Vì sao tập trận Nga-Belarus Zapad-2021 khiến phương Tây ‘mất ăn mất ngủ’?

Vân Hà
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Quân đội và thiết bị quân sự của Nga bắt đầu đến Belarus, chuẩn bị cho cuộc tập trận bốn năm một lần mang tên Zapad, sự kiện gây nhiều quan ngại với phương Tây.
Nga-Belarus đang tích cực chuẩn bị cho cuộc tập trận Zapad-2021. Trong ảnh là Tổng thống Alexander Lukashenko trong quân phục. (Nguồn: Getty)
Nga-Belarus đang tích cực chuẩn bị cho cuộc tập trận Zapad-2021. Trong ảnh là Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko. (Nguồn: Getty)

Ông Brian Whitmore, học giả cao cấp tại Trung tâm Âu Á của Hội đồng Đại Tây Dương, trợ lý Giáo sư tại Đại học Texas ở Arlington (Mỹ), đã đưa ra một số nhận định về cuộc tập trận gây tranh cãi này.

Ngày 27/7, Bộ Quốc phòng Belarus thông báo trên Telegram rằng quân đội Nga đã tới ga đường sắt Polonka ở phía Tây Belarus. Họ đã được các quân nhân thuộc Lữ đoàn cơ giới cận vệ số 11 của Belarus chào đón bằng nghi thức truyền thống với bánh mì và muối.

Các cuộc tập trận chiến lược Zapad-2021 sẽ được tổ chức trên lãnh thổ của Nga và Belarus bắt đầu từ ngày 10-16/9. Trong khuôn khổ cuộc diễn tập, lực lượng vũ trang hai nước sẽ kiểm tra khả năng sẵn sàng bảo vệ quốc gia liên minh.

Bước khởi đầu ấn tượng

Đón khách danh dự bằng bánh mì và muối là nghi lễ ngoại giao truyền thống của các quốc gia thuộc Liên Xô. Bánh mì mang hy vọng về sự giàu có và sung túc, còn muối tượng trưng cho sự bảo vệ khỏi kẻ thù.

Tiếp đãi khách bằng bánh mỳ và muối không chỉ giúp chủ nhà bày tỏ lòng mến khách, mà còn thể hiện mối quan hệ giữa khách và chủ nhà là thân thiện và đáng tin cậy.

Vì vậy, thông qua nghi thức này, Minsk dường như muốn thể hiện sự coi trọng và mức độ thân thiết như “anh em một nhà” với Moscow.

Công ty tư vấn quốc phòng và hàng không vũ trụ độc lập Rochan Consulting, đơn vị đang theo dõi tiến trình Zapad-2021, đánh giá “màn ra mắt” của các đơn vị bộ binh nổi bật nhất, nhưng đó chỉ là bước khởi đầu.

Được tổ chức bốn năm một lần, cuộc tập trận Zapad đang thu hút sự chú ý, khiến các quốc gia nằm ở phía Đông Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cũng như các nhà hoạch định và phân tích quân sự phương Tây lo lắng, cảnh giác.

Khi Zapad-2017 diễn ra, ông Lukashenko dường như không muốn cuốn vào căng thẳng giữa Nga với phương Tây. (Nguồn: uacrisis)
Khi Zapad-2017 diễn ra, ông Lukashenko dường như không muốn cuốn vào căng thẳng giữa Nga với phương Tây. (Nguồn: uacrisis)

Nhìn lại cuộc tập trận Zapad-2017, một số nhà quan sát từng lo ngại rằng Nga có thể sử dụng Zapad để phát động một cuộc tấn công mới vào Ukraine, tạo ra hành động khiêu khích chống lại Ba Lan hay Lithuania, hoặc lấy cớ để đóng quân tại Belarus.

Trong khi những nỗi lo này chưa thành hiện thực, ngày càng xuất hiện nhiều quan ngại rằng cuộc tập trận Zapad, dự kiến diễn ra từ 10-16/9 năm nay, có thể khác.

Trong cuộc gặp với cộng đồng người Belarus ở New York (Mỹ) gần đây, lãnh đạo phe đối lập, bà Svetlana Tikhanovskaya, bày tỏ lo ngại rằng chính quyền của Tổng thống Alexander Lukashenko “có thể sử dụng sự hiện diện của quân đội Nga để đe dọa các nước láng giềng phía Tây và cả Ukraine”.

