Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ ra sao nếu ông Biden làm Tổng thống Mỹ?

Quyên Trần
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Trang mạng 9dashline ngày 12/10 đăng bài phân tích “Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ ra sao dưới thời Biden?” của Chủ tịch Trung tâm luật quốc tế thuộc trường Cao đẳng chiến tranh Hải quân Mỹ James Kraska.
tuong lai chien luoc an do duong thai binh duong neu ong biden dac cu
Tương lai của chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nếu ông Biden đắc cử Tổng thống vẫn đang khó đoán định. (Nguồn: AP)

Mặc dù không thể dựa vào các chính sách trước đây để đánh giá triển vọng tương lai và không thể dự đoán chính xác các nội dung trong chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của chính quyền Mỹ dưới sự lãnh đạo của ông Joe Biden, nhưng hồ sơ chính sách đối ngoại của ông, nhất là dưới thời ông Obama, cũng như các tuyên bố của những người đại diện cho ông có thể vạch ra những đường nét khái quát.

Có thể dự đoán rằng, cách tiếp cận của ông Biden đối với Trung Quốc và vấn đề Biển Đông sẽ cứng rắn hơn trước đây, nhưng sẽ khác biệt đáng kể về phong cách và phần nào về bản chất so với cách tiếp cận của ông Trump.

Nhân tố Trung Quốc trong bầu cử Mỹ

Nhân tố Trung Quốc trong bầu cử Mỹ

TGVN. Nhân tố Trung Quốc sẽ đóng vai trò quan trọng trong chính sách của Tổng thống Trump trước thềm bầu cử Mỹ.

Vấn đề Trung Quốc

Biển Đông vẫn là tâm điểm trong chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của bất kỳ đảng nào và quan hệ với Trung Quốc là chìa khóa giải mã chính sách khu vực của Mỹ trong mọi thời kỳ. Ông Biden nổi tiếng là một chính trị gia ôn hòa, tính tình nhã nhặn, trái ngược với thái độ gay gắt và khó đoán của ông Trump. Tuy nhiên, phần lớn những nội dung cơ bản trong cách tiếp cận hiện tại, theo ông James Kraska có lẽ sẽ vẫn được duy trì dưới thời ông Biden.

Phản ứng của ông Trump là khơi mào cuộc chiến thương mại, làm suy yếu nền kinh tế Trung Quốc nhưng cũng gây thiệt hại cho chính Mỹ. Sức mạnh kinh tế là nền tảng để Trung Quốc trỗi dậy vượt bậc và mang lại sự tự tin cho quốc gia này.

Ông Trump cũng tập trung củng cố các liên minh quân sự và tăng cường các chiến dịch hiện diện quân sự thông qua việc đẩy mạnh triển khai các lực lượng hải quân và không quân từ Eo biển Đài Loan (Trung Quốc) đến Biển Đông.

Có thể dự đoán rằng, Chính quyền Biden sẽ tiếp tục các chính sách này với một số thay đổi, tập trung nhiều hơn vào việc xây dựng quan hệ với các đồng minh khu vực, nhưng có thể sẽ giảm bớt các chiến dịch hiện diện quân sự.

Tin liên quan
Bầu cử Mỹ 2020: Tổng thống Putin bình luận gì? Bầu cử Mỹ 2020: Tổng thống Putin bình luận gì?

Tái định hướng chính sách quân sự

Trong gần 5 thập kỷ hoạt động trong lĩnh vực chính sách đối ngoại, ông Biden thường xuyên thay đổi quan điểm, thể hiện sự linh hoạt trong việc cân đối các lợi ích mâu thuẫn nhau của Mỹ, dù không có lợi thế của một tầm nhìn chiến lược đã có từ trước. Trên thực tế, có thể dự đoán, ông sẽ đi theo đường lối trung dung, coi trọng ngoại giao nhằm tìm kiếm các kết quả có lợi cho tất cả các bên và giải quyết các vấn đề quan trọng đối với cử tri Mỹ.

