Cách tiếp cận 'trao quyền' cho đồng minh của Mỹ ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Phương Hà
Chính quyền Tổng thống Mỹ Biden đã thực hiện một số bước đi táo bạo để trao quyền cho các đồng minh và đối tác ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, mục tiêu của Washington là gì và những cam kết liệu có sớm được hiện thực hóa?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Cách tiếp cận hai bước của Biden đối với đồng minh ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương
Ngày 11/2, chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đã công bố Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. (Nguồn: AP)

Ngày 11/2, chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden công bố Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương vốn được kỳ vọng từ lâu trong bối cảnh cuộc khủng hoảng an ninh diễn ra ở châu Âu.

Tài liệu này xác nhận những gì đã đạt được trong năm đầu tiên cầm quyền của chính quyền Tổng thống Biden, đánh dấu sự thay đổi sang tập trung vào khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, cũng như tăng cường năng lực tập thể với các đồng minh và đối tác.

So với Báo cáo Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương năm 2019, Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới đây cho thấy sự cô đọng hơn. Tài liệu dài 19 trang, so với báo cáo dài 64 trang của năm 2019, nêu bật một số lĩnh vực quan tâm chính, trong đó có biến đổi khí hậu, y tế toàn cầu và chương trình hạt nhân của Triều Tiên. Tuy nhiên, vấn đề cấp bách nhất là tình hình trật tự khu vực và quốc tế, trong đó Trung Quốc là mối đe dọa lớn nhất.

Chính quyền Tổng thống Biden đã thực hiện một số bước đi táo bạo để trao quyền cho các đồng minh và đối tác ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Nhưng liệu họ có thể sớm đưa những cam kết của mình trở thành hiện thực?

Hành động chung

Mỹ vẫn là "quốc gia không thể thiếu" trong việc duy trì sự cân bằng quyền lực nhằm đối trọng với Nga ở châu Âu và Trung Quốc ở châu Á.

Bất chấp những thách thức ở châu Âu, khu vực ưu tiên của chính quyền Tổng thống Biden để hiện thực hóa tầm nhìn của mình vẫn là Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Có một sự thay đổi rõ ràng trong cách tiếp cận của Washington về việc trao quyền cho các đồng minh và đối tác của mình tại khu vực.

Điều này vượt ra ngoài những nỗ lực khôi phục liên minh đã chi phối năm cầm quyền đầu tiên của Tổng thống Biden khi ông tìm cách sửa chữa những thiệt hại do người tiền nhiệm Donald Trump gây ra.

Chính quyền Tổng thống Biden đã tìm cách trao quyền cho các đồng minh và đối tác chủ chốt để đáp ứng tốt hơn các thách thức an ninh riêng của họ và đóng góp vào nỗ lực cân bằng tập thể ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Mỹ dường như đã sẵn sàng hơn trong việc hỗ trợ các đồng minh và đối tác tiếp cận các nền tảng và công nghệ quốc phòng tiên tiến.

Sự ra đời của Hiệp định Đối tác tăng cường an ninh ba bên giữa Australia, Anh và Mỹ (AUKUS) vào tháng 9/2021 là một nỗ lực đặc biệt trong vấn đề này.

Tin liên quan
'Ngoại giao tàu ngầm' của Trung Quốc tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Quyết định cung cấp cho Australia quyền tiếp cận ưu tiên với công nghệ động cơ hạt nhân của Mỹ có thể là chủ đề được quan tâm nhiều nhất. Tuy nhiên, động lực lớn hơn của AUKUS là các mục tiêu mở rộng hợp tác ba bên với Vương quốc Anh trên một loạt dự án khoa học, công nghệ quốc phòng,...

Nhật Bản cũng được hưởng lợi từ sự sẵn sàng hợp tác với các đồng minh của Washington.

Tháng 1 vừa qua, các bộ trưởng quốc phòng và ngoại giao của cả hai nước đã công bố một khuôn khổ để thúc đẩy hợp tác phát triển công nghệ quốc phòng. Có thể thấy điểm tương đồng giữa thông báo này và đề nghị của Bộ Quốc phòng Nhật Bản đối với Lầu Năm Góc hồi tháng 10/2021 về việc tăng cường các dự án hợp tác phát triển quốc phòng.

Hỗ trợ lẫn nhau

Bất chấp những tiến triển tốt đẹp giữa Mỹ và các đồng minh, đối tác tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, một câu hỏi vẫn tồn tại là sự sẵn sàng thực hiện chương trình nghị sự trao quyền cho đồng minh, đối tác của Mỹ sẽ đi đến đâu.

Hiện nay, vẫn còn nhiều lo ngại về mức độ mà Washington sẵn sàng tạo điều kiện cho các đồng minh và đối tác khi các ưu tiên chiến lược của họ khác với các ưu tiên chiến lược của các đồng minh hoặc đối tác.

