Xung đột Armenia-Azerbaijan: Lòng thù địch giữa hai dân tộc và tấm bi kịch của lịch sử

Hương Trâm
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Xung đột Armenia-Azerbaijan không chỉ xuất phát từ tranh chấp tại Nagorno-Karabakh, mà đó là một tấm bi kịch dài, mang đầy sự thù địch trong lịch sử giữa hai quốc gia Liên Xô cũ này.

Người dân hai nước Armenia-Azerbaijan từng là đồng bào chung sống cạnh nhau trong thời kỳ Liên Xô cũ. Tranh chấp lãnh thổ khu vực Nagorno-Karabakh bắt đầu nổ ra vào cuối những năm 1980. Cuộc chiến dai dẳng với nhiều cuộc nổi loạn đã để lại nhiều vết thương cho người dân nơi đây suốt nhiều thập kỷ qua.

Xung đột Armenia-Azerbaijan: Lòng thù địch giữa hai dân tộc và tấm bi kịch của lịch sử
Xung đột Armenia-Azerbaijan đã để lại biết bao nỗi đau và tiếp tục dấy lên sự thù địch giữa hai quốc gia. (Nguồn: AP)

Trong hai tuần qua, những nỗi đau chưa kịp lành từ 40 năm trước lại bị khơi dậy bởi một cuộc chiến thời hiện đại với những chiến hào, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và các cuộc oanh tạc bằng pháo.

Hơn 500 quân lính và người dân Armenia đã thiệt mạng, cùng với đó là số thương vong chưa xác định từ phía Azerbaijan. Thỏa thuận ngừng bắn đạt được tại Moscow ngày 10/10 đã không còn hiệu lực khi cả Armenia và Azerbaijan đều cáo buộc lẫn nhau vi phạm, khiến tiếng súng dường như không bao giờ dừng tại khu vực này.

Cuộc chiến đẫm máu

Trong diễn biến của cuộc xung đột lãnh thổ Nagorno-Karabakh, phía Azerbaijan tỏ thái độ kiên quyết muốn giành lại vùng đất mà họ cho là đã bị Armenia chiếm đóng từ những năm 1990. Cuộc chiến này được xem như cuộc tranh chấp đẫm máu nhất thế kỷ tại khu vực Nam Caucasus (nằm giữa châu Âu và châu Á, giữa biển Đen và biển Caspian).

Các chuyên gia đánh giá, tình hình xung đột hiện tại có nguy cơ trở thành một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng với những hậu quả không thể lường trước. Nhiều quốc gia lân cận đã có động thái can dự vào vấn đề này, trong đó có Thổ Nhĩ Kỳ - đồng minh của Azerbaijan, đồng thời là một thành viên của NATO; Nga - vốn có hiệp ước quốc phòng với Armenia và cả Iran - với biên giới giáp với miền Nam nước này.

Đối với người dân trong khu vực, cuộc chiến này là sự tiếp nối của những tranh chấp về cả lãnh thổ lẫn văn hóa lịch sử, bắt nguồn từ hơn một thế kỷ trước. Quá khứ về một cuộc sống hòa bình giữa người dân Azerbaijan và Armenia dưới mái nhà chung Liên Xô giờ đây đã quá xa vời.

Những góc nhìn tiêu cực

Ông Babayants, một người tị nạn từ Azerbaijan từ năm 1989 cho biết: “Mỗi nước đều muốn khẳng định chủ quyền của mình trên vùng Nargono-Karabakh cho nên, việc chung sống là điều không thể”.

Ở bên kia biên giới, những dải núi xám xanh là địa phận được quốc tế công nhận là một phần của Azerbaijan. Tuy nhiên, kể từ cuộc chiến tranh vào những năm 1990, nó đã bị kiểm soát bởi Armenia. Phần lãnh thổ này bao gồm cả vùng đất nơi đa số người Armenia sinh sống là Nagorno-Karabakh, cùng vùng đất bao quanh nó và liên kết nó với Armenia.

Trong hàng thập kỷ, các điều phối viên đã tìm cách để trả lại vùng lãnh thổ này cho Azerbaijan, đồng thời đảm bảo an toàn cho người dân Armenia tại khu vực biên giới. Đối với ông Babayants, lịch sử đã cho thấy rằng đây là điều bất khả thi. Về phía Azerbaijan, những mất mát của họ là một bi kịch của quốc gia.