Năm 2019, ông Biden đã đánh giá thấp thách thức từ Bắc Kinh khi cho rằng Trung Quốc “không phải là đối thủ cạnh tranh”. Song kể từ đó, ông đã thay đổi lập trường theo hướng cứng rắn hơn khi lên tiếng cảnh báo Trung Quốc. Quả thật, hai chính đảng ở Mỹ hiện đều cho rằng, Trung Quốc đã ngày càng trở thành mối đe dọa, nếu không muốn nói là nghiêm trọng, đối với Mỹ cũng như các đồng minh và đối tác.

Nếu ông Biden đắc cử, Chính quyền Mỹ có thể sẽ thừa nhận rằng, thời kỳ bá quyền và thống trị của hải quân Mỹ tại Đông Á đã khép lại. Thực tế mới sẽ đòi hỏi Mỹ phải từ bỏ các công cụ “ngoại giao pháo hạm” truyền thống vốn là trọng tâm của chiến lược, chẳng hạn như tàu sân bay và thay vào đó tập trung vào các lợi thế bất đối xứng với chi phí thấp.

Với quan điểm này, Mỹ sẽ đối phó với sức mạnh hải quân ngày càng gia tăng của Trung Quốc không phải bằng một chương trình đóng tàu đắt tiền, mà bằng các tên lửa được triển khai phía trước, trong đó có các tên lửa đạn đạo tầm trung và tên lửa hành trình siêu thanh.

Việc nhận thức được các giới hạn thực tế của sức mạnh Mỹ cho thấy rõ rằng, Washington đang cần các đồng minh hơn bao giờ hết. Cuộc tranh giành ảnh hưởng giữa Mỹ và Trung Quốc ở châu Á đồng nghĩa với việc chính quyền Biden có thể sẽ bắt tay vào chương trình khôi phục các liên minh.

Những hiềm khích gây mệt mỏi và vô nghĩa mà ông Trump đã gây ra với các đồng minh xung quanh vấn đề chia sẻ gánh nặng, cũng như việc ông khăng khăng đưa ra những đòi hỏi vô nguyên tắc, mang tính chiến thuật và giao dịch gây thiệt hại cho các mối quan hệ chiến lược, lơ là các giá trị cốt lõi của nhân quyền đã góp phần khiến các mối quan hệ của Mỹ trong khu vực ngày càng rạn nứt.

Giành lại vị thế cho nước Mỹ

Các thực tế quân sự này không đồng nghĩa với việc chính quyền Biden tin rằng, một cuộc Chiến tranh Lạnh là điều không thể tránh khỏi. Mặc dù một số nhà quan sát cho rằng, Trung Quốc và Mỹ vốn dĩ đã rơi vào một cuộc Chiến tranh Lạnh, nhưng các cố vấn của ông Biden nhiều khả năng sẽ tìm kiếm một mối quan hệ cân bằng hơn với Trung Quốc.

Êkíp của ông Biden gần như chắc chắn sẽ đề cao các giải pháp “đôi bên cùng có lợi” thông qua đàm phán và có thể sẽ tham gia trở lại Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu và thỏa thuận hạt nhân Iran. Tuy nhiên, con đường này sẽ không dễ dàng.

PHÂN TÍCH bầu cử Mỹ 2020: Phía trước đầy bất định

PHÂN TÍCH bầu cử Mỹ 2020: Phía trước đầy bất định

Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu có liên hệ mật thiết với phí tổn kinh tế và sự thịnh vượng của cả hai cường quốc và giữa Mỹ và Trung Quốc có những khác biệt cơ bản về những sự hy sinh có thể chấp nhận được nhằm cắt giảm phát thải khí nhà kính.

Chính quyền tương lai của ông Biden cũng có thể cùng châu Âu thông qua thỏa thuận Iran một lần nữa. Nếu được Thượng viện ủng hộ, chính quyền mới của Mỹ có thể tham gia UNCLOS, một động thái hẳn sẽ được hoan nghênh trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Mỹ có thể quay lại TPP

Mặc dù việc chuyển giao quyền lực giữa các thế hệ chính quyền Mỹ thường không mang lại cho các liên minh quân sự của Mỹ nhiều thay đổi quan trọng, nhưng chính quyền ông Biden có thể thay đổi đáng kể chính sách thương mại của Mỹ.