Belarus của năm 2017

Một trong những điểm khác biệt lớn nhất giữa Zapad-2017 và Zapad-2021 là bối cảnh chính trị.

Trở lại năm 2017, Tổng thống Lukashenko dường như không muốn cuốn vào căng thẳng giữa Nga với phương Tây. Do đó, ông Lukashenko đã cố gắng minh bạch mục đích của cuộc tập trận, vừa để bảo vệ chính mình vừa để trấn an các nước láng giềng phương Tây của Belarus rằng cuộc tập trận sẽ không được sử dụng làm tạo ra bất cứ mối đe dọa nào.

Khi đó, Tổng thống Lukashenko đã mời quan sát viên từ 7 quốc gia (Ukraine, Ba Lan, Lithuania, Latvia, Estonia, Thụy Điển và Na Uy) cũng như đại diện của Liên hợp quốc, Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE), NATO và Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (ICRC) để giám sát cuộc tập trận Zapad-2017 diễn ra trên lãnh thổ Belarus.

Tổng thống Belarus đồng thời cố gắng bảo đảm với Ukraine, Ba Lan và các nước Baltic rằng ông sẽ không cho phép lãnh thổ Belarus được sử dụng để tấn công hoặc đe dọa an ninh các quốc gia này.

Vào thời điểm đó, Nga bày tỏ không hài lòng với ông Lukashenko đến mức cả Tổng thống Vladimir Putin và Bộ trưởng Quốc phòng Sergey Shoigu đều không đến thăm Belarus trong suốt cuộc tập trận và các chỉ huy của quân đội Nga cũng không ở lại dùng tiệc chiêu đãi sau cuộc tập trận.

Ông Lukashenko đáp lại bằng việc hủy bỏ kế hoạch xuất hiện chung với ông Putin tại một căn cứ quân sự của Nga.

Sau cuộc tập trận, ông còn công khai nhấn mạnh mong muốn cải thiện quan hệ với phương Tây.

Thời thế đổi thay

Tuy nhiên, tình hình chính trị hiện nay đã khác, không khí trong giai đoạn chuẩn bị cho Zapad-2021 dường như đáng lo ngại hơn năm 2017.

Quyết sách gây tranh cãi của Tổng thống Lukashenko đối với phe đối lập ​​sau cuộc bầu cử tổng thống đầy sóng gió vào tháng 8 năm ngoái, cùng với việc Belarus buộc chuyển hướng và hạ cánh chuyến bay mang số hiệu 4978 của hãng hàng không Ryanair để bắt giữ nhà hoạt động đối lập Roman Protasevich vào tháng 5 vừa qua, đã khiến Tổng thống Belarus trở thành “nhà độc tài” không được lòng phương Tây.

Bởi vậy hiện giờ, ông Lukashenko không còn lựa chọn nào khác là bắt tay với Moscow.

Liên minh châu Âu (EU) nhiều lần cho rằng ông Lukashenko đã biến Belarus thành một mặt trận tiềm năng trong căng thẳng Nga-Ukraine, đe dọa phá vỡ chuỗi cung ứng thương mại giữa châu Âu và châu Á, đồng thời tiếp tay cho người di cư bất hợp pháp vào Lithuania.

Trong khi đó, Nga đã và đang mở rộng dấu ấn chính trị, kinh tế và quân sự của mình tại Belarus.

Hai nước đang tiến hành số lượng các cuộc tập trận kỷ lục trong năm nay trước thềm Zapad-2021. Đồng thời, Nga liên tục luân chuyển lực lượng của mình tại đây, đồng nghĩa với việc trên thực tế có sự hiện diện thường trực của quân đội Nga ở Belarus.

Tổng thống Nga Putin và người đồng cấp Belarus Lukashenko trên du thuyền tại khu nghỉ dưỡng Sochi, bên bờ Biển Đen. (Nguồn: Sputnik)
Tổng thống Nga Putin và người đồng cấp Belarus Lukashenko trên du thuyền tại vùng biển Sochi, ngày 29/5. (Nguồn: Sputnik)

Nga và Belarus cũng đã công bố kế hoạch thành lập ba trung tâm huấn luyện quân sự chung thường trực ở các vùng Nizhny Novgorod và Kaliningrad của Nga và ở khu vực Grodno phía Tây của Belarus, giáp với các nước thành viên NATO là Ba Lan và Lithuania.

