Xây dựng thành phố Bắc Ninh lớn hơn, tốt hơn, hiện đại hơn và bền vững hơn

Bắc Ninh hướng tới một thành phố hiện đại, thông minh, năng động nhưng không đánh mất “hồn Kinh Bắc”; hội nhập sâu rộng nhưng vẫn giữ được bản sắc riêng.

Sắp diễn ra Lễ công bố Nghị quyết số 39/2026/QH16 của Quốc hội về việc thành lập thành phố Bắc Ninh Chào mừng thành lập TP. Bắc Ninh: Khởi công, khánh thành 8 dự án, công trình; tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú dự khai giảng năm học mới tại Trường Phổ thông dân tộc Nội trú tỉnh Bắc Ninh

Xây dựng thành phố Bắc Ninh lớn hơn, tốt hơn, hiện đại hơn và bền vững hơn

Thành phố Bắc Ninh được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Bắc Ninh. (Ảnh: Nguyễn Bắc)

Theo Nghị quyết được Quốc hội thông qua ngày 24/8, thành phố Bắc Ninh được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Bắc Ninh. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 20/9, đưa Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 9 của cả nước. Ông Lê Hữu Nam, Phó Chánh Văn phòng UBND tỉnh Bắc Ninh trả lời phỏng vấn Báo Thế giới và Việt Nam về những kỳ vọng khi Bắc Ninh trở thành thành phố.

Ngày 20/9/2026 sẽ đánh dấu một bước ngoặt đặc biệt khi Bắc Ninh chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Đồng chí đánh giá như thế nào về ý nghĩa của dấu mốc này đối với chặng đường phát triển của Bắc Ninh, cả về kinh tế, văn hóa, vị thế vùng và đời sống người dân?

Ngày 20/9/2026 là dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử phát triển của Bắc Ninh, đánh dấu bước chuyển mình mang tính chiến lược, mở ra một chương phát triển mới với tầm nhìn, không gian và vị thế mới.

Đây trước hết là sự ghi nhận những thành tựu mà Đảng bộ, chính quyền, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân Bắc Ninh đã nỗ lực đạt được; đồng thời đặt ra trách nhiệm lớn hơn trong việc phát huy tiềm năng, lợi thế và xây dựng một mô hình phát triển năng động, hiện đại, bền vững.

Về kinh tế, với không gian phát triển mới, Bắc Ninh có điều kiện tiếp tục phát huy thế mạnh về công nghiệp công nghệ cao, điện tử, bán dẫn, công nghiệp hỗ trợ, logistics, thương mại, dịch vụ và kinh tế số; đồng thời hình thành các cực tăng trưởng mới, tăng cường liên kết với Hà Nội, vùng Đồng bằng sông Hồng và các trung tâm kinh tế lớn của miền Bắc.

Mục tiêu của chúng tôi không chỉ là tăng trưởng nhanh mà phải nâng cao chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Ông Lê Hữu Nam, Phó Chánh Văn phòng UBND tỉnh Bắc Ninh.

Về văn hóa, Bắc Ninh xác định rõ: phát triển không đồng nghĩa với đánh đổi bản sắc. Văn hóa Kinh Bắc, đặc biệt là Dân ca Quan họ Bắc Ninh, hệ thống di tích, lễ hội, làng nghề… vừa là di sản cần gìn giữ, vừa là nguồn lực nội sinh để phát triển du lịch và các ngành công nghiệp văn hóa.

Về vị thế vùng, Bắc Ninh có điều kiện phát huy mạnh mẽ hơn vai trò một cực tăng trưởng quan trọng của vùng Đồng bằng sông Hồng, một trung tâm công nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, dịch vụ và logistics có sức lan tỏa.

Với hệ thống hạ tầng giao thông, đô thị và các động lực phát triển mới, Bắc Ninh hướng tới tăng cường kết nối vùng, kết nối quốc gia và quốc tế, qua đó nâng cao vị thế của tỉnh trong mạng lưới các trung tâm kinh tế lớn của đất nước. Điều quan trọng nhất, mọi thành quả phát triển phải được chuyển hóa thành chất lượng cuộc sống tốt hơn cho người dân.

Vì vậy, tỉnh sẽ tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, nhà ở, giao thông, môi trường, thiết chế văn hóa - thể thao, an sinh xã hội và tạo thêm cơ hội việc làm, thu nhập. cho người dân.

Chúng tôi hướng tới xây dựng một thành phố hiện đại, đáng sống để mọi người dân đều được thụ hưởng những thành quả của quá trình phát triển.

