Hiểu về thế ‘chủ động trong đối ngoại’

Đại sứ Tôn Nữ Thị Ninh
Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc hội
Hiện nay, có thể khẳng định rằng ngoại giao Việt Nam đang thể hiện rõ tinh thần chủ động và tính chuyên nghiệp trong triển khai đường lối đối ngoại. Sự chủ động này cần được hiểu đúng cả về nội hàm lẫn cách thức thể hiện.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Việt Nam yêu chuộng hòa bình, thành viên có trách nhiệm, tham gia tích cực hơn, chủ động và hiệu quả hơn vào công việc chung của Liên hợp quốc trong xử lý các thách thức toàn cầu. (Nguồn: VGP)
Việt Nam yêu chuộng hòa bình, thành viên có trách nhiệm, tham gia tích cực hơn, chủ động và hiệu quả hơn vào công việc chung của Liên hợp quốc trong xử lý các thách thức toàn cầu. (Nguồn: VGP)

Chủ động ở đây phải dựa trên cơ sở hiểu biết, đánh giá cho trúng, nếu “nhắm mắt mà chủ động” thì lại trở nên bị động. Do đó, chủ động hàm ý là hiểu tình hình, tương quan lực lượng, lợi ích các bên cũng như lợi ích cốt lõi, giữ bằng được của ta và lợi ích ta có thể giành được nếu “biết cách”. Từng giai đoạn khác nhau, lợi ích của ta cần phải xác định rõ ràng, điều gì là “bất di, bất dịch”, điều gì có thể linh hoạt “có đi, có lại”.

Trong bối cảnh quốc tế phức tạp, khó lường, tôi cho rằng việc đánh giá một cách tổng thể tương quan lực lượng, xác định nhóm lợi ích của các bên, của quốc gia mình cần thiết hơn bao giờ hết. Đây là nhiệm vụ khó hơn trước đây, thời kỳ trước và sau Chiến tranh Lạnh, bởi rằng, mỗi chủ thể quan hệ quốc tế đang cân nhắc linh hoạt ứng xử của họ nên sẽ tác động đến khả năng dự đoán chiến lược. Chính sách quốc phòng “bốn không” nên là “bất di, bất dịch”, là “kim chỉ nam”, phù hợp với thế và lực của đất nước ta.

Nhìn lại, quả thật Việt Nam đã chủ động tiếp cận thế giới sớm, đồng thời với quá trình đổi mới trong nước, xác định con đường hội nhập và phát triển. Ngay từ năm 1990 đã có đoàn Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Võ Văn Kiệt đi tham dự Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) tại Davos (Thụy Sỹ), thể hiện sự chủ động của ta trên hành trình hội nhập quốc tế.

Sự chủ động hội nhập quốc tế của Việt Nam còn thể hiện theo nhiều chiều, với những dấu mốc đối ngoại quan trọng. Bên cạnh việc đón tiếp đoàn các nước với nhịp độ ngày càng thường xuyên và đối tượng ngày càng đa dạng, tiếp sau sự kiện đăng cai thành công Hội nghị cấp cao năm 1997 của Cộng đồng Pháp ngữ, Việt Nam đã làm nước chủ nhà của nhiều hội nghị quốc tế và khu vực.

Một minh chứng rõ nét cho cách Việt Nam chủ động, bài bản và tính toán kỹ lưỡng để vừa tạo điều kiện, vừa bảo đảm lợi ích hai chiều trong hội nhập quốc tế và khu vực suốt 30 năm qua, chính là việc ta đưa ra sáng kiến mở rộng Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN (ADMM) thành ADMM+ với sự tham gia của 8 đối tác đối thoại, nhân dịp đăng cai ADMM tại Hà Nội năm 2010.

Minh họa nổi bật nhất cho sự vươn lên xác lập thế đứng và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế là những dấu ấn Việt Nam trong hai nhiệm kỳ làm Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2008-2009 và đặc biệt là 2020-2021.

