GS Nguyễn Lân Dũng: Đến lúc ngành giáo dục cần nghe phản biện

Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. "Tôi rất tiếc khi thấy ta không học mô hình giáo dục của Mỹ hay một số nước phát triển khác mà lại lấy mô hình các lớp ghép ở miền núi Colombia - một nước nhỏ và nghèo ở Nam Mỹ". 
TIN LIÊN QUAN
gs nguyen lan dung da den luc can nghe phan bien GS Nguyễn Lân Dũng: “Ngồi nhầm lớp” chỉ làm khổ cả thầy lẫn trò
gs nguyen lan dung da den luc can nghe phan bien GS Nguyễn Lân Dũng: "Lấy đâu ra thầy cô đủ chuẩn để dạy ngoại ngữ?"

GS.TS.NGND Nguyễn Lân Dũng, Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Khoa học - Giáo dục - Môi trường của UBTW MTTQVN, ĐBQH các khóa 10,11,12 đã có chia sẻ với báo TG&VN về vấn đề này.

Có nhiều người sẵn sàng đổ đống tiền để con du học, bởi chưa có cái nhìn đúng mực với việc du học. Giáo sư có đồng tình với ý kiến cho rằng “phải cho con đi du học vì học ở Việt Nam quá vất vả?”.

Học ở Việt Nam quá vất vả thì đúng rồi, nhưng đi du học sớm cũng là bất lợi cho trẻ. Trẻ em chưa trưởng thành cần gắn bó với cha mẹ, anh chị. Đặc biệt, với các em có vốn ngoại ngữ chưa vững, xa gia đình, sống trong một xã hội quá khác biệt sẽ khiến các em khá vất vả.

Tốt hơn hết là ta nên học hỏi kinh nghiệm giáo dục của các nước phát triển để trẻ Việt Nam không bị quá vất vả trong quãng đời trẻ tuổi.

Một nữ nhà văn Mỹ gốc Việt từng nói: “Người Mỹ nghĩ rằng một đứa trẻ từ bé cần được dạy và cho cơ hội thực hành việc ra quyết định độc lập. Để lớn lên một chút thôi, bắt đầu vào cấp hai là trẻ đã ý thức được nó muốn trở thành gì, như thế nào thì sẽ hạnh phúc nhất. Thường trong cái hạnh phúc đó sẽ bao hàm việc đứa trẻ được làm việc theo đúng sở trường. Sinh viên Mỹ biết rõ họ muốn làm gì và họ làm chủ việc học của họ… Sinh viên Việt Nam nghĩ quá nhiều về người khác và nghĩ hộ người khác trong việc học của chính mình, cho nên hay tránh cái nọ, né cái kia, học những thứ không thực sự có ích trực tiếp gì cho mình, người khác bảo học gì thì học nấy”.

Tôi rất tiếc khi thấy ta không học mô hình giáo dục của Mỹ hay một số nước phát triển khác mà lại lấy mô hình các lớp ghép ở miền núi Colombia - một nước nhỏ và nghèo ở Nam Mỹ. Phải chăng chỉ vì nguồn tài trợ cho dự án này lớn tới 84,6 triệu USD (từ Quỹ Hỗ trợ toàn cầu về Giáo dục của Liên hợp quốc)?

Chúng ta đã triển khai từ năm học 2012-2013 trên 54 tỉnh, thành phố với 2.365 trường tiểu học và trên 1.000 trường Trung học cơ sở. Có nghĩa là mấy vạn học sinh từ lớp 1 đến lớp 9 đang bị buộc làm “chuột thí nghiệm”. Đã đến lúc nhất thiết cần nghe phản biện của các hiệu trưởng, các thầy cô giáo, các phụ huynh và đông đảo học sinh.

gs nguyen lan dung da den luc can nghe phan bien
Giáo sư Nguyễn Lân Dũng. (Ảnh: NVCC)

Theo ông, con em chúng ta đang chịu áp lực của chương trình giáo dục quá nặng hay vì kỳ vọng của mẹ cha quá lớn?

