Đề thi Văn 'nếu phải ở trong nước sôi...': Đã đến lúc cần tiếp cận cách làm mới

Hà Anh Thu*
Biên kịch
Trước những tranh cãi về đề thi Văn 'Nếu phải ở trong nước sôi...', biên kịch Hà Anh Thu cho rằng, giáo viên cũng nên làm mới mình. Bởi chỉ khi ấy, các thầy cô giáo mới lựa chọn được con đường đúng để 'vẽ' ra cho học sinh 'chạy' theo mà không đâm vào bụi rậm.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Đề thi Văn 'nếu em phải ở trong nước sôi...': Đã đến lúc chúng ta cần tiếp cận cách làm mới
Biên kịch Hà Anh Thu cho rằng nên khuyến khích các đề thi mở.

Nếu chúng ta không tách cả đề thi ra để phân tích và "ném đá" một vế thì tôi thấy, đây là một đề văn hay. Khi cần tranh luận điều gì, hãy mang tất cả ra để cùng bàn thảo, cụ thể là trong đề văn này.

Tuy nhiên, tôi thấy nhiều người lại cắt đôi đề thi ra, bỏ phần câu ngạn ngữ của nước ngoài và chỉ chú ý tới phần câu hỏi để bàn luận và chê bai là đề phản cảm.

Câu ngạn ngữ đó vô cùng hay, bởi vì bản thân nó nêu lên "sức mạnh nội tại" của mỗi vật, mỗi người. Bạn là khoai tây thì bị luộc chín, còn là trứng thì bạn sẽ cứng hơn. Giả định "nếu phải ở trong nước sôi" của đề thi sẽ chỉ “hay” khi nó không bị tách ra khỏi cả cụm câu hỏi. Nếu bóc tách ra sẽ khiến nhiều người không đọc kỹ và không hiểu câu hỏi, họ sẽ phản ứng là lẽ đương nhiên.

Cá nhân tôi luôn đề cao các đề văn mở, thậm chí không chỉ trong môn Văn, mà nên áp dụng việc này vào các môn học khác.

Thực tế, không ít bạn trẻ ở Việt Nam vẫn còn xa lạ với các hiện tượng và sự kiện thời sự, thậm chí "hơi sách vở và già". Do đó, việc các thầy cô giáo cập nhập hiện thực, các thực tế đang diễn ra trong cuộc sống sẽ giúp trẻ nhận thức tốt hơn về nhân sinh quan và thế giới quan, về xã hội quanh mình. Không những thế, từ nhận thức sẽ đi tới hành động mang tính thực tế hơn.

Cá nhân tôi cho rằng, đã đến lúc chúng ta tìm tới cách tiếp cận mới. Tránh việc học sinh bị học những thứ cũ, tránh cả việc giáo viên dạy đi dạy lại những kiến thức cũ, không cập nhật, không theo kịp đời sống hiện đại và các vấn đề của hiện tại. Việc học của học sinh là một, nhưng thầy cô giáo đổi mới cách dạy cũng là điều nên làm.

Đề thi Văn 'nếu em phải ở trong nước sôi...': Đã đến lúc chúng ta cần tiếp cận cách làm mới
Đề thi Văn "Nếu phải ở trong nước sôi..." gây tranh cãi, người cho rằng hay, khơi sự sáng tạo cho học sinh, người lại cho rằng đề thi phản cảm và nhiều "sạn". (Nguồn: VnExpress)

Tất nhiên, điều gì cũng có mặt tốt và xấu, mặt tích cực và hạn chế. Vì thế, tôi mới nhắc tới việc cả giáo viên cũng nên làm mới mình. Bởi chỉ khi ấy, các thầy cô giáo mới lựa chọn được con đường đúng để "vẽ" ra cho học sinh "chạy" theo mà không đâm vào... "bụi rậm". Việc này là thật sự cần thiết, cấp thiết và nên làm ngay.

Vậy khuyến khích các đề thi mở và sáng tạo nhưng mở đến đâu là đủ? Tôi nghĩ đây mới là câu hỏi đúng. Vì vậy, chúng ta mới có các giáo sư, tiến sỹ về giáo dục để họ phải tìm hiểu và nghiên cứu thêm.