Ví dụ, theo Đạo luật Chống đối thủ của Mỹ thông qua trừng phạt (CAATSA), Ấn Độ tiếp tục đối mặt với mối đe dọa từ các lệnh trừng phạt của Mỹ vì năm 2018, họ mua hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 của Nga. Mối đe dọa này vẫn tồn tại mặc dù Mỹ không thể đưa ra một giải pháp thay thế phù hợp để đáp ứng nhu cầu quốc phòng của Ấn Độ.

Tình huống này càng trở nên khó khăn vì cuộc khủng hoảng Ukraine. Một số quan chức Mỹ đã ám chỉ rằng việc miễn trừ CAATSA một lần cho S-400 là có thể, nhưng sự ủng hộ của Quốc hội Mỹ đối với việc miễn trừ hàng loạt có thể bị chùn bước do Ấn Độ không sẵn sàng đưa ra lập trường cứng rắn hơn chống lại các hành động của Nga ở châu Âu.

Những gì Tổng thống Biden quyết định sẽ là một phép thử về khả năng của Washington trong việc trao quyền cho các đối tác Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương với các ưu tiên địa chiến lược khác của họ.

Vẫn chưa rõ liệu chính quyền Tổng thống Biden có thể duy trì chương trình nghị sự trao quyền cho đồng minh và đối tác này hay không nhưng điều không thể bàn cãi là các bên đều phải nỗ lực.

Kỷ nguyên phòng thủ tập thể đã đến, các đồng minh và đối tác của Mỹ sẽ cần phải đóng một vai trò lớn hơn nếu muốn thành công. Washington sẽ cần đảm bảo rằng mỗi chiến lược của mình cuối cùng sẽ giúp các đồng minh và đối tác tiến về phía trước.

Mỹ, Anh hoan nghênh các cam kết 'chưa từng có', nhất trí tăng hợp tác tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Mỹ, Anh hoan nghênh các cam kết 'chưa từng có', nhất trí tăng hợp tác tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Trong một tuyên bố được đưa ra sau cuộc tham vấn, các quan chức cấp cao Anh-Mỹ hoan nghênh các cam kết "chưa từng có" ...

Hợp tác chiến lược EU-Ấn Độ ở trung tâm Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Hợp tác chiến lược EU-Ấn Độ ở trung tâm Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

EU-Ấn Độ có mối quan hệ chiến lược thực chất, có thể giúp định hình lại thế giới và thúc đẩy trật tự đa cực ...

(theo The Diplomat, East Asia Forum)

Xem nhiều

Đọc thêm

Tổng thống Ukraine nói 'bóng đang trên sân' Mỹ và Nga, tiết lộ tín hiệu đáng chú ý

Tổng thống Ukraine nói 'bóng đang trên sân' Mỹ và Nga, tiết lộ tín hiệu đáng chú ý

Tổng thống Ukraine cho biết, các cuộc đàm phán hòa bình giữa nước này và Nga do Mỹ làm trung gian chưa rơi vào bế tắc, mà chỉ đang tạm hoãn.
Mỹ tiến hành bước quan trọng đầu tiên trong kế hoạch 3 giai đoạn với Venezuela

Mỹ tiến hành bước quan trọng đầu tiên trong kế hoạch 3 giai đoạn với Venezuela

Đại sứ quán Mỹ tại Venezuela đã chính thức nối lại hoạt động toàn diện, khép lại 7 năm gián đoạn quan hệ ngoại giao giữa hai nước.
Quốc hội Israel thông qua luật tử hình với người bị kết tội khủng bố, Palestine coi đây là 'sự leo thang nguy hiểm'

Quốc hội Israel thông qua luật tử hình với người bị kết tội khủng bố, Palestine coi đây là 'sự leo thang nguy hiểm'

Quốc hội Israel đã thông qua một dự luật cho phép thi hành án tử hình đối với những người Palestine ở Bờ Tây mà nước này kết tội khủng bố.
Iran gọi đề xuất của Mỹ là 'phi thực tế', bác tuyên bố về trung gian đàm phán của Pakistan, cân nhắc rút khỏi một hiệp ước về kiểm soát hạt nhân

Iran gọi đề xuất của Mỹ là 'phi thực tế', bác tuyên bố về trung gian đàm phán của Pakistan, cân nhắc rút khỏi một hiệp ước về kiểm soát hạt nhân

Iran cho biết, kế hoạch ngừng bắn do Mỹ đề xuất gần đây bao gồm những yêu cầu quá mức, phi thực tế và vô lý.
Khủng hoảng Trung Đông gây hệ lụy cho ngành du lịch Australia