Đó cũng là hành trình trưởng thành và tạo dấu ấn của ngoại giao Việt Nam, phản ánh quá trình chuyên nghiệp hóa của ngành Ngoại giao. Từ vị thế “tiếp nhận” (viện trợ, hỗ trợ, tư vấn...) thành một chủ thể đóng góp - đề xuất, một đối tác có trách nhiệm, đáng tin cậy, dự đoán được và đủ năng lực. Điều này thể hiện rõ qua việc ta tham gia xuất sắc lực lượng gìn giữ hòa bình tại Nam Sudan, được Liên hợp quốc tuyên dương, hay được bầu làm Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020-2021 với số phiếu kỷ lục 192/193.

Như vậy, có thể nói sự trưởng thành trong phát huy trí tuệ và sự chủ động cùng với quá trình chuyên nghiệp hóa lực lượng đã góp phần nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam.

Tư tưởng Hồ Chí Minh - Ngọn hải đăng của Ngoại giao Việt Nam

Tư tưởng Hồ Chí Minh - Ngọn hải đăng của Ngoại giao Việt Nam

Tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh và những hoạt động ngoại giao trực tiếp của Người trong những tháng năm khó khăn gian khổ ...

Báo chí và Ngoại giao: Đồng hành, chạm trái tim bè bạn

Báo chí và Ngoại giao: Đồng hành, chạm trái tim bè bạn

Là một phần của báo chí cách mạng Việt Nam, báo chí đối ngoại đã luôn nỗ lực không ngừng để đóng góp vào sứ ...

Ngoại giao đa phương Việt Nam: Tận tâm hành động, vững bước vươn xa

Ngoại giao đa phương Việt Nam: Tận tâm hành động, vững bước vươn xa

Ngoại giao đa phương được Đảng và Nhà nước nhận định là một bộ phận quan trọng của đối ngoại Việt Nam.

Đại sứ Phạm Quang Vinh: Ngoại giao Hồ Chí Minh và Ngoại giao Việt Nam hiện nay hòa quyện là một

Đại sứ Phạm Quang Vinh: Ngoại giao Hồ Chí Minh và Ngoại giao Việt Nam hiện nay hòa quyện là một

Nhân dịp kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, cùng nguyên Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Vinh nhìn lại 'kho ...

Công tác lãnh sự, bảo hộ công dân đóng góp vào thành tựu chung của đối ngoại Việt Nam

Công tác lãnh sự, bảo hộ công dân đóng góp vào thành tựu chung của đối ngoại Việt Nam

Trong dòng chảy 80 năm của ngành Ngoại giao, công tác lãnh sự, bảo hộ công dân luôn là một trong những nhiệm vụ rất ...

Bài viết cùng chủ đề

80 năm Ngoại giao Việt Nam

Đọc thêm

Chuyên gia cảnh báo nguy cơ lây lan của chủ nghĩa bảo hộ, nói WTO cần ‘trục xuất’ Mỹ

Chuyên gia cảnh báo nguy cơ lây lan của chủ nghĩa bảo hộ, nói WTO cần ‘trục xuất’ Mỹ

Chuyên gia cho rằng, WTO nên ‘trục xuất’ Mỹ ra khỏi cơ chế hợp tác đa phương này nếu không muốn chủ nghĩa bảo hộ tiếp tục lan rộng.
67 chiến sĩ tình nguyện TP. HCM mang mùa hè xanh đến 4 tỉnh của Lào

67 chiến sĩ tình nguyện TP. HCM mang mùa hè xanh đến 4 tỉnh của Lào

67 chiến sĩ tình nguyện TP.HCM đang triển khai nhiều hoạt động an sinh, y tế, giáo dục tại Nam Lào, tiếp nối 22 năm gắn kết Việt-Lào.
Nắng nóng kỷ lục tại châu Âu: Các quy định lao động được áp dụng ra sao?

