Cần có sự khách quan và bình tâm trong phản biện về giáo dục

ThS. Trần Xuân Tiến
Trường Đại học Văn Hiến
Năm học mới 2023-2024 chỉ vừa bắt đầu một tháng, nhưng liên tiếp hàng loạt chuyện buồn giáo dục xảy ra trên khắp cả nước, ở nhiều bậc học, được truyền thông và dư luận xã hội đặc biệt quan tâm.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Niềm tin bị đánh mất

Trong luồng thông tin của truyền thông và dư luận xã hội về giáo dục những ngày qua, người ta dễ dàng thấy thật nhiều tâm tư than phiền, tiếng lòng trách giận và niềm khát khao, mong mỏi có thể chấn hưng chất lượng nền giáo dục nước nhà.

Thấy gì sau những chuyện buồn giáo dục gần đây?
Nếu không có những giải pháp căn cơ, quyết liệt, giáo dục dường như sẽ mãi loay hoay trong những tình huống đến hẹn lại lên như thế này. (Nguồn: TPO)
Tin liên quan
Cần nâng cao nhận thức của học sinh, sinh viên về quyền riêng tư và sử dụng mạng xã hội an toàn, tuân thủ pháp luật Cần nâng cao nhận thức của học sinh, sinh viên về quyền riêng tư và sử dụng mạng xã hội an toàn, tuân thủ pháp luật

Sự phản hồi có phần quen thuộc “biết rồi, khổ lắm, nói mãi” cho thấy hình ảnh giáo dục qua góc nhìn xã hội đang mất đi thiện cảm hơn bao giờ hết.

Khi phác thảo những đường nét cơ bản về bức tranh giáo dục, dù muốn dù không, dư luận xã hội vẫn phải nghĩ ngay đến những mảng màu tối, những vệt màu buồn đang thực sự tồn tại và hoành hành.

Chẳng hạn như: nạn lạm thu vô tội vạ dưới lớp vỏ ngoài của mỹ từ xã hội hóa; những khoản phí vô lý, “trên trời”, được khoác chiếc áo của sự “thỏa thuận”, “tự nguyện”; bệnh thành tích trầm kha trong dạy và học, trong thi đua các hoạt động phong trào; vấn nạn bạo lực học đường đến từ cả người học lẫn người dạy xuất hiện càng nhiều…

Thế nên, chỉ cần một câu chuyện sai phạm giáo dục nào đó bị truyền thông phanh phui, bị báo chí điểm mặt chỉ tên, là cả xã hội "dậy sóng" đòi công bằng, yêu cầu chỉnh đốn.

Lời chê trách, lên án, cứ thế ào ạt, đổ dồn trên khắp các kênh truyền thông. Xu hướng này ngày càng gia tăng, cho thấy giáo dục đang đánh mất niềm tin và cảm tình một cách trầm trọng trong xã hội.

Nếu không có những giải pháp căn cơ, quyết liệt, giáo dục sẽ mãi loay hoay trong những tình huống đến hẹn lại lên như thế này.

Khách quan và bình tâm

Phản biện xã hội nói chung và phản biện xã hội trong lĩnh vực giáo dục nói riêng là việc làm hết sức cần thiết, mang lại nhiều tác động tích cực.

Hoạt động này giúp không chỉ người trong cuộc, mà cả xã hội cùng nhận thức thực trạng, tìm ra nguyên nhân, và đề xuất giải pháp nhằm cải thiện chất lượng giáo dục.

Tuy vậy, để công tác phản biện mang lại hiệu quả cao nhất có thể, rất cần một thái độ phản biện khách quan và bình tâm.

Nếu giữ những định kiến về giáo dục bởi những câu chuyện tiêu cực xảy ra trước đó, hoặc nếu đánh đồng một sự việc riêng lẻ để quy chụp thành bản chất của tất cả các trường hợp, chúng ta sẽ khó có được sự khách quan trong việc đưa ra những nhận xét, đánh giá; từ đó dẫn đến việc đề xuất những giải pháp không phù hợp, thiếu chuẩn xác.

