Tương tác trên fanpage: Con dao hai lưỡi

Mạng xã hội (MXH) là môi trường thuận lợi để các cơ quan báo chí có thể tương tác tốt hơn với công chúng, tuy nhiên hoạt động này cũng tiềm ẩn không ít rủi ro.
TIN LIÊN QUAN
tuong tac tren fanpage con dao hai luoi Phòng ngừa, đấu tranh với ma túy "tem giấy"
tuong tac tren fanpage con dao hai luoi Facebook bổ sung một loạt tính năng quản lý video

Thay vì truy cập trực tiếp vào trang chủ của các tờ báo, đọc tin trên các fanpage đang là xu hướng mới và phổ biến của độc giả. Năm 2015, trong báo cáo toàn cảnh về thị trường tin tức trực tuyến được thực hiện tại 20 nước, Viện Nghiên cứu Báo chí Reuters cho biết 51% số người tham gia khảo sát sử dụng MXH, đặc biệt là Facebook, làm nguồn cung cấp thông tin mỗi ngày. Trong số này, 12% ý kiến khẳng định MXH là nguồn quan trọng nhất để đọc, xem, chia sẻ và bình luận tin tức.

“Quyền lực thứ năm”

Trong bối cảnh công nghệ thông tin - truyền thông phát triển như vũ bão hiện nay, MXH đã thực sự trở thành một kênh thông tin quan trọng, có tầm ảnh hưởng và độ lan tỏa rộng lớn. Sự bùng nổ của MXH được xem là “cuộc cách mạng thông tin”, khiến báo chí phải thay đổi phong cách lẫn sự tiếp cận, cũng như chạy theo các vấn đề được phản ánh trên MXH để đáp ứng nhu cầu thông tin của độc giả.

tuong tac tren fanpage con dao hai luoi

Ở Mỹ, từ tháng 5/2015, New York Times (NYT) đưa ra ứng dụng “Instant articles”, cho phép người dùng đọc nhanh bản tin ngay trên Facebook, thay vì truy xuất tới link gốc như trước. Trong khi đó, đài truyền hình Phoenix cũng là một điển hình trong việc sử dụng truyền thông xã hội để thu hút công chúng. Thông thường, Phoenix sẽ công bố trên Twitter chủ đề chính cũng như ảnh đại diện của chương trình “Đọc báo hằng ngày” trước khi nó được phát sóng 1 giờ đồng hồ.

Bên cạnh đó, MXH còn giúp các cơ quan báo chí phân chia các nhóm công chúng một cách chi tiết và rõ ràng hơn, giúp tòa soạn đi đầu trong “trận địa” chiếm lĩnh thông tin và đáp ứng nhu cầu tin tức của người đọc. Các hãng truyền thông lớn trên thế giới thường dựa vào từng mảng tin để tạo ra các chuyên trang (page) khác nhau, và mỗi “page” này lại ứng với một tài khoản (ID) trên MXH. Chẳng hạn, NYT có khoảng 20 ID trên Facebook với các nội dung về chính trị, quan điểm, du lịch, sách, nhiếp ảnh…, trong khi đối thủ của nó là tờ Washington Post cũng có tới 30 ID về các chủ đề tương tự.

Tháng 4 năm nay, sự ra đời của ứng dụng Facebook Live đã mở ra thêm cơ hội để các tòa soạn tương tác và thu hút độc giả theo thời gian thực. Cho đến nay, các cơ quan báo chí hàng đầu của Mỹ như NYT, Washington Post, Huffington Post… đã thực hiện nhiều cuộc tường thuật trực tiếp về nhiều nội dung đa dạng như cuộc họp của đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa, các sự kiện thời trang hay các cuộc phỏng vấn với người nổi tiếng…

Trong một cuộc phỏng vấn “live” những người thoát nạn trong vụ xả súng ở Orlando (bang Florida), NYT đã tương tác với độc giả bằng cách đề nghị người xem đóng góp câu hỏi ở phần bình luận. Bà Louise Story, phóng viên kỳ cựu của NYT, gọi đây là “báo chí tương tác”. Story chia sẻ trên mạng WAN-IFRA rằng: “Những gì diễn ra trên màn ảnh bị ảnh hưởng bởi khán giả trong thời gian thực. Loại hình đưa tin này có mức độ tập trung vào khán giả ngang với nội dung báo chí”. Trong khi đó, theo Wall Street Journal, trung bình một người dùng Facebook xem video trực tuyến lâu hơn gấp 3 lần so với các loại hình video khác.