Năm 2016, Mỹ đã ký kết Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) cùng với Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore và Việt Nam, nhưng Chính quyền Tổng thống Trump đã rút khỏi hiệp định này một năm sau đó. Các quốc gia thành viên còn lại đã thông qua hiệp định giữa họ vào năm 2018 mà không có Mỹ.

Với cuộc thảo luận mới về đa dạng hóa các chuỗi cung ứng trong bối cảnh đại dịch Covid-19, dưới thời ông Biden, Mỹ có thể sẽ quay trở lại với TPP, tạo ra một mạng lưới mới gồm các nền kinh tế cam kết cắt giảm thuế quan và tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ.

Tin liên quan
Bầu cử Mỹ: Khoảng lặng cần thiết cho Tổng thống Donald Trump Bầu cử Mỹ: Khoảng lặng cần thiết cho Tổng thống Donald Trump

Cách tiếp cận thích hợp

Mặc dù cả ông Trump và ông Biden đều coi Trung Quốc là vấn đề gây khó chịu với Mỹ, nhưng họ lại có cách giải quyết khác nhau.

Chính quyền ông Biden chắc chắn sẽ tiếp tục xây dựng khả năng răn đe đáng tin cậy thông qua sức mạnh quân sự bất đối xứng và các mối quan hệ lâu dài giữa các quốc gia cùng chung chí hướng, nhưng với giọng điệu có thể bớt gay gắt hơn so với chính quyền Tổng thống Trump.

Bằng cách từ bỏ chính sách “nước Mỹ trước tiên”, vốn đôi khi gây khó chịu cho các đồng minh của Mỹ, ông Biden nhiều khả năng sẽ chú trọng các liên minh và các quan hệ đối tác nhằm mở rộng việc chia sẻ gánh nặng và làm suy giảm ảnh hưởng của Trung Quốc.

Theo ban biên tập tờ New York Times, “giải pháp có thể không hào nhoáng nhưng lại có hiệu quả”. Tác động lớn nhất của việc ông Biden lên nắm quyền có thể là sự thắt chặt các mối quan hệ đối tác với các quốc gia khác thay vì trực tiếp thách thức Trung Quốc.

Bầu cử Mỹ 2020: Ai chiến thắng và nỗi lo của châu Á

Bầu cử Mỹ 2020: Ai chiến thắng và nỗi lo của châu Á

TGVN. Châu Á gần đây khá căng thẳng với cạnh tranh Mỹ-Trung ngày càng gay gắt, nhiều người kỳ vọng vào cuộc bầu cử Mỹ ...

Nhật Bản xoay trọng tâm vào Đông Nam Á trong chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

Nhật Bản xoay trọng tâm vào Đông Nam Á trong chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

TGVN. Nhật Bản đã thành công trong việc xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với các quốc gia Đông Nam Á nhờ nguồn hỗ ...

Đức gia nhập 'câu lạc bộ' Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Đức gia nhập 'câu lạc bộ' Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

TGVN. Chính phủ Đức vừa thông qua chiến lược đối với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương có tên gọi "Định hướng đối với khu vực ...

(theo 9dashline)

Bài viết cùng chủ đề

Bầu cử Mỹ 2020

Đọc thêm

Giá tiêu hôm nay 8/12, nhận định trái chiều về lượng hàng tồn trong nước, giá tiêu khó giảm tiếp?

Giá tiêu hôm nay 8/12, nhận định trái chiều về lượng hàng tồn trong nước, giá tiêu khó giảm tiếp?

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước ổn định ở một số địa phương trọng điểm, giao dịch từ 60.000 – 63.000 đ/kg.
Giá vàng hôm nay 8/12: Giá vàng sẽ khởi sắc vào năm 2023? Vị thế đã thay đổi, lý do đà tăng bị 'dập tắt'

Giá vàng hôm nay 8/12: Giá vàng sẽ khởi sắc vào năm 2023? Vị thế đã thay đổi, lý do đà tăng bị 'dập tắt'

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 8/12 ghi nhận thị trường thế giới biến động nhẹ giữa bối cảnh các nhà đầu tư chờ kết quả cuộc họp của Fed.
Giá cà phê hôm nay 8/12: Arabica đảo chiều giảm mạnh, robusta trái chiều, khó khăn bên ngoài ngày càng gia tăng

