‘Xếp loại đạo đức nhà giáo theo các thang bậc chuyên môn là không phù hợp’

Nguyệt Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Theo quan điểm của TS. Nguyễn Tùng Lâm, Chủ tịch Hội đồng giáo dục, đồng sáng lập Trường THPT Đinh Tiên Hoàng, việc xếp loại đạo đức nhà giáo theo các thang bậc chuyên môn là không phù hợp, sai về mặt nguyên lý, thực tiễn, bởi tất cả đều phải có một chuẩn chung về đạo đức.
‘Xếp loại đạo đức nhà giáo theo các thang bậc chuyên môn là không phù hợp’
TS. Nguyễn Tùng Lâm cho rằng, xếp loại đạo đức nhà giáo theo các thang bậc chuyên môn là không phù hợp, sai về mặt nguyên lý, thực tiễn, bởi tất cả đều phải có một chuẩn chung về đạo đức. (Ảnh: Yến Nguyệt)

Muốn đưa giáo dục Việt Nam phát triển, đạt trình độ tiên tiến trong khu vực, góp phần đưa đất nước cất cánh trong 25, 35, 45 năm tới như Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đề ra không thể thiếu vai trò của nhà giáo. Ông đánh giá thế nào về đội ngũ nhà giáo Việt Nam hiện nay cả về tài năng lẫn đạo đức?

Theo Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, Việt Nam cất cánh như thế nào thực sự là bài toán. Chúng ta không chỉ có nguyện vọng mà cần có chiến lược cụ thể, bên cạnh phát triển kinh tế, khoa học, không thể thiếu được giáo dục.

Hầu như tất cả những nước phát triển trên thế giới hiện nay, nhất là châu Á, muốn thành “con Rồng” đều đi từ giáo dục. Muốn giáo dục phát triển cần nhiều yếu tố nhưng có điều kiện tiên quyết là “ông thầy”.

Hiện nay, chúng ta đang bồi dưỡng, đào tạo giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục nhưng khâu sử dụng, chọn lọc chưa chặt chẽ và đãi ngộ, tôn vinh chưa xứng đáng.

Ngành giáo dục muốn giáo viên phải có chứng chỉ nghề nghiệp và đánh giá theo các thang bậc nghề nghiệp. Nhưng đánh giá đạo đức giáo viên theo bậc nghề nghiệp, liệu có đúng không, có phù hợp không, thưa ông?

Theo tôi, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo phải bằng việc đánh giá đúng người ta, từ đó đi đến đãi ngộ. Tuy nhiên, gắn đạo đức nhà giáo theo thứ bậc không đúng về mặt khoa học cũng như về mặt nhân văn, đạo đức. Trong khi đó, đội ngũ giáo viên thực sự không đồng đều. Cá nhân tôi, giáo viên nước ta hiện có 4 loại.

Thứ nhất, giáo viên là người thực sự tài năng, tâm huyết, sáng tạo, luôn được học trò yêu quý, chương trình nào họ cũng dạy được và cả cuộc đời của họ là hình tượng không thể quên được của học trò. Đấy là những người thầy tuyệt vời.

Thứ hai, những thầy cô có tài, giỏi nhưng phần lớn ở nơi cán bộ quản lý biết người biết việc, tạo điều kiện, tạo động lực cho người ta phát triển và đóng góp. Nếu không, người ta lại bị thu hút vào hỗ khác chứ không đóng góp cho giáo dục.

Thứ ba, phổ biến nhiều nhất là những nhà giáo có phẩm chất, có đạo đức nhưng tài năng chưa nhiều, chưa phù hợp với đổi mới giáo dục.

Thứ tư, là những giáo viên không có đức cũng không có tài, không có phẩm chất, không xứng đáng đứng trên bục giảng. Nếu vẫn để lọt những “con sâu” như thế sẽ ảnh hưởng xấu đến ngành giáo dục.