Ở Việt Nam, với “dân số Internet” lên tới 34 triệu người (tính đến tháng 8/2016) và thời gian truy cập Facebook trung bình là 2,5 giờ/ngày, nhiều tờ báo cũng đã lập các fanpage và chọn lọc chia sẻ các nội dung nổi bật để tăng kênh truyền tải thông tin. Nhiều fanpage có hàng triệu lượt “like” (yêu thích) như báo VnExpress (2,5 triệu), Tuổi Trẻ (1,9 triệu), Zing (1,6 triệu), Thanh Niên (1,2 triệu)…

tuong tac tren fanpage con dao hai luoi

Trên fanpage, độc giả có thể phản hồi nội dung thông tin bằng cách “comment” (bình luận) hoặc “share” (chia sẻ) bài viết. Về phía tòa soạn, tương tác với công chúng qua MXH không chỉ giúp biết được tức thời những mối quan tâm của dư luận, mà còn thúc đẩy độc giả tham gia vào quá trình sản xuất, truyền phát thông tin. Trong nhiều trường hợp, những ý kiến quý báu của công chúng giúp cơ quan báo chí nói chung, nhà báo nói riêng, mở rộng đề tài và góc nhìn, tổ chức những tuyến bài mới có chiều sâu…

Như vậy, MXH đã trao cho độc giả một sức mạnh to lớn trong việc giám sát và phản biện báo chí, giúp báo chí hoạt động công khai, minh bạch và chuyên nghiệp hơn. Trước thực tế này, giới nghiên cứu cho rằng “quyền lực thứ năm” của MXH đang làm lung lay vị trí “quyền lực thứ tư” của báo chí truyền thống. Điều đó cũng cho thấy báo chí thời đại Internet không còn là công cụ truyền thông một chiều từ tòa soạn đến độc giả nữa, mà đang dần trở thành một diễn đàn thực sự để công chúng tiếp nhận thông tin và tranh luận về các vấn đề quan tâm.

Thích nghi với hoàn cảnh mới

Một khi đã “lên mạng”, các tòa soạn phải chấp nhận tuân thủ những luật chơi của “cộng đồng mạng”. Điều này khiến các cơ quan báo chí chịu ảnh hưởng tiêu cực của MXH. Với hàng triệu người theo dõi, các tòa soạn khó có thể kiểm soát được tất cả các bình luận, ý kiến phản hồi của bạn đọc trên fanpage. Vì vậy, ban biên tập sẽ để lọt những bình luận có nội dung xấu, xuyên tạc, vi phạm quy định của pháp luật… và những bình luận này sẽ tồn tại trong một thời gian dài trên fanpage.

Nhiều cơ quan báo chí - truyền thông quốc tế cũng bắt đầu e dè trước sự “tự do thái quá” trên MXH. Bà Arlene Burgos, Giám đốc bộ phận truyền thông xã hội của ABS-CBN (hãng tin tức lớn tại Philippines có tài khoản Facebook thu hút 11,7 triệu người theo dõi), cho rằng Facebook mang tới một không gian rộng lớn, nhưng lại không phải là nơi dành cho các cuộc tranh luận trí tuệ. Bên cạnh đó, bà Burgos cũng nhận thấy một lượng lớn độc giả hành xử thiếu trách nhiệm thậm chí áp đặt giọng điệu các bình luận mà không suy nghĩ về hậu quả. “Tôi nghĩ rằng sẽ rất nguy hiểm nếu chuyện cứ diễn ra theo cách đó”, bà nói.

tuong tac tren fanpage con dao hai luoi

Thống kê và dự báo số lượng người dùng Facebook tại Việt Nam từ năm 2014-2021. (Nguồn: Statista).

Tại Việt Nam, mới đây hàng loạt tờ báo có số lượng bạn đọc truy cập và bình luận nhiều như VnExpress, Thanh Niên, Zing, Dân Trí… đã quyết định đóng cửa tạm thời fanpage của mình để tránh gây ảnh hưởng xấu tới dư luận. Trên ICTNews, đại diện của VnExpress cho hay fanpage của báo này nhận được khoảng 50.000 bình luận/ngày và mỗi bài báo được chia sẻ trên fanpage thường giúp tăng thêm khoảng 30% lượt bạn đọc. Trước lượng tương tác lớn như vậy, các bình luận hiển thị tuân theo cơ chế hậu kiểm chung của Facebook, chứ đội ngũ quản trị của VnExpress chưa đủ khả năng để kiểm duyệt toàn bộ nội dung xuất hiện trên fanpage.