Đáng chú ý là giờ đây, ông Lukashenko dường như không còn giữ lập trường phản đối một căn cứ không quân mới của Nga trên lãnh thổ Belarus.

Tuy nhiên, tất cả những điều này vẫn chưa đủ để khiến các nhà hoạch định quân sự phương Tây “mất ăn mất ngủ” bằng việc Moscow đang tiếp tục đóng quân tại các khu vực biên giới của Nga gần với Ukraine với lý do là để chuẩn bị cho Zapad-2021.

Trước đó vào tháng 4, Nga đã điều quân đến biên giới Ukraine, làm dấy lên lo ngại về một cuộc đụng độ mới.

Sau đó, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Shoigu ra lệnh cho quân đội quay trở lại căn cứ nhưng theo các quan chức Ukraine, khoảng 80% binh lính và thiết bị quân sự vẫn ở lại khu vực biên giới.

Đó là những dấu hiệu ban đầu cho thấy Zapad-2021 của Nga-Belarus sẽ là một cuộc tập trận rất khác so với Zapad-2017.

Điều này đồng nghĩa rằng tháng 9 tới đây sẽ là một khoảng thời gian căng thẳng đối với NATO, Ukraine và các nước láng giềng phía Tây của Belarus.

Phi công có thể điều khiển Su-57 bằng mắt

Phi công có thể điều khiển Su-57 bằng mắt

Trong tương lai, phi công tiêm kích thế hệ thứ năm Su-57 của Nga sẽ có thể điều khiển máy bay thông qua ánh mắt, ...

Tàu ngầm Nga với 'ngư lôi ngày tận thế' khiến người Mỹ lo ngại

Tàu ngầm Nga với 'ngư lôi ngày tận thế' khiến người Mỹ lo ngại

Báo The National Interest (Mỹ) viết, tàu ngầm K-329 Belgorod tối tân, được trang bị ngư lôi tự hành Poseidon, là một trong những con ...

(theo Atlantic Council)

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Đọc thêm

Vietlott 28/9/2021, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 28/9/2021. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 28/9/2021, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 28/9/2021. xổ số Power 655 hôm nay

Baoquocte.vn. Vietlott 28/9. Báo TGVN sẽ cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 28/9/2021 từ trường quay. Xo so Vietlott Power 655 hôm nay.
Man Utd: Chuyện Ronaldo ăn kiêng và đá phạt; HLV Solskjaer được tạo điều kiện mua sắm cầu thủ

Man Utd: Chuyện Ronaldo ăn kiêng và đá phạt; HLV Solskjaer được tạo điều kiện mua sắm cầu thủ

Baoquocte.vn. Dù để thua liên tiếp trong thời gian qua nhưng HLV Solskjaer vẫn được những ông chủ của Man Utd ủng hộ, Ronaldo đã thay đổi mọi thứ ở Quỷ ...
Bất động sản mới nhất: Lại siết tín dụng địa ốc, Vingroup đề xuất làm công viên rừng 650ha ở Hạ Long, người mua nhà lần đầu cần biết gì?

Bất động sản mới nhất: Lại siết tín dụng địa ốc, Vingroup đề xuất làm công viên rừng 650ha ở Hạ Long, người mua nhà lần đầu cần biết gì?

Baoquocte.vn. NHNN yêu cầu kiểm soát tín dụng, những điều người mua nhà lần đầu cần biết, Quảng Ninh sẽ khởi công nhiều dự án lớn… là tin bất động sản ...
Hương vị tình thân: Bi kịch chồng bi kịch, khán giả đổi tên phim thành Hương vị tình đau, chỉ ra điều thiếu logic

Hương vị tình thân: Bi kịch chồng bi kịch, khán giả đổi tên phim thành Hương vị tình đau, chỉ ra điều thiếu logic

Baoquocte.vn. Nhiều khán giả không giấu được bức xúc bởi phim Hương vị tình thân bi kịch chồng bi kịch; thương Nam và khâm phục khả năng diễn của Phương Oanh.
Việt Nam tái khẳng định chính sách về không phổ biến, giải trừ vũ khí hạt nhân

Việt Nam tái khẳng định chính sách về không phổ biến, giải trừ vũ khí hạt nhân

Baoquocte.vn. Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thảo luận nhân dịp Kỷ niệm 25 năm ngày mở ký Hiệp ước Cấm thử hạt nhân toàn diện (CTBT).
Đa dạng chuỗi cung ứng, bật chế độ bình thường mới để 'giữ chân' FDI