Trước mắt, việc "mở" là quan trọng và cần thiết. Tách lũ trẻ ra khỏi những sách vở tất nhiên không có nghĩa là muốn mở cái gì thì mở, không phải cái gì mở cũng tốt. Cá nhân tôi cho rằng cái gì cũng có 2 mặt của nó. Vấn đề nằm ở những người lớn, đó là cách chúng ta đối xử với cái mới.

Trở lại với đề văn này, hãy nhìn cách một số người tách phần câu hỏi ra khỏi cả đề bài, đó là một động thái sai. Nó khiến cho rất nhiều người, đặc biệt là một vài phụ huynh khó chịu, cho rằng đề thi phản cảm, nhiều “sạn”. Thậm chí, tôi đọc báo thấy có người còn so sánh với nồi nước sôi của Tấm khi đối xử với Cám...

Rõ ràng, đó là một sự so sánh khập khiễng nhưng lại khó có thể trách người đã đưa ra sự so sánh đó, vì có lẽ họ chỉ đọc phần mà bài báo đưa ra tiêu đề. Việc chúng ta nhìn và đối xử với cái mới là vô cùng quan trọng. Với cách tách biệt câu hỏi ra toàn bộ đề thi như thế này hoặc đang đẩy nó đến tiêu cực hoặc đang khiến người khác chối bỏ nó.

"Việc mở là quan trọng và cần thiết. Tách lũ trẻ ra khỏi những sách vở tất nhiên không có nghĩa là muốn mở cái gì thì mở, không phải cái gì mở cũng tốt. Cái gì cũng có 2 mặt của nó, vấn đề ở những người lớn là cách đối xử với cái mới", Biên kịch Hà Anh Thu.

Tôi cho rằng, đã là giáo viên thì chắc chắn sẽ không thể nói dễ dàng đưa ra một đề thi "phản cảm" được. Tôi nghĩ, đã đến lúc chúng ta nên dẹp bỏ những nỗi sợ và lo lắng thái quá với một cái mới. Chưa làm, chưa thử đã sợ sẽ không giải quyết được điều gì. Vấn đề cần làm hiện giờ, với tư cách cũng là một phụ huynh học sinh có con chuẩn bị vào lớp 10, tôi cho rằng, chúng ta nên xem xét cái gì mới và mới như thế nào.

Nếu chúng ta "sợ" thì sẽ chẳng bao giờ tìm thấy được tiếng nói chung giữa việc dạy và việc trải nghiệm thực tế. Trẻ cần được mở mang, cần được trang bị đủ hành trang để bước vào đời. Mà cuộc đời thì liệu có sẵn những chương trình được lập trình sẵn toàn điều đẹp đẽ hay yên ổn giống như trong sách vở không? Tôi nghĩ câu hỏi này chúng ta nên bắt đầu tìm câu trả lời. Không nên đợi đến lúc trẻ phải hỏi chúng ta rằng "cha mẹ ơi, tại sao con thấy nó không giống như trong sách?".

Đề Văn trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2021-2022 vào Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (tỉnh Khánh Hòa) đang gây nhiều tranh cãi, thậm chí được cho là phản giáo dục khi trích dẫn nội dung trong sách của Lu-Mannup:

"Phương Tây có câu ngạn ngữ: “Nước sôi làm mềm khoai tây, nhưng lại làm cứng trứng”. Hoàn cảnh chẳng có lỗi, quan trọng rằng bản lĩnh nội tại của mình tới đâu" và đặt câu hỏi:

"Nếu phải ở trong nước sôi, em sẽ chọn làm củ khoai tây hay quả trứng? Viết một bài văn nghị luận bày tỏ quan điểm của bản thân về vấn đề trên".

