Đại dịch Covid-19 làm thay đổi địa chính trị của chuỗi cung bán dẫn toàn cầu

Việt An
TGVN. Công ty chế tạo bán dẫn Đài Loan (TSMC) vừa qua công bố kế hoạch xây dựng một nhà máy sản xuất con chip trị giá 12 tỷ USD ở bang Arizona, Mỹ, đồng thời quyết định ngừng tiếp nhận các đơn đặt hàng mới từ tập đoàn Huawei. Đây là sự dịch chuyển quan trọng trong ngành công nghiệp bán dẫn, nhưng tại sao lại vào thời điểm này?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
dai dich covid 19 lam thay doi dia chinh tri cua chuoi cung ban dan toan cau Hậu Covid-19, hơn 70% doanh nghiệp Nhật Bản muốn dịch chuyển chuỗi cung ứng ra khỏi Trung Quốc
dai dich covid 19 lam thay doi dia chinh tri cua chuoi cung ban dan toan cau Dịch Covid-19: Trào lưu dịch chuyển chuỗi cung ứng khỏi Trung Quốc cần 'đặc biệt lưu ý'
dai dich covid 19 lam thay doi dia chinh tri cua chuoi cung ban dan toan cau
TSMC ngừng tiếp nhận đơn hàng mới từ Huawei (Nguồn: Nikkei Asian Review)

4 rủi ro chính

Là một trong những chuỗi cung giá trị cao với mức độ chuyên môn hóa cao nhất, ngành công nghiệp bán dẫn có một số "nút thắt cổ chai", công nghiệp bán dẫn có mức liên kết toàn cầu cao nhất, nhưng lại có mức độ tổn thương cao. Trung thành với nguyên tắc lợi thế so sánh bảo đảm tính hiệu quả cao, ngành công nghiệp này chấp nhận việc thiếu tính bền bỉ, dẻo dai, do đó trở nên dễ tổn thương trước rủi ro toàn cầu của đại dịch và những biện pháp kiểm soát xuất khẩu như áp dụng với tập đoàn Huawei.

Những diễn biến trong 6 tháng qua buộc ngành công nghiệp này phải xem xét lại và cân nhắc chuyển đổi theo hướng chấp nhận có sự dư thừa năng lực nhất định. Chuỗi cung bán dẫn chịu tác động của 4 rủi ro chính.

Một là rủi ro của sự tập trung cao độ. Các công ty bán dẫn tập trung phần lớn cơ sở chế tạo và dịch vụ của mình ở một quốc gia nhất định. Nhật Bản gần như độc quyền trong việc cung ứng một số hoá chất cần thiết cho việc sản xuất con chip.

Một công ty ở Đài Loan như TSMC chiếm gần một nửa thị phần sản xuất con chip theo hợp đồng trên toàn thế giới. Nếu việc sản xuất ở những quốc gia này bị đình lại do đại dịch hoặc do những đứt gãy, xáo trộn khác, không chỉ toàn bộ ngành công nghiệp bán dẫn chịu hậu quả, mà nhiều ngành khác vốn lệ thuộc vào ngành công nghiệp này như, ô tô, thiết bị y tế, nhà máy sản xuất năng lượng tái tạo.

Hai là rủi ro của sự chuyên môn hóa quá mức xuất phát từ yêu cầu đầu tư vốn vô cùng lớn của ngành công nghiệp này. Chỉ ba công ty Samsung, Sk Hynix (Hàn Quốc) và Micron Technology (Mỹ) cung ứng 97% thị trường DRAM (chip bộ nhớ) của thế giới. Việc chuyên môn hóa quá cao cũng dẫn đến sự liên thuộc lớn trong một chu trình hoạt động liền mạch không ngừng và không có sản phẩm dư thừa, điều được nhận diện một cách rõ ràng khi xảy ra những biến cố thiên nhiên hoặc địa chính trị.

Tin liên quan
dai dich covid 19 lam thay doi dia chinh tri cua chuoi cung ban dan toan cau Mỹ-Trung Quốc : Kẻ tám lạng, người nửa cân
dai dich covid 19 lam thay doi dia chinh tri cua chuoi cung ban dan toan cau Mỹ-Trung Quốc căng thẳng: Chiến tuyến mới

Ba là rủi ro của tính chất liên tục trong hoạt động kinh doanh. Công ty ASML của Hà Lan là nhà sản xuất duy nhất loại thiết bị chế tạo đặc biệt cần cho việc sản xuất các con chip tân tiến nhất. Các nhà máy sản xuất con chip lớn nhất thế giới như Samsung và TSMC đều lệ thuộc vào ASML.