Đa dạng chuỗi cung ứng, bật chế độ bình thường mới để 'giữ chân' FDI

Baoquocte.vn. Dù làn sóng Covid-19 lần thứ 4 đang diễn biến phức tạp nhưng thu hút FDI vẫn là một trong những điểm sáng của nền kinh tế.
Czech chi hơn nửa tỷ USD mua hệ thống phòng không Israel thay thế công nghệ cũ

Czech chi hơn nửa tỷ USD mua hệ thống phòng không Israel thay thế công nghệ cũ

Baoquocte.vn. Bộ Quốc phòng Czech sẽ mua một hệ thống phòng không tầm ngắn và tầm trung do công ty công nghiệp quốc phòng Rafael của Israel chế tạo.
Hương vị tình thân tập 115 (phần 2 tập 44): Thy phát hiện người sát hại bố mình, Nam bị đánh tơi tả, ai sẽ minh oan cho ông Sinh?

Hương vị tình thân tập 115 (phần 2 tập 44): Thy phát hiện người sát hại bố mình, Nam bị đánh tơi tả, ai sẽ minh oan cho ông Sinh?

Baoquocte.vn. Hương vị tình thân tập 115 (phần 2 tập 44), Thy chất vấn mẹ về người sát hại bố, Nam bị đánh tơi tả, ai sẽ minh oan cho ông ...
Giá cà phê hôm nay 28/9, Đồng loạt đảo chiều giảm sâu, xuất khẩu cà phê Việt Nam giảm tháng thứ 5 liên tiếp

Giá cà phê hôm nay 28/9, Đồng loạt đảo chiều giảm sâu, xuất khẩu cà phê Việt Nam giảm tháng thứ 5 liên tiếp

Baoquocte.vn. Giá cà phê đảo chiều, điều chỉnh giảm trên cả hai sàn kỳ hạn và chờ đợi biến động khi xu hướng đầu cơ đã vào vùng quá mua.
Mỹ thử thành công vũ khí siêu thanh lần đầu tiên sau gần một thập kỷ

Mỹ thử thành công vũ khí siêu thanh lần đầu tiên sau gần một thập kỷ

Baoquocte.vn. Lầu Năm Góc thông báo, Mỹ đã thử nghiệm thành công một loại vũ khí siêu thanh có tốc độ vượt quá Mach 5.
Czech chi hơn nửa tỷ USD mua hệ thống phòng không Israel thay thế công nghệ cũ

Czech chi hơn nửa tỷ USD mua hệ thống phòng không Israel thay thế công nghệ cũ

Baoquocte.vn. Bộ Quốc phòng Czech sẽ mua một hệ thống phòng không tầm ngắn và tầm trung do công ty công nghiệp quốc phòng Rafael của Israel chế tạo.
Mỹ thử thành công vũ khí siêu thanh lần đầu tiên sau gần một thập kỷ

Mỹ thử thành công vũ khí siêu thanh lần đầu tiên sau gần một thập kỷ

Baoquocte.vn. Lầu Năm Góc thông báo, Mỹ đã thử nghiệm thành công một loại vũ khí siêu thanh có tốc độ vượt quá Mach 5.
Covid-19 ở Mỹ: Tổng thống Biden tiêm mũi vaccine thứ 3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao nhiễm bệnh

Covid-19 ở Mỹ: Tổng thống Biden tiêm mũi vaccine thứ 3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao nhiễm bệnh

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ Joe Biden thông báo ông đã tiêm mũi vaccine ngừa Covid-19 thứ 3 trước ống kính truyền hình tại Nhà Trắng.
Tổng thư ký NATO khẳng định Trung Quốc không phải kẻ thù, kêu gọi Bắc Kinh làm điều này

Tổng thư ký NATO khẳng định Trung Quốc không phải kẻ thù, kêu gọi Bắc Kinh làm điều này

Baoquocte.vn. Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg bày tỏ lo ngại về 'kho vũ khí hạt nhân ngày càng mở rộng' của Trung Quốc.
Hungary chơi lớn, ký hợp đồng để Nga cung cấp khí đốt 15 năm, Ukraine đòi kiện