Không hiếm những lời bình phẩm về giáo dục có phần quá khích, nhất là trên không gian mạng, làm cho chất lượng của hoạt động phản biện giáo dục mất đi giá trị vốn có của mình.

Sẽ thế nào nếu mục đích tốt đẹp là tự vấn giáo dục, phản biện giáo dục, cải cách giáo dục, nhưng lại được thể hiện bằng những lời lẽ cảm tính nóng giận nặng nề, thiếu lập luận xác đáng, thiếu diễn giải logic thuyết phục?

Việc phản biện không khách quan, “vơ đũa cả nắm”, thậm chí sử dụng ngôn từ thiếu bình tĩnh, không chỉ tai hại đến mục đích ý nghĩa tốt đẹp ban đầu của nó, mà còn tác động tâm lý không tốt đến những nhà giáo chân chính, khiến họ bị tổn thương.

Nghề giáo mất đi vị thế, người thầy người cô mất đi sự tôn trọng trong ứng xử của xã hội. Những nỗ lực yêu thương, tinh thần đổi mới sáng tạo, sự cống hiến gắn bó nghề nghiệp bị phủ nhận.

Điều này làm cho những giáo viên yêu nghề không khỏi chạnh lòng. Vì vậy, cần lắm sự khách quan và bình tâm trong phản biện về giáo dục, để những phản biện đóng góp sức mạnh vào quá trình giúp nền giáo dục chuyển biến tốt đẹp hơn.

Bộ Giáo dục và Đào tạo nói gì về việc thiếu sách giáo khoa?

Bộ Giáo dục và Đào tạo nói gì về việc thiếu sách giáo khoa?

Thứ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết, hiện nay chưa có chủ trương chỉ đạo từ cấp trên về việc Bộ Giáo dục và Đào ...

Nhìn lại những trăn trở với ngành giáo dục của GS.TS Trần Hồng Quân

Nhìn lại những trăn trở với ngành giáo dục của GS.TS Trần Hồng Quân

Cả cuộc đời gắn bó với ngành, nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Trần Hồng Quân đã đưa ra những quyết ...

Những điểm mới quy định công khai trong hoạt động của các cơ sở giáo dục

Những điểm mới quy định công khai trong hoạt động của các cơ sở giáo dục

Theo ông Huỳnh Văn Chương – Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT), dự thảo Thông tư quy định về công khai trong ...

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu tăng giám sát, giải trình về các khoản thu trong lĩnh vực giáo dục

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu tăng giám sát, giải trình về các khoản thu trong lĩnh vực giáo dục

Bộ GD&ĐT yêu cầu tăng giám sát, giải trình về khoản thu trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo. Các cơ sở giáo dục phải ...

Để 'sống sót' qua năm nhất đại học...

Để 'sống sót' qua năm nhất đại học...

Các bạn 2005 đã chính thức bước vào giảng đường. Môi trường đại học có nhiều điều khác biệt so với bậc học phổ thông. ...

Đọc thêm

Dự báo thời tiết ngày mai (23/5): Bắc Bộ và Trung Bộ có nắng nóng gay gắt trên 37 độ C

Dự báo thời tiết ngày mai (23/5): Bắc Bộ và Trung Bộ có nắng nóng gay gắt trên 37 độ C

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực ngày mai (23/5) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
‘Chiêu bài’ mới của Tổng thư ký NATO để lôi kéo Mỹ

‘Chiêu bài’ mới của Tổng thư ký NATO để lôi kéo Mỹ

Tổng thư ký NATO thúc đẩy chiến lược mới nhằm duy trì cam kết của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với liên minh quân sự xuyên Đại Tây Dương.
Bộ Ngoại giao Mỹ phê duyệt thương vụ bán vũ khí cho Ukraine

