Hiểu về thế ‘chủ động trong đối ngoại’

Đại sứ Tôn Nữ Thị Ninh
Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc hội
Hiện nay, có thể khẳng định rằng ngoại giao Việt Nam đang thể hiện rõ tinh thần chủ động và tính chuyên nghiệp trong triển khai đường lối đối ngoại. Sự chủ động này cần được hiểu đúng cả về nội hàm lẫn cách thức thể hiện.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Việt Nam yêu chuộng hòa bình, thành viên có trách nhiệm, tham gia tích cực hơn, chủ động và hiệu quả hơn vào công việc chung của Liên hợp quốc trong xử lý các thách thức toàn cầu. (Nguồn: VGP)
Việt Nam yêu chuộng hòa bình, thành viên có trách nhiệm, tham gia tích cực hơn, chủ động và hiệu quả hơn vào công việc chung của Liên hợp quốc trong xử lý các thách thức toàn cầu. (Nguồn: VGP)

Chủ động ở đây phải dựa trên cơ sở hiểu biết, đánh giá cho trúng, nếu “nhắm mắt mà chủ động” thì lại trở nên bị động. Do đó, chủ động hàm ý là hiểu tình hình, tương quan lực lượng, lợi ích các bên cũng như lợi ích cốt lõi, giữ bằng được của ta và lợi ích ta có thể giành được nếu “biết cách”. Từng giai đoạn khác nhau, lợi ích của ta cần phải xác định rõ ràng, điều gì là “bất di, bất dịch”, điều gì có thể linh hoạt “có đi, có lại”.

Trong bối cảnh quốc tế phức tạp, khó lường, tôi cho rằng việc đánh giá một cách tổng thể tương quan lực lượng, xác định nhóm lợi ích của các bên, của quốc gia mình cần thiết hơn bao giờ hết. Đây là nhiệm vụ khó hơn trước đây, thời kỳ trước và sau Chiến tranh Lạnh, bởi rằng, mỗi chủ thể quan hệ quốc tế đang cân nhắc linh hoạt ứng xử của họ nên sẽ tác động đến khả năng dự đoán chiến lược. Chính sách quốc phòng “bốn không” nên là “bất di, bất dịch”, là “kim chỉ nam”, phù hợp với thế và lực của đất nước ta.

Nhìn lại, quả thật Việt Nam đã chủ động tiếp cận thế giới sớm, đồng thời với quá trình đổi mới trong nước, xác định con đường hội nhập và phát triển. Ngay từ năm 1990 đã có đoàn Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Võ Văn Kiệt đi tham dự Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) tại Davos (Thụy Sỹ), thể hiện sự chủ động của ta trên hành trình hội nhập quốc tế.

Sự chủ động hội nhập quốc tế của Việt Nam còn thể hiện theo nhiều chiều, với những dấu mốc đối ngoại quan trọng. Bên cạnh việc đón tiếp đoàn các nước với nhịp độ ngày càng thường xuyên và đối tượng ngày càng đa dạng, tiếp sau sự kiện đăng cai thành công Hội nghị cấp cao năm 1997 của Cộng đồng Pháp ngữ, Việt Nam đã làm nước chủ nhà của nhiều hội nghị quốc tế và khu vực.

Một minh chứng rõ nét cho cách Việt Nam chủ động, bài bản và tính toán kỹ lưỡng để vừa tạo điều kiện, vừa bảo đảm lợi ích hai chiều trong hội nhập quốc tế và khu vực suốt 30 năm qua, chính là việc ta đưa ra sáng kiến mở rộng Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN (ADMM) thành ADMM+ với sự tham gia của 8 đối tác đối thoại, nhân dịp đăng cai ADMM tại Hà Nội năm 2010.

Minh họa nổi bật nhất cho sự vươn lên xác lập thế đứng và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế là những dấu ấn Việt Nam trong hai nhiệm kỳ làm Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2008-2009 và đặc biệt là 2020-2021.

Đó cũng là hành trình trưởng thành và tạo dấu ấn của ngoại giao Việt Nam, phản ánh quá trình chuyên nghiệp hóa của ngành Ngoại giao. Từ vị thế “tiếp nhận” (viện trợ, hỗ trợ, tư vấn...) thành một chủ thể đóng góp - đề xuất, một đối tác có trách nhiệm, đáng tin cậy, dự đoán được và đủ năng lực. Điều này thể hiện rõ qua việc ta tham gia xuất sắc lực lượng gìn giữ hòa bình tại Nam Sudan, được Liên hợp quốc tuyên dương, hay được bầu làm Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020-2021 với số phiếu kỷ lục 192/193.