Theo NYTimes, hơn 500.000 người Azerbaijan đã bị trấn áp, đôi khi là bằng các biện pháp bạo lực và trục xuất khỏi vùng đất tranh chấp này. Trong đó, hơn 200.000 người tiếp tục bị ép rời khỏi địa phận của Armenia. 10% người dân Azerbaijan đã mất nhà cửa tại Armenia và các vùng bị Armenia kiểm soát.

Mong muốn của họ là được rời khỏi những khu nhà xập xệ và trở về với cuộc sống vùng quê của mình. Điều này đã trở thành một nguồn lực chính trị mạnh mẽ tại Azerbaijan và giúp lý giải cho sự ủng hộ trong nước đối với những động thái của Tổng thống Ilham Aliyev.

Xung đột Armenia-Azerbaijan: Lòng thù địch giữa hai dân tộc và tấm bi kịch của lịch sử
Cả Armenia-Azerbaijan đều giữ vững quan điểm thù địch bởi xung đột đã kéo dài quá lâu và dường như họ đã không còn ký ức về một quá khứ hoà bình. (Nguồn: AP)

Tấm bi kịch khó tàn

Tuy nhiên, những dấu tích về sự căng thẳng giữa hai nước đã khiến cho người dân Armenia luôn tâm niệm rằng, bất kỳ sự nhượng bộ nào với Azerbaijan xung quanh khu vực Nagorno-Karabakh đều sẽ mang lại hiểm họa cho họ.

Nhìn lại quá khứ, những người Armenia nói rằng, người Azerbaijan từng dùng bạo lực sắc tộc nhằm vào họ trong và sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, đồng thời chỉ ra sự hỗ trợ tích cực của Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những nguyên nhân chính, nhất là quá khứ đau buồn về tội ác diệt chủng năm 1915. Mặt khác, cũng không thể phủ nhận được những hành động đáp trả bạo lực của người Armenia đối với người Azerbaijan, như việc giết hại hàng trăm thường dân Azerbaijan gần thị trấn Khojaly năm 1992.

Về phần mình, nhiều người Azerbaijan đổ lỗi cho những chính sách của Armenia dưới thời Thủ tướng Nikol Pashinyan, vì đã khiến hai nước giải quyết căng thẳng bằng quân sự. Trong khi Azerbaijan thua cuộc trong cuộc chiến kết thúc vào năm 1994, tiềm lực kinh tế của nước này trong những năm gần đây đã cho phép họ xây dựng quân đội hùng mạnh với những vũ khí tối tân nhất, như máy bay không người lái có vũ trang và các loại vũ khí tinh vi khác mua từ Israel, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ. Mà những thứ này hoàn toàn vượt quá khả năng của Armenia.

Cả Azerbaijan và Armenia đều giữ vững quan điểm thù địch bởi xung đột đã kéo dài quá lâu và dường như họ đã không còn ký ức về một quá khứ hoà bình. Hai bên đều đáp trả nhau bằng những lời lẽ không mấy thân thiện, liên tục đôi co với báo giới về tình hình cuộc chiến tại khu vực Nagorno-Karabakh và sử dụng mạng xã hội để thể hiện quan điểm, cũng như tung ra các video để tôn vinh những chiến tích trên tiền tuyến.

Serob Smbatyan, 30 tuổi một bác sĩ tim mạch sống tại thành phố Kapan, miền Nam Armenia, từng phục vụ trong quân đội ở Nagorno-Karabakh, cho biết: “Tôi không thể nghĩ ra hai dân tộc nào trên thế giới căm ghét nhau nhiều hơn người Armenia và Azerbaijan.”

Thomas de Waal, một nhà báo, chuyên gia người Anh, nổi tiếng với tác phẩm phân tích về khu vực Nagorno-Karabakh mang tên “Black Garden” (tạm dịch: “Khu vườn đen”), bày tỏ lo ngại rằng Azerbaijan sẽ chiếm ưu thế trong cuộc chiến khi chỉ sau hơn hai tuần, khả năng phòng thủ và các tuyến tiếp tế của Armenia đã hoàn toàn suy yếu. Theo ông, trong trường hợp xấu nhất, Azerbaijan sẽ chiếm đóng toàn bộ khu vực Nagorno-Karabakh, chứ không chỉ đơn thuần là vùng đất cũ của Azerbaijan mà Armenia đang kiểm soát.

