Ác mộng hạt nhân: Chính sách răn đe hạt nhân lỗi thời

Sau vụ tàu ngầm chiến lược hạt nhân Anh-Pháp đụng nhau, bà Kate Hudson, Chỉ huy trưởng Chiến dịch giải trừ hạt nhân (CND) có trụ sở tại London, cảnh báo: “Đó là một cơn ác mộng hạt nhân ở mức cao nhất”.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Thế giới có hơn 70.000 đầu đạn hạt nhân như thế này

Bà Hudson kêu gọi Thủ tướng Anh Gordon Brown “chấm dứt những cuộc tuần tra liên tục tiếp theo động thái giảm cấp báo động hạt nhân mới đây của Tổng thống Obama”. Tuy bà không nói ra nhưng rõ ràng  chính sách răn đe hạt nhân của Pháp, Anh đã gián tiếp tạo ra vụ va chạm tàu cực kỳ nguy hiểm nói trên bởi cả đôi bên không chịu chia sẻ thông tin về vùng hoạt động của những tàu ngầm chiến lược hạt nhân (TNCLHN) của họ.

Tai họa lơ lửng trên đầu

Mỹ đang triển khai 14 chiếc TNCLHN, mỗi chiếc mang những đầu đạn hạt nhân có thể hủy diệt những thành phố lớn như New York, Paris hay London trong vòng 30 phút. Nga cũng có một lực lượng TNCLHN hùng hậu tương tự. Anh và Pháp, khiêm tốn hơn, mỗi nước có 4 chiếc và lúc nào cũng có một chiếc đang di chuyển bí mật ở đâu đó dưới lòng các đại dương sẵn sàng phóng tên lửa phản công nếu xảy ra một trận chiến hạt nhân. Tình báo Mỹ tiết lộ Trung Quốc đang chế tạo 5 chiếc TNCLHN.

Tất cả những TNCLHN là tàn dư của chiến tranh lạnh. Trên lý thuyết, chúng đã có thể hoàn thành sứ mệnh sau khi Liên Xô sụp đổ năm 1991.  Thế nhưng 18 năm sau, chúng vẫn tồn tại phục vụ cho chính sách răn đe hạt nhân của các nước. Kể từ khi Mỹ ném hai quả bom hạt nhân xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản năm 1945, kho bom hạt nhân trên thế giới (hơn 70.000 đầu đạn hạt nhân, theo số liệu năm 1986) không hề và có lẽ sẽ không bao giờ có dịp để sử dụng. Trên thực tế chúng trở thành biểu tượng của thanh thế hơn là bảo đảm an ninh (tạp chí Foreign Policy - Anh ngày 25-2-2009).

Phải chăng đó là nhờ chính sách răn đe hạt nhân mà nhiều nước hiện nay vẫn duy trì, theo đó  vũ khí hạt nhân hiện đại có tác dụng ngăn chặn một cuộc chiến giữa hai nước có vũ khí hạt nhân? Hay nói như người Pháp: Vũ khí hạt nhân khiến các nước trở nên tự do hơn một cách tích cực hoặc tiêu cực.

Thế nhưng răn đe hạt nhân không ngăn được việc phổ biến hạt nhân. Sau khi Mỹ, Nga, Anh, Pháp, Trung Quốc (tất cả đều là thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc) đạt danh hiệu cường quốc hạt nhân, Ấn Độ và Pakistan - hai nước kình địch ở sát bên nhau - cũng đua nhau sản xuất vũ khí hạt nhân, dùng chính sách răn đe hạt nhân để kiềm chế nhau từ thập niên 1980. Không kể Israel tuy kín tiếng cũng có một kho vũ khí hạt nhân bí mật còn hùng hậu hơn Anh và Pháp.

Và gần đây, cuộc khủng hoảng hạt nhân ở Bắc Triều Tiên và Iran cho thấy các nước này không chỉ muốn tự khẳng định mình mà còn nhằm tự vệ chống lại ưu thế quân sự của phương Tây.

Với những kho vũ khí cố định và lưu động (máy bay, TNCLHN...)  ngày càng nhiều như vậy, an ninh thế giới không trở nên an toàn như mọi người trông đợi. Vụ va chạm – may thay chưa gây hậu quả nghiêm trọng – giữa  chiếc HMS Vanguard và Le Triomphant hồi đầu tháng 2 vừa qua gợi nhớ những sự cố rùng rợn tưởng chừng như khó xảy ra. Nó cho thấy một khía cạnh lỗi thời và nguy hiểm của chính sách răn đe hạt nhân.

Năm 1995, do một sự cố trong hệ thống thông tin liên lạc ở đại  sứ quán Nga tại Na Uy, giới quân sự Nga tưởng lầm một quả tên lửa nghiên cứu khí tượng phóng đi từ vùng biển Na Uy là một quả tên lửa đạn đạo phóng đi từ một TNCLHN của địch. Sự cố này đã được phát hiện ngay sau đó.