Nếu việc vận chuyển các lô hàng của ASML bị trì hoãn do đại dịch hoặc các biện pháp kiểm soát thương mại, toàn bộ việc sản xuất dọc theo chuỗi giá trị sẽ bị ảnh hưởng. Bảo đảm hoạt động kinh doanh không bị gián đoạn ngày càng trở nên khó khăn hơn trong một chuỗi giá trị toàn cầu được chuyên môn hóa và tập trung hóa cao độ.

Bốn là rủi ro địa chính trị. Kinh tế học chuỗi cung bán dẫn với đặc tính ít cồng kềnh, giảo hoạt và hiệu quả làm cho ngành công nghiệp này dễ dàng trở thành công cụ địa chính trị. Ngành công nghiệp này được mô tả như là “cuộc chạy đua tiếp sức xuyên lục địa với các chướng ngại vật dấu mặt”. Các quốc gia - dân tộc có thể đặt các chướng ngại vật này trên đường chạy của đối thủ. Điều này thể hiện rõ trong cuộc chiến tranh thương mại và công nghệ đang diễn ra giữa Mỹ và Trung Quốc.

Đâu là động lực chủ chốt?

Chuỗi cung bán dẫn vốn đã không có sức dẻo dai ngay kể từ trước khi xảy ra đại dịch. Căng thẳng địa chính trị có tính cấu trúc giữa Mỹ và Trung Quốc buộc các chính phủ và công ty phải tự vấn về việc quá lệ thuộc vào một số nhỏ nguồn cung ứng công nghệ. Nhưng để bảo đảm có được sự bền bỉ dẻo dai, ngành bán dẫn cần khoản đầu tư vốn vô cùng lớn và đó không phải là lựa chọn kinh doanh thuyết phục. Đại dịch càng làm nổi bật sự mâu thuẫn này. Các chính sách, do đó, sẽ được tư duy lại theo một số hướng sau:

Thứ nhất, ngành công nghiệp bán dẫn sẽ ngày càng được nhìn nhận nhiều hơn từ góc độ chiến lược so với trước đây. Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Mỹ (SIA) đã đệ trình kiến nghị lên Tổng thống Mỹ Donald Trump cho phép sự hoạt động không gián đoạn của ngành này với lý do đây là “hạ tầng thiết yếu”.

Điều này có 2 hàm ý trái ngược nhau, một mặt cho phép ngành bán dẫn tiếp tục hoạt động trong cuộc khủng hoảng y tế công, nhưng mặt khác về dài hạn đặt ngành này dưới sự kiểm soát lớn hơn của chính phủ. Trong tương lai, các chính phủ sẽ tăng cường các biện pháp kiểm soát chuyển giao công nghệ, giới hạn đầu tư của nước ngoài, giãn thuế cho ngành công nghiệp bán dẫn.

Tin liên quan
dai dich covid 19 lam thay doi dia chinh tri cua chuoi cung ban dan toan cau Mỹ-Trung đang 'manh nha' một cuộc chiến tranh lạnh về công nghệ và cái giá phải trả?

Thứ hai, các công ty bán dẫn sẽ ngày càng bị lôi kéo và sử dụng vào cuộc chiến tranh thương mại và công nghệ Trung - Mỹ nhất là trong bối cảnh đại dịch. Tập đoàn Huawei đã chuyển việc sản xuất một phần con chip khỏi TSMC sang nhà sản xuất nội địa SMIC. Quỹ đầu tư nhà nước Trung Quốc lên kế hoạch đầu tư 2,25 tỷ USD vào SMIC.

Chính phủ Anh đã ngăn chặn nỗ lực chuyển quyền kiểm soát công ty bán dẫn Anh Imagination Technology sang một nhà đầu tư có liên hệ với chính phủ Trung Quốc. Những nỗ lực tương tự sẽ diễn ra trong những tháng tới do khủng hoảng kinh tế làm tổn thương đến ngày càng nhiều doanh nghiệp hơn.

Thứ ba, sự đa dạng hóa sẽ diễn ra ở các quy mô khác nhau trong chuỗi cung bán dẫn toàn cầu nhằm hướng đến sự dẻo dai hơn của ngành công nghiệp này. Việc thành lập mới các cơ sở sản xuất con chip ít khả năng xảy ra do số vốn đầu tư ban đầu là rất lớn trong bối cảnh khó khăn kinh tế toàn cầu hiện nay, thay vào đó là việc thành lập các công ty với quy mô ít tham vọng hơn chủ yếu tập trung vào chi phí nghiên cứu và sở hữu trí tuệ.