Như vậy, có thể nói sự trưởng thành trong phát huy trí tuệ và sự chủ động cùng với quá trình chuyên nghiệp hóa lực lượng đã góp phần nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam.

Tư tưởng Hồ Chí Minh - Ngọn hải đăng của Ngoại giao Việt Nam

Tư tưởng Hồ Chí Minh - Ngọn hải đăng của Ngoại giao Việt Nam

Tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh và những hoạt động ngoại giao trực tiếp của Người trong những tháng năm khó khăn gian khổ ...

Báo chí và Ngoại giao: Đồng hành, chạm trái tim bè bạn

Báo chí và Ngoại giao: Đồng hành, chạm trái tim bè bạn

Là một phần của báo chí cách mạng Việt Nam, báo chí đối ngoại đã luôn nỗ lực không ngừng để đóng góp vào sứ ...

Ngoại giao đa phương Việt Nam: Tận tâm hành động, vững bước vươn xa

Ngoại giao đa phương Việt Nam: Tận tâm hành động, vững bước vươn xa

Ngoại giao đa phương được Đảng và Nhà nước nhận định là một bộ phận quan trọng của đối ngoại Việt Nam.

Đại sứ Phạm Quang Vinh: Ngoại giao Hồ Chí Minh và Ngoại giao Việt Nam hiện nay hòa quyện là một

Đại sứ Phạm Quang Vinh: Ngoại giao Hồ Chí Minh và Ngoại giao Việt Nam hiện nay hòa quyện là một

Nhân dịp kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, cùng nguyên Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Vinh nhìn lại 'kho ...

Công tác lãnh sự, bảo hộ công dân đóng góp vào thành tựu chung của đối ngoại Việt Nam

Công tác lãnh sự, bảo hộ công dân đóng góp vào thành tựu chung của đối ngoại Việt Nam

Trong dòng chảy 80 năm của ngành Ngoại giao, công tác lãnh sự, bảo hộ công dân luôn là một trong những nhiệm vụ rất ...

Bài viết cùng chủ đề

80 năm Ngoại giao Việt Nam

Đọc thêm

Bolsa Família: Chính sách an sinh xã hội nổi bật của Brazil

Bolsa Família: Chính sách an sinh xã hội nổi bật của Brazil

Chính phủ Brazil hiện đang nỗ lực xây dựng một hệ thống an sinh xã hội toàn diện và bền vững, trong đó Bolsa Família đóng vai trò trụ cột ...
Giá nông sản hôm nay 5/1/2026: Giá cà phê robusta tăng mạnh, không có cơ sở trở lại mức giá thấp hơn; Fed sẽ hạ lãi suất 3 lần trong nửa đầu năm 2026

Giá nông sản hôm nay 5/1/2026: Giá cà phê robusta tăng mạnh, không có cơ sở trở lại mức giá thấp hơn; Fed sẽ hạ lãi suất 3 lần trong nửa đầu năm 2026

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 5/1/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá ca cao, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị ...
Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 6/1/2026, Lịch vạn niên ngày 6 tháng 1 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 6/1/2026, Lịch vạn niên ngày 6 tháng 1 năm 2026

Lịch âm 6/1. Lịch âm hôm nay 6/1/2026? Âm lịch hôm nay 6/1. Lịch vạn niên 6/1/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 6/1/2026: Tuổi Hợi tài chính phát triển

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 6/1/2026: Tuổi Hợi tài chính phát triển

Xem tử vi 6/1 - tử vi 12 con giáp hôm nay 6/1/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Cập nhật bảng giá xe hãng Toyota mới nhất tháng 1/2026

Cập nhật bảng giá xe hãng Toyota mới nhất tháng 1/2026

Bảng giá xe hãng Toyota của các dòng Wigo, Corolla Cross, Corolla Altis, Yaris Cross, Raize, Fortuner, Avanza Premio, Vios, Veloz Cross, Camry và Innova Cross sẽ được cập nhật ...
Top 5 mẫu xe Toyota bán chạy nhất năm 2025: Yaris Cross nắm giữ ngôi đầu