Từ thực tế trên có thể thấy, khi nền tảng công nghệ giúp cho việc chia sẻ thông tin trở nên dễ dàng hơn, một thông tin nổi bật (dù tích cực hay tiêu cực) có khả năng lan truyền nhanh trên MXH như một thứ virus. Cơ chế lan truyền thông tin này khiến các fanpage dường như đang bị cuốn vào xu hướng “lá cải hóa” và “thương mại hóa” báo chí. Việc có được hàng triệu người theo dõi đã thúc đẩy các tòa soạn tìm kiếm những thông tin “thú vị”, đa phần là gây tranh cãi, để độc giả tích cực tham gia chia sẻ và thảo luận, qua đó tăng lượt truy cập. Lượng truy cập cao đồng nghĩa với tờ báo đó sẽ có tiếng nói hơn, đồng thời thu hút nhiều quảng cáo hơn.

Rõ ràng, trước sự phát triển của khoa học - công nghệ, việc quản lý và định hướng hoạt động tương tác trên fanpage đặt ra nhiều thách thức mới. Trong bối cảnh đó, nhiều ý kiến cho rằng các tòa soạn cần tăng cường đầu tư về nhân sự, hạ tầng và ứng dụng công nghệ, chẳng hạn như lập danh sách các cụm từ nhạy cảm, trái với thuần phong mỹ tục đưa vào bộ lọc, đồng thời khóa các bình luận sai trái… Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của ông Bevan Lakay, biên tập viên của mạng tin News24 (Nam Phi), “độc giả rất khôn ngoan và dành nhiều công sức cho việc vượt hệ thống lọc. Chúng tôi cấm một từ gây phản cảm và chỉ ngay ngày hôm sau, nó sẽ xuất hiện dưới một hình thức khác”.

Vì vậy, bên cạnh việc kiểm duyệt, các tòa soạn cần đa dạng hóa và khai thác tối đa các hình thức tương tác trên báo điện tử để nắm bắt các quan điểm của công chúng đối với các vấn đề xã hội; qua đó tạo ra một không gian nơi độc giả và nhà báo có thể kết nối, trao đổi với nhau với thái độ tôn trọng và xây dựng.

Cuối cùng, các tòa soạn cũng cần nhận thức rằng, vai trò quan trọng trong việc hạn chế ảnh hưởng xấu của MXH thuộc về chính các cơ quan báo chí. Hiện nay, không chỉ ở Việt Nam mà ở nhiều quốc gia khác, báo chí truyền thống cũng đang phải “vật lộn” với MXH để không bị bỏ lại trong kỷ nguyên số. Thực tế cho thấy, MXH có tốc độ lan truyền thông tin nhanh và rộng, nhưng công chúng vẫn tìm đến những nội dung chất lượng, được kiểm chứng của báo chí truyền thống. Vai trò “gác cổng thông tin” của báo chí vẫn còn đó, vấn đề là các tòa soạn và phóng viên phải tôn trọng đạo đức nghề báo trong khi tìm cách thích nghi với hoàn cảnh mới.

tuong tac tren fanpage con dao hai luoi Facebook đầu tư ở châu Phi: Lợi cả đôi đường

Trong chuyến thăm tới Nigeria và Kenya cuối tuần qua, Giám đốc điều hành Facebook Mark Zuckerberg cam kết tăng cường kết nối người dùng ...

tuong tac tren fanpage con dao hai luoi Mexico: Tội phạm mạng gây thiệt hại 24 triệu USD/năm

Theo ước tính của công ty môi giới bảo hiểm Lockton, các vụ tấn công mạng gây thiệt hại hơn 24 triệu USD mỗi năm ...

tuong tac tren fanpage con dao hai luoi Ấn tượng tranh vẽ từ… tóc vụn

Thợ cắt tóc Vương Tiểu Cửu (31 tuổi) ở tỉnh Cát Lâm (Trung Quốc) đã tạo nên những bức tranh rất ấn tượng từ… tóc ...