Vào thập niên 1980, cũng có một sự cố xảy ra trong hệ thống phòng vệ tên lửa Mỹ làm cho các quan chức Mỹ tin rằng đang có một đợt tấn công ồ ạt vào nước Mỹ bằng vũ khí hạt nhân. Sự cố này xảy ra đến hai lần và may thay không gây hậu quả nghiêm trọng.

Gần đây nhất, năm 2007, một chiếc oanh tạc cơ Mỹ bay nhiều giờ liền trên không phận  nước Mỹ mà không biết mình mang theo 6 đầu đạn hạt nhân sẵn sàng hoạt động. Những đầu đạn đi lang thang như thế trong tình trạng vô chủ quả là một ác mộng. Bởi các tên lửa mang đầu đạn này không có thiết bị tự hủy và một khi đã phóng đi không thể vô hiệu hóa ngòi nổ.

Sau vụ đụng tàu ngầm Anh-Pháp,  tuần báo Mỹ Time nhận định rằng: “20 năm sau chiến tranh lạnh, cái giá mà chúng ta phải trả cho việc duy trì vũ khí hạt nhân là một thứ trò chơi mà sự không chắc chắn sẽ dẫn đến cái không thể tưởng tượng nổi. Câu hỏi đặt ra là có đáng như vậy không?”.

Tống khứ vũ khí hạt nhân

Cách đây 2 năm, tại Mỹ, các nhà hoạt động chống phổ biến vũ khí hạt nhân vì hòa bình như cựu ngoại trưởng Henri Kissinger và George Shultz, cựu bộ trưởng quốc phòng William Perry và cựu chủ nhiệm Ủy ban Quân dịch của thượng viện   Sam Nunn đã đồng thanh kêu gọi chấm dứt vũ khí hạt nhân trên nhật báo The Wall Street Journal.

Tại Nga, cựu tổng thống Liên Xô Mikhail Gorbachev cũng  tuyên bố: “Chuyện này đã quá rõ: Vũ khí hạt nhân không còn là phương tiện bảo đảm an ninh”. Ngoại trưởng Anh, bà Margaret Beckett, tháng 6-2007, kêu gọi xây dựng “một tầm nhìn, một kịch bản cho một thế giới không có vũ khí hạt nhân”.

Tổng thống Mỹ Barack Obama, lúc đi vận động tranh cử, cũng từng long trọng hứa “sẽ biến mục tiêu loại trừ vũ khí hạt nhân trên toàn thế giới thành nhân tố trung tâm của chính sách hạt nhân Mỹ”. Tuần rồi, phát biểu trước quốc hội, ông Obama cũng  nói sẽ “cải tổ ngân sách quốc phòng, không chi trả cho các hệ thống vũ khí thời chiến tranh lạnh mà chúng ta không dùng”.

Trong bài xã luận của mình, nhật báo The Irish Times viết: “Đã đến lúc chúng ta cần tống khứ vũ khí hạt nhân trước khi nó tống khứ chúng ta”.

Theo NLĐ

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/3/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 3 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/3/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 3 năm 2026

Lịch âm 21/3. Lịch âm hôm nay 21/3/2026? Âm lịch hôm nay 21/3. Lịch vạn niên 21/3/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 21/3/2026: Tuổi Hợi tài chính ổn định

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 21/3/2026: Tuổi Hợi tài chính ổn định

Xem tử vi 21/3 - tử vi 12 con giáp hôm nay 21/3/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 21/3/2026: Nhân Mã tình cảm khởi sắc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 21/3/2026: Nhân Mã tình cảm khởi sắc

Tử vi hôm nay 21/3/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Ngày quốc tế Pháp ngữ 2026: Khẳng định cam kết vì một tương lai xanh và bền vững

Ngày quốc tế Pháp ngữ 2026: Khẳng định cam kết vì một tương lai xanh và bền vững

Tối 20/3, tại thuộc quần thể di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, lễ kỷ niệm Ngày quốc tế Pháp ngữ 2026 trang trọng diễn ra với chủ đề ...
Giá vàng hôm nay 21/3/2026 'sụp đổ' rơi xuống vùng 4.500 USD, cuộc đua bán tháo, tài sản trú ẩn mất giá trong bất ổn có bất thường?

Giá vàng hôm nay 21/3/2026 'sụp đổ' rơi xuống vùng 4.500 USD, cuộc đua bán tháo, tài sản trú ẩn mất giá trong bất ổn có bất thường?