Như vậy, có thể nói đổi mới giáo dục không chỉ hiểu là theo nghị quyết nọ, thông tư kia, đổi mới giáo dục phải đi theo thời đại, phải bồi dưỡng để phát huy nội lực của nhà giáo.

Nhưng hiện nay, chúng ta bồi dưỡng theo chứng chỉ, theo bằng cấp là không đúng. Tôi nhớ có một câu nói: “Nghề dạy học là một nghề cao quý, nó làm nên nhân cách, năng lực, phẩm chất và cả tương lai của mỗi đứa trẻ”.

Có thể nói, dạy học khó nhất là khích lệ và làm thay đổi được học trò. Robot có thể thay thầy dạy về kiến thức nhưng không thay thầy được việc khích lệ học trò. Do vậy, giáo viên cần phải hiểu điều đó, không thể mãi là “cái máy nói”.

Trong bối cảnh đất nước hiện nay, số đông thầy cô giáo đang phải vượt qua không ít áp lực. Vậy họ phải trở thành con người như thế nào và đâu là động lực chủ yếu để họ vượt qua, theo ông?

Chúng ta lạc quan thế hệ trẻ hết sức tài năng nhưng cũng dễ bị chi phối bởi kinh tế thị trường. Do đó, phải nêu cao đạo đức nhà giáo để thu hút người tài, để giáo dục thay đổi và cất cánh.

Trong bối cảnh đất nước hiện nay, số đông thầy cô giáo đang phải vượt qua những áp lực, khó khăn như lương thấp, đòi hỏi của xã hội cũng như của học sinh rất cao. Nếu thầy cô giáo không biết tích lũy, không biết tự phát triển sẽ khó bắt nhịp và đáp ứng được.

Tôi vẫn hay nói, người thầy phải coi học trò, cha mẹ học sinh là thượng đế, trách nhiệm của thầy cô giáo là phải phụng sự. Quan niệm như vậy để giáo viên trân trọng và tìm ra từng đối tượng khác nhau, phục vụ khác nhau chứ không phải cứ mang kiến thức ra “vãi” đều đối với tất cả học sinh.

Nghệ thuật giáo dục, nghệ thuật sư phạm phải tác động đến từng cá nhân, để tạo ra những con người sáng tạo. Tôi phải nhấn mạnh mặt trái của kinh tế thị trường, nếu thầy cô giáo không vững sẽ dễ dàng sa ngã.

Giáo viên không chỉ cung cấp tri thức cho học trò, cái chính là phải thay đổi những cảm xúc, thay đổi những hành vi của học trò. Cũng như Bill Gate từng nói, đẳng cấp thế giới ngày nay không phải nhà cao cửa rộng, không phải cầu to, không phải nhiều nhà tỷ phú mà cái chính là hành vi, thái độ ứng xử của mỗi công dân của đất nước đó.

Thầy cô giáo phải nhận thức được mình còn khó khăn, còn vướng mắc trong nghề nhưng có một vinh quang rất lớn là góp phần xây dựng đất nước mình cất cánh bằng chính nguồn nhân lực chất lượng, bằng sự tác động của người thầy lên học trò.

Chúng tôi luôn đặt ra vấn đề làm sao phát huy được nội lực của thầy cô giáo để tạo được động lực và năng lực cho họ phát triển. Thời hội nhập, chúng ta phải lấy những ý tưởng và cách làm hay nhất của thiên hạ nhưng phải biến cái đó thành củamình để tác động đến đúng đối tượng học sinh.

Việc xếp loại, đánh giá đạo đức cho từng phân hạng giáo viên sẽ để lại hệ lụy gì, thưa ông?

Tôi luôn nói với các thầy cô, trong giáo dục phải chấp nhận cả mặt mạnh và mặt yếu của học sinh, khách quan đánh giá trẻ và tổ chức những hình thức giáo dục phù hợp với từng học trò. Trong đó, nhà giáo dục phải "bắc những nấc thang" cho học trò leo chứ không phải bắt ép chúng giỏi ngay được và quan trọng là biết “cấy” nhu cầu.

