Ý kiến chuyên gia: Dịch Covid-19 là phép thử các giới hạn của hệ thống Liên hợp quốc

TGVN. Theo các chuyên gia tại Geneva và New York, đại dịch Covid-19 đang là phép thử các giới hạn của hệ thống Liên hợp quốc (LHQ).
TIN LIÊN QUAN
y kien chuyen gia dich covid 19 la phep thu cac gioi han cua he thong lien hop quoc Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thảo luận về tình hình Darfur
y kien chuyen gia dich covid 19 la phep thu cac gioi han cua he thong lien hop quoc Đại dịch Covid-19 chưa xong, Ấn Độ còn phải đương đầu với 'thảm họa châu chấu'
y kien chuyen gia dich covid 19 la phep thu cac gioi han cua he thong lien hop quoc
Covid-19 là cuộc khủng hoảng thách thức nhất mà LHQ phải đối mặt kể từ sau Thế chiến II. (Nguồn: UN media)

Tác động tiêu cực tới chủ nghĩa đa phương

LHQ đang chuẩn bị kỷ niệm 75 năm thành lập trong trong năm nay. Thế nhưng do đại dịch Covid-19, năm kỷ niệm đang trở thành một năm khủng hoảng. Ông Antonio Guterres, Tổng Thư ký LHQ, đã gọi đại dịch là "cuộc khủng hoảng thách thức nhất mà LHQ phải đối mặt kể từ sau Thế chiến II".

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) có trụ sở tại Geneva đóng vai trò hàng đầu trong cuộc chiến chống virus, song gần đây bị chính quyền Tổng thống Trump chỉ trích về phản ứng chậm trễ và không hiệu quả đối với đại dịch và lập trường của tổ chức này đối với Trung Quốc. Các cơ quan khác của LHQ và các tổ chức quốc tế cũng đang gặp khó khăn để ứng phó với đại dịch.

Cho đến nay, phản ứng của các quốc gia thành viên đối với đại dịch chủ yếu là đơn phương và Hội đồng Bảo an (HĐBA) LHQ chưa có nhiều cuộc họp về khủng hoảng này. HĐBA chỉ họp một phiên trực tuyến lần đầu tiên vào ngày 9/4 và sau đó đưa ra một tuyên bố bày tỏ sự ủng hộ và kêu gọi sự đoàn kết.

Richard Gowan, chuyên gia giám sát công tác vận động của Nhóm Khủng hoảng Quốc tế tại LHQ ở New York và Thomas Biersteker, Giáo sư về quan hệ quốc tế và khoa học chính trị tại Viện nghiên cứu chính trị Geneva đã chia sẻ quan điểm về phản ứng của LHQ trước đại dịch Covid-19.

Chuyên gia Richard Gowan cho rằng đại dịch thực sự là một phép thử mang tính quyết định cho sự tồn tại của LHQ trong thế kỷ XXI. Nếu LHQ thành công trong việc hợp tác để ngăn chặn dịch bệnh này và nếu các cơ quan của LHQ có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc điều phối cuộc chiến chống dịch, điều đó sẽ cho thấy giá trị và tầm quan trọng của chủ nghĩa đa phương.

Điều này đặc biệt quan trọng đối với các nước yếu và nghèo, cần nhiều hỗ trợ kỹ thuật và kinh tế để vượt qua đại dịch Covid-19.

Tuy nhiên, nếu các chính phủ không phối hợp và lựa chọn cách tiếp cận đơn phương, thì điều này sẽ để lại hậu quả tiêu cực đối với hợp tác đa phương trong các vấn đề, từ biến đổi khí hậu đến quyền con người.

Còn Giáo sư Thomas Biersteker nhận định, phản ứng ban đầu của hầu hết các quốc gia dường như là đóng cửa biên giới và không đề cập hệ thống đa phương. Chủ nghĩa đa phương chắc chắn đang phải đối mặt với một thách thức lớn, nhưng còn quá sớm để kết luận về sự tồn tại.

y kien chuyen gia dich covid 19 la phep thu cac gioi han cua he thong lien hop quoc
Căng thẳng Mỹ - Trung là một nhân tố khiến HĐBA khó có thể đưa ra những tuyên bố về đại dịch. (Nguồn: thepigeonexpress)

Căng thẳng Mỹ - Trung và cạn tiền

Trả lời câu hỏi của phóng viên đề nghị giải thích sự “tê liệt” của HĐBA ứng phó với đại dịch, chuyên gia Richard Gowan cho rằng, dù phần lớn thành viên HĐBA muốn hành động, phải thừa nhận rằng HĐBA không thể và không nên cố gắng thay thế WHO trong việc chỉ đạo và can thiệp các vấn đề y tế quốc tế.

