Đại dịch Covid-19 làm thay đổi địa chính trị của chuỗi cung bán dẫn toàn cầu

Việt An
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Công ty chế tạo bán dẫn Đài Loan (TSMC) vừa qua công bố kế hoạch xây dựng một nhà máy sản xuất con chip trị giá 12 tỷ USD ở bang Arizona, Mỹ, đồng thời quyết định ngừng tiếp nhận các đơn đặt hàng mới từ tập đoàn Huawei. Đây là sự dịch chuyển quan trọng trong ngành công nghiệp bán dẫn, nhưng tại sao lại vào thời điểm này?
TIN LIÊN QUAN
dai dich covid 19 lam thay doi dia chinh tri cua chuoi cung ban dan toan cau Hậu Covid-19, hơn 70% doanh nghiệp Nhật Bản muốn dịch chuyển chuỗi cung ứng ra khỏi Trung Quốc
dai dich covid 19 lam thay doi dia chinh tri cua chuoi cung ban dan toan cau Dịch Covid-19: Trào lưu dịch chuyển chuỗi cung ứng khỏi Trung Quốc cần 'đặc biệt lưu ý'
dai dich covid 19 lam thay doi dia chinh tri cua chuoi cung ban dan toan cau
TSMC ngừng tiếp nhận đơn hàng mới từ Huawei (Nguồn: Nikkei Asian Review)

4 rủi ro chính

Là một trong những chuỗi cung giá trị cao với mức độ chuyên môn hóa cao nhất, ngành công nghiệp bán dẫn có một số "nút thắt cổ chai", công nghiệp bán dẫn có mức liên kết toàn cầu cao nhất, nhưng lại có mức độ tổn thương cao. Trung thành với nguyên tắc lợi thế so sánh bảo đảm tính hiệu quả cao, ngành công nghiệp này chấp nhận việc thiếu tính bền bỉ, dẻo dai, do đó trở nên dễ tổn thương trước rủi ro toàn cầu của đại dịch và những biện pháp kiểm soát xuất khẩu như áp dụng với tập đoàn Huawei.

Những diễn biến trong 6 tháng qua buộc ngành công nghiệp này phải xem xét lại và cân nhắc chuyển đổi theo hướng chấp nhận có sự dư thừa năng lực nhất định. Chuỗi cung bán dẫn chịu tác động của 4 rủi ro chính.

Một là rủi ro của sự tập trung cao độ. Các công ty bán dẫn tập trung phần lớn cơ sở chế tạo và dịch vụ của mình ở một quốc gia nhất định. Nhật Bản gần như độc quyền trong việc cung ứng một số hoá chất cần thiết cho việc sản xuất con chip.

Một công ty ở Đài Loan như TSMC chiếm gần một nửa thị phần sản xuất con chip theo hợp đồng trên toàn thế giới. Nếu việc sản xuất ở những quốc gia này bị đình lại do đại dịch hoặc do những đứt gãy, xáo trộn khác, không chỉ toàn bộ ngành công nghiệp bán dẫn chịu hậu quả, mà nhiều ngành khác vốn lệ thuộc vào ngành công nghiệp này như, ô tô, thiết bị y tế, nhà máy sản xuất năng lượng tái tạo.

Hai là rủi ro của sự chuyên môn hóa quá mức xuất phát từ yêu cầu đầu tư vốn vô cùng lớn của ngành công nghiệp này. Chỉ ba công ty Samsung, Sk Hynix (Hàn Quốc) và Micron Technology (Mỹ) cung ứng 97% thị trường DRAM (chip bộ nhớ) của thế giới. Việc chuyên môn hóa quá cao cũng dẫn đến sự liên thuộc lớn trong một chu trình hoạt động liền mạch không ngừng và không có sản phẩm dư thừa, điều được nhận diện một cách rõ ràng khi xảy ra những biến cố thiên nhiên hoặc địa chính trị.

Tin liên quan
dai dich covid 19 lam thay doi dia chinh tri cua chuoi cung ban dan toan cau Mỹ-Trung Quốc : Kẻ tám lạng, người nửa cân
dai dich covid 19 lam thay doi dia chinh tri cua chuoi cung ban dan toan cau Mỹ-Trung Quốc căng thẳng: Chiến tuyến mới

Ba là rủi ro của tính chất liên tục trong hoạt động kinh doanh. Công ty ASML của Hà Lan là nhà sản xuất duy nhất loại thiết bị chế tạo đặc biệt cần cho việc sản xuất các con chip tân tiến nhất. Các nhà máy sản xuất con chip lớn nhất thế giới như Samsung và TSMC đều lệ thuộc vào ASML.