Muốn làm được vậy thầy cô phải tập trung thực hiện sứ mệnh của mình bằng phương pháp giáo dục khoa học nhất, tốt nhất. Trong quá trình phát triển ấy, đạo đức nhà giáo phải để lên hàng đầu. Vì nghề giáo, không phải dạy bằng kiến thức mà bằng chính mẫu hình của mình. Thầy cô phải dạy học trò những điều tử tế, dẫn dụ bằng những câu chuyện thực tế mới là quan trọng.

Như vậy, đạo đức nhà giáo không thể phân tầng được, không thể là bậc I, bậc II, bậc III. Dù năng lực ở bậc nào cũng đòi hỏi giáo viên phải có phẩm chất, có đạo đức.

Do đó, việc xếp loại đạo đức đi theo các thang bậc chuyên môn là không phù hợp, nói đúng hơn là tất cả đều có một chuẩn chung về đạo đức. Nếu khư khư xếp hạng, bắt giáo viên phải tự đánh giá đạo đức theo thứ bậc là sai về mặt nguyên lý, sai về mặt thực tiễn và hệ lụy còn lớn hơn. Đó là, thiếu sự tôn trọng, thiếu động viên thầy cô giáo.

Trong nền kinh tế thị trường, nếu làm hình thức thì người ta càng dễ đối phó, cùng "a dua" xếp hạng, không tạo ra động lực, chưa kể trong giáo dục phải trung thực, không thể là “hàng rởm”.

Vậy theo ông, đạo đức nhà giáo bao gồm những tiêu chí, chuẩn mực nào?

Tôi sẵn sàng bù những phẩm chất tốt đẹp của thầy cô giáo cho những năng lực còn thiếu chứ không thể chấp nhận tài năng nhưng thiếu đạo đức.

Cá nhân tôi cho rằng, tiêu chuẩn chính của nhà giáo là phải tâm huyết, sáng tạo. Không thể mang giáo án “cũ mèm” từ mấy chục năm trước cứ thế dạy. Xã hôi thay đổi, khoa học phát triển, người thầy cần sáng tạo để chuyển tải được tri thức đến con trẻ, giúp con trẻ tiếp thu và biến thành giá trị của nó, để trẻ vận dụng vào cuộc sống.

Ngoài ra, nhà giáo phải có niềm tin về sứ mệnh của người thầy, làm sao cho học trò của mình thay đổi, sống hạnh phúc hơn để phát triển tài năng.

Do vậy, cả thầy lẫn trò đều cần văn hóa phát triển vì đạo đức không phải bức tranh đẹp. Đạo đức của con người phải gắn với đời sống hằng ngày và phát triển chứ không phải tự “dán nhãn”.

Phát triển bản thân trước hết phải tự đổi mới tư duy, đổi mới cách nghĩ, đổi mới cách làm để ra kết quả. Đồng thời, phải tận tâm với công việc, tận tâm với chính sự nghiệp của bản thân mỗi người, phải theo đuổi đến cùng, phải luôn học hỏi và hợp tác với nhau để làm ra những cái tốt hơn.

Người thầy không phải thần thánh mà phải biết trừ đi những cái xấu xí, bảo thủ, lạc hậu. Nhân cách, nhân phẩm của người thầy không thể bị đánh đổi bởi bất cứ điều gì. Có đội ngũ nhà giáo thực sự có phẩm chất, có tài năng mới tạo ra những lứa học trò hạnh phúc.

Xin cảm ơn ông!