Bộ Ngoại giao Mỹ phê duyệt thương vụ bán vũ khí cho Ukraine

Mỹ đã phê duyệt thương vụ tiềm năng nhằm bán thiết bị bảo trì hệ thống phòng không HAWK cho Ukraine.
Khai mạc 'Ngày Văn hóa Hà Nội tại Moscow năm 2026'

Khai mạc 'Ngày Văn hóa Hà Nội tại Moscow năm 2026'

UBND TP. Hà Nội phối hợp tổ chức khai mạc Chương trình nghệ thuật và Triển lãm trong khuôn khổ 'Ngày Văn hóa Hà Nội tại Moscow năm 2026'.
Cân bằng quyền lợi của các chủ thể trong nền kinh tế chia sẻ tại Việt Nam

Cân bằng quyền lợi của các chủ thể trong nền kinh tế chia sẻ tại Việt Nam

Kinh tế chia sẻ phát triển nhanh tại Việt Nam, nhưng khoảng trống pháp lý vẫn khiến người dùng và người cung cấp dịch vụ chịu nhiều rủi ro.
Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình nhận Huân chương ‘Ngôi sao Công trạng’ của Nhà nước Palestine

Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình nhận Huân chương ‘Ngôi sao Công trạng’ của Nhà nước Palestine

Văn phòng Chủ tịch nước, Bộ Ngoại giao và Đại sứ quán Palestine trao tặng Huân chương 'Ngôi sao Công trạng' cho nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Sự ra đời của 'Lá chắn châu Mỹ' có thể coi là bước đi đầu tiên nhằm hiện thực hóa tham vọng của Washington giữ vai trò và vị thế áp đảo tại Tây bán ...
Thấy gì từ cuộc đua giành khoáng sản thiết yếu trong bối cảnh biến đổi khí hậu?

Thấy gì từ cuộc đua giành khoáng sản thiết yếu trong bối cảnh biến đổi khí hậu?

Cuộc đua chuyển đổi sang năng lượng xanh nhằm chống biến đổi khí hậu đang đẩy các cường quốc vào làn sóng tranh giành nguồn khoáng sản thiết yếu.
Động lực đằng sau chiến dịch 'Cưới ở Ấn Độ' của Thủ tướng Modi

Động lực đằng sau chiến dịch 'Cưới ở Ấn Độ' của Thủ tướng Modi

Thủ tướng Modi thúc đẩy chiến dịch 'Cưới ở Ấn Độ', kêu gọi người dân hạn chế tổ chức đám cưới ở nước ngoài nhằm bảo vệ đồng Rupee và giữ ngoại tệ.
Tổng thống Nga thăm Trung Quốc: Chất xúc tác cho dự án khí đốt Sức mạnh Siberia 2 'nóng trở lại'

Tổng thống Nga thăm Trung Quốc: Chất xúc tác cho dự án khí đốt Sức mạnh Siberia 2 'nóng trở lại'

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Nga Putin được đánh giá là chất xúc tác cho dự án khí đốt Sức mạnh Siberia 2 'nóng trở lại'.
CNBC bình luận về ba chuyển biến lớn từ cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ và Chủ tịch Trung Quốc

CNBC bình luận về ba chuyển biến lớn từ cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ và Chủ tịch Trung Quốc

Bên cạnh những nghi thức ngoại giao trong Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc, điều gì thực sự thay đổi đối với giới kinh doanh?
Tổng thống Putin thăm Trung Quốc: Phép thử cho nỗ lực 'cân bằng quan hệ' của Bắc Kinh?

Tổng thống Putin thăm Trung Quốc: Phép thử cho nỗ lực 'cân bằng quan hệ' của Bắc Kinh?

Theo CNBC, chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Nga Putin được đánh giá là một phép thử cho nỗ lực 'cân bằng quan hệ' của Trung Quốc.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung: Khi đối thoại giúp 'giảm nhiệt' quan hệ

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung: Khi đối thoại giúp 'giảm nhiệt' quan hệ

Trang East Asia Forum đăng bài bình luận về triển vọng quan hệ Mỹ-Trung sau Hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình.
Phiên bản di động