Nếu việc vận chuyển các lô hàng của ASML bị trì hoãn do đại dịch hoặc các biện pháp kiểm soát thương mại, toàn bộ việc sản xuất dọc theo chuỗi giá trị sẽ bị ảnh hưởng. Bảo đảm hoạt động kinh doanh không bị gián đoạn ngày càng trở nên khó khăn hơn trong một chuỗi giá trị toàn cầu được chuyên môn hóa và tập trung hóa cao độ.

Bốn là rủi ro địa chính trị. Kinh tế học chuỗi cung bán dẫn với đặc tính ít cồng kềnh, giảo hoạt và hiệu quả làm cho ngành công nghiệp này dễ dàng trở thành công cụ địa chính trị. Ngành công nghiệp này được mô tả như là “cuộc chạy đua tiếp sức xuyên lục địa với các chướng ngại vật dấu mặt”. Các quốc gia - dân tộc có thể đặt các chướng ngại vật này trên đường chạy của đối thủ. Điều này thể hiện rõ trong cuộc chiến tranh thương mại và công nghệ đang diễn ra giữa Mỹ và Trung Quốc.

Đâu là động lực chủ chốt?

Chuỗi cung bán dẫn vốn đã không có sức dẻo dai ngay kể từ trước khi xảy ra đại dịch. Căng thẳng địa chính trị có tính cấu trúc giữa Mỹ và Trung Quốc buộc các chính phủ và công ty phải tự vấn về việc quá lệ thuộc vào một số nhỏ nguồn cung ứng công nghệ. Nhưng để bảo đảm có được sự bền bỉ dẻo dai, ngành bán dẫn cần khoản đầu tư vốn vô cùng lớn và đó không phải là lựa chọn kinh doanh thuyết phục. Đại dịch càng làm nổi bật sự mâu thuẫn này. Các chính sách, do đó, sẽ được tư duy lại theo một số hướng sau:

Thứ nhất, ngành công nghiệp bán dẫn sẽ ngày càng được nhìn nhận nhiều hơn từ góc độ chiến lược so với trước đây. Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Mỹ (SIA) đã đệ trình kiến nghị lên Tổng thống Mỹ Donald Trump cho phép sự hoạt động không gián đoạn của ngành này với lý do đây là “hạ tầng thiết yếu”.

Điều này có 2 hàm ý trái ngược nhau, một mặt cho phép ngành bán dẫn tiếp tục hoạt động trong cuộc khủng hoảng y tế công, nhưng mặt khác về dài hạn đặt ngành này dưới sự kiểm soát lớn hơn của chính phủ. Trong tương lai, các chính phủ sẽ tăng cường các biện pháp kiểm soát chuyển giao công nghệ, giới hạn đầu tư của nước ngoài, giãn thuế cho ngành công nghiệp bán dẫn.

Tin liên quan
dai dich covid 19 lam thay doi dia chinh tri cua chuoi cung ban dan toan cau Mỹ-Trung đang 'manh nha' một cuộc chiến tranh lạnh về công nghệ và cái giá phải trả?

Thứ hai, các công ty bán dẫn sẽ ngày càng bị lôi kéo và sử dụng vào cuộc chiến tranh thương mại và công nghệ Trung - Mỹ nhất là trong bối cảnh đại dịch. Tập đoàn Huawei đã chuyển việc sản xuất một phần con chip khỏi TSMC sang nhà sản xuất nội địa SMIC. Quỹ đầu tư nhà nước Trung Quốc lên kế hoạch đầu tư 2,25 tỷ USD vào SMIC.

Chính phủ Anh đã ngăn chặn nỗ lực chuyển quyền kiểm soát công ty bán dẫn Anh Imagination Technology sang một nhà đầu tư có liên hệ với chính phủ Trung Quốc. Những nỗ lực tương tự sẽ diễn ra trong những tháng tới do khủng hoảng kinh tế làm tổn thương đến ngày càng nhiều doanh nghiệp hơn.