Giá cà phê hôm nay 8/12: Arabica đảo chiều giảm mạnh, robusta trái chiều, khó khăn bên ngoài ngày càng gia tăng

Baoquocte.vn. Giá cà phê trên cả hai sàn cho thấy rõ sự không ổn định, nguy cơ suy thoái tác động nhiều tới thị trường.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 8/12/2022: Nhân Mã công việc bấp bênh

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 8/12/2022: Nhân Mã công việc bấp bênh

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 8/12/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại Geneva chúc mừng 47 năm Quốc khánh Lào

Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại Geneva chúc mừng 47 năm Quốc khánh Lào

Baoquocte.vn. Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Việt Nam và Lào cùng khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với nhau tại các diễn đàn đa phương ở Geneva.
Việt Nam đánh giá cao vai trò của AMF và EAMF trong thúc đẩy hợp tác biển ASEAN và giữa ASEAN với các đối tác

Việt Nam đánh giá cao vai trò của AMF và EAMF trong thúc đẩy hợp tác biển ASEAN và giữa ASEAN với các đối tác

Baoquocte.vn. Đại sứ Vũ Hồ, Quyền Trưởng SOM ASEAN dẫn đầu đoàn Việt Nam tham dự Diễn đàn biển ASEAN lần thứ 12 và và Diễn đàn biển ASEAN mở rộng ...
Tin thế giới 7/12: Ukraine thừa nhận tấn công sân bay Nga, Moscow chỉ trích đạo luật ‘khiêu khích’ của Washington

Tin thế giới 7/12: Ukraine thừa nhận tấn công sân bay Nga, Moscow chỉ trích đạo luật ‘khiêu khích’ của Washington

Baoquocte.vn. Lý do Mỹ không cấp Patriot cho Ukraine, khả năng Saudi Arabia và Israel bình thường hóa quan hệ …là một số tin thế giới đáng chú ý 24 giờ qua.
AUSMIN 2022: Mỹ-Australia củng cố quan hệ liên minh, nhấn mạnh hai trụ cột mới

AUSMIN 2022: Mỹ-Australia củng cố quan hệ liên minh, nhấn mạnh hai trụ cột mới

Baoquocte.vn. Các Bộ trưởng Quốc phòng và Ngoại giao tập trung trao đổi các biện pháp nhằm tăng cường hơn nữa quan hệ liên minh Mỹ-Australia.
Chủ tịch Trung Quốc thăm Saudi Arabia: Ba hội nghị thượng đỉnh và hàng chục tỷ USD

Chủ tịch Trung Quốc thăm Saudi Arabia: Ba hội nghị thượng đỉnh và hàng chục tỷ USD

Baoquocte.vn. Hôm nay, 7/12, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bắt đầu chuyến thăm Saudi Arabia.
Đức sẽ đặt tổ hợp tên lửa phòng không Patriot ở Ba Lan hay Ukraine? Mỹ cấm trao đổi dữ liệu này với Nga

Đức sẽ đặt tổ hợp tên lửa phòng không Patriot ở Ba Lan hay Ukraine? Mỹ cấm trao đổi dữ liệu này với Nga

Baoquocte.vn. Ngày 6/12, Ba Lan và Đức thông báo về việc đặt tổ hợp tên lửa phòng không Patriot, Mỹ ra lệnh cấm trao đổi dữ liệu hệ thống phòng không với Nga.
Hàn Quốc thừa nhận tình hình an ninh nghiêm trọng, tìm ra hướng để 'áp đảo' Triều Tiên về quân sự

Hàn Quốc thừa nhận tình hình an ninh nghiêm trọng, tìm ra hướng để 'áp đảo' Triều Tiên về quân sự

Baoquocte.vn. Hàn Quốc cho rằng an ninh quốc gia đang ở trong tình hình nghiêm trọng hơn bao giờ hết.
Trước tình hình quốc tế phức tạp, Trung Quốc và Nga 'xích lại gần nhau hơn'

Trước tình hình quốc tế phức tạp, Trung Quốc và Nga 'xích lại gần nhau hơn'

