Công tác tư tưởng trong kỷ nguyên AI

TS. Nguyễn Đồng Anh
Bí thư Đoàn Thanh niên Bộ Ngoại giao
Khi một video giả mạo trông như thật, một câu trả lời sai của AI vẫn có vẻ thuyết phục, công tác tư tưởng đứng trước yêu cầu mới: Giúp con người có cơ sở để hiểu đầy đủ, lựa chọn đúng và hành động có trách nhiệm.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo 35 Trung ương và đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo 35 Trung ương, Trưởng Ban Chỉ đạo 35 Đảng ủy Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo Cuộc thi cùng các cá nhân và tập thể đạt giải của Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong Đảng bộ Chính phủ lần thứ 2, năm 2026. (Nguồn: moha.gov.vn)
Lễ trao giải Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong Đảng bộ Chính phủ lần thứ 2, năm 2026. (Nguồn: moha.gov.vn)

Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới đặt ra yêu cầu chuyển trọng tâm từ “quản lý thông tin” sang “dẫn dắt nhận thức xã hội”. Văn bản đề cao việc minh bạch, lắng nghe phản biện và trao đổi hai chiều để tạo dựng niềm tin. Theo tôi, định hướng này đặc biệt cần thiết khi công nghệ đang tác động sâu sắc tới cách con người nhìn nhận thế giới.

More from WVR
Nghị quyết số 25 về chiến lược công tác tư tưởng trong giai đoạn mới Nghị quyết số 25 về chiến lược công tác tư tưởng trong giai đoạn mới

Từ vị trí người làm công tác ngoại giao, công tác thanh niên và giảng dạy truyền thông quốc tế, tôi cho rằng khả năng sử dụng công nghệ thành thạo chưa đồng nghĩa với năng lực đánh giá thông tin. Khoảng cách giữa hai năng lực ấy đặt ra trách nhiệm chung cho nhà trường, các tổ chức chính trị - xã hội và các cơ quan báo chí - truyền thông trong việc đồng hành với thế hệ trẻ.

Trên mạng xã hội, thông tin đến với người dùng qua sự lựa chọn và sắp xếp của thuật toán, dựa một phần vào lịch sử tương tác. Cơ chế cá nhân hoá giúp tìm nội dung phù hợp, nhưng cũng có nguy cơ thu hẹp những góc nhìn được tiếp xúc.

Từ đó, người dùng có thể nhầm lẫn rằng điều xuất hiện thường xuyên trên bảng tin của mình với điều thực sự được toàn xã hội quan tâm, chấp nhận. Mức độ phổ biến của một nội dung vì thế cần được phân biệt với độ tin cậy của chính nội dung đó.

AI tạo sinh làm bài toán phức tạp hơn: Nội dung sai có thể được trình bày mạch lạc, hình ảnh và giọng nói có thể bị giả mạo. Một câu trả lời rõ ràng, rành mạch, tự tin dễ khiến người dùng bỏ qua khâu kiểm chứng. Hệ quả đáng lo ngại hơn là khi sự hoài nghi lan sang cả những thông tin đã được xác thực. Khi điều gì cũng có thể bị nghi là giả, việc xây dựng niềm tin vào sự thật trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.

Đằng sau câu chuyện đúng, sai của từng thông tin là cách con người hình thành thế giới quan và hệ giá trị. Theo tôi, công tác tư tưởng cần quan tâm tới quá trình đó: giúp mỗi người có khả năng suy xét, hiểu căn cứ của điều mình tin và tự chịu trách nhiệm về lựa chọn.

Ở chiều tích cực, AI mở thêm khả năng hỗ trợ học tập, dịch thuật và sáng tạo nội dung. Với thông tin đối ngoại và truyền thông quốc tế, công nghệ có thể giúp những câu chuyện về Việt Nam vượt qua rào cản ngôn ngữ. Giá trị của những ứng dụng ấy phụ thuộc vào chất lượng tư liệu, hiểu biết văn hoá và trách nhiệm của người sử dụng.