Top 5 mẫu xe Toyota bán chạy nhất năm 2025: Yaris Cross nắm giữ ngôi đầu

Bảng xếp hạng top 5 mẫu xe Toyota bán chạy nhất năm 2025 tại Việt Nam, Yaris Cross giữ ngôi đầu với 14.601 chiếc bán ra, xếp thứ 2 là ...
Những thông điệp chiến lược từ Điện Kremlin

Những thông điệp chiến lược từ Điện Kremlin

Thông điệp Tổng thống Vladimir Putin chuyển tải trong cuộc gặp gỡ cuối năm cho thấy cách Moscow đánh giá cục diện toàn cầu và hàm ý chính sách của Moscow.
Tiêu điểm nỗ lực tạo dựng niềm tin

Tiêu điểm nỗ lực tạo dựng niềm tin

Diễn đàn quốc tế về hòa bình và niềm tin, diễn ra tại thủ đô ở Ashgabat của Turkmenistan vào ngày 12/12 kỳ vọng góp phần thúc đẩy hòa bình và phát triển.
Phép thử với G20

Phép thử với G20

Lần này tại Johannesburg, bất bình đẳng trong phát triển sẽ là phép thử với nỗ lực của G20.
Tổng thống Kazakhstan thăm Nga: Tìm thế đứng cân bằng

Tổng thống Kazakhstan thăm Nga: Tìm thế đứng cân bằng

Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev thăm Nga từ 11-12/11 nhằm củng cố quan hệ với láng giềng thân thiết, đồng thời là đồng minh chiến lược.
Hội nghị cấp cao ASEAN 47: Tạo dấu mốc với ASEAN

Hội nghị cấp cao ASEAN 47: Tạo dấu mốc với ASEAN

Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 47 được kỳ vọng tạo dấu mốc phát triển mới cho khu vực.
Đau đầu với cam kết

Đau đầu với cam kết

Chi tiêu quốc phòng là các chủ đề chính tại Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng khối quân sự NATO đang diễn ra tại Brussels.
Kinh tế Mỹ năm 2026: 10 yếu tố vĩ mô và thị trường quan trọng cần xem xét

Kinh tế Mỹ năm 2026: 10 yếu tố vĩ mô và thị trường quan trọng cần xem xét

J.P Morgan mới đây đã đưa ra dự báo về triển vọng kinh tế Mỹ năm 2026 với 10 xu hướng lớn đáng lưu tâm.
Triển vọng Trung Đông năm 2026: Thử thách sức bền của những thành tựu mong manh, xuất hiện phép màu hay vực sâu tiếp nối?

Triển vọng Trung Đông năm 2026: Thử thách sức bền của những thành tựu mong manh, xuất hiện phép màu hay vực sâu tiếp nối?

Các lệnh ngừng bắn mong manh trong khu vực và những cuộc xung đột chưa được giải quyết sẽ tiếp tục định hình bức tranh chính trị Trung Đông trong năm 2026.
Báo Tây Ban Nha nhận định Mỹ đã chấm dứt liên minh kéo dài 80 năm với châu Âu

Báo Tây Ban Nha nhận định Mỹ đã chấm dứt liên minh kéo dài 80 năm với châu Âu

El Pais cho rằng chỉ một thông tin cũng đủ để trở thành biểu tượng của thời đại hiện nay: “Năm 2025, Mỹ đã chấm dứt liên minh kéo dài 80 năm với châu Âu”.
Thấy gì qua chính sách năng lượng xanh của Uzbekistan?

Thấy gì qua chính sách năng lượng xanh của Uzbekistan?

Uzbekistan đang nỗ lực để trở thành quốc gia dẫn đầu trong khu vực Trung Á trong việc thực hiện các mục tiêu xanh hoá.
Kinh tế không gian mới: Một mặt trận cạnh tranh đang nóng lên?

Kinh tế không gian mới: Một mặt trận cạnh tranh đang nóng lên?

Theo học giả He Yan trên Modern Diplomacy, “nền kinh tế không gian mới” đã trở thành một mặt trận cạnh tranh đang nóng lên giữa các quốc gia.
Nhìn lại thế giới 2025: 12 tháng gian nan đầy thử thách, lực đẩy xung đột như 'ngựa bất kham', hòa bình mờ lối

Nhìn lại thế giới 2025: 12 tháng gian nan đầy thử thách, lực đẩy xung đột như 'ngựa bất kham', hòa bình mờ lối

Năm 2025 thế giới chứng kiến những đổi thay đầy bất định và khó lường.
Phiên bản di động