Ác mộng hạt nhân: Chính sách răn đe hạt nhân lỗi thời

Sau vụ tàu ngầm chiến lược hạt nhân Anh-Pháp đụng nhau, bà Kate Hudson, Chỉ huy trưởng Chiến dịch giải trừ hạt nhân (CND) có trụ sở tại London, cảnh báo: “Đó là một cơn ác mộng hạt nhân ở mức cao nhất”.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Thế giới có hơn 70.000 đầu đạn hạt nhân như thế này

Bà Hudson kêu gọi Thủ tướng Anh Gordon Brown “chấm dứt những cuộc tuần tra liên tục tiếp theo động thái giảm cấp báo động hạt nhân mới đây của Tổng thống Obama”. Tuy bà không nói ra nhưng rõ ràng  chính sách răn đe hạt nhân của Pháp, Anh đã gián tiếp tạo ra vụ va chạm tàu cực kỳ nguy hiểm nói trên bởi cả đôi bên không chịu chia sẻ thông tin về vùng hoạt động của những tàu ngầm chiến lược hạt nhân (TNCLHN) của họ.

Tai họa lơ lửng trên đầu

Mỹ đang triển khai 14 chiếc TNCLHN, mỗi chiếc mang những đầu đạn hạt nhân có thể hủy diệt những thành phố lớn như New York, Paris hay London trong vòng 30 phút. Nga cũng có một lực lượng TNCLHN hùng hậu tương tự. Anh và Pháp, khiêm tốn hơn, mỗi nước có 4 chiếc và lúc nào cũng có một chiếc đang di chuyển bí mật ở đâu đó dưới lòng các đại dương sẵn sàng phóng tên lửa phản công nếu xảy ra một trận chiến hạt nhân. Tình báo Mỹ tiết lộ Trung Quốc đang chế tạo 5 chiếc TNCLHN.

Tất cả những TNCLHN là tàn dư của chiến tranh lạnh. Trên lý thuyết, chúng đã có thể hoàn thành sứ mệnh sau khi Liên Xô sụp đổ năm 1991.  Thế nhưng 18 năm sau, chúng vẫn tồn tại phục vụ cho chính sách răn đe hạt nhân của các nước. Kể từ khi Mỹ ném hai quả bom hạt nhân xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản năm 1945, kho bom hạt nhân trên thế giới (hơn 70.000 đầu đạn hạt nhân, theo số liệu năm 1986) không hề và có lẽ sẽ không bao giờ có dịp để sử dụng. Trên thực tế chúng trở thành biểu tượng của thanh thế hơn là bảo đảm an ninh (tạp chí Foreign Policy - Anh ngày 25-2-2009).

Phải chăng đó là nhờ chính sách răn đe hạt nhân mà nhiều nước hiện nay vẫn duy trì, theo đó  vũ khí hạt nhân hiện đại có tác dụng ngăn chặn một cuộc chiến giữa hai nước có vũ khí hạt nhân? Hay nói như người Pháp: Vũ khí hạt nhân khiến các nước trở nên tự do hơn một cách tích cực hoặc tiêu cực.

Thế nhưng răn đe hạt nhân không ngăn được việc phổ biến hạt nhân. Sau khi Mỹ, Nga, Anh, Pháp, Trung Quốc (tất cả đều là thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc) đạt danh hiệu cường quốc hạt nhân, Ấn Độ và Pakistan - hai nước kình địch ở sát bên nhau - cũng đua nhau sản xuất vũ khí hạt nhân, dùng chính sách răn đe hạt nhân để kiềm chế nhau từ thập niên 1980. Không kể Israel tuy kín tiếng cũng có một kho vũ khí hạt nhân bí mật còn hùng hậu hơn Anh và Pháp.

Và gần đây, cuộc khủng hoảng hạt nhân ở Bắc Triều Tiên và Iran cho thấy các nước này không chỉ muốn tự khẳng định mình mà còn nhằm tự vệ chống lại ưu thế quân sự của phương Tây.

Với những kho vũ khí cố định và lưu động (máy bay, TNCLHN...)  ngày càng nhiều như vậy, an ninh thế giới không trở nên an toàn như mọi người trông đợi. Vụ va chạm – may thay chưa gây hậu quả nghiêm trọng – giữa  chiếc HMS Vanguard và Le Triomphant hồi đầu tháng 2 vừa qua gợi nhớ những sự cố rùng rợn tưởng chừng như khó xảy ra. Nó cho thấy một khía cạnh lỗi thời và nguy hiểm của chính sách răn đe hạt nhân.

Năm 1995, do một sự cố trong hệ thống thông tin liên lạc ở đại  sứ quán Nga tại Na Uy, giới quân sự Nga tưởng lầm một quả tên lửa nghiên cứu khí tượng phóng đi từ vùng biển Na Uy là một quả tên lửa đạn đạo phóng đi từ một TNCLHN của địch. Sự cố này đã được phát hiện ngay sau đó.