Trong khi nhiều người bày tỏ sự tiếc nuối, nhà báo Thomas de Waal lại cho rằng, quá khứ chung sống hòa bình giữa người Azerbaijan và Armenia dường như chỉ là sự ảo tưởng, bởi họ đã và vẫn luôn tồn tại ở hai thế giới song song chưa từng có điểm chung.

Khu vực Nagorno-Karabakh nằm sâu trong lãnh thổ phía Tây Nam của Azerbaijan, nhưng có đa số dân cư là người gốc Armenia sinh sống và muốn sáp nhập vùng này vào Armenia. Điều này đã châm ngòi cho những tranh chấp chủ quyền giữa hai nước, mà đỉnh điểm là cuộc chiến tranh kéo dài từ tháng 2/1988 đến tháng 5/1994, khiến khoảng 30.000 người thiệt mạng. Căng thẳng tái bùng phát từ sáng 27/9 vừa qua sau khi nổ ra các vụ đụng độ ác liệt giữa hai bên, đến nay đã khiến hàng trăm người thiệt mạng.
Armenia-Azerbaijan: Iran có thể tham gia xung đột Nagorno-Karabakh, tuyên bố không dung thứ những cuộc tấn công tiếp diễn

Armenia-Azerbaijan: Iran có thể tham gia xung đột Nagorno-Karabakh, tuyên bố không dung thứ những cuộc tấn công tiếp diễn

TGVN. Báo Vzglyad của Nga ngày 16/10 đăng nhận định của chuyên gia phân tích chính trị Semyon Baghdasarov cho rằng, cùng với Nga và ...

Tổng thống Aliyev: Cuộc chiến với Armenia là cuộc chiến giải phóng Azerbaijan

Tổng thống Aliyev: Cuộc chiến với Armenia là cuộc chiến giải phóng Azerbaijan

TGVN. Ngày 16/10, Sputnik đăng tải bài trả lời phỏng vấn của Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliye với hãng thông tấn Rossiya Segodnya của Nga ...

Azerbaijan nói về việc lập căn cứ quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ trên lãnh thổ

Azerbaijan nói về việc lập căn cứ quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ trên lãnh thổ

TGVN. Trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình NTV của Thổ Nhĩ Kỳ, Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev tuyên bố, Baku và Ankara chưa ...

Hương Trâm (theo NY Times)

Bài viết cùng chủ đề

Nagorno-Karabakh

Xem nhiều

Đọc thêm

Kia Carens 2022 ra mắt tại Indonesia, giá từ 621 triệu đồng

Kia Carens 2022 ra mắt tại Indonesia, giá từ 621 triệu đồng

Baoquocte.vn. Kia Carens 2022 đã chính thức có mặt tại thị trường Indonesia. Dự kiến xe cũng sẽ sớm đến với các thị trường khác tại ASEAN trong thời gian tới.
Garage hạnh phúc: Vẻ ngoài hồn nhiên, sắc sảo của 'cô em gái nhút nhát - Ngọc Vân'

Garage hạnh phúc: Vẻ ngoài hồn nhiên, sắc sảo của 'cô em gái nhút nhát - Ngọc Vân'

Baoquocte.vn. Nếu như Ngọc Vân - Garage hạnh phúc khá nhút nhát, sợ hãi mỗi khi gặp người lạ thì ngoài đời, Ngọc Huyền lại là một cô gái vui tươi, ...
Covid-19 ngày 17/8: Hơn 2.800 ca mắc mới, số F0 nặng tăng vọt, 3 người tử vong; gần 5.300 bệnh nhân khỏi bệnh

Covid-19 ngày 17/8: Hơn 2.800 ca mắc mới, số F0 nặng tăng vọt, 3 người tử vong; gần 5.300 bệnh nhân khỏi bệnh