Giá vàng hôm nay 21/3/2026 'sụp đổ' rơi xuống mốc 4.500 USD, đang có một cuộc đua bán tháo? Tài sản trú ẩn lại mất giá trong thời kỳ bất ...
Tập huấn triển khai dự án cứu trợ khẩn cấp hộ gia đình thiệt hại do bão và hoàn lưu sau bão

Tập huấn triển khai dự án cứu trợ khẩn cấp hộ gia đình thiệt hại do bão và hoàn lưu sau bão

Ngày 20/3 đã diễn ra Hội nghị tập huấn triển khai dự án cứu trợ khẩn cấp hộ gia đình thiệt hại do bão số 3, số 10, số 11 ...
Tổng thư ký Liên hợp quốc hy vọng Mỹ nhận ra 'tình hình đã đi quá xa' trong xung đột với Iran

Tổng thư ký Liên hợp quốc hy vọng Mỹ nhận ra 'tình hình đã đi quá xa' trong xung đột với Iran

Theo Tổng thư ký Liên hợp quốc, có cơ sở hợp lý để tin rằng các bên trong cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran có thể đã phạm tội ác chiến tranh.
Iran khẳng định hiện không đàm phán với Mỹ, cảnh báo các quốc gia mở cửa lãnh thổ cho căn cứ của Washington

Iran khẳng định hiện không đàm phán với Mỹ, cảnh báo các quốc gia mở cửa lãnh thổ cho căn cứ của Washington

Iran khẳng định hiện không tham gia bất kỳ cuộc đàm phán nào với Mỹ.
Thủ tướng Nhật Bản tỏ ý muốn gặp Chủ tịch Triều Tiên

Thủ tướng Nhật Bản tỏ ý muốn gặp Chủ tịch Triều Tiên

Thủ tướng Nhật Bản muốn tổ chức các cuộc đàm phán với Chủ tịch Triều Tiên về các vụ bắt cóc công dân trong quá khứ.
Tổng thống lâm thời Venezuela 'thay máu' lãnh đạo quân đội cấp cao, thúc đẩy đối thoại trực tiếp với Mỹ

Tổng thống lâm thời Venezuela 'thay máu' lãnh đạo quân đội cấp cao, thúc đẩy đối thoại trực tiếp với Mỹ

Các thay đổi này nằm trong quá trình tái cơ cấu quân đội sau biến động chính trị nghiêm trọng tại Venezuela từ khi Mỹ bắt giữ Tổng thống Maduro.
Costa Rica đóng cửa Đại sứ quán và hạ cấp quan hệ với Cuba; Havana bác bỏ

Costa Rica đóng cửa Đại sứ quán và hạ cấp quan hệ với Cuba; Havana bác bỏ

Chủ tịch Cuba tuyên bố bác quyết định đơn phương của Costa Rica trong việc hạ cấp quan hệ song phương mà không đưa ra bất kỳ lý do xác đáng nào.
Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un ca ngợi một loại phương tiện là 'vô song về sức mạnh tấn công', tuyên bố sắp trang bị quy mô lớn cho quân đội

Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un ca ngợi một loại phương tiện là 'vô song về sức mạnh tấn công', tuyên bố sắp trang bị quy mô lớn cho quân đội

Chủ tịch Triều Tiên đã giám sát một cuộc tập trận tấn công hiệp đồng có sự tham gia của các loại xe tăng chiến đấu chủ lực mới.
Nhận diện những 'gai góc' trong quan hệ Mỹ-Trung

Nhận diện những 'gai góc' trong quan hệ Mỹ-Trung

Chuyến thăm dự kiến của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Trung Quốc đang trở thành tâm điểm chú ý theo dõi của chính trị toàn cầu.
Hội nghị thượng đỉnh EU: Đương đầu khủng hoảng kép

Hội nghị thượng đỉnh EU: Đương đầu khủng hoảng kép

Hội nghị thượng đỉnh EU tới sẽ tập trung vào xung đột Nga - Ukraine và giảm thiểu tác động của tình hình Trung Đông tới giá năng lượng tại châu Âu.
Kỳ họp Quốc hội Thái Lan: Khởi đầu thuận lợi

Kỳ họp Quốc hội Thái Lan: Khởi đầu thuận lợi

Quốc hội khóa mới của Thái Lan đã nhanh chóng bước vào giai đoạn vận hành thực chất, với trọng tâm là kiện toàn bộ máy lãnh đạo.
Quan hệ Mỹ-Iran: Từ đồng minh đến đối đầu và bước ngoặt nguy hiểm năm 2026

Quan hệ Mỹ-Iran: Từ đồng minh đến đối đầu và bước ngoặt nguy hiểm năm 2026

Quan hệ giữa Mỹ và Iran đã trải qua hành trình đầy biến động từ đối tác chiến lược trong Chiến tranh Lạnh đến đối đầu căng thẳng kéo dài.
Cuộc bầu cử cấp bang ở Đức: Phép thử đối với Thủ tướng Friedrich Merz

