Kho đạn Vrbetice và ‘điểm tối’ trong quan hệ Nga-Czech

Thủy Vy
Quan hệ Nga-Czech tuột dốc nhanh chóng kể từ khi vụ nổ kho vũ khí gần làng Vbretice 7 năm trước trở thành đề tài bàn tán căng thẳng giữa hai nước.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Hôm 16/4, Cộng hòa Czech cho biết, họ đã thông báo cho các đồng minh thuộc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và Liên minh châu Âu (EU) về việc Nga bị tình nghi có liên quan đến vụ nổ kho đạn tại làng Vbretice năm 2014. Chính phủ Czech cho biết, các cuộc điều tra đã tìm thấy bằng chứng rằng, Nga có liên quan tới vụ nổ.

Kho đạn Vrbetice và ‘điểm tối’ trong quan hệ Nga-Czech
Kho đạn tại làng Vrbetice bị nổ năm 2014 đang là 'tâm điểm' của căng thẳng ngoại giao Nga-Czech.

Hãng thông tấn Interfax của Nga dẫn lời ông Vladimir Dzhabarov, Phó Chủ tịch thứ nhất Ủy ban Đối ngoại Hội đồng Liên bang, cho rằng những khẳng định của Prague là vô lý và Nga nên đưa ra phản hồi tương xứng.

Ngày 17/4, chính quyền Czech tuyên bố trục xuất 18 nhà ngoại giao Nga với cáo buộc các sĩ quan tình báo Nga có liên quan đến vụ nổ kho vũ khí này.

Trong khi đó, ngày 26/4, các điều tra viên ở Bulgaria cho biết, họ đang thu thập bằng chứng về việc Nga có khả năng dính líu đến bốn vụ nổ tại các khu kho của Bulgaria xảy ra từ năm 2011 đến nay. Các quan chức cho rằng, có thể có mối liên hệ giữa các vụ nổ kho đạn ở Bulgaria và Czech.

Những cáo buộc này được đưa ra vào thời điểm căng thẳng Nga-phương Tây leo thang, gây ra tranh chấp lớn nhất từ trước đến nay giữa Czech và Nga kể từ khi Liên Xô sụp đổ năm 1989.

Nhìn lại vụ nổ kho đạn Vrebtice

Khoảng 10 giờ sáng (giờ địa phương) ngày 16/10/2014, đội cứu hỏa vùng Zlin ở phía Đông CH Czech đã nhận được một cuộc gọi khẩn cấp. Một kho vũ khí trong khu kho gần làng Vrbetice đang bốc cháy.

Lực lượng cứu hỏa khẩn trương đến hiện trường. Nhưng với tình hình đạn dược bắt đầu phát nổ, họ đã không thể dập tắt ngọn lửa và rút lui. Ngay sau đó, một vụ nổ lớn đã tàn phá nhà kho, gây ra cơn “mưa đạn” ở khu vực lân cận. Vụ việc ước tính đã làm nổ tung 50 tấn đạn dự trữ và khiến hai người thiệt mạng.

Chính quyền đã cử máy bay không người lái đến kiểm tra địa điểm vụ nổ. Hai tháng sau đó, một kho đạn khác cũng ở Vrbetice đã phát nổ, khiến 13 tấn đạn bị phá hủy. Cảnh tượng kinh hoàng từ hai vụ nổ vẫn còn để lại dư âm cho đến nay.

Ngày 26/4 vừa qua, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova tuyên bố, CH Czech có nghĩa vụ công bố với cộng đồng quốc tế về những gì được cất giữ trong các kho hàng này.

Hiện trường vụ nổ.
Hiện trường vụ nổ.

Trước đó vào ngày 24/4, nhà buôn bán vũ khí người Bulgaria, Emilian Gebrev đã xác nhận với tờ New York Times rằng, chính ông đã cung cấp vũ khí cho Kiev trong giai đoạn cuộc xung đột ở miền Đông Ukraine đang diễn ra gay gắt, đồng thời lưu trữ đạn dược trong các khu kho ở làng Vrbetice.

Sau khi mở một cuộc điều tra về vụ nổ năm 2014, Tổng thống Czech Milos Zeman đã xác nhận, các vũ khí được cất giữ trong kho thuộc về thương gia người Bulgaria.

Trong buổi phát sóng trên đài truyền hình Rossiya 1, bà Zakharova đưa ra nghi vấn: "Câu hỏi đặt ra cho Prague là các kho vũ khí đó lưu trữ những gì? Và bằng cách nào mà một công dân ngoại quốc lại có quyền quản lý những kho hàng đó? Liệu việc ông ta sở hữu tất cả những thứ đó là có cơ sở?".

“Liệu Prague có đang mưu tính gì đó với đống vũ khí này? Đó là câu hỏi mà Prague cần trả lời chính xác cho cộng đồng quốc tế biết, về những loại vũ khí được lưu trữ trong khu kho”, bà Zakharova phát biểu.

Bà cũng cho biết, tuyên bố của Tổng thống Czech Milos Zeman về vụ nổ kho đạn năm 2014 đã chứng minh cáo buộc Nga đứng sau vụ nổ là không có cơ sở.

Nguyên nhân bí ẩn

Trong cuộc họp báo khẩn cấp vào cuối ngày 17/4, Thủ tướng Czech Andrej Babis và Bộ trưởng Nội vụ kiêm quyền Bộ trưởng Ngoại giao Jan Hamacek đã chia sẻ với các phóng viên về nguyên nhân vụ nổ. Theo đó, ông Babis đổ lỗi cho Cơ quan Tình báo quân đội Nga (GRU), đặc biệt là đơn vị bí mật 29155.