Nắng nóng kỷ lục tại châu Âu: Các quy định lao động được áp dụng ra sao?

Trước nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người lao động, nhiều quốc gia châu Âu đã áp dụng các quy định riêng về điều kiện làm việc trong môi ...
Giá vàng hôm nay 25/6/2026 giảm sâu vì USD, SJC 'trụ vững', không nên để toàn bộ nguồn lực tài chính vào kim loại quý

Giá vàng hôm nay 25/6/2026 giảm sâu vì USD, SJC 'trụ vững', không nên để toàn bộ nguồn lực tài chính vào kim loại quý

Giá vàng hôm nay 25/6/2026 trên thị trường thế giới chịu sức ép khi đồng USD lên mức cao nhất trong 13 tháng.
Đại sứ Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải tiếp Giám đốc Trung tâm Phát triển của OECD

Đại sứ Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải tiếp Giám đốc Trung tâm Phát triển của OECD

Đại sứ Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải đã có buổi trao đổi với Giám đốc Trung tâm Phát triển thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh ...
Thống nhất trong khám sức khỏe định kỳ cho người dân

Thống nhất trong khám sức khỏe định kỳ cho người dân

Chính phủ, Bộ Y tế ban hành hướng dẫn chuyên môn về việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc vẫn là nhân tố không thể thiếu trên con đường hướng tới bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định lâu dài.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Vì sao Thủ tướng Anh Keir Starmer thất bại trên chính trường London?

Vì sao Thủ tướng Anh Keir Starmer thất bại trên chính trường London?

Chỉ hai năm sau chiến thắng vang dội tại nghị viện, Thủ tướng Anh Keir Starmer tuyên bố từ chức ngày 22/6.
Sau thành công của xe điện, Trung Quốc hướng tới đưa xe tải điện thành mũi nhọn xuất khẩu mới

Sau thành công của xe điện, Trung Quốc hướng tới đưa xe tải điện thành mũi nhọn xuất khẩu mới

Trung Quốc đang tìm cách lặp lại thành công của ngành ô tô điện ở phân khúc xe tải, theo CNBC.
Tại sao chính trường Anh không thể 'giữ chân' được các Thủ tướng? Đó là do nền kinh tế

Tại sao chính trường Anh không thể 'giữ chân' được các Thủ tướng? Đó là do nền kinh tế

Đây là nhận định của CNN khi nói về việc chính trường Anh đã thay tới 7 người đứng đầu chỉ trong vòng 10 năm qua.
Thỏa thuận Mỹ-Iran: Hồi kết của xung đột Vùng Vịnh đã đến?

Thỏa thuận Mỹ-Iran: Hồi kết của xung đột Vùng Vịnh đã đến?

Bản ghi nhớ vừa được Mỹ và Iran ký kết có thể giúp hạ nhiệt căng thẳng trước mắt, nhưng những mâu thuẫn chưa được giải quyết.
100 ngày chiến sự Iran đã gây tổn thất gì cho Lầu Năm Góc, nền kinh tế Mỹ và cả Tổng thống Trump?

100 ngày chiến sự Iran đã gây tổn thất gì cho Lầu Năm Góc, nền kinh tế Mỹ và cả Tổng thống Trump?

Theo ước tính của CNN, Mỹ đã chịu thiệt hại khổng lồ sau 100 ngày chiến sự với Iran, không chỉ riêng về khía cạnh kinh tế.
Nhìn lại một thập kỷ Brexit: Nước Anh vẫn tỏa sáng bất chấp cái giá phải trả sau 'ly hôn' với EU

Nhìn lại một thập kỷ Brexit: Nước Anh vẫn tỏa sáng bất chấp cái giá phải trả sau 'ly hôn' với EU

Mười năm trước, Anh từ bỏ tư cách thành viên của Liên minh châu Âu (EU). Và kể từ đó, nước này đã phải trả giá, theo CNN.
Phiên bản di động