Nhưng ở mức tối thiểu, HĐBA nên phản ứng với tác động có thể xảy ra của đại dịch đối với sự ổn định và an ninh ở các khu vực như châu Phi và Trung Đông.

Lý do chính khiến HĐBA không hành động là căng thẳng giữa Trung Quốc và Mỹ. Mỹ đã nhấn mạnh rằng bất kỳ nghị quyết nào của HĐBA về căn bệnh này đều cần nêu rõ nguồn gốc của dịch xuất phát từ Trung Quốc, điều mà Bắc Kinh không thể chấp nhận. Các cường quốc hàng đầu thế giới đang đắm chìm trong một trò chơi đổ lỗi trong thời khắc khủng hoảng.

Căng thẳng Mỹ - Trung về cơ bản là một trò chơi đổ lỗi giữa hai nước, trong đó Mỹ cố gắng buộc Trung Quốc phải chịu trách nhiệm, điều này khiến cho việc hợp tác đa phương trở nên khó khăn.

Về phản ứng của các cơ quan khác ngoài HĐBA, chuyên gia Richard Gowan đánh giá, hệ thống của LHQ chưa phản ứng nhanh trong việc nắm bắt quy mô khủng hoảng. Ngay cả đến giữa tháng 3, rất nhiều quan chức LHQ ở New York vẫn không nhận thức đầy đủ về tác động chiến lược của đại dịch.

Tuy nhiên, Tổng Thư ký Guterres và LHQ sau đó đã phản ứng nhanh hơn. Một loạt tuyên bố của Tổng Thư ký về hệ lụy an ninh, kinh tế, xã hội của đại dịch đã cho thấy tầm nhìn xa hơn nhiều lãnh đạo các quốc gia.

Và ở cấp độ làm việc, các quan chức nhân đạo, hòa bình và các chuyên gia của LHQ hiện đang rất nỗ lực tìm cách giảm thiểu tác động của cuộc khủng hoảng.

Liên quan đến tình hình ngân sách của LHQ, các chuyên gia cũng bày tỏ lo ngại về ảnh hưởng của suy thoái toàn cầu đối với đóng góp tài chính của các quốc gia thành viên và trên thực tế, khủng hoảng thanh khoản tài chính đang diễn ra ở Geneva.

WHO bị thiếu hụt tài chính trầm trọng. Khi được thành lập, 100% chi phí hoạt động của tổ chức này là từ các khoản đóng góp của các nước thành viên, nhưng con số đó hiện dưới 20%.

Về lâu dài, các nước nghèo sẽ cần nhiều viện trợ phát triển hơn để đối phó với hậu quả của dịch Covid-19, giống như các chính phủ đang phải cứu trợ trong nước và suy thoái kinh tế toàn cầu sẽ làm giảm ngân sách viện trợ phát triển ra nước ngoài.

Trong những tháng tới, sẽ có những cuộc tranh luận gay gắt tại LHQ, vì các nước nghèo kêu gọi một khoản viện trợ lớn để giúp phục hồi hậu khủng hoảng, trong khi các nước tài trợ lại nói rõ rằng họ đã cạn tiền.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, Giám đốc Văn phòng LHQ tại Geneva Tatiana Valovaya cảnh báo về dòng tiền của LHQ đã giảm mạnh do đại dịch Covid-19. Ngoài ra, cuộc khủng hoảng khiến việc cải tạo tòa nhà Palais des Nations lịch sử ở Geneva (cần khoảng 850 triệu CHF) đã bị đình trệ, điều này sẽ ảnh hưởng đến thời hạn khánh thành, dự kiến vào năm 2024.

Trụ sở của LHQ không hoàn toàn đóng cửa nhưng hầu hết nhân viên đều làm việc tại nhà, tương tự như ở Geneva. Hội nghị Giải trừ quân bị và Hội đồng Nhân quyền LHQ đã phải tạm dừng các phiên họp. Hầu hết các hội nghị và cuộc họp khác, như Hội nghị Lao động Quốc tế, đã bị hủy bỏ.

