Hiểu về thế ‘chủ động trong đối ngoại’

Đại sứ Tôn Nữ Thị Ninh
Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc hội
Hiện nay, có thể khẳng định rằng ngoại giao Việt Nam đang thể hiện rõ tinh thần chủ động và tính chuyên nghiệp trong triển khai đường lối đối ngoại. Sự chủ động này cần được hiểu đúng cả về nội hàm lẫn cách thức thể hiện.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Việt Nam yêu chuộng hòa bình, thành viên có trách nhiệm, tham gia tích cực hơn, chủ động và hiệu quả hơn vào công việc chung của Liên hợp quốc trong xử lý các thách thức toàn cầu. (Nguồn: VGP)
Việt Nam yêu chuộng hòa bình, thành viên có trách nhiệm, tham gia tích cực hơn, chủ động và hiệu quả hơn vào công việc chung của Liên hợp quốc trong xử lý các thách thức toàn cầu. (Nguồn: VGP)

Chủ động ở đây phải dựa trên cơ sở hiểu biết, đánh giá cho trúng, nếu “nhắm mắt mà chủ động” thì lại trở nên bị động. Do đó, chủ động hàm ý là hiểu tình hình, tương quan lực lượng, lợi ích các bên cũng như lợi ích cốt lõi, giữ bằng được của ta và lợi ích ta có thể giành được nếu “biết cách”. Từng giai đoạn khác nhau, lợi ích của ta cần phải xác định rõ ràng, điều gì là “bất di, bất dịch”, điều gì có thể linh hoạt “có đi, có lại”.

Trong bối cảnh quốc tế phức tạp, khó lường, tôi cho rằng việc đánh giá một cách tổng thể tương quan lực lượng, xác định nhóm lợi ích của các bên, của quốc gia mình cần thiết hơn bao giờ hết. Đây là nhiệm vụ khó hơn trước đây, thời kỳ trước và sau Chiến tranh Lạnh, bởi rằng, mỗi chủ thể quan hệ quốc tế đang cân nhắc linh hoạt ứng xử của họ nên sẽ tác động đến khả năng dự đoán chiến lược. Chính sách quốc phòng “bốn không” nên là “bất di, bất dịch”, là “kim chỉ nam”, phù hợp với thế và lực của đất nước ta.

Nhìn lại, quả thật Việt Nam đã chủ động tiếp cận thế giới sớm, đồng thời với quá trình đổi mới trong nước, xác định con đường hội nhập và phát triển. Ngay từ năm 1990 đã có đoàn Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Võ Văn Kiệt đi tham dự Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) tại Davos (Thụy Sỹ), thể hiện sự chủ động của ta trên hành trình hội nhập quốc tế.

Sự chủ động hội nhập quốc tế của Việt Nam còn thể hiện theo nhiều chiều, với những dấu mốc đối ngoại quan trọng. Bên cạnh việc đón tiếp đoàn các nước với nhịp độ ngày càng thường xuyên và đối tượng ngày càng đa dạng, tiếp sau sự kiện đăng cai thành công Hội nghị cấp cao năm 1997 của Cộng đồng Pháp ngữ, Việt Nam đã làm nước chủ nhà của nhiều hội nghị quốc tế và khu vực.

Một minh chứng rõ nét cho cách Việt Nam chủ động, bài bản và tính toán kỹ lưỡng để vừa tạo điều kiện, vừa bảo đảm lợi ích hai chiều trong hội nhập quốc tế và khu vực suốt 30 năm qua, chính là việc ta đưa ra sáng kiến mở rộng Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN (ADMM) thành ADMM+ với sự tham gia của 8 đối tác đối thoại, nhân dịp đăng cai ADMM tại Hà Nội năm 2010.

Minh họa nổi bật nhất cho sự vươn lên xác lập thế đứng và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế là những dấu ấn Việt Nam trong hai nhiệm kỳ làm Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2008-2009 và đặc biệt là 2020-2021.

Đó cũng là hành trình trưởng thành và tạo dấu ấn của ngoại giao Việt Nam, phản ánh quá trình chuyên nghiệp hóa của ngành Ngoại giao. Từ vị thế “tiếp nhận” (viện trợ, hỗ trợ, tư vấn...) thành một chủ thể đóng góp - đề xuất, một đối tác có trách nhiệm, đáng tin cậy, dự đoán được và đủ năng lực. Điều này thể hiện rõ qua việc ta tham gia xuất sắc lực lượng gìn giữ hòa bình tại Nam Sudan, được Liên hợp quốc tuyên dương, hay được bầu làm Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020-2021 với số phiếu kỷ lục 192/193.

Như vậy, có thể nói sự trưởng thành trong phát huy trí tuệ và sự chủ động cùng với quá trình chuyên nghiệp hóa lực lượng đã góp phần nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam.

Tư tưởng Hồ Chí Minh - Ngọn hải đăng của Ngoại giao Việt Nam

Tư tưởng Hồ Chí Minh - Ngọn hải đăng của Ngoại giao Việt Nam

Tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh và những hoạt động ngoại giao trực tiếp của Người trong những tháng năm khó khăn gian khổ ...

Báo chí và Ngoại giao: Đồng hành, chạm trái tim bè bạn

Báo chí và Ngoại giao: Đồng hành, chạm trái tim bè bạn

Là một phần của báo chí cách mạng Việt Nam, báo chí đối ngoại đã luôn nỗ lực không ngừng để đóng góp vào sứ ...

Ngoại giao đa phương Việt Nam: Tận tâm hành động, vững bước vươn xa

Ngoại giao đa phương Việt Nam: Tận tâm hành động, vững bước vươn xa

Ngoại giao đa phương được Đảng và Nhà nước nhận định là một bộ phận quan trọng của đối ngoại Việt Nam.