Thứ ba, sự đa dạng hóa sẽ diễn ra ở các quy mô khác nhau trong chuỗi cung bán dẫn toàn cầu nhằm hướng đến sự dẻo dai hơn của ngành công nghiệp này. Việc thành lập mới các cơ sở sản xuất con chip ít khả năng xảy ra do số vốn đầu tư ban đầu là rất lớn trong bối cảnh khó khăn kinh tế toàn cầu hiện nay, thay vào đó là việc thành lập các công ty với quy mô ít tham vọng hơn chủ yếu tập trung vào chi phí nghiên cứu và sở hữu trí tuệ.

Vụ động đất và sóng thần ở Nhật Bản năm 2011 đã dẫn đến sự sắp đặt lại chuỗi sản xuất ô tô toàn cầu do Fukushima chiếm 60% nguồn cung ứng linh kiện chủ chốt cho thị trường ô tô thế giới. Với quy mô lớn hơn, đại dịch lần này sẽ làm thay đổi ngành công nghiệp bán dẫn. Các chính phủ và môi trường địa chính trị sẽ là động lực chủ chốt cho sự chuyển đổi này.

dai dich covid 19 lam thay doi dia chinh tri cua chuoi cung ban dan toan cau

Mỹ-Trung Quốc với châu Âu: Hoán đổi vị thế?

TGVN. Đại dịch Covid-19 cùng những hệ luỵ kinh tế - chính trị của nó có làm thay đổi vị thế của Mỹ và Trung ...

dai dich covid 19 lam thay doi dia chinh tri cua chuoi cung ban dan toan cau

Chuỗi cung ứng thành ‘vũ khí’, toàn cầu bị đặt vào rủi ro

TGVN. Chuỗi cung toàn cầu đã trở thành một thứ vũ khí trong cuộc chiến kinh tế thời đại dịch viêm đường hô hấp cấp ...

dai dich covid 19 lam thay doi dia chinh tri cua chuoi cung ban dan toan cau

Thế giới hậu Covid-19: Góc nhìn từ Trung Quốc

TGVN. Đại dịch Covid-19 đang có tác động tiêu cực nhiều hơn là tích cực đến Trung Quốc, nơi xuất phát đầu tiên của virus ...

(theo Scmp)

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Dịch virus corona

Đọc thêm

Phục hồi kinh tế và củng cố vị thế: Hai bài toán khó thách thức người đứng đầu nước Mỹ

Phục hồi kinh tế và củng cố vị thế: Hai bài toán khó thách thức người đứng đầu nước Mỹ

Phục hồi kinh tế và củng cố vị thế chắc chắn là phương châm lớn nhất mà bất cứ nhà lãnh đạo nào của nước Mỹ cũng phải chú trọng ...
Việt Nam tham dự Khóa họp lần thứ 79 Ủy ban Điều phối của WIPO

Việt Nam tham dự Khóa họp lần thứ 79 Ủy ban Điều phối của WIPO

Phát biểu tại phiên họp, Đại sứ Lê Thị Tuyết Mai nêu rõ Việt Nam hoàn toàn ủng hộ đề xuất về đội ngũ lãnh đạo cấp cao do Tổng ...
Tin thế giới 4/12: Ông Trump lập ‘kỷ lục mới’, ông Biden có định trừng phạt Trung Quốc vì Covid-19? Iran sẽ không quay lại JCPOA

Tin thế giới 4/12: Ông Trump lập ‘kỷ lục mới’, ông Biden có định trừng phạt Trung Quốc vì Covid-19? Iran sẽ không quay lại JCPOA

Bầu cử Mỹ 2020, quan hệ Mỹ-Trung Quốc, Mỹ-Iran, tình hình Moldova, Huawei, đại dịch Covid-19 là một số sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Kỳ họp lần thứ 43 Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam - Lào: Phấn đấu hoàn thành các văn kiện hợp tác quan trọng

Kỳ họp lần thứ 43 Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam - Lào: Phấn đấu hoàn thành các văn kiện hợp tác quan trọng

Từ 4-6/12, sẽ diễn ra kỳ hợp lần thứ 43 Ủy ban liên chính phủ Việt Nam - Lào do Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Thủ tướngThongloun Sisoulith đồng ...
Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng dự tiệc chiêu đãi kỷ niệm Quốc khánh Phần Lan

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng dự tiệc chiêu đãi kỷ niệm Quốc khánh Phần Lan

Ngày 4/12, Đại sứ quán Cộng hòa Phần Lan đã tổ chức tiệc chiêu đãi nhân kỷ niệm 103 năm Quốc khánh Cộng hòa Phần Lan (6/12/1917 - 6/12/2020).
Covid-19 ở Việt Nam chiều 4/12: 24 giờ không ghi nhận ca nhiễm mới