Đối với thế hệ trẻ của Bộ Ngoại giao, những thay đổi này gắn trực tiếp với yêu cầu nghề nghiệp. Một bản dịch thiếu chính xác, một phát ngôn bị tách khỏi ngữ cảnh hay việc chia sẻ thông tin chưa được xác minh đều có thể ảnh hưởng tới công việc và uy tín cơ quan. Bản lĩnh của người cán bộ đối ngoại thể hiện ở khả năng tiếp cận nhiều nguồn, phân tích có căn cứ và giữ sự thận trọng trước khi đưa ra nhận định.

Bởi vậy, giáo dục chính trị, tư tưởng cần gắn với đạo đức công vụ và những tình huống cụ thể trong thực thi nhiệm vụ. Việc hiểu đường lối đối ngoại cần đi cùng năng lực giải thích chính sách, tôn trọng khác biệt văn hoá và ý thức bảo vệ lợi ích quốc gia. Mỗi hoạt động chuyên môn cũng là môi trường rèn luyện trách nhiệm phụng sự.

Với tổ chức chính trị - xã hội như Đoàn Thanh niên, hội sinh viên…, trách nhiệm đồng hành bắt đầu từ việc lắng nghe. Những băn khoăn về học tập, việc làm, cơ hội phát triển hay tác động của AI cần được trao đổi nghiêm túc. Một câu hỏi khó cần được xem xét trên nội dung và căn cứ, không vội quy thành vấn đề lập trường. Sự gương mẫu của cán bộ, việc thực hiện những điều đã hứa và kết quả giải quyết kiến nghị tạo nền tảng thực chất cho niềm tin.

Các hoạt động về nguồn, tình nguyện hay công tác tại địa bàn khó khăn có ý nghĩa giáo dục khi tạo được trải nghiệm và đóng góp cụ thể. Qua việc tiếp xúc với đời sống, người trẻ có thêm cơ sở để hiểu những vấn đề của đất nước, ý nghĩa của chính sách và trách nhiệm của bản thân. Công tác tư tưởng nhờ đó gắn với thực tiễn hằng ngày.

Ở cơ sở đào tạo, năng lực đọc hiểu truyền thông và kiểm chứng thông tin cần được hình thành qua thực hành: Tìm nguồn gốc tư liệu, đối chiếu bằng chứng, nhận diện nội dung bị cắt ghép và giải thích căn cứ của kết luận. Với AI, người học cần hiểu giới hạn của công cụ, bảo vệ dữ liệu và chịu trách nhiệm về sản phẩm. Giảng viên cũng cần làm gương về những chuẩn mực này.

Từ tinh thần Nghị quyết 25, tôi cho rằng hiệu quả công tác tư tưởng cần được nhìn qua chất lượng hiểu biết và hành động trong thực tế. Không gian mạng và AI càng phát triển, sự trung thực, khả năng đối thoại và trách nhiệm nêu gương càng trở nên thiết yếu. Đó cũng là nền tảng để thế hệ trẻ tự tin hội nhập và đóng góp bằng năng lực của mình.

Thông tin đối ngoại - hành trình từ biết, hiểu đến tin yêu

Với ông Lê Hải Bình, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Phó Trưởng Ban ...

Vai trò của báo chí đối ngoại trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Báo chí nói chung và lực lượng báo chí đối ngoại đóng vai trò quan trọng, là vũ khí sắc bén trong công cuộc bảo ...

Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương tổ chức lớp bồi dưỡng nghiệp vụ công tác tư tưởng của Đảng

Năm 2024, Đảng ủy Khối sẽ tổ chức hai lớp bồi dưỡng nghiệp vụ công tác tư tưởng của Đảng cho khoảng 1.000 bí thư ...

Sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng là nhân tố quyết định sức mạnh và thành công của công tác chính trị, tư tưởng

Tại phiên thảo luận các dự thảo văn kiện sáng 21/1 của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng chí ...

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho ý kiến về Đề án Chiến lược công tác tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số

Công tác tư tưởng trở thành năng lực lãnh đạo của Đảng trong kỷ nguyên số, góp phần giữ vững nền tảng tư tưởng, củng ...

Ban Bí thư ban hành Kế hoạch thực hiện Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Thay mặt Ban Bí thư, đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú vừa ký ban hành Kế hoạch số 08-KH/TW ngày 22/8/2026 ...