Đại sứ Phạm Quang Vinh: Ngoại giao Hồ Chí Minh và Ngoại giao Việt Nam hiện nay hòa quyện là một

Đại sứ Phạm Quang Vinh: Ngoại giao Hồ Chí Minh và Ngoại giao Việt Nam hiện nay hòa quyện là một

Nhân dịp kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, cùng nguyên Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Vinh nhìn lại 'kho ...

Công tác lãnh sự, bảo hộ công dân đóng góp vào thành tựu chung của đối ngoại Việt Nam

Công tác lãnh sự, bảo hộ công dân đóng góp vào thành tựu chung của đối ngoại Việt Nam

Trong dòng chảy 80 năm của ngành Ngoại giao, công tác lãnh sự, bảo hộ công dân luôn là một trong những nhiệm vụ rất ...

Bài viết cùng chủ đề

80 năm Ngoại giao Việt Nam

Đọc thêm

Thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Pháp

Thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Pháp

Ngày 3/6, tại Paris, Đại sứ Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải đã có buổi làm việc với ông Axel Cruau, Cố vấn đối ngoại của Thủ tướng Pháp.
Giá vàng hôm nay 5/6/2026 tiếp tục giảm, lý do vàng trong nước 'lệch sóng' thế giới; Ngân hàng Trung ương Ba Lan, Trung Quốc dẫn đầu nhóm mua ròng

Giá vàng hôm nay 5/6/2026 tiếp tục giảm, lý do vàng trong nước 'lệch sóng' thế giới; Ngân hàng Trung ương Ba Lan, Trung Quốc dẫn đầu nhóm mua ròng

Giá vàng hôm nay 5/6/2026 tiếp tục giảm, lý do vàng trong nước 'lệch sóng' thế giới; Ngân hàng Trung ương Ba Lan, Trung Quốc dẫn đầu nhóm mua ròng...
Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Angola

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Angola

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Angola Téte António đang có chuyến thăm chính thức Việt Nam.
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc có bài phát biểu quan trọng tại Diễn đàn kinh tế quốc tế Saint-Petesburg

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc có bài phát biểu quan trọng tại Diễn đàn kinh tế quốc tế Saint-Petesburg

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc sẽ có bài phát biểu quan trọng tại Diễn đàn Diễn đàn kinh tế quốc tế Saint-Petesburg lần thứ 29 tại Nga.
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu dự Hội nghị quốc tế Tương lai châu Á lần thứ 31

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu dự Hội nghị quốc tế Tương lai châu Á lần thứ 31

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu tham dự Hội nghị quốc tế Tương lai châu Á lần thứ 31, kết hợp thăm và làm việc tại Nhật Bản ...
Thủ tướng Lào, Campuchia sẽ thăm chính thức Việt Nam và dự Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ ba

Thủ tướng Lào, Campuchia sẽ thăm chính thức Việt Nam và dự Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ ba

Nhận lời mời của Thủ tướng Lê Minh Hưng, Thủ tướng Lào, Campuchia sẽ thăm chính thức Việt Nam và dự Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ ba.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Sự ra đời của 'Lá chắn châu Mỹ' có thể coi là bước đi đầu tiên nhằm hiện thực hóa tham vọng của Washington giữ vai trò và vị thế áp đảo tại Tây bán ...
Báo Indonesia ca ngợi chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Báo Indonesia ca ngợi chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Trang Kompasiana của Indonesia đăng bài bình luận đánh giá cao chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới 3 nước Thái Lan, Singapore và Philippines.
CNN: Liệu cuộc chiến Iran có 'ép' nhu cầu dầu mỏ của thế giới chạm đỉnh?

CNN: Liệu cuộc chiến Iran có 'ép' nhu cầu dầu mỏ của thế giới chạm đỉnh?

CNN đặt ra một câu hỏi: Liệu cuộc chiến ở Iran có 'ép' nhu cầu dầu mỏ của thế giới chạm đỉnh không?
Quá trình chuyển đổi AI của Nhật Bản sẽ đối mặt với 'thách thức kép' nào?

Quá trình chuyển đổi AI của Nhật Bản sẽ đối mặt với 'thách thức kép' nào?

GS. Akira Kohsaka, Đại học Osaka, đăng bài phân tích về hai thách thức chính đối với quá trình chuyển đổi AI của Nhật Bản.
94 ngày phong tỏa eo biển Hormuz: Khi huyết mạch năng lượng thế giới vẫn chưa thể 'hồi sinh'

94 ngày phong tỏa eo biển Hormuz: Khi huyết mạch năng lượng thế giới vẫn chưa thể 'hồi sinh'

Đây là nhận định của CNN khi tình trạng gián đoạn ở eo biển Hormuz đã bước sang ngày thứ 94.
Khi châu Âu bắt đầu 'học' từ Ukraine

Khi châu Âu bắt đầu 'học' từ Ukraine

Một cấu trúc công nghiệp quốc phòng mới của châu Âu đang dần hình thành và lần này, Ukraine không còn đứng ở bên lề.
Nỗ lực giảm phụ thuộc vào chip Nvidia của Trung Quốc: Gió đã đổi chiều?

Nỗ lực giảm phụ thuộc vào chip Nvidia của Trung Quốc: Gió đã đổi chiều?

Trung Quốc đang phát triển nhiều phương án thay thế chip Nvidia – kể cả trong mảng hỗ trợ lái xe, vốn không thuộc diện bị Mỹ hạn chế xuất khẩu.
Phiên bản di động