Ngày 20/9 không phải là đích đến, mà là điểm khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới. Trách nhiệm của chính quyền là biến niềm tự hào về dấu mốc lịch sử thành những hành động cụ thể, xây dựng chính quyền kiến tạo, phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Với không gian phát triển mới và vị thế của một thành phố trực thuộc Trung ương, Bắc Ninh sẽ có thêm những cơ hội, dư địa phát triển nào? Đâu sẽ là những động lực tăng trưởng chủ yếu trong giai đoạn tới?

Trở thành thành phố trực thuộc Trung ương mở ra cho Bắc Ninh không gian phát triển mới cả về quy mô, tầm vóc, tư duy quy hoạch và khả năng huy động nguồn lực. Đây không chỉ là sự thay đổi về vị thế hành chính mà quan trọng hơn là cơ hội tổ chức lại không gian phát triển theo hướng hiện đại, đa cực, liên kết vùng và bền vững.

Với vị trí trong vùng Thủ đô, nằm trên các hành lang kinh tế quan trọng, có khả năng kết nối thuận lợi với Hà Nội, sân bay quốc tế Nội Bài và các trung tâm công nghiệp, logistics lớn của miền Bắc, Bắc Ninh có điều kiện trở thành một cực tăng trưởng quan trọng của vùng Đồng bằng sông Hồng.

Một dư địa lớn là việc phát triển hệ thống hạ tầng chiến lược, trong đó có sân bay quốc tế Gia Bình và các tuyến kết nối. Khi được đầu tư đồng bộ, đây có thể trở thành hạt nhân thúc đẩy logistics, thương mại, dịch vụ hàng không, công nghiệp công nghệ cao và các đô thị mới.

Bên cạnh đó, Bắc Ninh sẽ chuyển mạnh từ thu hút đầu tư theo chiều rộng sang lựa chọn những dự án có công nghệ tiên tiến, giá trị gia tăng cao, khả năng lan tỏa lớn, ưu tiên bán dẫn, điện tử, trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, công nghiệp hỗ trợ, vật liệu mới và năng lượng xanh.

Trong giai đoạn tới, Bắc Ninh xác định mô hình tăng trưởng mới phải dựa trên những động lực có tính nền tảng và khả năng tạo bứt phá cao.

Điều quan trọng nhất là không để vị thế mới chỉ dừng ở một dấu mốc hành chính, mà phải nhanh chóng chuyển hóa thành những giá trị phát triển cụ thể, thiết thực đối với người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Trước hết là công nghiệp công nghệ cao, trọng tâm là điện tử, bán dẫn, AI và các ngành công nghiệp mới, từng bước nâng vị trí trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Thứ hai, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực xuyên suốt, tạo năng suất và giá trị gia tăng mới.

Thứ ba là hạ tầng chiến lược, logistics và Khu thương mại tự do, gắn với sân bay Gia Bình, các hành lang kinh tế và hệ thống giao thông đa phương thức, tạo không gian phát triển mới.

Thứ tư, dịch vụ hiện đại, nhất là thương mại, tài chính, du lịch và các dịch vụ chất lượng cao, sẽ được phát triển mạnh để nâng tỷ trọng khu vực dịch vụ.

Thứ năm là nguồn nhân lực chất lượng cao và liên kết vùng, tạo nền tảng để thu hút đầu tư, công nghệ và các dòng vốn quốc tế.

Bắc Ninh không chỉ mở rộng không gian phát triển, mà đang tái định hình động lực tăng trưởng để vươn lên những nấc thang giá trị cao hơn.

Quan điểm xuyên suốt là không phát triển bằng mọi giá, mà tăng trưởng nhanh đi đôi với bền vững, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao làm nền tảng. Chúng tôi cũng xác định phát triển kinh tế phải gắn với nâng cao chất lượng môi trường, chất lượng đô thị, chất lượng nguồn nhân lực và chất lượng cuộc sống của người dân.

Bắc Ninh bước vào vị thế mới với tâm thế mới: Phát triển nhanh hơn, xanh hơn, thông minh hơn và bao trùm hơn; xây dựng một Bắc Ninh thịnh vượng, đáng sống, giàu bản sắc - nơi người dân có niềm tin và cơ hội vươn lên, doanh nghiệp có môi trường để phát triển và nhà đầu tư tìm thấy một điểm đến an toàn, hiệu quả, lâu dài.

Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh tháng 9/2025. (Nguồn: Báo Đầu tư)

Bắc Ninh có nền tảng công nghiệp và xuất khẩu mạnh, nhưng cũng phải xây dựng một không gian đô thị hiện đại, đồng bộ và chất lượng sống cao hơn. Tỉnh sẽ giải bài toán cân bằng giữa công nghiệp, đô thị hóa, hạ tầng và môi trường như thế nào?

Đây là một trong những bài toán chiến lược của Bắc Ninh trong giai đoạn mới. Chúng tôi xác định, thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ lớn hơn về quy mô mà phải tốt hơn về chất lượng sống, hiện đại hơn về hạ tầng và bền vững hơn về môi trường.

Với công nghiệp, Bắc Ninh sẽ chuyển mạnh từ tăng trưởng theo số lượng sang nâng cao chất lượng, công nghệ và giá trị gia tăng; ưu tiên công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp xanh, công nghiệp hỗ trợ và những dự án sử dụng hiệu quả đất đai, năng lượng, tài nguyên.

Không gian công nghiệp sẽ được quy hoạch gắn với đô thị, dịch vụ, logistics và hạ tầng xã hội. Nhà ở cho công nhân, trường học, cơ sở y tế, thiết chế văn hóa, thể thao và giao thông kết nối phải được tính toán đồng bộ, để người lao động không chỉ làm việc mà còn có thể sống tốt tại Bắc Ninh.

Tỉnh cũng sẽ phát triển đô thị xanh, thông minh, dành không gian phù hợp cho cây xanh, mặt nước, công viên, quảng trường; đồng thời nâng cao năng lực thoát nước, xử lý nước thải, chất thải rắn, phát triển giao thông công cộng và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Bảo vệ môi trường sẽ được kiểm soát từ khâu lựa chọn, thẩm định dự án đến quá trình vận hành; tăng cường quan trắc, giám sát bằng công nghệ số và hướng tới các khu công nghiệp sinh thái, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải.

Về lâu dài, chúng tôi muốn chuyển từ tư duy “phát triển đô thị để phục vụ công nghiệp” sang “phát triển đô thị để phục vụ con người”. Công nghiệp vẫn là động lực quan trọng, nhưng dịch vụ chất lượng cao, logistics, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, văn hóa và du lịch sẽ ngày càng đóng vai trò lớn hơn.

Tôi cho rằng, thước đo cuối cùng của một thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là GRDP hay quy mô xuất khẩu, mà là người dân có được sống trong môi trường trong lành, đi lại thuận tiện, tiếp cận tốt với giáo dục, y tế, văn hóa và các dịch vụ đô thị hay không.

Vì vậy, mục tiêu của Bắc Ninh là xây dựng một thành phố giàu về kinh tế, hiện đại về hạ tầng, xanh về môi trường, văn minh trong quản trị và đáng sống đối với người dân.

Liền chị mời trầu các nữ đại sứ và trưởng cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam thưởng thức chương trình dân ca quan họ Bắc Ninh. (Ảnh: Nguyễn Hồng)

Bắc Ninh sẽ làm gì để vừa thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo việc làm, nâng cao đời sống người dân, vừa bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa Kinh Bắc? Văn hóa sẽ được chuyển hóa thành nguồn lực phát triển như thế nào?

Quan điểm xuyên suốt của Bắc Ninh là: phát triển lấy con người làm trung tâm, văn hóa là nền tảng và khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo là động lực.

Về nguồn nhân lực, Bắc Ninh sẽ tiếp tục tạo dựng môi trường để người lao động có việc làm tốt, thu nhập tốt và có cơ hội phát triển nghề nghiệp ngay trên quê hương mình. Tỉnh sẽ ưu tiên thu hút các dự án công nghệ cao, bán dẫn, điện tử, công nghệ thông tin, logistics và dịch vụ chất lượng cao; đồng thời gắn thu hút đầu tư với đào tạo và sử dụng nhân lực tại chỗ.

Bắc Ninh sẽ tăng cường liên kết giữa chính quyền, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và các trường đại học để đào tạo nhân lực theo nhu cầu thị trường, nhất là nhân lực kỹ thuật cao, quản trị, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Đồng thời, xây dựng môi trường thuận lợi để thu hút chuyên gia, nhà khoa học, kỹ sư giỏi và nhân lực trẻ đến làm việc, sinh sống lâu dài.