Có lẽ tại cả hai. Chuyện xây dựng chương trình và biên soạn sách giáo khoa là chuyện hết sức hệ trọng. Theo tôi cần có những cuộc hội thảo quốc gia để định hướng biên soạn chương trình và sách giáo khoa, sau đó phân cho các hội chuyên ngành chọn chuyên gia (cả giáo viên phổ thông) biên soạn chương trình dưới sự chỉ đạo của Bộ GD&ĐT.

Cần có một hội đồng quốc gia đầy đủ uy tín để xét duyệt chương trình chuẩn. Sau đó theo quyết định của Quốc hội là có nhiều bộ sách giáo khoa để các nhóm chuyên gia đăng ký biên soạn sách giáo khoa theo từng môn học, chứ không phải có nhóm đăng ký cả bộ sách giáo khoa.

Cũng cần nói rõ, quyền lựa chọn sách giáo khoa nào phải giống như các nước, là tuỳ từng giáo viên, từng học sinh. Tất cả đều đã theo đúng cùng một chương trình chuẩn, chỉ với các cách trình bày khác nhau mà thôi. Không có chuyện trao quyền lựa chọn cho Sở hay trường để dẫn tới vô vàn chuyện tiêu cực.

Một vấn đề rất lớn đang gây phân tâm trong xã hội, đó là quan niệm thế nào là tích hợp? Không ai phản đối tích hợp, nhưng tích hợp thế nào cho hợp lý thì lại là chuyện khác. Ví dụ Pháp không dạy sinh học mà dạy khoa học về sự sống và về trái đất. Họ không dạy thực vật, động vật, người, vi sinh vật... mà dạy từng chức năng sống từ virus đến người, liên quan đến môi trường sống, đến vệ sinh, an toàn thực phẩm...

Tích hợp chính là sự kết hợp giữa lý thuyết với cuộc sống, với sức khoẻ, với thiên nhiên, với tiến bộ khoa học & công nghệ, với biến đổi khí hậu, với trách nhiệm công dân...

Giáo sư đánh giá thế nào về một học sinh giỏi?

Học sinh giỏi là một học sinh phát triển toàn diện, hiếu học, hiếu thảo, có khả năng tiếp thu kiến thức do thầy cô truyền đạt, có năng lực tự phát triển tri thức thông qua sách vở, báo chí trong và ngoài nước (do đó các em cần sử dụng được ít nhất một ngoại ngữ sau khi tốt nghiệp THPT).

Học sinh giỏi có thể trở thành sinh viên, rồi thành cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ, nhưng cũng rất có thể trở thành một công nhân có tay nghề cao, có khả năng thăng tiến trong nghề nghiệp không thua kém gì người thăng tiến theo con đường đại học và sau ại học.

Về điều này, cần biết hiện tại chúng ta có tới trên 320.000 thanh niên tốt nghiệp đại học và cao đẳng không tìm được công việc phù hợp với chuyên ngành đào tạo.

Học sinh giỏi là học sinh chọn đúng được chuyên ngành mình ưa thích. Các em đủ khả năng tự tìm việc làm sau khi tốt nghiệp thông qua việc tìm kiếm trên internet những thông tin từ các bằng phát minh đã hết thời gian bảo hộ. Từ đó các em có thể khởi nghiệp thành công với sự hỗ trợ vốn từ các ngân hàng và với sự cộng tác của bè bạn. 

So với các nước trên thế giới, có phải trẻ em ở Việt Nam đang chịu nhiều áp lực về học tập, thành tích hơn không thưa Giáo sư?

Tôi nghĩ chả cần phải ra nước ngoài, chỉ cần quan sát học sinh đang học tại các trường quốc tế ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh thì rõ. Đành rằng đấy là những trường đòi hỏi học phí cao, không dành cho học sinh của mọi gia đình. Nhưng sao bọn trẻ học trong các trường này nhàn hạ thế, hào hứng thế, trong khi kiến thức lại rất toàn diện và ít nhất cũng thông thạo một ngoại ngữ từ đầu cấp hai, thành thạo hai ngoại ngữ ở cuối cấp ba. 