Vào thập niên 1980, cũng có một sự cố xảy ra trong hệ thống phòng vệ tên lửa Mỹ làm cho các quan chức Mỹ tin rằng đang có một đợt tấn công ồ ạt vào nước Mỹ bằng vũ khí hạt nhân. Sự cố này xảy ra đến hai lần và may thay không gây hậu quả nghiêm trọng.

Gần đây nhất, năm 2007, một chiếc oanh tạc cơ Mỹ bay nhiều giờ liền trên không phận  nước Mỹ mà không biết mình mang theo 6 đầu đạn hạt nhân sẵn sàng hoạt động. Những đầu đạn đi lang thang như thế trong tình trạng vô chủ quả là một ác mộng. Bởi các tên lửa mang đầu đạn này không có thiết bị tự hủy và một khi đã phóng đi không thể vô hiệu hóa ngòi nổ.

Sau vụ đụng tàu ngầm Anh-Pháp,  tuần báo Mỹ Time nhận định rằng: “20 năm sau chiến tranh lạnh, cái giá mà chúng ta phải trả cho việc duy trì vũ khí hạt nhân là một thứ trò chơi mà sự không chắc chắn sẽ dẫn đến cái không thể tưởng tượng nổi. Câu hỏi đặt ra là có đáng như vậy không?”.

Tống khứ vũ khí hạt nhân

Cách đây 2 năm, tại Mỹ, các nhà hoạt động chống phổ biến vũ khí hạt nhân vì hòa bình như cựu ngoại trưởng Henri Kissinger và George Shultz, cựu bộ trưởng quốc phòng William Perry và cựu chủ nhiệm Ủy ban Quân dịch của thượng viện   Sam Nunn đã đồng thanh kêu gọi chấm dứt vũ khí hạt nhân trên nhật báo The Wall Street Journal.

Tại Nga, cựu tổng thống Liên Xô Mikhail Gorbachev cũng  tuyên bố: “Chuyện này đã quá rõ: Vũ khí hạt nhân không còn là phương tiện bảo đảm an ninh”. Ngoại trưởng Anh, bà Margaret Beckett, tháng 6-2007, kêu gọi xây dựng “một tầm nhìn, một kịch bản cho một thế giới không có vũ khí hạt nhân”.

Tổng thống Mỹ Barack Obama, lúc đi vận động tranh cử, cũng từng long trọng hứa “sẽ biến mục tiêu loại trừ vũ khí hạt nhân trên toàn thế giới thành nhân tố trung tâm của chính sách hạt nhân Mỹ”. Tuần rồi, phát biểu trước quốc hội, ông Obama cũng  nói sẽ “cải tổ ngân sách quốc phòng, không chi trả cho các hệ thống vũ khí thời chiến tranh lạnh mà chúng ta không dùng”.

Trong bài xã luận của mình, nhật báo The Irish Times viết: “Đã đến lúc chúng ta cần tống khứ vũ khí hạt nhân trước khi nó tống khứ chúng ta”.

Theo NLĐ

Đọc thêm

Mỹ-NATO: Khi đồng minh không nhìn cùng hướng

Mỹ-NATO: Khi đồng minh không nhìn cùng hướng

Tuyên bố của Tổng thống Donald Trump rằng ông đang nghiêm túc cân nhắc việc rút Mỹ khỏi NATO đang khiến nội bộ liên minh quân sự này rơi vào ...
Đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư hội kiến Samdech Khuon Sudary, Chủ tịch Quốc hội Campuchia

Đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư hội kiến Samdech Khuon Sudary, Chủ tịch Quốc hội Campuchia

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Campuchia Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú hội kiến Samdech Khuon Sudary, Chủ tịch Quốc hội Campuchia.
Tăng cường kiểm tra, chuẩn bị kỹ lưỡng từ sớm, từ xa để tổ chức tốt Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026

Tăng cường kiểm tra, chuẩn bị kỹ lưỡng từ sớm, từ xa để tổ chức tốt Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026

Bộ GD&ĐT tổ chức Hội nghị tập huấn nhằm tăng cường kiểm tra, bảo đảm an ninh cho Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026.
Cựu lãnh đạo quân đội tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Myanmar

Cựu lãnh đạo quân đội tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Myanmar

Ngày 10/4, ông Min Aung Hlaing, cựu Thống tướng quân đội Myanmar, đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống thứ 11 của nước này.
Thời điểm vàng cho năng lượng sinh học Việt Nam

Thời điểm vàng cho năng lượng sinh học Việt Nam

B&Company, đơn vị chuyên nghiên cứu thị trường và tư vấn đầu tư tại Việt Nam nhận định, đây là ‘thời điểm vàng’ để phát triển năng lượng sinh học ...
Ai bảo vệ các huyết mạch kinh tế toàn cầu?

