Đại hội Đảng lần thứ XIV: Lan tỏa tinh thần chủ động, trách nhiệm và hội nhập sâu rộng của Việt Nam trên trường quốc tế

Đó là nhận định của Đại sứ Mai Phan Dũng, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam bên cạnh Liên hợp quốc, Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) và các tổ chức quốc tế khác tại Geneva (Thụy Sỹ) trong trả lời phỏng vấn Báo Thế giới và Việt Nam trước thềm Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Trong không khí vui tươi, phấn khởi trước sự kiện trọng đại của đất nước - Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đại sứ có thể chia sẻ cảm nhận của mình?

Mỗi kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng Cộng sản Việt Nam luôn là sự kiện chính trị quan trọng nhất của đất nước. Nhìn lại 13 kỳ Đại hội đã qua, có thể thấy rằng mỗi Đại hội không chỉ là một dấu mốc về thời gian, mà thực sự là những bước ngoặt lớn trong lịch sử phát triển của Việt Nam, nơi Đảng ta đưa ra những quyết sách chiến lược có ý nghĩa định hướng cho cả nhiệm kỳ và cho những chặng đường phát triển dài hơi hơn của đất nước. Có thể điểm lại một số dấu mốc quan trọng như Đại hội VI mở ra công cuộc Đổi mới toàn diện; Đại hội VII thông qua Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH, mở rộng quan hệ đối ngoại và phá thế bao vây, cấm vận. Đại hội X đánh dấu bước tăng cường hội nhập quốc tế sâu rộng, đưa Việt Nam tham gia ngày càng chủ động vào các thể chế khu vực và toàn cầu. Đại hội XII nổi bật với trọng tâm xây dựng, chỉnh đốn Đảng; Đại hội XIII nhấn mạnh khát vọng phát triển đất nước hùng cường, đề ra tầm nhìn đến năm 2045 Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Đại hội XIV với chủ đề “Dưới ngọn cờ vẻ vang của Đảng, đoàn kết thống nhất, quyết tâm thực hiện thành công các mục tiêu phát triển của đất nước đến năm 2030; xây dựng chiến lược tự chủ, tự lực, linh hoạt, tự tin vươn lên mạnh mẽ trong thời đại phát triển đất nước vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, tiến bộ, hạnh phúc và kiên định con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội” sẽ mở ra một giai đoạn phát triển mới, trong đó yêu cầu tăng tốc, bứt phá được đặt ra rõ nét hơn, đồng thời nhấn mạnh hơn nữa việc bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và phát triển con người một cách toàn diện.

Trong không khí trước thềm Đại hội, có thể cảm nhận rất rõ sự quan tâm rộng rãi của toàn xã hội, đi cùng với đó là niềm tin. Niềm tin ấy được hun đúc từ những kết quả cụ thể mà Đảng ta đã dẫn dắt hệ thống chính trị và cả đất nước đạt được trong thời gian qua, đặc biệt là việc ban hành và triển khai đồng bộ các nghị quyết đột phá đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Đây đều là những nghị quyết có tầm nhìn chiến lược, tác động sâu rộng, không chỉ định hướng cho sự phát triển về mọi mặt kinh tế, hội nhập quốc tế, khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo, văn hóa mà còn đặt con người ở vị trí trung tâm, đồng thời tạo nền tảng thể chế và động lực mới cho tăng trưởng nhanh, bền vững và bao trùm.

Quan trọng hơn, các nghị quyết này đang từng bước được cụ thể hóa bằng chương trình hành động và chính sách triển khai trong thực tiễn, tạo ra những chuyển biến rõ rệt và củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, cũng như vào hướng đi và tương lai phát triển của đất nước.

Cùng với đó là cảm xúc tự hào về đất nước Việt Nam – một Việt Nam vẫn giữ vững ổn định và tiếp tục phát triển trong bối cảnh khu vực và thế giới biến động với nhiều thách thức. Trên tất cả các lĩnh vực, từ chính trị, kinh tế đến an ninh, đối ngoại và hợp tác quốc tế, Việt Nam đều đạt được những thành tựu quan trọng, đưa đất nước vươn lên, vững mạnh về nội lực, vị thế và uy tín của đất nước trên trường quốc tế ngày càng được nâng cao.