Một số trường ở Việt Nam tuy bị ràng buộc bởi việc phải sử dụng chung chương trình, sách giáo khoa, theo kế hoạch và chỉ đạo chặt chẽ của Bộ GD&ĐT, nhưng nhờ có những sáng kiến riêng, có đội ngũ giáo viên giỏi nên họ đã tạo nên những thương hiệu nổi tiếng.

Có thể kể đến các trường chuyên, lớp chuyên trực thuộc một số trường đại học, trường phổ thông liên cấp Olympia, trường phổ thông Hà Nội - Amsterdam, trường Lương Thế Vinh, trường Marie Curie, trường Đoàn Thị Điểm...

Đơn cử như trường phổ thông liên cấp Olympia ở Hà Nội. Đấy là trường thường được gọi là “Trường Việt Nam chất lượng Hoa Kỳ”. Đúng là học phí có cao so với mặt bằng chung, tuy vẫn dạy theo chương trình của cả nước nhưng học sinh được phát triển toàn diện văn, thể, mỹ, đức. Các em giỏi tiếng Anh và thi tốt nghiệp THPT bao giờ cũng với điểm số cao, đặc biệt là sau đó phần lớn học sinh đủ điều kiện nhận học bổng du học.

Sao ta không rút kinh nghiệm từ ngay các trường này mà phải sang tận Colombia để du nhập mô hình “trường học mới” về nước ta?

Trân trọng cảm ơn Giáo sư!

gs nguyen lan dung da den luc can nghe phan bien Năm 2019, Việt Nam sẽ có 5 triệu dân đạt chuẩn công dân toàn cầu

Sáng 21/12, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã có buổi tiếp giáo sư Carlos Alberto Torres, Giám đốc Chương trình ...

gs nguyen lan dung da den luc can nghe phan bien Con người tự chủ là ai?

Nói đến con người tự chủ là nói đến 3 khía cạnh: cái đầu (trí tuệ), trái tim (đạo đức và cảm xúc) và thể ...

gs nguyen lan dung da den luc can nghe phan bien GS Nguyễn Lân Dũng: 'Hãy xem thế giới đang dạy gì cho trẻ?'

“Hãy xem thế giới người ta đang dạy những gì và vì sao trẻ em Việt Nam không được học một cách nhẹ nhàng nhưng ...

Yến Nguyệt (thực hiện)

Đọc thêm

Đàm phán hạt nhân: EU thấy cần ra quyết định ngay, Pháp nói phải bảo vệ thỏa thuận, Mỹ tố 'tiến bộ đáng báo động' của Iran

Đàm phán hạt nhân: EU thấy cần ra quyết định ngay, Pháp nói phải bảo vệ thỏa thuận, Mỹ tố 'tiến bộ đáng báo động' của Iran

Baoquocte.vn. Mỹ, Pháp và EU đã lên tiếng về cuộc đàm phán khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran, trong đó, Paris khẳng định, cần phải bảo vệ JCPOA.
Nhận định trước U19 Việt Nam vs U19 Brunei: Hướng tới chiến thắng đậm

Nhận định trước U19 Việt Nam vs U19 Brunei: Hướng tới chiến thắng đậm

Baoquocte.vn. Một chiến thắng đậm trước U19 Brunei sẽ giúp U19 Việt Nam có thêm động lực tinh thần, cộng thêm ưu thế về chỉ số phụ.
IAEA cảnh báo AUKUS về dự án tàu ngầm hạt nhân của Australia

IAEA cảnh báo AUKUS về dự án tàu ngầm hạt nhân của Australia

Baoquocte.vn. IAEA muốn đảm bảo các vật liệu hạt nhân được sử dụng trong khuôn khổ AUKUS sẽ không được sử dụng cho các mục đích khác ngoài động cơ hải ...
Chuyển nhượng cầu thủ ngày 6/7: Điều khoản mua đứt Haaland-Man City; MU dự kiến thêm 2 tân binh, thảo luận tương lai De Jong