Hungary chơi lớn, ký hợp đồng để Nga cung cấp khí đốt 15 năm, Ukraine đòi kiện

Baoquocte.vn. Hungary đã ký thỏa thuận mới cung cấp khí đốt dài hạn với nhà xuất khẩu khí đốt độc quyền Nga Gazprom.
NÓNG: Triều Tiên lại vừa phóng ít nhất một vật thể bay ra biển Nhật Bản

NÓNG: Triều Tiên lại vừa phóng ít nhất một vật thể bay ra biển Nhật Bản

Baoquocte.vn. Sáng 28/9, Triều Tiên phóng ít nhất một vật thể bay không xác định ra biển Nhật Bản. Tokyo đánh giá, có vẻ như đây là vụ phóng tên lửa đạn đạo.
Ba điểm đáng chú ý từ kết quả bầu cử Đức

Ba điểm đáng chú ý từ kết quả bầu cử Đức

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử Đức đầu tiên mà Thủ tướng đương nhiệm không tái tranh cử đã chính thức khép lại với một số điểm đáng chú ý. Bình luận của TG&VN.
Tổng thống Mỹ phát biểu tại Liên hợp quốc: Trong khác trước có giống trước

Tổng thống Mỹ phát biểu tại Liên hợp quốc: Trong khác trước có giống trước

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ đề cao chủ nghĩa đa phương, khác với người tiền nhiệm. Trong 'cái khác' ấy vẫn ẩn hiện nhiều điểm không khác với người tiền nhiệm. Báo TG&VN bình luận.
Bầu cử Canada: Vạch áo cho người xem lưng

Bầu cử Canada: Vạch áo cho người xem lưng

Baoquocte.vn. Chẳng những không thể giành đa số, đảng Tự do cầm quyền của Thủ tướng Justin Trudeau còn bộc lộ nhiều điểm yếu sau cuộc bầu cử sớm tại Canada ngày 20/9.
Chính sách Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới: Châu Âu tìm giai điệu riêng

Chính sách Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới: Châu Âu tìm giai điệu riêng

Baoquocte.vn. Chính sách mới phản ánh nhận thức, quyết tâm của Liên minh châu Âu (EU) về thúc đẩy hợp tác độc lập và toàn diện hơn với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
10 điều rút ra từ sự ra đời của thỏa thuận AUKUS

10 điều rút ra từ sự ra đời của thỏa thuận AUKUS

Baoquocte.vn. Sự ra đời của AUKUS là kết quả của những nỗ lực thương lượng không ngừng nghỉ trong nhiều tháng trước đó của quan chức cấp cao Mỹ, Anh và Australia.
Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Baoquocte.vn. Thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS) tách mình khỏi nhiều cơ chế khác tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Bình luận của TG&VN.
Dự đoán về sức mạnh của tàu ngầm Australia trong tương lai

Dự đoán về sức mạnh của tàu ngầm Australia trong tương lai

Baoquocte.vn. Một trong những điểm nhấn của AUKUS là việc Mỹ và Anh sẽ hỗ trợ Australia công nghệ để phát triển tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Bầu cử Đức: Liên minh nào sẽ lập chính phủ sau thời bà Merkel?

Bầu cử Đức: Liên minh nào sẽ lập chính phủ sau thời bà Merkel?

Baoquocte.vn. Thay đổi về tỷ lệ ủng hộ trước thềm cuộc bầu cử Đức đang khiến tương lai của Berlin sau thời Thủ tướng Angela Merkel trở nên phức tạp hơn bao giờ hết.
Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Baoquocte.vn. Hợp tác Việt Nam-Liên hợp quốc đạt kết quả tốt, tích cực, là điển hình của một quốc gia từ thế bao vây cấm vận, từng bước hội nhập quốc tế.
Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử Canada lần thứ 44 hứa hẹn sẽ là cuộc đua sát nút giữa Thủ tướng Justin Trudeau và lãnh đạo đảng Bảo thủ Erin O’Toole.
Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Baoquocte.vn. Với 16 năm lãnh đạo nước Đức, Thủ tướng Angela Merkel giúp nước Đức trở thành một lực lượng ổn định trên bàn cờ thế giới.
Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Baoquocte.vn. Nhờ khả năng linh hoạt, biết cách thay đổi theo thời thế, sau 33 năm, tổ chức khủng bố al-Qaeda, kẻ đứng sau vụ khủng bố 11/9 vẫn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn.
Phiên bản di động