*Tác giả Hà Anh Thu là biên kịch của các bộ phim “Em muốn làm người nổi tiếng”, “Tình anh em”, “5S online”, “Máy bay ký sự”…

Tranh luận 'nếu em ở trong nước sôi’: Đề thi mở không có nghĩa là 'nhắm mắt' chạy theo vấn đề thời sự
Đề thi Văn ‘nếu em phải ở trong nước sôi...’ nổi sóng: Sự liên tưởng tốt hay phản cảm và 'sạn'?
Chọn nghề: Hãy là ‘hành khách’ vui vẻ vì luôn có một ‘nhà ga’ chờ đón
PGS.TS Chu Cẩm Thơ: Nếu coi bằng cấp là 'giấy thông hành' duy nhất sẽ có nguy cơ cho sự giả dối
Học thật, thi thật: Cần một cuộc ‘đại phẫu thuật’ về triết lý để cho ra sản phẩm giáo dục thật
Để dạy thật, học thật: Phải xóa bỏ bệnh 'ngụy thành tích' trong giáo dục
TS. Hoàng Ngọc Vinh: 'Phải dạy và học ra những giá trị thật, để văn bằng thực sự là giấy thông hành suốt cuộc đời'
TIN LIÊN QUAN
Hà Anh Thu

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Kinh tế Đức đang dần thoát khỏi tình trạng đình trệ, nhưng đà phục hồi chưa đủ vững chắc

Kinh tế Đức đang dần thoát khỏi tình trạng đình trệ, nhưng đà phục hồi chưa đủ vững chắc

Chỉ số niềm tin kinh tế Đức giảm từ 34,7 điểm trong tháng 9/2026 xuống 28,1 điểm trong tháng 10, mức thấp nhất trong 3 tháng.
WEF lần đầu đồng thương hiệu Diễn đàn Kinh tế mùa Thu tại TP. Hồ Chí Minh

WEF lần đầu đồng thương hiệu Diễn đàn Kinh tế mùa Thu tại TP. Hồ Chí Minh

Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026 diễn ra từ ngày 26-29/10 tại TP. Hồ Chí Minh, dự kiến quy tụ hơn 1.500 đại biểu trong nước và quốc tế.
EU xoay trục chiến lược tại Bắc Cực

EU xoay trục chiến lược tại Bắc Cực

EU điều chỉnh chiến lược Bắc Cực, ưu tiên an ninh, tăng cường giám sát hàng hải và phát triển hạ tầng viễn thông nhằm củng cố năng lực tự ...
Cập nhật bảng tổng sắp huy chương Asian Para Games 2026: Đoàn Trung Quốc tạm dẫn đầu

Cập nhật bảng tổng sắp huy chương Asian Para Games 2026: Đoàn Trung Quốc tạm dẫn đầu

Đoàn thể thao người khuyết tật Việt Nam đang có được hai huy chương, tạm xếp thứ 21 trên bảng tổng sắp huy chương Asian Para Games 2026.
Tổ chức Hợp tác Thượng Hải: Trung Quốc nhấn mạnh việc tìm điểm chung, Ấn Độ lưu ý tôn trọng chủ quyền quốc gia

Tổ chức Hợp tác Thượng Hải: Trung Quốc nhấn mạnh việc tìm điểm chung, Ấn Độ lưu ý tôn trọng chủ quyền quốc gia

Tổ chức Hợp tác Thượng Hải cần mở rộng quan hệ với các đối tác quốc tế và chủ động phát huy vai trò trên trường toàn cầu.
Hôm nay 21/10, Quốc hội thảo luận về Luật Khám bệnh, chữa bệnh và nhiều dự án luật quan trọng khác

Hôm nay 21/10, Quốc hội thảo luận về Luật Khám bệnh, chữa bệnh và nhiều dự án luật quan trọng khác

Hôm nay, Quốc hội họp phiên toàn thể tại Hội trường, nghe trình bày Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về các nội dung như Luật Khám bệnh, chữa ...
Ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo khôi phục hệ sinh thái và bảo tồn thiên nhiên tại New Zealand

Ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo khôi phục hệ sinh thái và bảo tồn thiên nhiên tại New Zealand

Hai tổ chức bảo tồn tại vùng Taranaki của New Zealand đang ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giám sát động vật hoang dã, phát hiện loài gây hại.
Chung tay giảm nhu cầu tiêu thụ động vật hoang dã tại Việt Nam