Covid-19 ở Việt Nam chiều 4/12: 24 giờ không ghi nhận ca nhiễm mới

Chiều 4/12, Việt Nam không ghi nhận thêm ca mắc mới, hiện vẫn 1.361 bệnh nhân.
Hậu bầu cử Mỹ 2020: Bài toán nội các của ông Joe Biden

Hậu bầu cử Mỹ 2020: Bài toán nội các của ông Joe Biden

Một trong những nhiệm vụ ưu tiên của ông Joe Biden là xây dựng đội ngũ giúp việc cho ông tại Nhà Trắng và nội các chính phủ càng sớm ...
XSMB 5/12 - SXMB 5/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - XSMB thứ 7 - dự đoán XSMB 6/12

XSMB 5/12 - SXMB 5/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - XSMB thứ 7 - dự đoán XSMB 6/12

XSMB 5/12. SXMB 5/12. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc nhanh nhất hôm nay ngày 5 tháng 12 năm 2020. KQXSMB thứ 7. KQSXMB.
Hậu bầu cử Mỹ 2020: 3 'hòn đá tảng' trong quan hệ Mỹ-Nhật

Hậu bầu cử Mỹ 2020: 3 'hòn đá tảng' trong quan hệ Mỹ-Nhật

Với Nhật Bản, viêc ông Biden trở thành Tổng thống Mỹ đắc cử dường như sẽ không mang lại nhiều bất ngờ cho quan hệ Mỹ-Nhật vốn đang tồn tại ...
Việt Nam-Hàn Quốc thống nhất áp dụng quy trình nhập cảnh ngắn ngày

Việt Nam-Hàn Quốc thống nhất áp dụng quy trình nhập cảnh ngắn ngày

Ngày 4/12, Bộ Ngoại giao ra Thông cáo báo chí về Thỏa thuận Quy trình nhập cảnh ngắn ngày giữa Việt Nam và Hàn Quốc.
Khai mạc Diễn đàn Doanh nghiệp Mekong-Hàn Quốc lần thứ 8

Khai mạc Diễn đàn Doanh nghiệp Mekong-Hàn Quốc lần thứ 8

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung và Thứ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc Lee Tae-ho tham dự chủ trì Diễn đàn Doanh nghiệp Mekong-Hàn Quốc lần thứ 8.
Giá heo hơi hôm nay 4/12: Miền Nam giảm từ 1.000-2.000 đồng/kg, miền Bắc thấp nhất cả nước

Giá heo hơi hôm nay 4/12: Miền Nam giảm từ 1.000-2.000 đồng/kg, miền Bắc thấp nhất cả nước

Giá heo hơi hôm nay 4/12 bất ngờ giảm nhẹ từ 1.000-2.000 đồng/kg tại nhiều tỉnh thành. Miền Bắc có giá thu mua heo hơi thấp nhất cả nước.
Đến lượt báo Philippines ca ngợi kỳ tích Việt Nam trong phòng chống Covid-19 và chìa khóa thành công

Đến lượt báo Philippines ca ngợi kỳ tích Việt Nam trong phòng chống Covid-19 và chìa khóa thành công

Tờ Manila Times của Philippines đăng bài ca ngợi thành công của Việt Nam trong cuộc khủng hoảng mang tên Covid-19.
Xuất khẩu ngày 1-4/12: Giá gạo cao kỷ lục trong gần 1 thập kỷ, hiệu ứng đòn bẩy từ các FTA và xuất khẩu thủy sản sẽ cán đích

Xuất khẩu ngày 1-4/12: Giá gạo cao kỷ lục trong gần 1 thập kỷ, hiệu ứng đòn bẩy từ các FTA và xuất khẩu thủy sản sẽ cán đích

Giá nông sản xuất khẩu tăng, hiệu ứng tích cực từ các FTA, tin vui từ xuất khẩu thủy sản… là những tin chính trong bản tin xuất khẩu.
Khởi động '60 giờ mua sắm trực tuyến Việt Nam 2020'

Khởi động '60 giờ mua sắm trực tuyến Việt Nam 2020'

Tối 3/12, Bộ Công Thương đã khởi động Chương trình '60 giờ mua sắm trực tuyến Việt Nam' mang đến cơ hội mua sắm trực tuyến giảm giá lớn nhất trong năm.
Giá heo hơi hôm nay 3/12: Miền Bắc vừa tăng đã giảm, miền Nam cao nhất cả nước

