Hiểu về thế ‘chủ động trong đối ngoại’

Đại sứ Tôn Nữ Thị Ninh
Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc hội
Hiện nay, có thể khẳng định rằng ngoại giao Việt Nam đang thể hiện rõ tinh thần chủ động và tính chuyên nghiệp trong triển khai đường lối đối ngoại. Sự chủ động này cần được hiểu đúng cả về nội hàm lẫn cách thức thể hiện.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Việt Nam yêu chuộng hòa bình, thành viên có trách nhiệm, tham gia tích cực hơn, chủ động và hiệu quả hơn vào công việc chung của Liên hợp quốc trong xử lý các thách thức toàn cầu. (Nguồn: VGP)
Việt Nam yêu chuộng hòa bình, thành viên có trách nhiệm, tham gia tích cực hơn, chủ động và hiệu quả hơn vào công việc chung của Liên hợp quốc trong xử lý các thách thức toàn cầu. (Nguồn: VGP)

Chủ động ở đây phải dựa trên cơ sở hiểu biết, đánh giá cho trúng, nếu “nhắm mắt mà chủ động” thì lại trở nên bị động. Do đó, chủ động hàm ý là hiểu tình hình, tương quan lực lượng, lợi ích các bên cũng như lợi ích cốt lõi, giữ bằng được của ta và lợi ích ta có thể giành được nếu “biết cách”. Từng giai đoạn khác nhau, lợi ích của ta cần phải xác định rõ ràng, điều gì là “bất di, bất dịch”, điều gì có thể linh hoạt “có đi, có lại”.

Trong bối cảnh quốc tế phức tạp, khó lường, tôi cho rằng việc đánh giá một cách tổng thể tương quan lực lượng, xác định nhóm lợi ích của các bên, của quốc gia mình cần thiết hơn bao giờ hết. Đây là nhiệm vụ khó hơn trước đây, thời kỳ trước và sau Chiến tranh Lạnh, bởi rằng, mỗi chủ thể quan hệ quốc tế đang cân nhắc linh hoạt ứng xử của họ nên sẽ tác động đến khả năng dự đoán chiến lược. Chính sách quốc phòng “bốn không” nên là “bất di, bất dịch”, là “kim chỉ nam”, phù hợp với thế và lực của đất nước ta.

Nhìn lại, quả thật Việt Nam đã chủ động tiếp cận thế giới sớm, đồng thời với quá trình đổi mới trong nước, xác định con đường hội nhập và phát triển. Ngay từ năm 1990 đã có đoàn Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Võ Văn Kiệt đi tham dự Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) tại Davos (Thụy Sỹ), thể hiện sự chủ động của ta trên hành trình hội nhập quốc tế.

Sự chủ động hội nhập quốc tế của Việt Nam còn thể hiện theo nhiều chiều, với những dấu mốc đối ngoại quan trọng. Bên cạnh việc đón tiếp đoàn các nước với nhịp độ ngày càng thường xuyên và đối tượng ngày càng đa dạng, tiếp sau sự kiện đăng cai thành công Hội nghị cấp cao năm 1997 của Cộng đồng Pháp ngữ, Việt Nam đã làm nước chủ nhà của nhiều hội nghị quốc tế và khu vực.

Một minh chứng rõ nét cho cách Việt Nam chủ động, bài bản và tính toán kỹ lưỡng để vừa tạo điều kiện, vừa bảo đảm lợi ích hai chiều trong hội nhập quốc tế và khu vực suốt 30 năm qua, chính là việc ta đưa ra sáng kiến mở rộng Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN (ADMM) thành ADMM+ với sự tham gia của 8 đối tác đối thoại, nhân dịp đăng cai ADMM tại Hà Nội năm 2010.

Minh họa nổi bật nhất cho sự vươn lên xác lập thế đứng và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế là những dấu ấn Việt Nam trong hai nhiệm kỳ làm Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2008-2009 và đặc biệt là 2020-2021.

Đó cũng là hành trình trưởng thành và tạo dấu ấn của ngoại giao Việt Nam, phản ánh quá trình chuyên nghiệp hóa của ngành Ngoại giao. Từ vị thế “tiếp nhận” (viện trợ, hỗ trợ, tư vấn...) thành một chủ thể đóng góp - đề xuất, một đối tác có trách nhiệm, đáng tin cậy, dự đoán được và đủ năng lực. Điều này thể hiện rõ qua việc ta tham gia xuất sắc lực lượng gìn giữ hòa bình tại Nam Sudan, được Liên hợp quốc tuyên dương, hay được bầu làm Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020-2021 với số phiếu kỷ lục 192/193.

