đối với an ninh hàng hải của mình và đều phản đối "đường 9 đoạn”. Ba nước có thể sử dụng nền tảng chung này để tạo dựng hợp tác về chia sẻ thông tin về những mối đe dọa an ninh đang nổi đồng thời duy trì các cuộc tuần tra hàng hải phối hợp trong khu vực.

Mặc dù Indonesia không phải là một bên tuyên bố chủ quyền trong tranh chấp ở Biển Đông, song nước này có lợi từ phán quyết của tòa trọng tài quốc tế nói trên. Indonesia đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh hàng hải ở khu vực khi hợp tác với các nước Đông Nam Á khác để duy trì hòa bình và ổn định. Jakarta cũng cần khám phá những lĩnh vực hợp tác với các nước có cùng quan điểm đối với UNCLOS và phạm vi áp dụng của công ước này trong khu vực.

Biển Đông - Liệu ASEAN có thể đưa ra thông điệp cứng rắn hơn với Trung Quốc?

Biển Đông - Liệu ASEAN có thể đưa ra thông điệp cứng rắn hơn với Trung Quốc?

TGVN. Đài NHK ngày 26/6 có bài nhận định Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 thu hút sự chú ý của dư luận ...

'Cuộc chiến' công thư: Cơ sở pháp lý kiểu... Trung Quốc trên Biển Đông đang lung lay

'Cuộc chiến' công thư: Cơ sở pháp lý kiểu... Trung Quốc trên Biển Đông đang lung lay

TGVN. Sau những diễn biến gần đây, Biển Đông một lần nữa trở thành tâm điểm thảo luận không chỉ ở Đông Nam Á, bắt đầu ...

Đối phó với Trung Quốc, Indonesia tăng hiện diện quân sự ở Biển Đông

Đối phó với Trung Quốc, Indonesia tăng hiện diện quân sự ở Biển Đông

TGVN. Indonesia sẽ tăng cường hiện diện quân sự ở Biển Đông để đối phó với các “hành động khiêu khích của Trung Quốc”.

(theo East Asia Forum)

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Biển Đông

Đọc thêm

Tin tức bão số 5: Bão gây mưa lớn và gió giật mạnh; cảnh báo mưa dông, lốc, lũ quét, sạt lở đất, ngập úng cùng biển động mạnh

Tin tức bão số 5: Bão gây mưa lớn và gió giật mạnh; cảnh báo mưa dông, lốc, lũ quét, sạt lở đất, ngập úng cùng biển động mạnh

Hiện nay, do ảnh hưởng của bão số 5 sau suy yếu thành vùng áp thấp, ở khu vực Trung Trung Bộ đã có mưa rất to với lượng mưa ...
Kinh tế thế giới hậu dịch Covid-19: Mô hình phục hồi hình chữ K

Kinh tế thế giới hậu dịch Covid-19: Mô hình phục hồi hình chữ K

Mô hình chữ K thể hiện sự phân hóa trong nền kinh tế với những nhóm ngành được hưởng lợi sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh trong đại dịch Covid-19.
Thủ tướng yêu cầu mỗi chuyến bay quốc tế đều phải có phương án phòng, chống dịch cụ thể

Thủ tướng yêu cầu mỗi chuyến bay quốc tế đều phải có phương án phòng, chống dịch cụ thể

Cùng với mở đường bay thương mại quốc tế có kiểm soát, Thủ tướng yêu cầu Bộ GTVT tiếp tục đề xuất tăng các chuyến bay để đón chuyên gia, ...
Tin thế giới 18/9: Mỹ mạnh tay đối phó Trung Quốc; Ấn-Trung tranh cãi về những vụ nổ súng; Belarus tiếp tục lên tiếng về bầu cử

Tin thế giới 18/9: Mỹ mạnh tay đối phó Trung Quốc; Ấn-Trung tranh cãi về những vụ nổ súng; Belarus tiếp tục lên tiếng về bầu cử

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc, Ấn Độ-Trung Quốc, Bầu cử Mỹ 2020, Belarus... là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
BLACKPINK 'chơi lớn', lên đồ trị giá hàng tỷ đồng xuất hiện trên bìa tạp chí ELLE Mỹ

BLACKPINK 'chơi lớn', lên đồ trị giá hàng tỷ đồng xuất hiện trên bìa tạp chí ELLE Mỹ

Bốn cô gái của BLACKPINK đã diện trang phục của Bulgari, Chanel, Saint Laurent và Dior... để xuất hiện trên trang bìa số tháng 10 của tạp chí ELLE
Tân Thủ tướng Nhật Bản trong mắt giới chuyên gia

Tân Thủ tướng Nhật Bản trong mắt giới chuyên gia

Việc lựa chọn ông Suga Yoshihide vào vị trí tân Thủ tướng Nhật Bản, theo giới chuyên gia là một lựa chọn đúng đắn cho Nhật Bản.
CEO Bkav tiết lộ sắp ra mắt Bphone ở phân khúc cao cấp