Vụ động đất và sóng thần ở Nhật Bản năm 2011 đã dẫn đến sự sắp đặt lại chuỗi sản xuất ô tô toàn cầu do Fukushima chiếm 60% nguồn cung ứng linh kiện chủ chốt cho thị trường ô tô thế giới. Với quy mô lớn hơn, đại dịch lần này sẽ làm thay đổi ngành công nghiệp bán dẫn. Các chính phủ và môi trường địa chính trị sẽ là động lực chủ chốt cho sự chuyển đổi này.

dai dich covid 19 lam thay doi dia chinh tri cua chuoi cung ban dan toan cau

Mỹ-Trung Quốc với châu Âu: Hoán đổi vị thế?

TGVN. Đại dịch Covid-19 cùng những hệ luỵ kinh tế - chính trị của nó có làm thay đổi vị thế của Mỹ và Trung ...

dai dich covid 19 lam thay doi dia chinh tri cua chuoi cung ban dan toan cau

Chuỗi cung ứng thành ‘vũ khí’, toàn cầu bị đặt vào rủi ro

TGVN. Chuỗi cung toàn cầu đã trở thành một thứ vũ khí trong cuộc chiến kinh tế thời đại dịch viêm đường hô hấp cấp ...

dai dich covid 19 lam thay doi dia chinh tri cua chuoi cung ban dan toan cau

Thế giới hậu Covid-19: Góc nhìn từ Trung Quốc

TGVN. Đại dịch Covid-19 đang có tác động tiêu cực nhiều hơn là tích cực đến Trung Quốc, nơi xuất phát đầu tiên của virus ...

(theo Scmp)

Bài viết cùng chủ đề

Dịch virus corona

Đọc thêm

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI ...
GTA 6 hé lộ dàn diễn viên: Dylan Rourke và Manni L. Perez đứng sau Jason, Lucia

GTA 6 hé lộ dàn diễn viên: Dylan Rourke và Manni L. Perez đứng sau Jason, Lucia

Rockstar Games công bố danh sách diễn viên của Grand Theft Auto VI (GTA 6), xác nhận Dylan Rourke đảm nhận vai Jason Duval và Manni L. Perez thể hiện ...
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Luật sư Trần Diệu Thúy: Doanh nghiệp cần thay đổi tư duy, chủ động phòng ngừa rủi ro pháp lý

Luật sư Trần Diệu Thúy: Doanh nghiệp cần thay đổi tư duy, chủ động phòng ngừa rủi ro pháp lý

Trong bối cảnh môi trường kinh doanh liên tục biến động, yêu cầu tuân thủ pháp luật ngày càng trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp. Tuy nhiên, ...
Ban hành Chương trình hành động của Chính phủ về Quy hoạch tổng thể quốc gia

Ban hành Chương trình hành động của Chính phủ về Quy hoạch tổng thể quốc gia

Ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 81/2023/QH15 về Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Ban hành Kế hoạch tổng thể quản trị xuất siêu và phòng tránh rủi ro trong hoạt động thương mại quốc tế

Ban hành Kế hoạch tổng thể quản trị xuất siêu và phòng tránh rủi ro trong hoạt động thương mại quốc tế

Kế hoạch tổng thể quản trị xuất siêu và phòng tránh các rủi ro trong hoạt động thương mại quốc tế giai đoạn 2026-2030 ban hành ngày 21/11.
Chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nổi bật tuần 14-20/11/2026

Chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nổi bật tuần 14-20/11/2026

Tín dụng ưu đãi hỗ trợ phát triển vùng miền núi; Đề án tổng thể về nền tảng số quốc gia về lưu trữ... là những thông tin chỉ đạo, điều hành nổi bật.
Phát triển nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo và bán dẫn: Nền tảng cho các ngành công nghệ chiến lược

Phát triển nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo và bán dẫn: Nền tảng cho các ngành công nghệ chiến lược

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực AI và công nghiệp bán dẫn đang được Việt Nam xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11 ghi nhận đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt khác.
MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

Với giá trị thương hiệu tăng trưởng 152% trong giai đoạn 2023-2026, MB là đại diện duy nhất ngành Ngân hàng Việt Nam và đứng thứ 8 trong danh sách 10 thương hiệu tăng trưởng ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11 cho thấy đồng USD đã chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
Phiên bản di động