Đọc thêm

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Đưa hợp tác Việt Nam - Lào đi vào chiều sâu, hiệu quả

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Đưa hợp tác Việt Nam - Lào đi vào chiều sâu, hiệu quả

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Chủ tịch Quốc hội Sonexay Siphandone và Đoàn đại biểu Quốc hội Lào nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam.
Việt Nam - Trung Quốc nhất trí phối hợp triển khai hiệu quả các thỏa thuận, nhận thức chung

Việt Nam - Trung Quốc nhất trí phối hợp triển khai hiệu quả các thỏa thuận, nhận thức chung

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung hội đàm với Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban Công tác Đối ...
Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao hợp tác Mê Công - Lan Thương lần thứ 11

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao hợp tác Mê Công - Lan Thương lần thứ 11

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung, Trưởng đoàn đại biểu Việt Nam đã tham dự và phát biểu tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại ...
Giá vàng hôm nay 5/11/2026 tăng 'vù vù' sau kết quả bầu cử giữa kỳ Mỹ, nhóm nhà đầu tư thận trọng nhất đẩy mạnh mua vào

Giá vàng hôm nay 5/11/2026 tăng 'vù vù' sau kết quả bầu cử giữa kỳ Mỹ, nhóm nhà đầu tư thận trọng nhất đẩy mạnh mua vào

Giá vàng hôm nay 5/11/2026 bật tăng mạnh mẽ nhờ sự suy yếu của USD sau khi đảng Dân chủ giành chiến thắng quan trọng trong kỳ bầu cử giữa ...
Đối thoại Chiến lược Việt Nam - Anh lần thứ 11

Đối thoại Chiến lược Việt Nam - Anh lần thứ 11

Ngày 3/11, tại London, Vương quốc Anh, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng và Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao, Khối Thịnh vượng chung và Phát triển ...
Chủ động chuẩn bị công tác truyền thông phục vụ APEC 2027

Chủ động chuẩn bị công tác truyền thông phục vụ APEC 2027

Từ ngày 3-5/11/2026, tại Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, Bộ Ngoại giao phối hợp với Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam tổ chức khóa tập huấn “Truyền thông ...
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc vẫn là nhân tố không thể thiếu trên con đường hướng tới bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định lâu dài.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Thỏa thuận ngừng bắn cục bộ Nga-Ukraine: ‘Nhỏ mà có võ’

Thỏa thuận ngừng bắn cục bộ Nga-Ukraine: ‘Nhỏ mà có võ’

Thỏa thuận ngừng bắn tại TP. Oleshky có thể là khuôn mẫu hữu ích hơn cho tiến trình hòa bình Nga-Ukraine.
Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Điểm nóng chờ 'giờ G'

Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Điểm nóng chờ 'giờ G'

Cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11 là phép thử đối với chương trình nghị sự của Tổng thống Donald Trump.
Bầu cử Israel: Chính trường biến động, chiến lược chung bất động

Bầu cử Israel: Chính trường biến động, chiến lược chung bất động

Cuộc bầu cử sắp tới tại Israel có thể dẫn đến sự thay đổi hệ thống lãnh đạo, song định hướng chiến lược của nước này nhiều khả năng không thay đổi đáng kể.
Liệu Tổng thống Ukraine có thể hàn gắn quan hệ với ông chủ Nhà Trắng khi quan hệ Mỹ-Nga dần ấm lên?

Liệu Tổng thống Ukraine có thể hàn gắn quan hệ với ông chủ Nhà Trắng khi quan hệ Mỹ-Nga dần ấm lên?

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gặp Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại Oslo, trong bối cảnh Kiev tìm cách cải thiện quan hệ đang xấu đi với Washington.
Truyền thông Đan Mạch khắc họa đậm nét dấu ấn chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Truyền thông Đan Mạch khắc họa đậm nét dấu ấn chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Truyền thông quốc tế dành sự quan tâm lớn đến chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân tới Đan Mạch từ ngày 19-21/10.
Làm thế nào một siêu trí tuệ AI có thể thống trị thế giới?

Làm thế nào một siêu trí tuệ AI có thể thống trị thế giới?

Khi trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng mạnh mẽ và con người phụ thuộc nhiều hơn vào công nghệ này, nguy cơ một hệ thống siêu thông minh vượt khỏi tầm kiểm soát đang ...
Phiên bản di động