Chính vì vậy, tôi, cũng như mọi cán bộ, đảng viên và Nhân dân hoàn toàn tin tưởng rằng Đại hội sẽ tiếp tục đưa ra những chủ trương, quyết sách chiến lược đúng đắn, mở ra những không gian phát triển mới cho đất nước, định hình tầm nhìn phát triển đến năm 2030, 2045, trên nền tảng vững chắc là niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và con đường mà Việt Nam đã kiên định lựa chọn.

Nhiều chuyên gia, học giả nước ngoài đều có chung đánh giá rằng, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, Việt Nam đã khẳng định vị thế ngày càng cao trên trường quốc tế, đặc biệt là các diễn đàn đa phương. Đại sứ có thể chia sẻ thêm về nhận định này và liên hệ với những dấu ấn, thành tựu mà Việt Nam đã ghi được trên diễn đàn đa phương, tổ chức quốc tế thời gian qua?

Nhận định trên là hoàn toàn có cơ sở. Đây là kết quả trực tiếp của đường lối đối ngoại đúng đắn của Đảng, nhất quán với tinh thần độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển, đồng thời không ngừng được bổ sung, hoàn thiện để phù hợp với giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Trong thời gian qua, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương quan trọng nhằm nâng tầm vai trò của đối ngoại đa phương, tiêu biểu là Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế đến năm 2030. Nghị quyết này nhấn mạnh yêu cầu Việt Nam phải chủ động, tích cực và nâng cao chất lượng tham gia các cơ chế đa phương, qua đó vừa đóng góp thiết thực vào hòa bình, phát triển chung của thế giới, vừa phục vụ trực tiếp sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đây cũng là sự cụ thể hóa tầm nhìn chiến lược của Đảng về vai trò ngày càng quan trọng của đối ngoại, trong đó có ngoại giao đa phương, trong tổng thể sức mạnh quốc gia.

Như cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từng khẳng định và đã được ghi vào Văn kiện Đại hội XIII, “Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”. Hai yếu tố “cơ đồ và tiềm lực” được tích lũy bền bỉ trong nhiều năm qua đã tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam từng bước nâng cao “vị thế và uy tín” trên trường quốc tế. Đây là thành quả tổng hòa của nỗ lực của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, trong đó hoạt động đối ngoại đa phương có vai trò rất quan trọng.

Trên thực tế, Việt Nam đã ghi dấu ấn ngày càng rõ nét tại các diễn đàn và tổ chức quốc tế lớn. Trong lĩnh vực an ninh – chính trị, Việt Nam hai lần đảm nhiệm cương vị Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, đóng góp chủ động, trách nhiệm vào xử lý các vấn đề hòa bình, an ninh khu vực và toàn cầu; tham gia tích cực hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc; và gần đây được tín nhiệm chỉ định làm Chủ tịch Hội nghị kiểm điểm Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) lần thứ 11 năm 2026 – một trong những diễn đàn khó khăn và nhạy cảm nhất của hệ thống Liên hợp quốc.

Trong lĩnh vực dân chủ và nhân quyền, Việt Nam đã ba lần được tín nhiệm bầu vào Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc. Mới đây nhất, Việt Nam đã được bầu làm thành viên Hội đồng Nhân quyền nhiệm kỳ 2026-2028 khi vừa kết thúc nhiệm kỳ 2023-2025 với số phiếu cao nhất khu vực bầu cử. Tại Hội đồng Nhân quyền, Việt Nam thúc đẩy đối thoại, hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm, đóng góp tích cực vào việc thúc đẩy quyền con người gắn với quyền phát triển, bình đẳng giới, bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương và bảo đảm an sinh xã hội. Cách tiếp cận mang tính xây dựng này giúp Việt Nam được nhìn nhận như một đối tác đối thoại tin cậy, góp phần thu hẹp khác biệt và tăng cường đồng thuận giữa các nhóm quốc gia.