Được biết, hằng năm, có khoảng 12.000 hội nghị và các cuộc họp được tổ chức tại Geneva.

y kien chuyen gia dich covid 19 la phep thu cac gioi han cua he thong lien hop quoc

LHQ kêu gọi tinh thần đoàn kết toàn cầu chống đại dịch Covid-19

TGVN. Ngày 18/4, Tổng Thư ký Liên hợp quốc (TTK LHQ) Antonio Guterres kêu gọi toàn thể người dân trên toàn thế giới cần đoàn kết ...

y kien chuyen gia dich covid 19 la phep thu cac gioi han cua he thong lien hop quoc

Liên hợp quốc tiếp tục kêu gọi ngừng bắn toàn cầu để tập trung đối phó dịch Covid-19

TGVN. Ngày 3/4, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres một lần nữa kêu gọi một lệnh ngừng bắn toàn cầu, hối thúc các ...

y kien chuyen gia dich covid 19 la phep thu cac gioi han cua he thong lien hop quoc

Đại hội đồng Liên hợp quốc lần đầu tiên thông qua nghị quyết về chống đại dịch Covid-19

TGVN. Đại hội đồng Liên hợp quốc (ĐHĐ LHQ) ngày 2/4 đã thông qua nghị quyết về dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19, trong đó ...

Thu Hiền
(theo ĐSQ Việt Nam tại Thụy Sỹ)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Thủ tướng Ấn Độ hứa cấp vaccine Covid-19 cho cả thế giới

Thủ tướng Ấn Độ hứa cấp vaccine Covid-19 cho cả thế giới

Ngoài ra, ông Modi cũng cam kết, Ấn Độ sẽ giúp tất cả các nước nâng cao năng lực bảo quản trữ lạnh vaccine Covid-19.
Hungary bất ngờ bị tấn công mạng quy mô lớn từ châu Á

Hungary bất ngờ bị tấn công mạng quy mô lớn từ châu Á

Ngày 24/9 các thể chế tài chính và cơ sở hạ tầng viễn thông của Hungary đã phải hứng chịu một vụ tấn công mạng lớn từ các máy chủ ...
Bầu cử Mỹ: Đặt bẫy đối thủ, ông Trump bị 'gậy ông đập lưng ông'

Bầu cử Mỹ: Đặt bẫy đối thủ, ông Trump bị 'gậy ông đập lưng ông'

Ông Trump đã đặt một cái bẫy cho chính ông bằng cách không ngừng tấn công tuổi tác và sự nhạy bén về tinh thần của ông Biden.
Mỹ trừng phạt hãng chip lớn nhất Trung Quốc SMIC

Mỹ trừng phạt hãng chip lớn nhất Trung Quốc SMIC

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ban hành lệnh hạn chế xuất khẩu với SMIC, nhà sản xuất chip bán dẫn lớn nhất Trung Quốc.
Tổng thống Trump chính thức đề cử Thẩm phán Tòa án Tối cao, ông Biden nói gì?

Tổng thống Trump chính thức đề cử Thẩm phán Tòa án Tối cao, ông Biden nói gì?

Thẩm phán tòa phúc thẩm theo đường lối bảo thủ Amy Coney Barrett được bổ nhiệm vào vị trí Thẩm phán Tối cao Mỹ.
Trung thu ấm áp tại Khu nhà cứu trợ cộng đồng tại Nhật Bản

Trung thu ấm áp tại Khu nhà cứu trợ cộng đồng tại Nhật Bản

Ngoài chương trình Trung thu lần này, Đại sứ quán Việt Nam, Hội Phật tử Việt Nam tại Nhật Bản còn tổ nhiều hoạt động tại khu nhà cứu trợ ...
Truyền thông Indonesia đánh giá cao Việt Nam trong kiểm soát dịch Covid-19, duy trì tăng trưởng kinh tế

Truyền thông Indonesia đánh giá cao Việt Nam trong kiểm soát dịch Covid-19, duy trì tăng trưởng kinh tế

Truyền thông Indonesia liên tục ca ngợi sự thành công của Việt Nam trong cuộc chiến chống dịch Covid-19 và kinh tế tăng trưởng ấn tượng.
Mỹ: Phiên điều trần của TikTok diễn ra trước khi lệnh cấm của Tổng thống Donald Trump có hiệu lực

Mỹ: Phiên điều trần của TikTok diễn ra trước khi lệnh cấm của Tổng thống Donald Trump có hiệu lực

Thẩm phán liên bang sẽ quyết định tại phiên điều trần sáng ngày 27/9 rằng, liệu Chính phủ Mỹ có thẩm quyền cấm ứng dụng chia sẻ video TikTok hay ...
Chuyện nghề Youtuber: Nổi tiếng và hái ra tiền là có thật?