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 17/8 của Bộ Y tế cho biết có 2.814 ca mới, gần 5.300 bệnh nhân khỏi, F0 nặng tăng vọt, 3 người tử ...
XSMT 18/8, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 5 ngày 18/8/2022. SXMT 18/8/2022

XSMT 18/8, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 5 ngày 18/8/2022. SXMT 18/8/2022

Baoquocte.vn. XSMT 18/8. kết quả xổ số miền Trung hôm nay 18/8/2022. trực tiếp xổ số miền Trung 18/8/2022. xổ số hôm nay 18/8/2022. xổ số miền Trung thứ 5. SXMT ...
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì Phiên họp thứ 22 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì Phiên họp thứ 22 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Baoquocte.vn. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chỉ đạo, tiếp tục tăng cường, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán.
XSMN 18/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 ngày 18/8/2022. xổ số hôm nay 18/8

XSMN 18/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 ngày 18/8/2022. xổ số hôm nay 18/8

Baoquocte.vn. XSMN 18/8. xổ số hôm nay ngày 18 tháng 8. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 18/8/2022.XSMN thứ 4. xổ số hôm nay 18/8. xo so mien nam. ...
Nhận diện những 'cú sốc' đe dọa an ninh lương thực toàn cầu

Nhận diện những 'cú sốc' đe dọa an ninh lương thực toàn cầu

Baoquocte.vn. Các yếu tố chính dẫn đến xu hướng mất an ninh lương thực và suy dinh dưỡng dần trở nên nghiêm trọng trong thời gian gần đây đã khiến giá ...
HLV đội tuyển quốc gia Thái Lan nêu lý do bóng đá trẻ Việt Nam thành công hơn

HLV đội tuyển quốc gia Thái Lan nêu lý do bóng đá trẻ Việt Nam thành công hơn

Baoquocte.vn. Trước thực tế các đội bóng trẻ Thái Lan liên tiếp thất bại khi đối đầu Việt Nam, HLV Mano Polking của đội tuyển quốc gia Thái Lan đã lên ...
Sao Việt: Tuấn Hưng tình tứ bên bà xã xinh đẹp, Hòa Minzy 'gây bão' khi khoe đôi giày được tặng

Sao Việt: Tuấn Hưng tình tứ bên bà xã xinh đẹp, Hòa Minzy 'gây bão' khi khoe đôi giày được tặng

Baoquocte.vn. Ca sĩ Tuấn Hưng tình tứ bên bà xã xinh đẹp, Hòa Minzy 'gây bão' khi khoe đôi giày cao gót được tặng sinh nhật khiến fan thích thú.
Đại sứ Trung Quốc: Hành động của Mỹ gây bất ổn thêm cho quan hệ song phương

Đại sứ Trung Quốc: Hành động của Mỹ gây bất ổn thêm cho quan hệ song phương

Baoquocte.vn. Ngày 16/8, Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Tần Cương cảnh báo, những động thái của Washington sẽ gây bất ổn thêm cho quan hệ và ảnh hưởng đến các ...
Đại sứ Trung Quốc: Hành động của Mỹ gây bất ổn thêm cho quan hệ song phương

Đại sứ Trung Quốc: Hành động của Mỹ gây bất ổn thêm cho quan hệ song phương

Baoquocte.vn. Ngày 16/8, Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Tần Cương cảnh báo, những động thái của Washington sẽ gây bất ổn thêm cho quan hệ và ảnh hưởng đến các vấn đề khác.
Triều Tiên lại phóng tên lửa trước thềm tập trận Mỹ-Hàn

Triều Tiên lại phóng tên lửa trước thềm tập trận Mỹ-Hàn

Baoquocte.vn. Ngày 17/8, nguồn tin quân sự Hàn Quốc cho biết, Triều Tiên đã phóng 2 tên lửa hành trình hướng vào vùng biển ngoài khơi bờ biển phía Tây Hàn Quốc.
Đối tác chính xuất khẩu 'vàng đen' tuyên bố sát cánh cùng Cuba trước mọi nghịch cảnh

Đối tác chính xuất khẩu 'vàng đen' tuyên bố sát cánh cùng Cuba trước mọi nghịch cảnh