Về kinh tế, thương mại và phát triển, Việt Nam đã chuyển mình mạnh mẽ, từ một quốc gia từng chịu bao vây cấm vận trở thành một nền kinh tế hội nhập sâu rộng, tham gia và thực thi hiệu quả các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới; đồng thời tích cực đóng góp vào các nỗ lực toàn cầu về ứng phó biến đổi khí hậu, chuyển đổi năng lượng, y tế và phát triển bền vững. Những cam kết và hành động cụ thể này tiếp tục củng cố hình ảnh một Việt Nam chủ động, có trách nhiệm và đáng tin cậy trong cộng đồng quốc tế.

Nhìn tổng thể, chính sự tham gia ngày càng sâu rộng, thực chất và có trách nhiệm tại các cơ chế đa phương đã giúp Việt Nam không chỉ bảo vệ tốt hơn lợi ích quốc gia – dân tộc, mà còn đóng góp tích cực vào việc giải quyết các vấn đề chung của thế giới. Đây là nền tảng quan trọng để Việt Nam tiếp tục nâng cao vị thế, uy tín quốc tế trong giai đoạn phát triển mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Trong không khí thi đua phấn khởi chào mừng Đại hội Đảng lần thứ XIV, thời gian qua, Phái đoàn Việt Nam tại Geneva đã có những hoạt động, dấu ấn gì nổi bật, thưa Đại sứ?

Năm 2025, Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Geneva đã nỗ lực triển khai toàn diện và đồng bộ công tác đối ngoại, bám sát chủ trương, đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là tinh thần của Nghị quyết 59 của Bộ Chính trị về nâng tầm đối ngoại đa phương và hội nhập quốc tế trong tình hình mới.

Trước hết, Việt Nam đã tham gia một cách thực chất và sâu rộng tại các diễn đàn, bảo đảm sự hiện diện tích cực, thúc đẩy lợi ích của đất nước cũng như các quan tâm chung của cộng đồng quốc tế. Gần 50 đoàn công tác trong nước đã sang tham dự các hoạt động đa phương tại Geneva, trong đó tiêu biểu là đoàn Thủ tướng Chính phủ tham dự Hội nghị thường niên Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos và đoàn Chủ tịch Quốc hội tham dự Hội nghị các Chủ tịch Quốc hội thế giới lần thứ 6. Điều này thể hiện cam kết rất cao của Việt Nam với chủ nghĩa đa phương, cũng như vai trò ngày càng tích cực, chủ động của Việt Nam tại các tổ chức quốc tế. Song song với đó, Phái đoàn đã phối hợp với các bộ, ngành trong nước tham gia và theo dõi hơn 3.000 hội nghị, cuộc họp và tham vấn tại trên 30 tổ chức quốc tế khác nhau, trải rộng trên các trụ cột an ninh – chính trị, nhân quyền, giải trừ quân bị, kinh tế – phát triển, y tế, lao động, khoa học – công nghệ, môi trường, v.v.

Tại Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc, trong năm cuối của nhiệm kỳ 2023–2025 và chuẩn bị cho nhiệm kỳ 2026–2028, Việt Nam tiếp tục để lại nhiều dấu ấn đậm nét. Phái đoàn đã phối hợp với các cơ quan trong nước tham dự đầy đủ các khóa họp; đưa ra và tham gia 7 sáng kiến về quyền con người; phát biểu gần 150 lượt tại các phiên họp chính thức; tham gia 49 phát biểu chung với các nhóm khu vực và liên khu vực; bỏ phiếu đối với 96 nghị quyết, quyết định; đồng thời kịp thời xử lý và trả lời 15 kháng thư, góp phần bảo vệ quan điểm, chính sách và hình ảnh của Việt Nam một cách khách quan, cân bằng và xây dựng.

Trong lĩnh vực kinh tế, thương mại và phát triển, Phái đoàn đã tham gia tích cực các thảo luận tại WTO, UNCTAD và các cơ chế liên quan. Đáng chú ý, Việt Nam đã trở thành một trong 111 quốc gia đưa Hiệp định Trợ cấp thủy sản gói 1 chính thức có hiệu lực; tham gia Thỏa thuận trọng tài phúc thẩm tạm thời nhiều bên (MPIA); đồng thời đóng góp thực chất vào quá trình đàm phán và thông qua văn kiện kết quả của Hội nghị UNCTAD XVI, trong đó nhiều đề xuất của Việt Nam đã được chấp thuận và phản ánh đầy đủ trong văn kiện cuối cùng.

