Ác mộng hạt nhân: Chính sách răn đe hạt nhân lỗi thời

Sau vụ tàu ngầm chiến lược hạt nhân Anh-Pháp đụng nhau, bà Kate Hudson, Chỉ huy trưởng Chiến dịch giải trừ hạt nhân (CND) có trụ sở tại London, cảnh báo: “Đó là một cơn ác mộng hạt nhân ở mức cao nhất”.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Thế giới có hơn 70.000 đầu đạn hạt nhân như thế này

Bà Hudson kêu gọi Thủ tướng Anh Gordon Brown “chấm dứt những cuộc tuần tra liên tục tiếp theo động thái giảm cấp báo động hạt nhân mới đây của Tổng thống Obama”. Tuy bà không nói ra nhưng rõ ràng  chính sách răn đe hạt nhân của Pháp, Anh đã gián tiếp tạo ra vụ va chạm tàu cực kỳ nguy hiểm nói trên bởi cả đôi bên không chịu chia sẻ thông tin về vùng hoạt động của những tàu ngầm chiến lược hạt nhân (TNCLHN) của họ.

Tai họa lơ lửng trên đầu

Mỹ đang triển khai 14 chiếc TNCLHN, mỗi chiếc mang những đầu đạn hạt nhân có thể hủy diệt những thành phố lớn như New York, Paris hay London trong vòng 30 phút. Nga cũng có một lực lượng TNCLHN hùng hậu tương tự. Anh và Pháp, khiêm tốn hơn, mỗi nước có 4 chiếc và lúc nào cũng có một chiếc đang di chuyển bí mật ở đâu đó dưới lòng các đại dương sẵn sàng phóng tên lửa phản công nếu xảy ra một trận chiến hạt nhân. Tình báo Mỹ tiết lộ Trung Quốc đang chế tạo 5 chiếc TNCLHN.

Tất cả những TNCLHN là tàn dư của chiến tranh lạnh. Trên lý thuyết, chúng đã có thể hoàn thành sứ mệnh sau khi Liên Xô sụp đổ năm 1991.  Thế nhưng 18 năm sau, chúng vẫn tồn tại phục vụ cho chính sách răn đe hạt nhân của các nước. Kể từ khi Mỹ ném hai quả bom hạt nhân xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản năm 1945, kho bom hạt nhân trên thế giới (hơn 70.000 đầu đạn hạt nhân, theo số liệu năm 1986) không hề và có lẽ sẽ không bao giờ có dịp để sử dụng. Trên thực tế chúng trở thành biểu tượng của thanh thế hơn là bảo đảm an ninh (tạp chí Foreign Policy - Anh ngày 25-2-2009).

Phải chăng đó là nhờ chính sách răn đe hạt nhân mà nhiều nước hiện nay vẫn duy trì, theo đó  vũ khí hạt nhân hiện đại có tác dụng ngăn chặn một cuộc chiến giữa hai nước có vũ khí hạt nhân? Hay nói như người Pháp: Vũ khí hạt nhân khiến các nước trở nên tự do hơn một cách tích cực hoặc tiêu cực.

Thế nhưng răn đe hạt nhân không ngăn được việc phổ biến hạt nhân. Sau khi Mỹ, Nga, Anh, Pháp, Trung Quốc (tất cả đều là thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc) đạt danh hiệu cường quốc hạt nhân, Ấn Độ và Pakistan - hai nước kình địch ở sát bên nhau - cũng đua nhau sản xuất vũ khí hạt nhân, dùng chính sách răn đe hạt nhân để kiềm chế nhau từ thập niên 1980. Không kể Israel tuy kín tiếng cũng có một kho vũ khí hạt nhân bí mật còn hùng hậu hơn Anh và Pháp.

Và gần đây, cuộc khủng hoảng hạt nhân ở Bắc Triều Tiên và Iran cho thấy các nước này không chỉ muốn tự khẳng định mình mà còn nhằm tự vệ chống lại ưu thế quân sự của phương Tây.

Với những kho vũ khí cố định và lưu động (máy bay, TNCLHN...)  ngày càng nhiều như vậy, an ninh thế giới không trở nên an toàn như mọi người trông đợi. Vụ va chạm – may thay chưa gây hậu quả nghiêm trọng – giữa  chiếc HMS Vanguard và Le Triomphant hồi đầu tháng 2 vừa qua gợi nhớ những sự cố rùng rợn tưởng chừng như khó xảy ra. Nó cho thấy một khía cạnh lỗi thời và nguy hiểm của chính sách răn đe hạt nhân.

Năm 1995, do một sự cố trong hệ thống thông tin liên lạc ở đại  sứ quán Nga tại Na Uy, giới quân sự Nga tưởng lầm một quả tên lửa nghiên cứu khí tượng phóng đi từ vùng biển Na Uy là một quả tên lửa đạn đạo phóng đi từ một TNCLHN của địch. Sự cố này đã được phát hiện ngay sau đó.