Chuyển nhượng cầu thủ ngày 6/7: Điều khoản mua đứt Haaland-Man City; MU dự kiến thêm 2 tân binh, thảo luận tương lai De Jong

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ diễn ra trong 24 giờ qua được cập nhật thường xuyên trên Báo Thế giới và Việt Nam.
Hé lộ quốc gia đầu tiên chính thức phê chuẩn Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO

Hé lộ quốc gia đầu tiên chính thức phê chuẩn Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO

Baoquocte.vn. Đã có quốc gia đầu tiên chính thức phê chuẩn việc Phần Lan và Thụy Điển gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Bạo loạn chưa từng có ở Uzbekistan: Liên hợp quốc và EU yêu cầu điều tra độc lập

Bạo loạn chưa từng có ở Uzbekistan: Liên hợp quốc và EU yêu cầu điều tra độc lập

Baoquocte.vn. Cả LHQ và EU mới đây đều kêu gọi Uzbekistan mở cuộc điều tra độc lập liên quan tới các vụ bạo loạn ở Karakalpakstan xảy ra từ hôm 1/7.
NATO ra tuyên bố trấn an Nga về vấn đề Thụy Điển hoặc Phần Lan

NATO ra tuyên bố trấn an Nga về vấn đề Thụy Điển hoặc Phần Lan

Baoquocte.vn. NATO hiện không có kế hoạch gửi quân đến Thụy Điển và Phần Lan, làm dịu lo ngại của Nga về việc liên minh triển khai quân sự ở hai ...
Báo Nga: Ngoại trưởng Lavrov thăm châu Á để định hướng lại nguồn lực, Việt Nam là 'điểm tựa' quan hệ ổn định

Báo Nga: Ngoại trưởng Lavrov thăm châu Á để định hướng lại nguồn lực, Việt Nam là 'điểm tựa' quan hệ ổn định

Baoquocte.vn. Theo chuyên gia Nga, Việt Nam có vai trò quan trọng đối với Nga, giống như một điểm tựa cho mối quan hệ ổn định của toàn nước Nga với ...
Chuyên gia Australia: ASEAN là nền tảng cho sự cân bằng trong khu vực

Chuyên gia Australia: ASEAN là nền tảng cho sự cân bằng trong khu vực

Baoquocte.vn. ASEAN là nền tảng của sự cân bằng với các thể chế giữ vai trò trung tâm chính trị của khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Kinh tế hồi phục tích cực, liệu lạm phát có được 'ghìm cương'?

Kinh tế hồi phục tích cực, liệu lạm phát có được 'ghìm cương'?

Baoquocte.vn. Nhiều chuyên gia kinh tế vẫn lạc quan cho rằng, lạm phát tại Việt Nam năm 2022 sẽ được giữ trong 'tầm kiểm soát'.
Nhật Bản 'báo động đỏ' về tình trạng phụ nữ nhẹ cân

Nhật Bản 'báo động đỏ' về tình trạng phụ nữ nhẹ cân

Baoquocte.vn. Ngày 4/7, Bộ Y tế Nhật Bản ra thông báo sẽ thành lâp một nhóm chuyên nghiên cứu, điều tra về thói quen ăn uống và lối sống của giới trẻ nước này.
Covid-19 ngày 5/7: Gần 1.000 F0 mới và 1 ca tử vong ở Quảng Ninh

Covid-19 ngày 5/7: Gần 1.000 F0 mới và 1 ca tử vong ở Quảng Ninh

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế ngày 5/7 cho biết, có 989 ca mắc mới, trong ngày số khỏi bệnh gấp gần 10 lần và có 1 F0 tử vong.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (5-6/7): Hà Nội, Bắc Bộ, Nam Bộ chiều, đêm có mưa to cục bộ; Trung Bộ nắng nóng gay gắt; Tây Nguyên ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (5-6/7): Hà Nội, Bắc Bộ, Nam Bộ chiều, đêm có mưa to cục bộ; Trung Bộ nắng nóng gay gắt; Tây Nguyên ngày nắng