Thứ hai, trong bối cảnh tình hình chính trị, kinh tế thế giới diễn biến nhanh chóng, phức tạp, Phái đoàn đã chú trọng theo dõi, phân tích và đánh giá sát sao các xu hướng lớn, những vấn đề mới nổi và tác động đa chiều đối với Việt Nam, qua đó cung cấp thông tin tham mưu kịp thời, có chiều sâu cho Bộ Ngoại giao và các cơ quan chức năng trong nước. Để phục vụ hiệu quả công tác này, Phái đoàn duy trì và mở rộng các hoạt động gặp gỡ, tiếp xúc thường xuyên với lãnh đạo và quan chức cấp cao của nhiều tổ chức quốc tế và đối tác tại Geneva, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế, tài chính, khoa học – công nghệ và phát triển bền vững; đồng thời tổ chức các tọa đàm, hội thảo chuyên đề nhằm trao đổi, làm rõ những vấn đề Việt Nam quan tâm, góp phần nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu, dự báo và tham mưu, hỗ trợ thiết thực cho việc hoạch định và triển khai chính sách đối ngoại và hội nhập quốc tế của đất nước.

Thứ ba, công tác ngoại giao phục vụ phát triển tiếp tục được đẩy mạnh với những kết quả cụ thể. Phái đoàn đã kết nối và thu xếp các hoạt động làm việc giữa lãnh đạo cấp cao Việt Nam với các định chế tài chính và tổ chức quốc tế lớn, cũng như các chuyến thăm Việt Nam của lãnh đạo các tổ chức này, trong đó có thể kể đến các chuyến thăm của Phó Tổng thư ký UNCTAD, Phó Chủ tịch Ngân hàng đầu tư châu Âu (EIB), Tổng Giám đốc tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO). Bên cạnh đó, Phái đoàn tổ chức các tọa đàm, hội thảo về các chủ đề đa dạng như Xây dựng và vận hành trung tâm tài chính quốc tế, Tài chính xanh và nông nghiệp bền vững, Thuế đối ứng của Mỹ, với sự tham gia của nhiều chuyên gia uy tín đến từ WEF, WTO, UNCTAD, các hiệp hội và doanh nghiệp tại Thụy Sỹ.

Các hoạt động trên cũng đã góp phần tăng cường kết nối một cách hiệu quả và thực chất giữa các cơ quan, địa phương, doanh nghiệp của Việt Nam với các tổ chức quốc tế, các đối tác tại địa bàn. Một kết quả cụ thể khác là Phái đoàn đã vận động thành công dự án hỗ trợ kỹ thuật của UNCTAD hợp tác với Bộ Nông nghiệp và Môi trường về “Phát triển chiến lược xuất khẩu sản phẩm bền vững và tăng cường truy xuất nguồn gốc để chuyển đổi sang nền kinh tế xanh, bền vững và toàn diện” trị giá 275.000 USD. Thông qua sự vận động tích cực của Phái đoàn, các tổ chức quốc tế có trụ sở tại Geneva như WHO, IFRC, WMO, OCHA cũng đã có sự hỗ trợ hết sức kịp thời và hiệu quả giúp Việt Nam khắc phục hậu quả của các đợt mưa lũ cuối năm 2025 vừa qua.

Thứ tư, Phái đoàn tiếp tục triển khai hiệu quả công tác ngoại giao văn hóa, thông tin đối ngoại và công tác lãnh sự, cộng đồng; tổ chức và tham gia nhiều hoạt động quảng bá văn hóa, hình ảnh đất nước, đồng thời lồng ghép nội dung này trong các hoạt động đối ngoại như Quốc khánh 2/9, Lễ hội châu Á, UN Bazaar. Đáng chú ý, năm 2025, Phái đoàn tổ chức 2 Triển lãm ảnh về đất nước, con người, văn hóa và thành tựu trên lĩnh vực dân chủ, nhân quyền, tôn giáo ở Việt Nam; tổ chức Tọa đàm Tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh với sự tham dự đông đảo của cộng đồng người Việt Nam tại địa bàn. Mối quan hệ giữa Phái đoàn với cộng đồng ngày càng chặt chẽ, gắn kết. Bà con quan tâm, tích cực hưởng ứng các hoạt động do Phái đoàn tổ chức. Trước hậu quả nặng nề của các đợt mưa lũ cuối năm 2025 vừa qua, cộng đồng người Việt Nam tại Geneva và các bang lân cận tuy có số lượng không đông, nhưng cũng đã quyên góp số tiền tương đương hơn 10.000 USD để ủng hộ đồng bào trong nước chịu ảnh hưởng của thiên tai.