Vào thập niên 1980, cũng có một sự cố xảy ra trong hệ thống phòng vệ tên lửa Mỹ làm cho các quan chức Mỹ tin rằng đang có một đợt tấn công ồ ạt vào nước Mỹ bằng vũ khí hạt nhân. Sự cố này xảy ra đến hai lần và may thay không gây hậu quả nghiêm trọng.

Gần đây nhất, năm 2007, một chiếc oanh tạc cơ Mỹ bay nhiều giờ liền trên không phận  nước Mỹ mà không biết mình mang theo 6 đầu đạn hạt nhân sẵn sàng hoạt động. Những đầu đạn đi lang thang như thế trong tình trạng vô chủ quả là một ác mộng. Bởi các tên lửa mang đầu đạn này không có thiết bị tự hủy và một khi đã phóng đi không thể vô hiệu hóa ngòi nổ.

Sau vụ đụng tàu ngầm Anh-Pháp,  tuần báo Mỹ Time nhận định rằng: “20 năm sau chiến tranh lạnh, cái giá mà chúng ta phải trả cho việc duy trì vũ khí hạt nhân là một thứ trò chơi mà sự không chắc chắn sẽ dẫn đến cái không thể tưởng tượng nổi. Câu hỏi đặt ra là có đáng như vậy không?”.

Tống khứ vũ khí hạt nhân

Cách đây 2 năm, tại Mỹ, các nhà hoạt động chống phổ biến vũ khí hạt nhân vì hòa bình như cựu ngoại trưởng Henri Kissinger và George Shultz, cựu bộ trưởng quốc phòng William Perry và cựu chủ nhiệm Ủy ban Quân dịch của thượng viện   Sam Nunn đã đồng thanh kêu gọi chấm dứt vũ khí hạt nhân trên nhật báo The Wall Street Journal.

Tại Nga, cựu tổng thống Liên Xô Mikhail Gorbachev cũng  tuyên bố: “Chuyện này đã quá rõ: Vũ khí hạt nhân không còn là phương tiện bảo đảm an ninh”. Ngoại trưởng Anh, bà Margaret Beckett, tháng 6-2007, kêu gọi xây dựng “một tầm nhìn, một kịch bản cho một thế giới không có vũ khí hạt nhân”.

Tổng thống Mỹ Barack Obama, lúc đi vận động tranh cử, cũng từng long trọng hứa “sẽ biến mục tiêu loại trừ vũ khí hạt nhân trên toàn thế giới thành nhân tố trung tâm của chính sách hạt nhân Mỹ”. Tuần rồi, phát biểu trước quốc hội, ông Obama cũng  nói sẽ “cải tổ ngân sách quốc phòng, không chi trả cho các hệ thống vũ khí thời chiến tranh lạnh mà chúng ta không dùng”.

Trong bài xã luận của mình, nhật báo The Irish Times viết: “Đã đến lúc chúng ta cần tống khứ vũ khí hạt nhân trước khi nó tống khứ chúng ta”.

Theo NLĐ

Đọc thêm

Theo chân Mỹ, Mexico đẩy mạnh hợp tác khoáng sản chiến lược với các đối tác lớn

Theo chân Mỹ, Mexico đẩy mạnh hợp tác khoáng sản chiến lược với các đối tác lớn

Mexico sẽ mở rộng đối thoại về hợp tác trong lĩnh vực khoáng sản chiến lược với Canada, Nhật Bản và Liên minh châu Âu (EU) trong vòng 60 ngày ...
'Học ra giá trị' với vườn ươm iHub tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên

'Học ra giá trị' với vườn ươm iHub tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên

Havina Group kết hợp cùng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên tổ chức buổi Seminar 'Lab to Life and Value' (L2LV) với những góc nhìn mới mẻ và đầy ...
Liên hợp quốc cảnh báo nguy cơ 'sụp đổ nhân đạo' tại Cuba khi Mỹ siết nguồn cung dầu

Liên hợp quốc cảnh báo nguy cơ 'sụp đổ nhân đạo' tại Cuba khi Mỹ siết nguồn cung dầu

Tổng thư ký Liên hợp quốc (LHQ) cảnh báo, Cuba có thể đối mặt với nguy cơ sụp đổ nhân đạo nếu tình trạng thiếu năng lượng không sớm được ...
Đẩy mạnh ứng dụng mô hình kinh tế số trong chuỗi nông sản

Đẩy mạnh ứng dụng mô hình kinh tế số trong chuỗi nông sản

Ngày 5/2, Hội thảo tổng kết 5 năm nghiên cứu, ứng dụng mô hình, giải pháp và nền tảng kinh tế số trong liên kết hợp tác và quản trị ...
Hội thảo kỷ niệm 60 năm tuyên bố lịch sử của Fidel Castro 'Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình'