Chung tay giảm nhu cầu tiêu thụ động vật hoang dã tại Việt Nam

Ngày 19/10, Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã tại Việt Nam (SVW) phối hợp với Lotte Mall West Lake Hanoi tổ chức hoạt động hưởng ứng Chiến dịch Rừng lặng.
Vinh danh những điển hình phụ nữ Việt Nam giàu nghị lực, sáng tạo

Vinh danh những điển hình phụ nữ Việt Nam giàu nghị lực, sáng tạo

Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã tổ chức Lễ trao Giải thưởng Phụ nữ Việt Nam năm 2026, vinh danh 5 tập thể và 12 cá nhân có thành tích xuất ...
Đại biểu Quốc hội: Niềm vui tăng lương chưa trọn vẹn khi chi phí thiết yếu tăng cao

Đại biểu Quốc hội: Niềm vui tăng lương chưa trọn vẹn khi chi phí thiết yếu tăng cao

Đại biểu Châu Quỳnh Dao nêu vấn đề, người hưởng lương nhận niềm vui tăng lương từ 1,5 - 2 triệu đồng nhưng các chi phí phát sinh cao.
Khánh Hòa đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ bằng công nghệ mới

Khánh Hòa đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ bằng công nghệ mới

Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, chiến dịch có sự kết hợp ứng dụng công nghệ hiện đại.
6 thực phẩm giàu sắt hơn thịt bò, tốt cho sức khỏe

6 thực phẩm giàu sắt hơn thịt bò, tốt cho sức khỏe

Một khẩu phần thịt bò 85g cung cấp khoảng 2,2mg sắt, khoáng chất thiết yếu tham gia vào quá trình vận chuyển oxy và nhiều hoạt động quan trọng của cơ thể.
Kiểm soát đường huyết hiệu quả nhờ 5 thực phẩm quen thuộc

Kiểm soát đường huyết hiệu quả nhờ 5 thực phẩm quen thuộc

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyên nên chọn yến mạch, quả mọng, cá hồi, các loại hạt và đậu để hỗ trợ đường huyết khỏe mạnh.
Ung thư vú đang có xu hướng ngày càng trẻ hóa tại Việt Nam

Ung thư vú đang có xu hướng ngày càng trẻ hóa tại Việt Nam

Chuỗi hoạt động nâng cao nhận thức về ung thư vú mở đầu bằng Lễ phát động và Diễn đàn bệnh nhân ‘Sống trọn hành trình’.
Dịch Ebola ở CHDC Congo: Ghi nhận hơn 9.400 ca mắc, nguy cơ lây lan xuyên biên giới

Dịch Ebola ở CHDC Congo: Ghi nhận hơn 9.400 ca mắc, nguy cơ lây lan xuyên biên giới

CHDC Congo ghi nhận 4.536 ca tử vong trong tổng số hơn 9.400 ca mắc Ebola kể từ khi dịch bùng phát hồi tháng 5/2026.
Chuyên gia gợi ý 3 cách ăn chuối buổi sáng giúp no lâu, đủ chất

Chuyên gia gợi ý 3 cách ăn chuối buổi sáng giúp no lâu, đủ chất

Chuối có thể là món ăn sáng tiện lợi nhất nhưng chưa cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết để duy trì năng lượng, đặc biệt vào đầu ngày.
Thiếu ngủ làm gia tăng nguy cơ mắc nhiều loại bệnh

Thiếu ngủ làm gia tăng nguy cơ mắc nhiều loại bệnh

Nghiên cứu trên gần 100.000 người cho thấy, thiếu ngủ, đặc biệt ngủ dưới 5 giờ mỗi đêm, có liên quan đến nguy cơ mắc 37 bệnh và nhiều vấn đề sức khỏe.
Phương pháp tiêm sắt nano-carbon, kiểm soát khối u ở 84% bệnh nhân ung thư

Phương pháp tiêm sắt nano-carbon, kiểm soát khối u ở 84% bệnh nhân ung thư

Thử nghiệm lâm sàng giai đoạn I tại Trung Quốc cho thấy phương pháp tiêm sắt nano-carbon giúp kiểm soát sự phát triển của khối u ở 84,2% trong số 19 bệnh nhân ung thư ...
Phiên bản di động