Ai bảo vệ các huyết mạch kinh tế toàn cầu?

Vấn đề eo biển Hormuz không còn giới hạn ở Trung Đông, mà trở thành phép thử thực sự đối với khả năng phối hợp quốc tế trong bảo vệ ...
Cựu lãnh đạo quân đội tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Myanmar

Cựu lãnh đạo quân đội tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Myanmar

Ngày 10/4, ông Min Aung Hlaing, cựu Thống tướng quân đội Myanmar, đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống thứ 11 của nước này.
Bầu cử Hungary: Tổng thống Trump tuyên bố ủng hộ Thủ tướng Orban, kêu gọi cử tri bỏ phiếu bầu; kết quả thăm dò thực sự nói gì?

Bầu cử Hungary: Tổng thống Trump tuyên bố ủng hộ Thủ tướng Orban, kêu gọi cử tri bỏ phiếu bầu; kết quả thăm dò thực sự nói gì?

Lần đầu tiên kể từ khi ông Orbán nắm quyền Thủ tướng vào năm 2010, cử tri Hungary đang đối mặt với một chiến dịch tranh cử thực sự cạnh tranh.
Chủ tịch Cuba tuyên bố không chịu sự chi phối của Mỹ, Mexico vững lập trường hỗ trợ láng giềng

Chủ tịch Cuba tuyên bố không chịu sự chi phối của Mỹ, Mexico vững lập trường hỗ trợ láng giềng

Chủ tịch Cuba tuyên bố, nước này là một quốc gia tự do, có chủ quyền, có quyền tự quyết và độc lập, không chịu sự chi phối của Mỹ.
Eo biển Hormuz: Anh-Mỹ thảo luận về việc khôi phục tuyến hàng hải, Tổng thống Trump nhắc Iran tốt nhất không làm một việc

Eo biển Hormuz: Anh-Mỹ thảo luận về việc khôi phục tuyến hàng hải, Tổng thống Trump nhắc Iran tốt nhất không làm một việc

Việc khôi phục lại hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz đang thu hút sự chú ý sau khi Mỹ-Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn.
ADB: Xung đột Trung Đông trở thành 'phép thử' khắc nghiệt đối với kinh tế châu Á

ADB: Xung đột Trung Đông trở thành 'phép thử' khắc nghiệt đối với kinh tế châu Á

ADB cảnh báo đà tăng trưởng của châu Á - Thái Bình Dương sẽ bị chậm lại trong năm nay, do cuộc xung đột tại Trung Đông.
IMF cảnh báo điều này nếu căng thẳng Trung Đông kéo dài

IMF cảnh báo điều này nếu căng thẳng Trung Đông kéo dài

Tổng Giám đốc IMF cảnh báo rằng thiệt hại đối với nền kinh tế toàn cầu từ cuộc chiến Mỹ-Israel chống lại Iran sẽ là đáng kể và kéo dài lâu dài.
Mỹ-NATO: Khi đồng minh không nhìn cùng hướng

Mỹ-NATO: Khi đồng minh không nhìn cùng hướng

Tuyên bố của Tổng thống Donald Trump rằng ông đang nghiêm túc cân nhắc việc rút Mỹ khỏi NATO đang khiến nội bộ liên minh quân sự này rơi vào cảnh lục đục.
Lệnh ngừng bắn Mỹ-Iran: Tìm thấy 'cửa thoát hiểm'?

Lệnh ngừng bắn Mỹ-Iran: Tìm thấy 'cửa thoát hiểm'?

Dù còn nhiều trở ngại, lệnh ngừng bắn hai tuần mà Mỹ và Iran mới đạt được cũng là tín hiệu tích cực, là bước đi mở ra triển vọng chấm dứt xung đột.
Xung đột Trung Đông: Vẫn nhiều ẩn số

Xung đột Trung Đông: Vẫn nhiều ẩn số

Cuộc xung đột quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel với Iran đến nay đã bước sang tháng thứ hai với những diễn biến cực kỳ phức tạp.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Xung đột Trung Đông và biến số mang tên lực lượng Houthi

Xung đột Trung Đông và biến số mang tên lực lượng Houthi

Nếu Houthi thực sự tham chiến trực tiếp để hỗ trợ Iran, xung đột ở Trung Đông có thể bước sang giai đoạn nguy hiểm hơn rất nhiều.
Đàm phán Mỹ-Iran: Hy vọng mong manh

Đàm phán Mỹ-Iran: Hy vọng mong manh

Đã có những tín hiệu tích cực về việc các bên xung đột Mỹ-Israel và Iran có thể bước vào bàn đàm phán, cho dù còn rất mong manh.
Văn hóa lao động - Sức mạnh thầm lặng của nền kinh tế

Văn hóa lao động - Sức mạnh thầm lặng của nền kinh tế

Văn hóa lao động, một yếu tố khó đo lường nhưng quan trọng, đóng vai trò then chốt trong hiệu quả vận hành kinh tế.
Xung đột Trung Đông: Một loạt tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ tại Vùng Vịnh vào tầm ngắm, Iran muốn phát thông điệp gì?