CEO Bkav tiết lộ sắp ra mắt Bphone ở phân khúc cao cấp

CEO Nguyễn Tử Quảng cho biết Bkav đang dự kiến quay trở lại phân khúc cao cấp sau 5 năm, kể từ phiên bản Bphone 'đời đầu'.
Covid-19 ở Việt Nam chiều 18/9: 2 ca mắc mới, được cách ly ngay khi nhập cảnh

Covid-19 ở Việt Nam chiều 18/9: 2 ca mắc mới, được cách ly ngay khi nhập cảnh

Việt Nam ghi nhận thêm 2 ca mắc mới Covid-19, đều đã được cách ly ngay khi nhập cảnh.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (18-19/9): Mưa rào và rải rác có dông; mưa to ở Đông Bắc bộ và Bắc Trung bộ

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (18-19/9): Mưa rào và rải rác có dông; mưa to ở Đông Bắc bộ và Bắc Trung bộ

Dự báo thời tiết Hà Nội nhiều mây, mưa vừa, mưa to và dông, gió đông bắc cấp 2-3, trong cơn dông có khả năng xảy ra lốc, sét và ...
Hợp tác tài chính là yếu tố quan trọng hỗ trợ phục hồi kinh tế bền vững trong ASEAN+3

Hợp tác tài chính là yếu tố quan trọng hỗ trợ phục hồi kinh tế bền vững trong ASEAN+3

Ngày 18/9, Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương ASEAN+3 lần thứ 23 (AFMGM+3) đã diễn ra theo hình thức trực tuyến.
Thử giải phẫu quan hệ EU-Trung Quốc

Thử giải phẫu quan hệ EU-Trung Quốc

Từ kỳ vọng tối đa ở Cấp cao trực tiếp EU-Trung Quốc đến hình thức tối giản của Cấp cao trực tuyến, quan hệ EU-Trung Quốc cho thấy thực trạng gì hiện nay?
Bầu cử Mỹ 2020: Mục đích thần thánh hoá công cụ

Bầu cử Mỹ 2020: Mục đích thần thánh hoá công cụ

Bầu cử Mỹ 2020 hiện đã rất 'nóng' với nhiều chiêu thức mới được cả ứng viên Donald Trump và Joe Biden tung ra trong vận động tranh cử. TG&VN phân tích.
Quan hệ EU-Nga qua chuyện Navalny: Giữa yêu và hận

Quan hệ EU-Nga qua chuyện Navalny: Giữa yêu và hận

Quan hệ EU-Nga lại gặp căng thẳng mới liên quan đến vụ Navalny. Lý giải thế nào về thái độ ứng xử của EU và nhất là Đức trong vụ việc này? PHÂN TÍCH.
Thủ tướng Nhật Shinzo Abe: Trở lại để lợi hại hơn

Thủ tướng Nhật Shinzo Abe: Trở lại để lợi hại hơn

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe từ chức thể hiện tố chất thức thời và thực tế. Ông Shinzo Abe đã phá kỷ lục và để lại những dấu ấn gì? PHÂN TÍCH của TG&VN.
Tân Thủ tướng Nhật Bản trong mắt giới chuyên gia

Tân Thủ tướng Nhật Bản trong mắt giới chuyên gia

Việc lựa chọn ông Suga Yoshihide vào vị trí tân Thủ tướng Nhật Bản, theo giới chuyên gia là một lựa chọn đúng đắn cho Nhật Bản.
Chính sách phong tỏa thời Covid-19: ‘Công thần’ hay ‘tội đồ’?

Chính sách phong tỏa thời Covid-19: ‘Công thần’ hay ‘tội đồ’?

Chính sách phong tỏa giúp ngăn chặn dịch Covid-19 vẫn tiếp tục gây tranh cãi trên thế giới khi vẫn có những tổn thất nghiêm trọng.
Tân Thủ tướng Nhật Bản có thể xoa dịu căng thẳng Nhật-Hàn?

Tân Thủ tướng Nhật Bản có thể xoa dịu căng thẳng Nhật-Hàn?

Liệu tân Thủ tướng Nhật Bản có tạo động lực đáng kể cho việc cải thiện mối quan hệ song phương đang căng như dây đàn giữa Seoul và Tokyo.
Dư luận quốc tế nói gì về nội các mới ở Nhật Bản:  'Tâm tư' kỳ vọng, 'nỗi niềm' bất an

Dư luận quốc tế nói gì về nội các mới ở Nhật Bản: 'Tâm tư' kỳ vọng, 'nỗi niềm' bất an

Tân Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide công bố nội các mới. Dư luận quốc tế có những đánh giá với nhiều sắc thái về nội các chính quyền mời ở Nhật Bản.
Phiên bản di động