Như vậy, có thể nói sự trưởng thành trong phát huy trí tuệ và sự chủ động cùng với quá trình chuyên nghiệp hóa lực lượng đã góp phần nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam.

Tư tưởng Hồ Chí Minh - Ngọn hải đăng của Ngoại giao Việt Nam

Tư tưởng Hồ Chí Minh - Ngọn hải đăng của Ngoại giao Việt Nam

Tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh và những hoạt động ngoại giao trực tiếp của Người trong những tháng năm khó khăn gian khổ ...

Báo chí và Ngoại giao: Đồng hành, chạm trái tim bè bạn

Báo chí và Ngoại giao: Đồng hành, chạm trái tim bè bạn

Là một phần của báo chí cách mạng Việt Nam, báo chí đối ngoại đã luôn nỗ lực không ngừng để đóng góp vào sứ ...

Ngoại giao đa phương Việt Nam: Tận tâm hành động, vững bước vươn xa

Ngoại giao đa phương Việt Nam: Tận tâm hành động, vững bước vươn xa

Ngoại giao đa phương được Đảng và Nhà nước nhận định là một bộ phận quan trọng của đối ngoại Việt Nam.

Đại sứ Phạm Quang Vinh: Ngoại giao Hồ Chí Minh và Ngoại giao Việt Nam hiện nay hòa quyện là một

Đại sứ Phạm Quang Vinh: Ngoại giao Hồ Chí Minh và Ngoại giao Việt Nam hiện nay hòa quyện là một

Nhân dịp kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, cùng nguyên Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Vinh nhìn lại 'kho ...

Công tác lãnh sự, bảo hộ công dân đóng góp vào thành tựu chung của đối ngoại Việt Nam

Công tác lãnh sự, bảo hộ công dân đóng góp vào thành tựu chung của đối ngoại Việt Nam

Trong dòng chảy 80 năm của ngành Ngoại giao, công tác lãnh sự, bảo hộ công dân luôn là một trong những nhiệm vụ rất ...

Bài viết cùng chủ đề

80 năm Ngoại giao Việt Nam

Đọc thêm

Cái giá của 'Chiến dịch cuồng nộ'; Mỹ đã tiêu tốn hơn chục tỷ USD tại Iran; chi phí dự báo tăng theo cấp số nhân

Cái giá của 'Chiến dịch cuồng nộ'; Mỹ đã tiêu tốn hơn chục tỷ USD tại Iran; chi phí dự báo tăng theo cấp số nhân

Các chuyên gia tính toán, chi phí sẽ tăng lên theo cấp số nhân nếu lực lượng bộ binh Mỹ được triển khai và cuộc xung đột tiếp tục kéo ...
Giá vàng hôm nay 16/3/2026 mất mốc 5.100 USD, tâm lý thận trọng hơn với mặt bằng giá mới, dự báo giá vàng tuần này tăng hay giảm?

Giá vàng hôm nay 16/3/2026 mất mốc 5.100 USD, tâm lý thận trọng hơn với mặt bằng giá mới, dự báo giá vàng tuần này tăng hay giảm?

Giá vàng hôm nay 16/3/2026 mất mốc 5.100 USD, tâm lý thị trường thận trọng hơn, dự báo giá vàng tuần này?
Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung trao đổi chiến lược với Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung trao đổi chiến lược với Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị

Đồng chí Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao tiến hành trao đổi chiến lược với đồng chí Vương Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, ...
Những mốc thời gian quan trọng sau Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND nhiệm kỳ 2026 - 2031

Những mốc thời gian quan trọng sau Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND nhiệm kỳ 2026 - 2031

Ngày 15/3 đánh dấu cuộc bầu cử toàn quốc ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp. Sau đó, nhiều công việc quan trọng sẽ được triển khai.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh: Hầu hết các địa phương đạt tỷ lệ cử tri bỏ phiếu trên 95%

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh: Hầu hết các địa phương đạt tỷ lệ cử tri bỏ phiếu trên 95%

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh thông báo tỷ lệ cử tri đi bầu đạt trên 95% tại hầu hết các địa phương, nhiều tỉnh gần 100%.
Ấn Độ nỗ lực điều phối nội bộ BRICS về xung đột tại Trung Đông