TIN LIÊN QUAN
Giáo dục 'đồng phục' giống kê chung một toa thuốc cho tất cả bệnh nhân
ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng: Rất cần một nền giáo dục với 'cơ thể khỏe mạnh, gương mặt đẹp'
‘Chứng chỉ chức danh nghề nghiệp không có lỗi, nhưng…’
Chứng chỉ chức danh nghề nghiệp ‘cân não’ giáo viên
Nguyệt Anh (thực hiện)

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Real Madrid vs Villarreal: Kết thúc 0 bàn thắng

Real Madrid vs Villarreal: Kết thúc 0 bàn thắng

Baoquocte.vn. Chơi có phần lấn lướt, nhưng Real Madrid vẫn bị nhà vô địch Europa League, Villarreal cầm hòa 0-0 tại Bernabeu.
Ligue 1: Kể cả Messi ngồi ngoài, PSG vẫn thắng trận giòn giã

Ligue 1: Kể cả Messi ngồi ngoài, PSG vẫn thắng trận giòn giã

Baoquocte.vn. Việc thiếu vắng Lionel Messi không cản PSG đánh bại Montpellier với tỷ số 2-0 ở vòng 8 Ligue 1 diễn ra rạng sáng này (26/9).
Tổng thống Nga: Ông Vyacheslav Volodin 'xứng đáng' làm Chủ tịch Hạ viện khóa mới

Tổng thống Nga: Ông Vyacheslav Volodin 'xứng đáng' làm Chủ tịch Hạ viện khóa mới

Baoquocte.vn. Tổng thống Nga Vladimir Putin tin tưởng đề cử ông Vyacheslav Volodin làm Chủ tịch Hạ viện Nga khóa 8.
Đối thoại ổn định chiến lược Nga-Mỹ diễn ra vào tuần tới

Đối thoại ổn định chiến lược Nga-Mỹ diễn ra vào tuần tới

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov ngày 25/9 thông báo kế hoạch tổ chức vòng tiếp theo đối thoại ổn định chiến lược với Mỹ.
Tình hình Afghanistan: Khủng hoảng hệ thống y tế, nguy cơ 'nạn đói cận kề'

Tình hình Afghanistan: Khủng hoảng hệ thống y tế, nguy cơ 'nạn đói cận kề'

Baoquocte.vn. Theo UNFPA, phụ nữ và các bé gái tại Afghanistan sẽ là những người bị ảnh hưởng nặng nề nhất vì nạn đói.
Giá tiêu hôm nay 26/9, đi ngang, thấp nhất 77.000đ/kg, thị trường trầm lắng nhưng giá sẽ tăng

Giá tiêu hôm nay 26/9, đi ngang, thấp nhất 77.000đ/kg, thị trường trầm lắng nhưng giá sẽ tăng

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước ổn định ở một số địa phương, giao dịch ở mức từ 77.000 - 81.000 đ/kg.
Covid-19 ở Việt Nam sáng 26/9: Vaccine Cuba về đến Hà Nội, Hà Nam tăng tốc xét nghiệm, Đồng Nai không thu tiền tiêm vaccine

Covid-19 ở Việt Nam sáng 26/9: Vaccine Cuba về đến Hà Nội, Hà Nam tăng tốc xét nghiệm, Đồng Nai không thu tiền tiêm vaccine

Baoquocte.vn. Kể từ đầu dịch Covid-19 đến nay, Việt Nam ghi nhận 746.678 ca nhiễm, đứng thứ 44/222 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Trung Quốc vẫn 'bất bại' ở châu Phi

Trung Quốc vẫn 'bất bại' ở châu Phi

Baoquocte.vn. Trung Quốc tiếp tục duy trì vị trí đối tác thương mại lớn nhất của châu Phi trong 12 năm liên tiếp bất chấp đại dịch Covid-19.
Vaccine Covid-19: Thêm một quốc gia quyết định tiêm mũi thứ 3

Vaccine Covid-19: Thêm một quốc gia quyết định tiêm mũi thứ 3

Baoquocte.vn. Gần 4 triệu người dân El Salvador được tiêm chủng, trong đó gần 3,3 triệu người hoàn thành phác đồ tiêm chủng.
Giá cà phê hôm nay 26/9: Arabica bật tăng liên tiếp, cà phê Việt vẫn nóng vấn đề vận chuyển

