 |
| Ứng dụng DeepSeek của Trung Quốc. (Nguồn: Yonhap) |
Một năm sau khi DeepSeek làm chao đảo cục diện trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu và cho thấy Trung Quốc đã thu hẹp khoảng cách với Mỹ trong lĩnh vực AI tạo sinh, câu hỏi đặt ra hiện nay không còn là liệu Trung Quốc có thể cạnh tranh hay không, mà là liệu quốc gia này có đang bắt đầu định hình kiến trúc của trật tự AI tiếp theo hay không.
Đà tăng trưởng bền vững
Trong một năm qua, các nhà phát triển của Trung Quốc đã đẩy nhanh chu kỳ ra mắt mô hình, mở rộng các hệ sinh thái mã nguồn mở và chuyển trọng tâm cạnh tranh điểm số trên các bảng xếp hạng sang quy mô, khả năng triển khai thực tế và tầm ảnh hưởng.
Khi DeepSeek ra mắt, nhiều người coi đó là một tín hiệu địa chính trị và là bằng chứng cho thấy Trung Quốc đã tìm ra con đường phát triển khả thi, bất chấp các lệnh hạn chế chất bán dẫn ngày càng thắt chặt của Mỹ.
Bằng cách tận dụng các thành phần nghiên cứu được sử dụng rộng rãi, như bộ mã hóa hình ảnh SigLIP của Google, nền tảng Triton của OpenAI và FlashAttention của Đại học Stanford, các đội ngũ kỹ sư Trung Quốc đã rút ngắn thời gian phát triển trong khi vẫn tiết kiệm được tài nguyên máy tính.
Kỹ thuật học tăng cường được tích hợp sâu hơn vào khả năng suy luận của mô hình, giúp cải thiện hiệu suất ngay cả khi phần cứng bị hạn chế.
Các mô hình lớn hiện được cập nhật sau một đến hai tháng.
Kimi K2.5 của Moonshot AI sử dụng các tác nhân suy luận phân tán. Qwen3-Max-Thinking của Alibaba thể hiện sức mạnh vượt trội trong các bài kiểm tra suy luận phức tạp. GLM-4.7-Flash của Zhipu AI đã vượt mốc 1 triệu lượt tải xuống trên cộng đồng nghiên cứu AI Hugging Face chỉ trong vòng hai tuần. Ernie 5.0 của Baidu ghi nhận có hơn 200 triệu người dùng hàng tháng.
| Mỹ vừa thực hiện động thái mạnh tay này đối với 16 đối tác kinh tế Ngày 11/3, chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức khởi xướng các cuộc điều tra thương mại mới nhằm vào hàng chục ... |
Vị thế dẫn dắt
Ngay cả giới lãnh đạo Mỹ cũng thừa nhận rằng, khoảng cách hiệu suất thu hẹp, nhưng vị thế dẫn dắt là vấn đề khác.
Giám đốc điều hành Google DeepMind, Demis Hassabis, gần đây cho biết các mô hình tiên tiến của Trung Quốc đang tiến gần hơn các hệ thống của Mỹ so với dự đoán, với khoảng cách về hiệu suất chỉ còn được đo bằng tháng, thay vì năm.
Shin Jin-woo, Giáo sư chủ nhiệm ngành Công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) tại Viện Khoa học và công nghệ tiên tiến Hàn Quốc (KAIST), cũng đưa ra nhận định tương tự.
“Dựa trên thời gian cần thiết để tiếp thu và tái tạo các công nghệ được công bố rộng rãi, khoảng cách chỉ còn khoảng nửa năm,” ông nói.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng, vai trò dẫn dắt hệ sinh thái lại là một vấn đề hoàn toàn khác. “Trung Quốc đã có đủ sức mạnh công nghệ để dẫn dắt một số mảng của ngành. Điều này rất khác so với việc chỉ đơn thuần bắt kịp các điểm số chuẩn”, chuyên gia này cho biết thêm.
Lợi thế mang tính cấu trúc hiện vẫn nghiêng về phía Mỹ xét trên khía cạnh cụm GPU, nghiên cứu căn chỉnh và hạ tầng điện toán đám mây toàn cầu. Dù vậy, cuộc cạnh tranh đang dần đổi hướng.
| Korea Herald: Trung Quốc trở thành 'chất xúc tác' cho ngành chip bán dẫn Hàn Quốc Theo nhận định của trang Korea Herald, Trung Quốc chính là 'chất xúc tác' để ngành chip bán dẫn Hàn Quốc có bước tiến xa ... |
Quy mô chính là chiến lược
Các con số đã phản ánh rõ quá trình chuyển đổi đó. Lượt tải xuống các mô hình nguồn mở của Trung Quốc trên nền tảng Hugging Face đã tăng vọt từ khoảng 1 triệu vào tháng 1/2024 lên tới hơn 818 triệu vào tháng 1/2025.
Báo cáo công bố bởi Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) và Hugging Face cho thấy, các mô hình do Trung Quốc phát triển chiếm 17% tổng lượt tải xuống các mô hình mở mới tạo trên nền tảng này trong năm qua, vượt nhẹ mức thị phần 15,8% của các mô hình do Mỹ phát triển. Điều đó đánh dấu lần đầu tiên các mô hình Trung Quốc vượt mặt đối thủ Mỹ trong hạng mục này.