Cùng với đó là nâng cao chất lượng đời sống thông qua đầu tư nhà ở, y tế, giáo dục, giao thông, không gian công cộng và các thiết chế văn hóa - xã hội. Mục tiêu là người lao động không chỉ “làm việc tại Bắc Ninh” mà còn có thể “sống tốt, sống hạnh phúc tại Bắc Ninh”.

Đối với văn hóa, Bắc Ninh đặc biệt coi trọng là bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa Kinh Bắc trong quá trình đô thị hóa. Quan điểm của tỉnh là bảo tồn không có nghĩa là đóng khung di sản, mà phải làm cho di sản tiếp tục sống trong đời sống đương đại.

Thước đo cuối cùng của một thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là GRDP hay quy mô xuất khẩu, mà là người dân có được sống trong môi trường trong lành, đi lại thuận tiện, tiếp cận tốt với giáo dục, y tế, văn hóa và các dịch vụ đô thị hay không.

Tỉnh sẽ gắn bảo tồn với du lịch văn hóa, công nghiệp văn hóa, kinh tế ban đêm, sản phẩm sáng tạo; kết nối các làng Quan họ, làng nghề, di tích, lễ hội thành những không gian trải nghiệm đặc sắc; đồng thời đẩy mạnh số hóa, quảng bá văn hóa Kinh Bắc trên các nền tảng số và thị trường quốc tế.

Đặc biệt, người dân, nghệ nhân và cộng đồng phải là chủ thể của quá trình bảo tồn và phát huy di sản. Khi văn hóa tạo thêm sinh kế, việc làm và thu nhập cho người dân, di sản sẽ có sức sống bền vững hơn.

Văn hóa Kinh Bắc không chỉ là ký ức của quá khứ; nếu được khai thác đúng cách, đó sẽ là nguồn lực của hiện tại và lợi thế cạnh tranh của tương lai.

Nhà máy Samsung tại Bắc Ninh. (Ảnh: Ngọc Đẹp)

Nếu ngày 20/9 là thời điểm Bắc Ninh bước vào một vị thế mới, ngay sau dấu mốc này đâu là những nhiệm vụ cấp thiết nhất? Đồng chí muốn gửi thông điệp gì tới người dân, doanh nghiệp và các nhà đầu tư?

Trước hết, chính quyền phải bảo đảm bộ máy hoạt động thông suốt, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ. Việc của người dân, doanh nghiệp phải được giải quyết nhanh hơn, minh bạch hơn và thuận lợi hơn.

Thứ hai, khẩn trương cụ thể hóa quy hoạch, mở rộng không gian phát triển và ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông, đô thị, logistics, hạ tầng số, y tế, giáo dục và các thiết chế văn hóa - xã hội.

Thứ ba, đặt chất lượng tăng trưởng lên hàng đầu, tiếp tục ưu tiên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nguồn nhân lực chất lượng cao và thu hút có chọn lọc các dự án công nghệ cao, bán dẫn, điện tử, công nghiệp hỗ trợ, logistics và dịch vụ hiện đại.

Đặc biệt, phải quan tâm sâu sắc đến đời sống người dân. Thước đo của một thành phố phát triển không chỉ nằm ở những tòa nhà cao tầng hay quy mô GRDP, mà ở thu nhập, việc làm, môi trường sống và cơ hội phát triển của mỗi người dân.

Bắc Ninh cũng kiên định nguyên tắc không đánh đổi văn hóa, môi trường và chất lượng sống lấy tăng trưởng ngắn hạn.

Với người dân, thông điệp của chúng tôi là: Vị thế mới phải mang lại cơ hội mới và cuộc sống tốt đẹp hơn. Người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà phải là chủ thể của quá trình phát triển.

Với cộng đồng doanh nghiệp, Bắc Ninh xác định doanh nghiệp là đối tác phát triển. Chính quyền sẽ tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ điểm nghẽn, rút ngắn thủ tục và đồng hành cùng doanh nghiệp trong suốt quá trình đầu tư, sản xuất và mở rộng hoạt động.

Với các nhà đầu tư trong và ngoài nước, Bắc Ninh cam kết xây dựng môi trường đầu tư ổn định, minh bạch, cạnh tranh và có tính kết nối cao; hướng tới cùng nhà đầu tư hình thành những chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng và hệ sinh thái kinh tế có sức cạnh tranh quốc tế.

Tôi tin rằng, ngày 20/9 mở ra một chương mới trong hành trình phát triển của Bắc Ninh, với tầm nhìn rộng hơn và khát vọng lớn hơn.