Khủng hoảng Trung Đông gây hệ lụy cho ngành du lịch Australia

Ngành du lịch Australia đang nỗ lực ứng phó với những tác động từ cuộc xung đột tại Trung Đông.
Mông Cổ: Chủ tịch Quốc hội từ chức sau khi được đề cử làm Thủ tướng

Mông Cổ: Chủ tịch Quốc hội từ chức sau khi được đề cử làm Thủ tướng

Ngày 30/3, Quốc hội Mông Cổ chấp thuận đơn từ chức của Chủ tịch Quốc hội Nyam-Osor Uchral.
Đàm phán Mỹ-Iran: Hy vọng mong manh

Đàm phán Mỹ-Iran: Hy vọng mong manh

Đã có những tín hiệu tích cực về việc các bên xung đột Mỹ-Israel và Iran có thể bước vào bàn đàm phán, cho dù còn rất mong manh.
'Đám mây' phủ bóng xung đột Nga-Ukraine

'Đám mây' phủ bóng xung đột Nga-Ukraine

Sự chuyển hướng sang khủng hoảng Trung Đông làm suy giảm đáng kể động lực chính trị, ngoại giao và cả nguồn lực dành cho việc giải quyết xung đột Nga - Ukraine.
Đàm phán hòa bình về Ukraine: Khó khăn nội tại và biến động quốc tế thu hẹp 'cánh cửa hoà bình'

Đàm phán hòa bình về Ukraine: Khó khăn nội tại và biến động quốc tế thu hẹp 'cánh cửa hoà bình'

Triển vọng đàm phán nhằm chấm dứt xung đột Nga-Ukraina đang chịu tác động ngày càng lớn.
Tổng tuyển cử Đan Mạch: Khoảnh khắc then chốt

Tổng tuyển cử Đan Mạch: Khoảnh khắc then chốt

Kết quả cuộc tổng tuyển cử Đan Mạch ngày 24/3 không chỉ thay đổi chính trường Copenhagen, mà sẽ tác động đáng kể tới cách nước này giải quyết vấn đề Greenland.
ASEAN - Biến khủng hoảng thành động lực liên kết

ASEAN - Biến khủng hoảng thành động lực liên kết

Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu ngày càng trở nên gay gắt, Philippines đang thể hiện vai trò dẫn dắt tích cực trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2026.
Vết nứt hai bờ Đại Tây Dương

Vết nứt hai bờ Đại Tây Dương

Quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu, thường được gọi là quan hệ xuyên Đại Tây Dương đã dần đổi khác với những “vết nứt” ngày càng sâu sắc.
So găng sức mạnh hai ‘sát thủ bầu trời’ của Iran và Trung Quốc

So găng sức mạnh hai ‘sát thủ bầu trời’ của Iran và Trung Quốc

Dù tương đồng về thiết kế với UAV cảm tử Shahed-136 của Iran nhưng UAV do Trung Quốc phát triển được đánh giá là nguy hiểm hơn nhiều.
Mỏ khí đốt South Pars của Iran quan trọng cỡ nào với thế giới?

Mỏ khí đốt South Pars của Iran quan trọng cỡ nào với thế giới?

Mỏ khí đốt South Pars có tầm quan trọng như thế nào và tại sao cuộc tấn công của Israel vào địa điểm này lại được coi là bước đi làm leo thang xung đột?
Những thước đo của hạnh phúc

Những thước đo của hạnh phúc

Ngày 20/3 hằng năm được Liên hợp quốc chọn là Ngày quốc tế Hạnh phúc.
Từ xung đột Trung Đông và câu chuyện eo biển Hormuz: Điểm danh các 'điểm nghẽn' quyền lực của thế giới

Từ xung đột Trung Đông và câu chuyện eo biển Hormuz: Điểm danh các 'điểm nghẽn' quyền lực của thế giới

Xung đột ở Trung Đông đã làm nổi bật tầm quan trọng của các tuyến đường thủy đối với sự lưu thông tự do của thương mại toàn cầu.
Tại sao đảo Kharg lại mang ý nghĩa sống còn đối với Iran và nền kinh tế toàn cầu?

Tại sao đảo Kharg lại mang ý nghĩa sống còn đối với Iran và nền kinh tế toàn cầu?

Nếu các cơ sở dầu mỏ tại đảo Kharg trở thành mục tiêu tiếp theo, nền kinh tế toàn cầu có thể sẽ phải đối mặt với một cú sốc nghiêm trọng, theo Euro News.
Các căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông

Các căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông

Theo báo cáo của CRS, có 8 căn cứ thường trực và 11 địa điểm quân sự khác mà Bộ Quốc phòng Mỹ có thể tiếp cận trong khu vực Trung Đông.
Phiên bản di động