Quang Chinh

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

vaccine covid 19 gia thanh cao chuyen gia nga phan tran

Vaccine Covid-19 giá thành cao, chuyên gia Nga phân trần

Vaccine Covid-19 Areplivir do Nga sản xuất có giá thành cao được giới chuyên gia Nga giải thích là do nhu cầu lớn và tình hình dịch tễ trên toàn ...
dai su viet nam trinh thu uy nhiem len tong thong honduras

Đại sứ Việt Nam trình Thư Ủy nhiệm lên Tổng thống Honduras

Sáng 18/9, Đại sứ Việt Nam tại Mexico kiêm nhiệm Cộng hoà Honduras Nguyễn Hoài Dương đã trình Thư Ủỷ nhiệm lên Tổng thống Cộng hoà Honduras Juan Orlando Hernandez ...
du bao thoi tiet dem nay va ngay mai 19 209 mua lon dien rong o bac bo trung bo mua dong loc set o tay nguyen nam bo

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (19-20/9): Mưa lớn diện rộng ở Bắc Bộ, Trung Bộ; mưa dông, lốc sét ở Tây Nguyên, Nam Bộ

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai, ở khu vực phía Đông Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và Hòa Bình có mưa vừa, mưa to và dông, có ...
ho tro chien luoc an do duong thai binh duong my tang cuong dau tu vao indonesia

Hỗ trợ chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Mỹ tăng cường đầu tư vào Indonesia

Bộ Tài chính Mỹ và Indonesia ngày 18/9 cho biết hai nước đã ký thỏa thuận nhằm tăng cường tài trợ xây dựng cơ sở hạ tầng thông qua đầu ...
nha thiet ke tran hung dau an viet tai san dien anh quoc

Nhà thiết kế Trần Hùng: Dấu ấn Việt tại sàn diễn Anh quốc

Trước lựa chọn 'yêu thời trang hay yêu Trái đất?', Trần Hùng - vừa trở thành thành viên của Hiệp hội Thời trang Anh quốc nói rằng: 'Tôi chọn cả ...
tong thong my to nga danh cap cong nghe ten lua sieu thanh

Tổng thống Mỹ tố Nga ‘đánh cắp’ công nghệ tên lửa siêu thanh

Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ có một tên lửa siêu thanh ‘thượng hạng’, nhanh hơn nhiều tên lửa Nga đã ‘cố tình đánh cắp thông tin’ thời ông ...
tiktok phan don de don khieu nai chinh quyen my ve lenh cam

TikTok phản đòn, đệ đơn khiếu nại chính quyền Mỹ về lệnh cấm

Bloomberg ngày 19/9 cho biết TikTok đã đề nghị một thẩm phán Mỹ chặn lệnh cấm của chính quyền Tổng thống Donald Trump với ứng dụng này của Trung Quốc.
ngoai truong tu giac an ninh som gap tai tokyo

Ngoại trưởng ‘tứ giác an ninh’ sớm gặp tại Tokyo

Nguồn tin từ Chính phủ Nhật Bản ngày 19/9 cho biết ngoại trưởng ‘tứ giác an ninh’, gồm Nhật Bản, Mỹ, Australia và Ấn Độ, có thể sớm họp tại ...
cuoc dua vi tri lanh dao wto ai se chiem linh

Cuộc đua vị trí lãnh đạo WTO - Ai sẽ chiếm lĩnh?

WTO đang trong quá trình lựa chọn nhà lãnh đạo mới, người sẽ chịu trách nhiệm điều hành tổ chức vượt qua thời điểm vô cùng khó khăn.
iphone 12 pro max lo cau hinh chi tiet va diem hieu nang dang that vong

iPhone 12 Pro Max lộ cấu hình chi tiết và điểm hiệu năng đáng thất vọng

Cấu hình chi tiết và kết quả chấm điểm hiệu suất xử lý của iPhone 12 Pro Max vừa bị rò rỉ cho thấy sản phẩm có thể không đạt ...
vaccine covid 19 gia thanh cao chuyen gia nga phan tran

Vaccine Covid-19 giá thành cao, chuyên gia Nga phân trần

Vaccine Covid-19 Areplivir do Nga sản xuất có giá thành cao được giới chuyên gia Nga giải thích là do nhu cầu lớn và tình hình dịch tễ trên toàn thế giới.
ho tro chien luoc an do duong thai binh duong my tang cuong dau tu vao indonesia