Giá cà phê hôm nay 26/9: Arabica bật tăng liên tiếp, cà phê Việt vẫn nóng vấn đề vận chuyển

Baoquocte.vn. Từ Refinitiv, giá cà phê thế giới arabica giao sau đã tăng khoảng 45,8% trong năm nay, trong khi giá cà phê robusta tăng 52,2%.
Covid-19 ở Việt Nam sáng 26/9: Vaccine Cuba về đến Hà Nội, Hà Nam tăng tốc xét nghiệm, Đồng Nai không thu tiền tiêm vaccine

Covid-19 ở Việt Nam sáng 26/9: Vaccine Cuba về đến Hà Nội, Hà Nam tăng tốc xét nghiệm, Đồng Nai không thu tiền tiêm vaccine

Baoquocte.vn. Kể từ đầu dịch Covid-19 đến nay, Việt Nam ghi nhận 746.678 ca nhiễm, đứng thứ 44/222 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 26/9/2021: Tuổi Sửu thêm nghề tay trái

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 26/9/2021: Tuổi Sửu thêm nghề tay trái

Baoquocte.vn. Xem tử vi hôm nay 26/9/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi.
Lịch âm 26/9, Xem âm lịch hôm nay Chủ Nhật ngày 26/9/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Lịch âm 26/9, Xem âm lịch hôm nay Chủ Nhật ngày 26/9/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Baoquocte.vn. Lịch âm 26/9. Âm lịch hôm nay 26/9. Xem âm lịch hôm nay ngày 26/9/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 26 tháng 9 năm 2021 hôm nay.
Covid-19 ở Hà Nội tối 25/9: Không ghi nhận ca nhiễm mới; giám sát chặt chẽ người về từ một số địa phương thuộc tỉnh Hà Nam

Covid-19 ở Hà Nội tối 25/9: Không ghi nhận ca nhiễm mới; giám sát chặt chẽ người về từ một số địa phương thuộc tỉnh Hà Nam

Baoquocte.vn. Theo tin từ Sở Y tế Hà Nội, từ 12-18h ngày 25/9, trên địa bàn Hà Nội không ghi nhận ca dương tính với SARS-CoV-2.
Covid-19 ở Việt Nam tối 25/9: Thêm 9.706 ca mắc mới, trong đó có 4.377 ca cộng đồng

Covid-19 ở Việt Nam tối 25/9: Thêm 9.706 ca mắc mới, trong đó có 4.377 ca cộng đồng

Baoquocte.vn. Bản tin dịch Covid-19 ngày 25/9 của Bộ Y tế cho biết trung bình số ca nhiễm Covid-19 mới trong nước ghi nhận trong 7 ngày qua: 9.940 ca/ngày.
Hà Nội từng bước nới lỏng giãn cách căn cứ vào thực tiễn

Hà Nội từng bước nới lỏng giãn cách căn cứ vào thực tiễn

Baoquocte.vn. Hà Nội đang bàn kế hoạch phục hồi, phát triển kinh tế-xã hội, từng bước tiếp tục nới lỏng căn cứ trên thực tiễn và thích ứng an toàn với dịch…
Vaccine Covid-19: Thêm một quốc gia quyết định tiêm mũi thứ 3

Vaccine Covid-19: Thêm một quốc gia quyết định tiêm mũi thứ 3

Baoquocte.vn. Gần 4 triệu người dân El Salvador được tiêm chủng, trong đó gần 3,3 triệu người hoàn thành phác đồ tiêm chủng.
Covid-19 dần sẽ giống cảm lạnh?

Covid-19 dần sẽ giống cảm lạnh?

Baoquocte.vn. Covid-19 có thể dần giống một căn bệnh thông thường nhưng điều đó hiện không dễ dàng do sự lây lan của biến thể Delta.
Vì sao các nước thận trọng việc tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ?

Vì sao các nước thận trọng việc tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ?