Hội thảo kỷ niệm 60 năm tuyên bố lịch sử của Fidel Castro 'Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình'

Hội thảo đặc biệt kỷ niệm 60 năm tuyên bố lịch sử của Tổng Tư lệnh Fidel Castro: 'Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình' ...
Để Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng của hệ thống tài chính châu Á

Để Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng của hệ thống tài chính châu Á

Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam vừa mang tính biểu tượng và là bước đi chiến lược nhằm đặt nền móng cho tăng trưởng bền vững và ...
Theo chân Mỹ, Mexico đẩy mạnh hợp tác khoáng sản chiến lược với các đối tác lớn

Theo chân Mỹ, Mexico đẩy mạnh hợp tác khoáng sản chiến lược với các đối tác lớn

Mexico sẽ mở rộng đối thoại về hợp tác trong lĩnh vực khoáng sản chiến lược với Canada, Nhật Bản và Liên minh châu Âu (EU) trong vòng 60 ngày tới.
Liên hợp quốc cảnh báo nguy cơ 'sụp đổ nhân đạo' tại Cuba khi Mỹ siết nguồn cung dầu

Liên hợp quốc cảnh báo nguy cơ 'sụp đổ nhân đạo' tại Cuba khi Mỹ siết nguồn cung dầu

Tổng thư ký Liên hợp quốc (LHQ) cảnh báo, Cuba có thể đối mặt với nguy cơ sụp đổ nhân đạo nếu tình trạng thiếu năng lượng không sớm được giải quyết.
Mexico kiên quyết bảo vệ độc lập chủ quyền, bác bỏ khả năng bị mất quyền tự quyết trước các sức ép bên ngoài

Mexico kiên quyết bảo vệ độc lập chủ quyền, bác bỏ khả năng bị mất quyền tự quyết trước các sức ép bên ngoài

Mexico kiên quyết bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn tài nguyên quốc gia, đồng thời bác bỏ mọi hình thức can thiệp từ bên ngoài.
Ngoại trưởng Iran hé lộ vòng đàm phán hạt nhân mới với Mỹ

Ngoại trưởng Iran hé lộ vòng đàm phán hạt nhân mới với Mỹ

Iran và Mỹ dự kiến tiến hành một vòng đàm phán mới về vấn đề hạt nhân tại Oman vào cuối tuần này.
Tổng thống Brazil sắp thăm Hàn Quốc sau 15 năm, thắt chặt hợp tác trong một lĩnh vực quan trọng

Tổng thống Brazil sắp thăm Hàn Quốc sau 15 năm, thắt chặt hợp tác trong một lĩnh vực quan trọng

Ngày 5/2, truyền thông Hàn Quốc đưa tin, Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva sẽ đến thăm Seoul theo lời mời của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung.
Tổng thống Mỹ mời thêm một quốc gia Đông Nam Á tham gia Hội đồng hòa bình Gaza

Tổng thống Mỹ mời thêm một quốc gia Đông Nam Á tham gia Hội đồng hòa bình Gaza

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã mời Philippines tham gia Hội đồng hòa bình do Washington khởi xướng nhằm thúc đẩy các giải pháp hậu xung đột
Hằng số tại sông Hằng

Hằng số tại sông Hằng

Thượng đỉnh EU - Ấn Độ đánh dấu bước chuyển mình lịch sử của một trong những mối quan hệ chiến lược quan trọng nhất thế giới.
Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Chuyến thăm chính thức Ấn Độ của Thủ tướng Đức Friedrich Merz diễn ra trong bối cảnh kinh tế và chính trị quốc tế đang trải qua nhiều biến động sâu sắc.
Tổng thống Hàn Quốc thăm Đông Bắc Á: Nối lại tình xưa

Tổng thống Hàn Quốc thăm Đông Bắc Á: Nối lại tình xưa

Chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc đến Trung Quốc và Nhật Bản nhằm hàn gắn những vết nứt trong quá khứ, mở ra tương lai hợp tác.
Tổng thống Hàn Quốc thăm Trung Quốc: Dò lại nhịp chiến lược

Tổng thống Hàn Quốc thăm Trung Quốc: Dò lại nhịp chiến lược

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung phản ánh nỗ lực cân bằng trong bối cảnh thế giới và khu vực chứng kiến nhiều biến chuyển sâu sắc.
Iran trước ngã rẽ bất ổn

Iran trước ngã rẽ bất ổn

Làn sóng biểu tình lan rộng đang đẩy Iran vào một thời điểm đặc biệt nhạy cảm để giải bài toán cân bằng sức ép trong -ngoài...
Những yếu tố định hình thế giới 2026

Những yếu tố định hình thế giới 2026

Mười nhân tố bắt đầu bằng chữ 'T' tác động định hình thế giới năm 2026.
Cuốn sách mang nhiều tư liệu quý về Hoàng Sa, Trường Sa