Baoquocte.vn. Trung Quốc và Nga đều nhất trí làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện trong thời gian tới.
Điểm nhấn trong chiến lược mới của Canada

Điểm nhấn trong chiến lược mới của Canada

Baoquocte.vn. Ngày 27/11, Canada đã công bố Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Đâu là những nét nổi bật trong chiến lược này?
Mỹ-Pháp trước trở ngại mới

Mỹ-Pháp trước trở ngại mới

Baoquocte.vn. Tổng thống Emmanuel Macron đã làm nên lịch sử khi trở thành lãnh đạo đầu tiên của Pháp hai lần thăm cấp Nhà nước đến Mỹ.
Kết quả COP27: Cần nhưng đã đủ?

Kết quả COP27: Cần nhưng đã đủ?

Baoquocte.vn. COP27 mang lại nhiều kết quả đáng chú ý trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, nhưng chưa đủ để đáp ứng kỳ vọng hiện nay.
Căng thẳng Serbia-Kosovo: Không chỉ chuyện biển số

Căng thẳng Serbia-Kosovo: Không chỉ chuyện biển số

Baoquocte.vn. Những căng thẳng mới đây chỉ là một phần nổi trong mối quan hệ Serbia-Kosovo phức tạp và nhiều sóng gió.
‘Dấu chân’ Trung Quốc tại Mỹ Latinh

‘Dấu chân’ Trung Quốc tại Mỹ Latinh

Baoquocte.vn. Trong thời gian gần đây, việc Trung Quốc tích cực mở rộng ảnh hưởng tại Mỹ Latinh đã không còn xa lạ.
Chính sách đối ngoại Mỹ hậu bầu cử giữa kỳ có gì khác?

Chính sách đối ngoại Mỹ hậu bầu cử giữa kỳ có gì khác?

Baoquocte.vn. Mặc dù có thể đi kèm một số điều chỉnh nhỏ, song về cơ bản, chính sách đối ngoại của Mỹ sau bầu cử giữa kỳ sẽ không có nhiều thay đổi.
UNCLOS - Khuôn khổ pháp lý toàn diện, điều chỉnh mọi hoạt động trên biển [Kỳ I]

UNCLOS - Khuôn khổ pháp lý toàn diện, điều chỉnh mọi hoạt động trên biển [Kỳ I]

Baoquocte.vn. Không hề phóng đại khi nói rằng UNCLOS vượt trước thời đại trong việc thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững.
Nô lệ hiện đại đang gia tăng

Nô lệ hiện đại đang gia tăng

Baoquocte.vn. Theo báo cáo của ILO và IOM, khoảng 50 triệu người trên khắp thế giới đang 'mắc kẹt' trong tình trạng lao động hoặc hôn nhân cưỡng bức.
Dấu ấn Việt Nam tại Cộng đồng Pháp ngữ

Dấu ấn Việt Nam tại Cộng đồng Pháp ngữ

Baoquocte.vn. Việt Nam có nhiều đóng góp thực chất, hiệu quả vào Cộng đồng Pháp ngữ và các thể chế liên quan.
COP27 và kỳ vọng của các nước nhỏ

COP27 và kỳ vọng của các nước nhỏ

Baoquocte.vn. Năm nay, các quốc gia dự COP27 sẽ cùng thoả thuận về bồi thường khí hậu.
Những điều có thể bạn chưa biết về bầu cử giữa kỳ Mỹ

Những điều có thể bạn chưa biết về bầu cử giữa kỳ Mỹ

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ có thể mang lại nhiều thay đổi đáng chú ý tới chính sách của Washington dưới thời ông Joe Biden trong hai năm tới.
Những nỗ lực chống biến đổi khí hậu nào sẽ được thúc đẩy tại Hội nghị COP27?

Những nỗ lực chống biến đổi khí hậu nào sẽ được thúc đẩy tại Hội nghị COP27?

Baoquocte.vn. Hội nghị COP27 diễn ra tại Ai Cập từ ngày 6-18/11. Dưới đây là những điều cần biết về nỗ lực chống biến đổi khí hậu tại Hội nghị năm nay.
Phiên bản di động