Thị trường AI của Trung Quốc được định giá khoảng 900 tỷ Nhân dân tệ (tương đương 131 tỷ USD), với các dự báo cho thấy có thể đạt tới 1,4 nghìn tỷ USD vào năm 2030. Alibaba đã cam kết đầu tư 380 tỷ Nhân dân tệ vào AI và hạ tầng đám mây trong vòng 3 năm.
Trung Quốc cũng đang dẫn đầu toàn cầu về số lượng đơn đăng ký bằng sáng chế AI, đặc biệt là trong các lĩnh vực thị giác máy tính, xử lý ngôn ngữ tự nhiên và công nghệ giọng nói.
Những bước tiến này hoàn toàn phù hợp với kế hoạch dài hạn của Trung Quốc, khi mà nước này xác định AI là ngành công nghiệp chiến lược từ năm 2016, tiếp đó là Kế hoạch phát triển AI thế hệ mới năm 2017, đặt mục tiêu dẫn đầu thế giới vào năm 2030.
| Muốn tách rời công nghệ Trung Quốc, châu Âu đối mặt với những 'hòn đá tảng' nào? Châu Âu đang nỗ lực để theo kịp Trung Quốc về cơ sở hạ tầng công nghệ. Sự tham dự của Tổng thống Pháp Emmanuel ... |
Ngã rẽ nào cho Hàn Quốc?
Đối với Hàn Quốc, sự tăng tốc của Trung Quốc không chỉ là một diễn biến khu vực, mà còn là tín hiệu mang tính cấu trúc.
Mặc dù Hàn Quốc vẫn duy trì thế mạnh về chất bán dẫn, viễn thông và các dịch vụ AI ứng dụng, quốc gia này hiện không sở hữu một mô hình nền tảng thống trị toàn cầu nào có khả năng định hình các hệ sinh thái mở.
Theo Tập đoàn dữ liệu quốc tế (IDC) và Invest Korea, thị trường AI nội địa của nước này được dự kiến đạt 3,4 nghìn tỷ Won (2,31 tỷ USD) vào năm 2025, chỉ bằng một phần rất nhỏ so với quy mô của Trung Quốc.
“Sự khác biệt giữa việc ứng dụng AI và việc định hình kiến trúc của khía cạnh này là rất lớn,” Ahn Jun-mo, Giáo sư hành chính công tại Đại học Hàn Quốc nhận định.
“Những quốc gia thiết lập được các tiêu chuẩn sẽ nắm trong tay quyền lực định hình các hệ sinh thái, trong khi những quốc gia khác buộc phải vận hành trong khuôn khổ đó", theo học giả Ahn.
Do đó, câu hỏi đặt ra cho Hàn Quốc không phải là liệu nước này có thể sử dụng AI một cách hiệu quả hay không, mà là liệu Seoul có ý định tham gia định hình phần nào của kiến trúc nền tảng AI, hay chấp nhận vận hành bên trong các tiêu chuẩn do quốc gia khác thiết lập.
Một năm trước, DeepSeek được xem như một đối thủ đầy bất ngờ.
Ngày nay, sự mở rộng AI của Trung Quốc dường như ít mang tính giai đoạn hơn, mà mang tính hệ thống, dựa trên quy mô, sự đồng bộ trong chính sách và phạm vi hệ sinh thái.
Cuộc đua giờ đây không còn được định nghĩa chủ yếu bởi vị thế tối thượng trên các bài kiểm tra hiệu năng. Thay vào đó, cạnh tranh sẽ ngày càng phụ thuộc vào mô hình nào được triển khai rộng rãi trước, hệ sinh thái nào thu hút được nhiều nhà phát triển hơn, và hạ tầng nào trở thành tiêu chuẩn mặc định của ngành AI toàn cầu.
| KIET: Trung Quốc vượt Hàn Quốc trong nhiều lĩnh vực công nghệ cao Ngày 23/2, Viện Nghiên cứu công nghiệp Hàn Quốc (KIET) đã công bố báo cáo "Phân tích năng lực cạnh tranh Hàn Quốc-Trung Quốc trong ... |
| Korea Herald: Hàn Quốc cần làm điều này để cạnh tranh với Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ sinh học Trước lợi thế vượt trội về quy mô của Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ sinh học, Hàn Quốc đang thúc đẩy nới lỏng ... |
| Hàn Quốc nới lỏng điều kiện cấp visa cho công dân Việt Nam nhằm kích cầu du lịch quốc tế Ngày 25/2, Chính phủ Hàn Quốc công bố hàng loạt biện pháp nhằm tăng cường thu hút khách du lịch quốc tế, trong đó trọng ... |
| Kinh tế Hàn Quốc: Xuất khẩu lập đỉnh mới, Seoul chủ động ứng phó với tác động từ tình hình Trung Đông Dưới đây là một số thông tin cập nhật về tình hình kinh tế Hàn Quốc và cách Seoul chủ động ứng phó với tác ... |
| CNBC: Ngành bán dẫn toàn cầu đối mặt với thách thức kép từ căng thẳng tại Trung Đông Theo nhận định của CNBC, nếu căng thẳng Trung Đông kéo dài, ngành chip sẽ phải đối mặt với hai sức ép: gián đoạn nguồn ... |