Cuốn sách mang nhiều tư liệu quý về Hoàng Sa, Trường Sa

Cuốn sách 'Quá trình xác lập và thực thi chủ quyền cúa Việt Nam tại Hoàng Sa, Trường Sa thời thuộc Pháp' của GS.TS. Hồ Sĩ Quý có nhiều nguồn tài liệu quý.
Venezuela - Mảnh đất giàu 'vàng đen'

Venezuela - Mảnh đất giàu 'vàng đen'

Với trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới, Venezuela được cho là còn nhiều tiềm năng để biến 'vàng đen' thành nguồn ngoại tệ cho đất nước.
Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Những ngày đầu về nước

Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Những ngày đầu về nước

Cuối năm 1940, đầu năm 1941, từ Quế Lâm, Tĩnh Tây đến Pắc Bó, Nguyễn Ái Quốc từng bước trở về Tổ quốc, trực tiếp chuẩn bị lực lượng, căn cứ và đường lối, mở ...
Kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước: Chuyện Thiếu tá Hồ Quang ở Trung Quốc

Kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước: Chuyện Thiếu tá Hồ Quang ở Trung Quốc

Những năm hoạt động ở Trung Quốc cuối thập niên 1930, với tên gọi Hồ Quang, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã âm thầm chuẩn bị để trở về trực tiếp lãnh đạo cách mạng.
Hiệp định Paris về Việt Nam năm 1973: Kỳ tích của lịch sử đấu tranh cách mạng

Hiệp định Paris về Việt Nam năm 1973: Kỳ tích của lịch sử đấu tranh cách mạng

Ngày 27/1 cách đây tròn 53 năm, Hiệp định về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam (gọi tắt là Hiệp định Paris về Việt Nam) được ký kết.
Greenland trong tính toán chiến lược của chính quyền Tổng thống Trump

Greenland trong tính toán chiến lược của chính quyền Tổng thống Trump

Từ nhiệm kỳ đầu tiên, Tổng thống Donald Trump đã đề cập vấn đề Mỹ cần kiểm soát Greenland và đến nay đang ráo riết thúc đẩy chương trình nghị sự này.
Truyền thông Campuchia: Chuyến thăm của Tổng Bí thư Tô Lâm sẽ đưa quan hệ song phương thêm vững mạnh, gắn bó

Truyền thông Campuchia: Chuyến thăm của Tổng Bí thư Tô Lâm sẽ đưa quan hệ song phương thêm vững mạnh, gắn bó

Ngày 6/2, truyền thông Campuchia đã đăng tải nhiều bài viết thông tin về chuyến thăm sắp tới của Tổng Bí thư Tô Lâm tới xứ sở hoa champa.
Korea Herald: Trung Quốc trở thành 'chất xúc tác' cho ngành chip bán dẫn Hàn Quốc

Korea Herald: Trung Quốc trở thành 'chất xúc tác' cho ngành chip bán dẫn Hàn Quốc

Theo nhận định của trang Korea Herald, Trung Quốc chính là 'chất xúc tác' để ngành chip bán dẫn Hàn Quốc có bước tiến xa hơn.
Ngành game vươn mình mạnh mẽ, Trung Quốc tạo dấu ấn với câu chuyện ‘Created in China’

Ngành game vươn mình mạnh mẽ, Trung Quốc tạo dấu ấn với câu chuyện ‘Created in China’

Theo tờ Global Times, ngành game Trung Quốc đang tạo nên làn sóng mạnh mẽ trên thị trường quốc tế.
Dư luận quốc tế: Kinh tế Việt Nam hội tụ nhiều điều kiện để bước vào chu kỳ tăng trưởng mới

Dư luận quốc tế: Kinh tế Việt Nam hội tụ nhiều điều kiện để bước vào chu kỳ tăng trưởng mới

Các đánh giá của quốc tế nhận định, kinh tế Việt Nam đã hội tụ nhiều điều kiện để bước vào chu kỳ tăng trưởng mới.
Hàn gắn lại quan hệ Anh-EU: Từ Brexit đến 'Bregret'

Hàn gắn lại quan hệ Anh-EU: Từ Brexit đến 'Bregret'

Báo Le Point của Pháp đăng bài bình luận về một số động thái xích lại gần Liên minh châu Âu (EU) của Thủ tướng Anh Keir Starmer.
Kinh tế Trung Á: Tăng trưởng nhanh nhưng thiếu tính bền vững

Kinh tế Trung Á: Tăng trưởng nhanh nhưng thiếu tính bền vững

Tăng trưởng GDP ấn tượng đang đưa Trung Á trở thành một trong những khu vực năng động nhất thế giới, song đi kèm với đó vẫn là một số thách thức.
Phiên bản di động