Ấn Độ nỗ lực điều phối nội bộ BRICS về xung đột tại Trung Đông

Ấn Độ, trên cương vị Chủ tịch BRICS đang nỗ lực thúc đẩy các cuộc thảo luận nhằm tìm kiếm tiếng nói chung về cuộc khủng hoảng tại vùng Vịnh.
Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Sự ra đời của 'Lá chắn châu Mỹ' có thể coi là bước đi đầu tiên nhằm hiện thực hóa tham vọng của Washington giữ vai trò và vị thế áp đảo tại Tây bán ...
Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc: Tầm nhìn cho phát triển chất lượng cao

Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc: Tầm nhìn cho phát triển chất lượng cao

Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc được kỳ vọng vạch tầm nhìn thúc đẩy phát triển chất lượng cao và duy trì đà cải cách của Trung Quốc.
Cơ hội vàng với bà Takaichi Sanae

Cơ hội vàng với bà Takaichi Sanae

Quyết định giải tán Hạ viện được cho là bước đi được tính toán kỹ lưỡng của nữ Thủ tướng Nhật Bản nhằm thiết lập ưu thế vững chắc trên chính trường xứ sở mặt ...
Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Chuyến thăm Nhật Bản của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và gặp gỡ với Thủ tướng nước chủ nhà Sanae Takaichi đã mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Seoul và ...
Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Là cuộc gặp đầu tiên ở cấp cao nhất, Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) - Jordan tại Amman vào 8/1 được mô tả là bước ngoặt trong quan hệ giữa hai ...
Iran trước ngã rẽ bất ổn

Iran trước ngã rẽ bất ổn

Làn sóng biểu tình lan rộng đang đẩy Iran vào một thời điểm đặc biệt nhạy cảm để giải bài toán cân bằng sức ép trong -ngoài...
Cái giá của 'Chiến dịch cuồng nộ'; Mỹ đã tiêu tốn hơn chục tỷ USD tại Iran; chi phí dự báo tăng theo cấp số nhân

Cái giá của 'Chiến dịch cuồng nộ'; Mỹ đã tiêu tốn hơn chục tỷ USD tại Iran; chi phí dự báo tăng theo cấp số nhân

Các chuyên gia tính toán, chi phí sẽ tăng lên theo cấp số nhân nếu lực lượng bộ binh Mỹ được triển khai và cuộc xung đột tiếp tục kéo dài.
Truyền thông quốc tế đưa tin đậm nét về 'Ngày hội non sông' của Việt Nam

Truyền thông quốc tế đưa tin đậm nét về 'Ngày hội non sông' của Việt Nam

Ngày 15/3, truyền thông quốc tế đã đồng loạt đăng tải nhiều tin, bài về Ngày hội bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.
Xung đột Trung Đông: Không chỉ là 'đấu pháp' đơn thuần mà còn là 'phép thử sức bền'

Xung đột Trung Đông: Không chỉ là 'đấu pháp' đơn thuần mà còn là 'phép thử sức bền'

Cuộc xung đột ở Trung Đông đang biến thành một cuộc thử thách ý chí giữa Iran và Mỹ, Israel cũng như nhiều nước trong khu vực.
CNN: Khi Trung Quốc không còn muốn 'theo sau Mỹ' trong lĩnh vực công nghệ

CNN: Khi Trung Quốc không còn muốn 'theo sau Mỹ' trong lĩnh vực công nghệ

Theo CNN, Trung Quốc hiện không muốn bắt kịp Mỹ về công nghệ. Thay vào đó, Bắc Kinh đang đặt mục tiêu dẫn đầu trong lĩnh vực này.
Korea Herald: Ngã rẽ nào cho ngành AI của Hàn Quốc trước sức mạnh công nghệ Trung Quốc?

Korea Herald: Ngã rẽ nào cho ngành AI của Hàn Quốc trước sức mạnh công nghệ Trung Quốc?

Báo Korea Herald của Hàn Quốc đã đăng bài phân tích về ngành AI của Trung Quốc sau thành công của app DeepSeek. Nội dung chính như sau:
Đâu mới là lời giải cho bài toán giá dầu tăng cao hiện tại?

Đâu mới là lời giải cho bài toán giá dầu tăng cao hiện tại?

Căng thẳng tại Trung Đông đã đẩy giá dầu tăng vọt, và các nền kinh tế lớn nhất thế giới đang cân nhắc việc giải phóng hàng triệu thùng dầu ra thị trường.
Phiên bản di động