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Nam Bộ chiều tối, đêm mưa rào và dông rải rác, cục bộ có mưa vừa mưa to; Bắc và Trung Trung Bộ nắng nóng gay gắt.
Covid-19 ngày 4/7: Số khỏi bệnh gấp hơn 9 lần ca mắc mới và ghi nhận 1 bệnh nhân tử vong

Covid-19 ngày 4/7: Số khỏi bệnh gấp hơn 9 lần ca mắc mới và ghi nhận 1 bệnh nhân tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 4/7 của Bộ Y tế cho biết có 685 ca mới; số khỏi bệnh gấp hơn 9 lần, 1 trường hợp F0 tại Đồng Nai tử vong.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (4-5/7): Hà Nội nắng nóng; Trung Bộ nắng nóng gay gắt; Bắc Bộ, phía Nam chiều tối có mưa to cục bộ

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (4-5/7): Hà Nội nắng nóng; Trung Bộ nắng nóng gay gắt; Bắc Bộ, phía Nam chiều tối có mưa to cục bộ

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết vùng đồng bằng Bắc Bộ nắng nóng; Bắc và Trung Trung Bộ nắng nóng gay gắt; Bắc Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa to cục bộ.
Dự báo thời tiết thời điểm diễn ra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022

Dự báo thời tiết thời điểm diễn ra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022

Baoquocte.vn. Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia thông tin thời tiết trong thời gian diễn ra kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông 2022.
Lý do khiến gần 9.400 nhân viên y tế xin thôi việc...

Lý do khiến gần 9.400 nhân viên y tế xin thôi việc...

Baoquocte.vn. Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, nhân viên y tế xin thôi việc, bỏ việc, chủ yếu do thu nhập thấp, lương, chế độ phụ cấp chưa đảm bảo.
Ra mắt app chăm sóc sức khỏe toàn diện trên nền tảng số tại Việt Nam

Ra mắt app chăm sóc sức khỏe toàn diện trên nền tảng số tại Việt Nam

Baoquocte.vn. AN Space - một app chăm sóc sức khỏe toàn diện trên nền tảng số tại Việt Nam được ra mắt với sự tham dự của nhiều chuyên gia.
Covid-19 ngày 3/7: Số ca mắc mới thấp nhất 12 tháng, tiếp tục không có F0 tử vong

Covid-19 ngày 3/7: Số ca mắc mới thấp nhất 12 tháng, tiếp tục không có F0 tử vong

Baoquocte.vn. Theo bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế, ngày 3/7 Việt Nam có 511 ca mắc Covid-19, giảm 219 ca so với hôm qua (2/7).
Biến thể BA.5 đã xuất hiện tại Hà Nội, người dân nên đảm bảo tiêm chủng đủ mũi nhắc lại

Biến thể BA.5 đã xuất hiện tại Hà Nội, người dân nên đảm bảo tiêm chủng đủ mũi nhắc lại

Baoquocte.vn. Số liệu cập nhật đến ngày 2/7 của Cục quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho thấy, Hà Nội hiện có 81 bệnh nhân mắc Covid-19 đang điều trị tại bệnh viện.
Biến thể phụ BA.4, BA.5 khiến nhiều nước tăng số ca Covid-19; Việt Nam kiểm soát từ cửa khẩu

Biến thể phụ BA.4, BA.5 khiến nhiều nước tăng số ca Covid-19; Việt Nam kiểm soát từ cửa khẩu

Baoquocte.vn. Trước tình hình biến thể phụ BA.4, BA.5 khiến nhiều nước tăng số ca Covid-19; Việt Nam tăng cường kiểm soát từ cửa khẩu, tiêm vaccine mũi 3, 4…
Xuất hiện biến chủng mới BA.5, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, mũi 4, mua trang thiết bị y tế

Xuất hiện biến chủng mới BA.5, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, mũi 4, mua trang thiết bị y tế

Baoquocte.vn. Trước sự xuất hiện biến chủng mới BA.5, Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế đẩy nhanh tiêm vaccine Covid-19 và cung cấp đầy đủ trang thiết bị y tế.
Phiên bản di động