Chuyện nghề Youtuber: Nổi tiếng và hái ra tiền là có thật?

Cùng với sự phổ biến của Youtube, nghề Youtuber không còn xa lạ ở Việt Nam và đang trở thành công việc thịnh hành.
Những điều ít biết về George Washington - Tổng thống đầu tiên của nước Mỹ

Những điều ít biết về George Washington - Tổng thống đầu tiên của nước Mỹ

George Washington không chỉ là Tổng thống đầu tiên của Mỹ, ông còn là nhà chăn nuôi la (con lai giữa ngựa và lừa) đầu tiên của nước này.
Thủ tướng Ấn Độ hứa cấp vaccine Covid-19 cho cả thế giới

Thủ tướng Ấn Độ hứa cấp vaccine Covid-19 cho cả thế giới

Ngoài ra, ông Modi cũng cam kết, Ấn Độ sẽ giúp tất cả các nước nâng cao năng lực bảo quản trữ lạnh vaccine Covid-19.
Mỹ trừng phạt hãng chip lớn nhất Trung Quốc SMIC

Mỹ trừng phạt hãng chip lớn nhất Trung Quốc SMIC

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ban hành lệnh hạn chế xuất khẩu với SMIC, nhà sản xuất chip bán dẫn lớn nhất Trung Quốc.
Tổng thống Trump chính thức đề cử Thẩm phán Tòa án Tối cao, ông Biden nói gì?

Tổng thống Trump chính thức đề cử Thẩm phán Tòa án Tối cao, ông Biden nói gì?

Thẩm phán tòa phúc thẩm theo đường lối bảo thủ Amy Coney Barrett được bổ nhiệm vào vị trí Thẩm phán Tối cao Mỹ.
Mỹ: Phiên điều trần của TikTok diễn ra trước khi lệnh cấm của Tổng thống Donald Trump có hiệu lực

Mỹ: Phiên điều trần của TikTok diễn ra trước khi lệnh cấm của Tổng thống Donald Trump có hiệu lực

Thẩm phán liên bang sẽ quyết định tại phiên điều trần sáng ngày 27/9 rằng, liệu Chính phủ Mỹ có thẩm quyền cấm ứng dụng chia sẻ video TikTok hay không.
Chính trường Malaysia: Bão xa hay dông gần?

Chính trường Malaysia: Bão xa hay dông gần?

Chính trường Malaysia dự báo sẽ nổi một cơn dông hay sẽ có bão táp chính trị sau diễn biến vừa qua? Bình luận của báo TG&VN.
Tình hình Belarus: Ba yếu tố 'mồi lửa'

Tình hình Belarus: Ba yếu tố 'mồi lửa'

Việc ông Alexander Lukashenko bất ngờ cử hành lễ nhậm chức Tổng thống ngày 23/9 có thể đẩy Belarus vào tình thế khó khăn hơn...
Vì đâu lưỡng đảng Mỹ ‘sứt đầu mẻ trán’ để bầu Thẩm phán tối cao mới?

Vì đâu lưỡng đảng Mỹ ‘sứt đầu mẻ trán’ để bầu Thẩm phán tối cao mới?

Việc bầu Thẩm phán Tòa án tối cao đang trở thành ‘chiến trường’ mới giữa đảng Cộng hòa và Dân chủ nhằm tìm lợi thế trước thềm bầu cử Tổng thống tháng 11 tới.
Khai mạc Đại hội đồng Liên hợp quốc: Quan tâm chung, mối lo riêng

Khai mạc Đại hội đồng Liên hợp quốc: Quan tâm chung, mối lo riêng

Covid-19, cạnh tranh Mỹ - Trung, Mỹ - Iran và vấn đề khu vực là tâm điểm phát biểu của lãnh đạo thế giới tại khai mạc Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 75.
Phiên bản di động