Xung đột Trung Đông: Một loạt tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ tại Vùng Vịnh vào tầm ngắm, Iran muốn phát thông điệp gì?

Sự trỗi dậy của Vùng Vịnh như một trung tâm công nghệ toàn cầu đang đối mặt với nguy cơ mới trong bối cảnh xung đột Trung Đông.
Iran bắn hạ vũ khí chiến lược không thể thay thế: 'Đòn giáng' vào năng lực giám sát tài tình của Mỹ?

Iran bắn hạ vũ khí chiến lược không thể thay thế: 'Đòn giáng' vào năng lực giám sát tài tình của Mỹ?

Việc mất một máy bay AWACS không chỉ là tổn thất về khí tài mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng giám sát của Mỹ tại Trung Đông.
So găng sức mạnh hai ‘sát thủ bầu trời’ của Iran và Trung Quốc

So găng sức mạnh hai ‘sát thủ bầu trời’ của Iran và Trung Quốc

Dù tương đồng về thiết kế với UAV cảm tử Shahed-136 của Iran nhưng UAV do Trung Quốc phát triển được đánh giá là nguy hiểm hơn nhiều.
Mỏ khí đốt South Pars của Iran quan trọng cỡ nào với thế giới?

Mỏ khí đốt South Pars của Iran quan trọng cỡ nào với thế giới?

Mỏ khí đốt South Pars có tầm quan trọng như thế nào và tại sao cuộc tấn công của Israel vào địa điểm này lại được coi là bước đi làm leo thang xung đột?
Những thước đo của hạnh phúc

Những thước đo của hạnh phúc

Ngày 20/3 hằng năm được Liên hợp quốc chọn là Ngày quốc tế Hạnh phúc.
Ai bảo vệ các huyết mạch kinh tế toàn cầu?

Ai bảo vệ các huyết mạch kinh tế toàn cầu?

Vấn đề eo biển Hormuz không còn giới hạn ở Trung Đông, mà trở thành phép thử thực sự đối với khả năng phối hợp quốc tế trong bảo vệ các huyết mạch sống còn.
Mục tiêu xuất khẩu hàng may mặc 100 tỷ USD của Ấn Độ gặp hai 'hòn đá tảng' nào?

Mục tiêu xuất khẩu hàng may mặc 100 tỷ USD của Ấn Độ gặp hai 'hòn đá tảng' nào?

Theo CNBC, thuế quan Mỹ và chiến tranh Iran là hai thách thức chính đe dọa mục tiêu xuất khẩu hàng may mặc trị giá 100 tỷ USD của Ấn Độ.
Không phải tuyên bố chính trị, đây mới là phép thử thực sự của Ukraine trên con đường gia nhập EU

Không phải tuyên bố chính trị, đây mới là phép thử thực sự của Ukraine trên con đường gia nhập EU

Euronews dẫn một bài bình luận nhấn mạnh, năng lực quản lý tài chính công sẽ quyết định mức độ sẵn sàng của Ukraine trong tiến trình gia nhập EU.
Truyền thông quốc tế đánh giá cao thay đổi mạnh mẽ trong hệ thống quản trị đất nước của Việt Nam

Truyền thông quốc tế đánh giá cao thay đổi mạnh mẽ trong hệ thống quản trị đất nước của Việt Nam

Truyền thông quốc tế đánh giá tích cực về sự kiện Quốc hội Việt Nam khóa XVI bầu các chức danh lãnh đạo chủ chốt của nhà nước.
Politico: Khi quyền phủ quyết trở thành 'điểm nghẽn' đối với vai trò quốc tế của EU

Politico: Khi quyền phủ quyết trở thành 'điểm nghẽn' đối với vai trò quốc tế của EU

Những quan điểm khác biệt trong chính sách đối ngoại đang đẩy EU vào cuộc tranh luận bước ngoặt về cải tổ hay giữ nguyên cơ chế ra quyết định.
Đảo Kharg của Iran có điểm gì hấp diễn khiến Mỹ 'để mắt' tới?

Đảo Kharg của Iran có điểm gì hấp diễn khiến Mỹ 'để mắt' tới?

Theo phân tích của CNN, đảo Kharg - huyết mạch dầu mỏ của Iran mang một đặc điểm quan trọng để lọt vào 'mắt xanh' của Mỹ.
Phiên bản di động