Hỗ trợ chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Mỹ tăng cường đầu tư vào Indonesia

Bộ Tài chính Mỹ và Indonesia ngày 18/9 cho biết hai nước đã ký thỏa thuận nhằm tăng cường tài trợ xây dựng cơ sở hạ tầng thông qua đầu tư khu vực tư nhân.
tiktok phan don de don khieu nai chinh quyen my ve lenh cam

TikTok phản đòn, đệ đơn khiếu nại chính quyền Mỹ về lệnh cấm

Bloomberg ngày 19/9 cho biết TikTok đã đề nghị một thẩm phán Mỹ chặn lệnh cấm của chính quyền Tổng thống Donald Trump với ứng dụng này của Trung Quốc.
ngoai truong tu giac an ninh som gap tai tokyo

Ngoại trưởng ‘tứ giác an ninh’ sớm gặp tại Tokyo

Nguồn tin từ Chính phủ Nhật Bản ngày 19/9 cho biết ngoại trưởng ‘tứ giác an ninh’, gồm Nhật Bản, Mỹ, Australia và Ấn Độ, có thể sớm họp tại Tokyo tháng 10 tới.
my gay gat chau au doi giong ve trung quoc

Mỹ gay gắt, châu Âu đổi giọng về Trung Quốc

Thượng đỉnh trực tuyến EU-Trung Quốc tối 14/9 và phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ ngày 15/9 cho thấy điều chỉnh trong cách Mỹ và EU tiếp cận Trung Quốc. Bình luận.
israel binh thuong hoa quan he voi uae va bahrain nguoi vui ke buon

Israel bình thường hóa quan hệ với UAE và Bahrain: Người vui, kẻ buồn

Thỏa thuận bình thường hóa quan hệ của Israel-Bahrain, Israel-UAE và ký kết ngày 15/9 tại Washington đã đi vào lịch, song lại khiến Palestine phiền lòng.
quan he nga belarus do nguoi giup minh

Quan hệ Nga-Belarus : Đỡ người, giúp mình

Cuộc gặp cấp cao giữa hai Tổng thống Nga-Belarus cho thấy kế sách vượt khó và thoát hiểm của Tổng thống Lukashenko trong khủng hoảng. Bình luận của TG&VN.
ba cau hoi tan chu tich ldp suga yoshihide can giai dap

Ba câu hỏi tân Chủ tịch LDP Suga Yoshihide cần giải đáp

Đáp án của cựu Chánh Văn phòng Nội các, Chủ tịch đảng Dân chủ Tự do (LDP) Suga Yoshihide sẽ quyết định tương lai của chính phủ Nhật Bản một năm tới.
chinh sach doi ngoai cua tan thu tuong suga yoshihide chu nghia thuc dung trong the gioi hon don

Chính sách đối ngoại của tân Thủ tướng Suga Yoshihide: Chủ nghĩa thực dụng trong thế giới hỗn độn

Liệu tân Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide sẽ làm gì để giải quyết đống hỗn độn gây ra bởi cạnh tranh Mỹ-Trung và dịch Covid-19?
tan thu tuong nhat ban trong mat gioi chuyen gia

Tân Thủ tướng Nhật Bản trong mắt giới chuyên gia

Việc lựa chọn ông Suga Yoshihide vào vị trí tân Thủ tướng Nhật Bản, theo giới chuyên gia là một lựa chọn đúng đắn cho Nhật Bản.
chinh sach phong toa thoi covid 19 cong than hay toi do

Chính sách phong tỏa thời Covid-19: ‘Công thần’ hay ‘tội đồ’?

Chính sách phong tỏa giúp ngăn chặn dịch Covid-19 vẫn tiếp tục gây tranh cãi trên thế giới khi vẫn có những tổn thất nghiêm trọng.
tan thu tuong nhat ban co the xoa diu cang thang nhat han

Tân Thủ tướng Nhật Bản có thể xoa dịu căng thẳng Nhật-Hàn?

Liệu tân Thủ tướng Nhật Bản có tạo động lực đáng kể cho việc cải thiện mối quan hệ song phương đang căng như dây đàn giữa Seoul và Tokyo.
Phiên bản di động