Cảnh sát Czech đã phát lệnh truy nã hai điệp viên Nga bị tình nghi có liên quan đến vụ việc, cả hai được cho là làm việc cho đơn vị trên. 29155 một đơn vị tinh nhuệ của GRU, được cho là đứng sau một loạt “âm mưu ám sát và phá hoại” khắp châu Âu.

alexander petrov và ruslan boshirov
Aleksandr Petrov và Ruslan Boshirov bị xác định là hai nghi phạm chính gây ra vụ nổ năm 2014. (Nguồn: life.ru)

Hai nghi phạm trong vụ nổ kho đạn được xác định là Aleksandr Mishkin và Anatoly Chepiga, đã sử dụng hộ chiếu mang tên Aleksandr Petrov và Ruslan Boshirov, trùng khớp với hai kẻ bị Anh buộc tội gây ra vụ đầu độc cha con điệp viên hai mang Sergei Skripal và con gái Yulia ở Salisbury (Anh) vào tháng 3/2018.

Báo cáo lộ trình ghi nhận hai nghi phạm đã đến Czech vào giữa tháng 10/2014. Sau một thời gian ngắn ở lại Prague, họ di chuyển đến vùng Moravian-Silesian và sau đó đến quận Zlin, nơi các vụ nổ đã xảy ra.

Chính phủ Nga và hai cá nhân Petrov cùng Boshirov đều đã phủ nhận mọi liên quan đến vụ đầu độc điệp viên Skripal. Tuy nhiên, các quan chức an ninh phương Tây đã xác nhận mối liên hệ giữa các nghi phạm trong vụ tấn công Skripal với vụ nổ kho vũ khí của Czech.

Phản ứng quốc tế

NATO ngày 18/4 tuyên bố ủng hộ động thái của Czech trước "hành xử nguy hiểm" của Nga. Bộ Ngoại giao Anh cùng ngày cũng khẳng định đứng về phía đồng minh trong NATO.

Hôm 19/4, John Sawers, cựu lãnh đạo Cơ quan tình báo bí mật của Anh (MI6) nói với BBC: “Tôi cho rằng, chính quyền Czech đã liên kết khá tốt các sự kiện. Tôi cũng nghĩ họ đã bắt thóp được hai kẻ từng cố gắng ám sát Sergei Skripal ở Salisbury, đồng thời khiến cho những kẻ này phải cúi đầu nhận tội trước công lý.”

Các đồng minh an ninh khác ca ngợi việc Prague kêu gọi ngăn chặn hành động gây hấn của Nga, đồng thời tuyên bố sẽ có những động thái đáp trả.

Một quan chức an ninh phương Tây cho biết: "Đơn vị 29155 phải chịu trách nhiệm cho các tội danh phá hoại, can thiệp bầu cử, âm mưu và giết người. Đó là một nhóm người xấu được Điện Kremlin sử dụng nhằm tiếp tục các mục tiêu chiến lược trên toàn thế giới”.

Ông Jan Sir, thuộc khoa nghiên cứu Nga và Đông Âu tại Đại học Charles ở Prague, lại đưa ra nhận định, không nên nhìn nhận các vụ nổ ở Vrebtice từ một phía. Theo ông, vụ nổ là một phần nỗ lực của Nga nhằm triển khai các chiến thuật kết hợp chống lại các quốc gia thành viên EU và NATO.

Dù đưa ra cáo buộc chống lại Nga, song Chính phủ Czech đương nhiệm vẫn giữ kín thông tin về những gì được lưu trữ ở Vrbetice. DW cho rằng, số vũ khí trên được dành để xuất khẩu sang Ukraine hoặc Syria theo thỏa thuận mà nhà buôn vũ khí nổi tiếng người Bulgaria Emilian Gebrev đứng sau.

TIN LIÊN QUAN
NATO-Czech khẳng định 'tình đoàn kết', xác định các mối đe dọa chính, Nga bị gọi tên
Chính giới Czech 'nổi sóng' sau phát biểu nước đôi 'có lợi cho Nga' của Tổng thống Zeman
Căng thẳng tiếp diễn, Nga trục xuất 'liên hoàn' 7 nhà ngoại giao của nhiều nước
Thêm một quốc gia EU ra mặt vì Nga, các nước V4 phải ra tuyên bố được 'mềm hóa'
Điện đàm với Tổng thống Nga, nhà lãnh đạo Pháp thẳng thừng quan điểm về loạt vấn đề Ukraine, Navalny, Czech
(tổng hợp)

Đọc thêm

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Đừng quên chúng con!' không chỉ là thông điệp mà còn là lời kêu cứu đầy ám ảnh của những đứa trẻ Palestine tại Dải Gaza tới cộng đồng quốc tế.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh ba bên đầu tiên.
Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Việc IAEA nối lại thanh sát hạt nhân chỉ có thể thực hiện khi các hành động thù địch nhằm vào Iran chấm dứt hoàn toàn và bảo đảm không tái diễn.
EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

Ủy ban châu Âuđề xuất khoản vay trị giá 45 tỷ Euro dành cho Ukraine trong năm 2027, nhằm bù đắp phần lớn khoản thiếu hụt ngân sách dự kiến.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động