Giá heo hơi hôm nay 3/12: Miền Bắc vừa tăng đã giảm, miền Nam cao nhất cả nước

Giá heo hơi hôm nay 3/12 quay đầu giảm nhẹ ở một số địa phương tại khu vực phía Bắc, ghi nhận giá trong khoảng từ 66.000-69.000 đồng/kg.
Bất động sản sinh thái 'hút' khách hậu đại dịch

Bất động sản sinh thái 'hút' khách hậu đại dịch

Các sản phẩm bất động sản xanh, bất động sản sinh thái đang thu hút sự quan tâm của nhiều khách hàng và hứa hẹn là một kênh đầu tư tiềm năng, hấp dẫn.
Khu Nghỉ Dưỡng Sheraton Grand Đà Nẵng nhận giải thưởng World Luxury Hotel Awards 2020

Khu Nghỉ Dưỡng Sheraton Grand Đà Nẵng nhận giải thưởng World Luxury Hotel Awards 2020

Khu Nghỉ Dưỡng Sheraton Grand Đà Nẵng vinh dự nhận giải thưởng World Luxury Hotel Awards 2020, M&C Asia Stella Awards 2020 và nhà hàng The Grill thuộc khu nghỉ dưỡng được vinh danh tại ...
Giá đất nhiều khu vực ven TP. HCM chưa có dấu hiệu giảm nhiệt

Giá đất nhiều khu vực ven TP. HCM chưa có dấu hiệu giảm nhiệt

Nhiều chuyên gia kinh tế cũng đưa ra nhận định, giá đất nhiều khu vực ở thành phố này không chỉ giữ giá hiện tại, thậm chí có chiều hướng tăng đáng kể.
Triển lãm xúc tiến đầu tư Đông Nam Bộ: Cú huých cho thị trường bất động sản hậu Covid-19

Triển lãm xúc tiến đầu tư Đông Nam Bộ: Cú huých cho thị trường bất động sản hậu Covid-19

Triển lãm xúc tiến đầu tư Đông Nam Bộ do Hội môi giới Bất động sản Việt Nam tổ chức sẽ diễn ra từ 27-28/11 tại TP. Biên Hòa (tỉnh Đồng Nai).
QUA&MAR: Điểm sáng của ngành vật liệu nội thất xây dựng tại Việt Nam

QUA&MAR: Điểm sáng của ngành vật liệu nội thất xây dựng tại Việt Nam

QUA&MAR - một thương hiệu có tiếng trong ngành vật liệu nội thất xây dựng ở Việt Nam.
Khám phá khối bất động sản triệu USD của ông Joe Biden

Khám phá khối bất động sản triệu USD của ông Joe Biden

Ông Joe Biden đã trở thành một triệu phú, sở hữu nhiều bất động sản trị giá hàng triệu USD.
Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 4/12: Phiên rung lắc tại cản lịch sử 1.030 điểm

Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 4/12: Phiên rung lắc tại cản lịch sử 1.030 điểm

Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 4/12 tăng điểm sau đà tăng trước thông tin dịch Covid -19 đã dần được kiểm soát.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 4/12: Thử thách vùng 1.025-1.030 điểm?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 4/12: Thử thách vùng 1.025-1.030 điểm?

Thị trường chứng khoán ngày 4/12 tiến sát vào vùng kháng cự mạnh, áp lực chốt lời của thị trường sẽ gia tăng.
Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 3/12: Đà tăng tiếp nối

Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 3/12: Đà tăng tiếp nối

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Trái phiếu vĩnh viễn- liều thuốc cho tình trạng tê liệt tài chính ở châu Âu

Trái phiếu vĩnh viễn- liều thuốc cho tình trạng tê liệt tài chính ở châu Âu

Dù là liều thuốc hiệu quả cho những khó khăn về tài chính nhưng ngay lúc này, EU lại chưa thể phát hành trái phiếu vĩnh viễn do những chia rẽ nội bộ.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 3/12: Cán mốc 1.020 điểm?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 3/12: Cán mốc 1.020 điểm?

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 2/12: Vẫn vững vàng đà tăng

Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 2/12: Vẫn vững vàng đà tăng

Mặc dù đang có những thông tin Covid-19 tại TP. Hồ Chí Minh, xu hướng tăng điểm của thị trường chứng khoán ngày 2/12 vẫn củng cố gần như toàn bộ phiên.
Phiên bản di động