Có thể khẳng định rằng, với quy mô hoạt động lớn, cường độ cao và nội dung ngày càng thực chất, các hoạt động của Phái đoàn Việt Nam tại Geneva trong năm 2025 không chỉ góp phần trực tiếp vào việc bảo vệ và thúc đẩy lợi ích quốc gia – dân tộc, mà còn là những đóng góp cụ thể, thiết thực chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, thể hiện tinh thần chủ động, trách nhiệm và hội nhập sâu rộng của Việt Nam trên trường quốc tế.

Là một trong những Trưởng Cơ quan đại diện về Việt Nam tham dự Đại hội Đảng lần thứ XIV trong tiết Xuân Bính Ngọ 2026, Đại sứ có thể chia sẻ cảm xúc của mình?

Trước hết, với tôi, đây là niềm vinh dự và tự hào được là một trong 1.588 đại biểu, đại diện cho hơn 5,6 triệu đảng viên trên toàn quốc, tham dự sự kiện chính trị quan trọng nhất của đất nước, nơi Đảng ta thảo luận, quyết định những vấn đề chiến lược, mang tầm nhìn dài hạn đối với tương lai phát triển của Việt Nam. Đặc biệt, với tư cách là một trong 15 Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài được về dự Đại hội, tôi nhận thức sâu sắc rằng điều này không chỉ là niềm vinh dự cá nhân, mà còn thể hiện sự ghi nhận vai trò quan trọng của địa bàn Geneva, của ngoại giao đa phương nói riêng và của Bộ Ngoại giao nói chung trong sự nghiệp đối ngoại, hội nhập quốc tế và nâng cao vị thế đất nước. Càng có ý nghĩa hơn khi Đại hội XIV diễn ra trong bối cảnh đất nước ta đang chuyển mình mạnh mẽ, chuẩn bị bước vào kỷ nguyên phát triển mới, khiến việc được trực tiếp tham gia một sự kiện mang tính lịch sử như vậy trở thành dấu ấn sâu sắc trong quá trình công tác của tôi.

Đi liền với vinh dự là trách nhiệm lớn lao. Trách nhiệm ấy trước hết là tham gia nghiêm túc vào các nội dung của Đại hội; đóng góp trí tuệ, kinh nghiệm thực tiễn từ công tác đối ngoại, đặc biệt là đối ngoại đa phương, vào quá trình thảo luận, hoạch định đường lối, chiến lược và chính sách của Đảng và Nhà nước về đối ngoại và hội nhập quốc tế trong nhiệm kỳ mới. Đồng thời, với cương vị là Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, tôi luôn ý thức rằng việc tham dự Đại hội còn gắn với trách nhiệm truyền tải, lan tỏa tinh thần, nội dung các Nghị quyết của Đại hội XIV đến các đối tác, bạn bè quốc tế, đội ngũ cán bộ, đảng viên và cộng đồng người Việt Nam tại địa bàn; cụ thể hóa các chủ trương, định hướng chiến lược của Đảng thành những hành động thiết thực, hiệu quả trong triển khai nhiệm vụ của Phái đoàn.

Tôi tin tưởng rằng Đại hội XIV của Đảng sẽ thành công tốt đẹp, tiếp tục khẳng định sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, trí tuệ và bản lĩnh của Đảng ta trong lãnh đạo đất nước. Trên nền tảng đó, cùng với sự đồng thuận và nỗ lực của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, sự ủng hộ và hợp tác của bạn bè quốc tế, Việt Nam sẽ tiếp tục nâng cao vị thế và uy tín trên trường quốc tế, đạt được những thành tựu to lớn hơn nữa trong kỷ nguyên vươn mình, phát triển nhanh và bền vững, hướng tới mục tiêu xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Trân trọng cảm ơn Đại sứ!