Cuộc bầu cử cấp bang ở Đức: Phép thử đối với Thủ tướng Friedrich Merz

Các cuộc bầu cử nghị viện bang là phép thử chính trị đối với chính phủ liên bang Đức do Thủ tướng Friedrich Merz lãnh đạo.
Sức nóng của xung đột Trung Đông và bài toán hóc búa với ASEAN

Sức nóng của xung đột Trung Đông và bài toán hóc búa với ASEAN

ASEAN mặc dù được coi là một trong những điểm sáng tăng trưởng toàn cầu nhưng phụ thuộc lớn vào nguồn cung năng lượng.
Thúc đẩy doanh nghiệp hành động, hiện thực hóa mục tiêu Net Zero

Thúc đẩy doanh nghiệp hành động, hiện thực hóa mục tiêu Net Zero

Diễn đàn Năng lượng và Môi trường thế giới – Việt Nam 2026 mang chủ đề ‘Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero’ sẽ diễn ra vào tháng 6/2026.
Mỏ khí đốt South Pars của Iran quan trọng cỡ nào với thế giới?

Mỏ khí đốt South Pars của Iran quan trọng cỡ nào với thế giới?

Mỏ khí đốt South Pars có tầm quan trọng như thế nào và tại sao cuộc tấn công của Israel vào địa điểm này lại được coi là bước đi làm leo thang xung đột?
Những thước đo của hạnh phúc

Những thước đo của hạnh phúc

Ngày 20/3 hằng năm được Liên hợp quốc chọn là Ngày quốc tế Hạnh phúc.
Từ xung đột Trung Đông và câu chuyện eo biển Hormuz: Điểm danh các 'điểm nghẽn' quyền lực của thế giới

Từ xung đột Trung Đông và câu chuyện eo biển Hormuz: Điểm danh các 'điểm nghẽn' quyền lực của thế giới

Xung đột ở Trung Đông đã làm nổi bật tầm quan trọng của các tuyến đường thủy đối với sự lưu thông tự do của thương mại toàn cầu.
Tại sao đảo Kharg lại mang ý nghĩa sống còn đối với Iran và nền kinh tế toàn cầu?

Tại sao đảo Kharg lại mang ý nghĩa sống còn đối với Iran và nền kinh tế toàn cầu?

Nếu các cơ sở dầu mỏ tại đảo Kharg trở thành mục tiêu tiếp theo, nền kinh tế toàn cầu có thể sẽ phải đối mặt với một cú sốc nghiêm trọng, theo Euro News.
Các căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông

Các căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông

Theo báo cáo của CRS, có 8 căn cứ thường trực và 11 địa điểm quân sự khác mà Bộ Quốc phòng Mỹ có thể tiếp cận trong khu vực Trung Đông.
Dự đoán các kịch bản của Mỹ ở Iran

Dự đoán các kịch bản của Mỹ ở Iran

Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang đứng trước thế tiến thoái lưỡng nan đối với xung đột ở Iran.
Thấy gì từ nỗ lực tự chủ trong lĩnh vực đất hiếm của Nhật Bản?

Thấy gì từ nỗ lực tự chủ trong lĩnh vực đất hiếm của Nhật Bản?

Nhật Bản đang phải đối mặt với rủi ro chiến lược từ sự phụ thuộc vào các khoáng sản thiết yếu cho ngành điện tử, ô tô và sản xuất công nghiệp.
Quan hệ Trung-Nhật: Để giao lưu nhân dân góp phần định hình chính sách đối ngoại

Quan hệ Trung-Nhật: Để giao lưu nhân dân góp phần định hình chính sách đối ngoại

Học giả Shigeto Sonoda, Giáo sư tại Viện Nghiên cứu cao cấp về châu Á thuộc Đại học Tokyo đăng bài phân tích về quan hệ Nhật-Trung trên East Asia Forum.
Khi tình hình Iran và giá dầu tăng cao khiến 'nền kinh tế hình chữ K' phân hóa thêm sâu sắc

Khi tình hình Iran và giá dầu tăng cao khiến 'nền kinh tế hình chữ K' phân hóa thêm sâu sắc

Chuyên gia kinh tế cảnh báo, căng thẳng tại Trung Đông và giá dầu, xăng tăng cao có nguy cơ làm trầm trọng thêm hiện tượng 'nền kinh tế hình chữ K'.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc mang ý nghĩa gì đối với một thế giới đang phân mảnh?

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc mang ý nghĩa gì đối với một thế giới đang phân mảnh?

Cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình diễn ra vào thời điểm chính trị thế giới có nhiều biến động nhất.
Giải mã 'động mạch chủ' - eo biển Hormuz

Giải mã 'động mạch chủ' - eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz về nguyên tắc được bảo vệ bởi luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, xung đột tại Trung Đông đang làm thay đổi cục diện.
Phiên bản di động