Baoquocte.vn. Theo chuyên gia, trẻ em không phải là người lớn thu nhỏ, nên việc sử dụng vaccine cần thận trọng và có những thử nghiệm đủ độ an toàn mới được cấp phép sử dụng.
Covid-19: Hà Nội hướng dẫn giám sát y tế người về từ TP. Phủ Lý, Hà Nam

Covid-19: Hà Nội hướng dẫn giám sát y tế người về từ TP. Phủ Lý, Hà Nam

Baoquocte.vn. Người từ Phủ Lý, Hà Nam về Hà Nội từ 19/9 nếu không là F1 cần cách ly tại nhà 14 ngày tính từ ngày đến Hà Nội, lấy mẫu gộp xét nghiệm sàng lọc.
Nhật Bản tặng Việt Nam thêm 400.000 liều vaccine Covid-19

Nhật Bản tặng Việt Nam thêm 400.000 liều vaccine Covid-19

Baoquocte.vn. Sáng 25/9, lô vaccine Covid-19 với khoảng 400.000 liều của Nhật Bản đã đến Việt Nam, tổng số vaccine Nhật Bản viện trợ khoảng 3,58 triệu liều.
Covid-19: Hà Nam lập Bệnh viện dã chiến số 1, Bệnh viện Đa khoa Bình Dương ngừng nhận bệnh nhân ngoại trú

Covid-19: Hà Nam lập Bệnh viện dã chiến số 1, Bệnh viện Đa khoa Bình Dương ngừng nhận bệnh nhân ngoại trú

Baoquocte.vn. Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bình Dương ngừng tiếp nhận bệnh nhân ngoại trú để tập trung phòng, chống dịch bệnh Covid-19.
XSMB 26/9/2021, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 26/9/2021. KQXSMB Chủ Nhật

XSMB 26/9/2021, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 26/9/2021. KQXSMB Chủ Nhật

Baoquocte.vn. XSMB 26/9. xổ số hôm nay 26/9. Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 7 ngày 26 tháng 9 năm 2021. xo so mien bac. XSMB thứ 7. KQSXMB.
XSMN 26/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay có quay không? XSMN Chủ Nhật

XSMN 26/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay có quay không? XSMN Chủ Nhật

Baoquocte.vn. XSMN 26/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay 26/9/2021 có quay không? XSMN khi nào quay trở lại?
XSMT 26/9/2021, kết quả xổ số miền Trung hôm nay 26/9/2021. KQXSMT Chủ Nhật

XSMT 26/9/2021, kết quả xổ số miền Trung hôm nay 26/9/2021. KQXSMT Chủ Nhật

Baoquocte.vn. XSMT 26/9. xổ số hôm nay 26/9. Kết quả xổ số miền Trung hôm nay chủ nhật ngày 26 tháng 9 năm 2021. xo so mien trung. XSMT thứ 7. KQSXMT.
Vietlott 25/9/2021, kết quả xổ số Vietlott Power hôm nay 25/9/2021. Vietlott Power 6/55

Vietlott 25/9/2021, kết quả xổ số Vietlott Power hôm nay 25/9/2021. Vietlott Power 6/55

Baoquocte.vn. Vietlott 25/9. Vietlott Power 25/9. Báo TGVN sẽ cập nhật kết quả xổ số Vietlott 25/9/2021. xo so Vietlott 655 hôm nay. xs Power hom nay.
XSMN 25/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay có quay không? XSMN thứ 7

XSMN 25/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay có quay không? XSMN thứ 7

Baoquocte.vn. XSMN 25/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay 25/9/2021 có quay không? XSMN khi nào quay trở lại?
XSMT 25/9/2021, xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 25/9/2021. SXMT 25/9

XSMT 25/9/2021, xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 25/9/2021. SXMT 25/9

Baoquocte.vn. XSMT 25/9. xổ số hôm nay 25/9. Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 25 tháng 9 năm 2021. xo so mien trung. XSMT thứ 7. KQSXMT.
Phiên bản di động