Baoquocte.vn. Ngày 16/8, Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro khẳng định sẽ hỗ trợ Cuba tái thiết cảng biển sau vụ cháy kho chứa dầu ở Vịnh Matanzas.
Tình hình Mali: Nga sẵn sàng hợp tác quốc phòng, Đức hé lộ thông tin mới

Tình hình Mali: Nga sẵn sàng hợp tác quốc phòng, Đức hé lộ thông tin mới

Baoquocte.vn. Moscow khẳng định sẵn sàng hợp tác quốc phòng với Mali, trong khi Đức nói nhân viên tập đoàn Wagner (Nga) có mặt tại đây ngay sau khi quân Pháp rút.
Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia: Nga nói Ukraine pháo kích hệ thống làm mát, Pháp lo rủi ro

Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia: Nga nói Ukraine pháo kích hệ thống làm mát, Pháp lo rủi ro

Baoquocte.vn. Ngày 16/8, quan chức Nga cho biết quân đội Ukraine đang pháo kích hệ thống làm mát của nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia bằng vũ khí hạng nặng.
Tình hình Syria: Thổ Nhĩ Kỳ không kích biên giới, Damascus lại nói Mỹ ‘đánh cắp’ dầu

Tình hình Syria: Thổ Nhĩ Kỳ không kích biên giới, Damascus lại nói Mỹ ‘đánh cắp’ dầu

Baoquocte.vn. Tình hình Syria tiếp tục nóng trở lại sau khi quân đội Thổ Nhĩ Kỳ tăng cường hoạt động quân sự gần biên giới hai nước.
Mỹ tìm lại ‘hào quang’ ở châu Phi

Mỹ tìm lại ‘hào quang’ ở châu Phi

Baoquocte.vn. Châu Phi giờ đây đang trở thành tâm điểm mới trong cạnh tranh địa-chiến lược, địa kinh tế giữa các nước lớn.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
Năm điểm nổi bật của Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 55

Năm điểm nổi bật của Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 55

Baoquocte.vn. Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 55 và các hội nghị liên quan đã diễn ra thành công giữa hàng loạt khủng hoảng và biến động.
'Khoản đầu tư' lớn của Mỹ ở Biển Đông

'Khoản đầu tư' lớn của Mỹ ở Biển Đông

Baoquocte.vn. Học giả Greg Poling của CSIS (Mỹ) ngày 14/8 nhận định nghiên cứu lịch sử cho thấy Mỹ có lợi ích và đang tiếp tục cam kết tại Biển Đông.
Thủ tướng Nhật Bản: 'Không thể chậm trễ dù chỉ một chút trong giải quyết vấn đề ngoại giao và an ninh'

Thủ tướng Nhật Bản: 'Không thể chậm trễ dù chỉ một chút trong giải quyết vấn đề ngoại giao và an ninh'

Baoquocte.vn. Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio và nội các mới của ông đã đưa ra những ưu tiên chính sách rõ ràng trong một bối cảnh mới đầy phức tạp.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tự tin với thành quả ngoại giao, đã đến lúc 'thảnh thơi' đợi 'trái ngọt'?

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tự tin với thành quả ngoại giao, đã đến lúc 'thảnh thơi' đợi 'trái ngọt'?

Baoquocte.vn. Những nỗ lực ngoại giao của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đã giúp ông có điểm cộng trong chiến dịch bầu cử vào năm sau.
ASEAN có thật sự cần ngôn ngữ chính thức thứ hai hay không?

ASEAN có thật sự cần ngôn ngữ chính thức thứ hai hay không?

Baoquocte.vn. Việc thiết lập một ngôn ngữ chính thức thứ hai cho ASEAN là không cần thiết khi xét đến sự đa dạng văn hóa và truyền thống giữa các quốc gia.
200 phút hội đàm cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Trung Quốc thẳng thắn vạch 'lằn ranh đỏ' với Hàn Quốc

200 phút hội đàm cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Trung Quốc thẳng thắn vạch 'lằn ranh đỏ' với Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Chuyến thăm Trung Quốc của Ngoại trưởng Hàn Quốc diễn ra trong bối cảnh khu vực nảy sinh nhiều vấn đề, đẩy quan hệ Hàn-Trung vào 'thế khó'.
Phiên bản di động