‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

Phan Quân
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến thay đổi chính phủ tại một số nước châu Âu thời gian qua.
Ngày 7/7, Thủ tướng Anh Boris Johnson chính thức thông báo ông sẽ từ chức lãnh đạo đảng Bảo thủ Anh. (Nguồn: Shutterstock)
Ngày 7/7, Thủ tướng Anh Boris Johnson chính thức thông báo ông sẽ từ chức lãnh đạo đảng Bảo thủ Anh. (Nguồn: Shutterstock)

Hai tuần qua, châu Âu liên tục chao đảo khi có tới ba nước “thay tướng”. Tại Anh ngày 7/7, Thủ tướng Boris Johnson buộc phải tuyên bố từ chức sau khi hơn 50 quan chức chính phủ và nội các của ông rời nhiệm sở. Hai tuần sau, Thủ tướng Estonia Kaja Kallas và người đồng cấp Italy Mario Draghi cũng hành động tương tự.

Những diễn biến này đã làm dấy nên làn sóng quan ngại tại châu Âu. Không ít người đã sớm kết luận rằng chính hệ quả kinh tế nghiêm trọng từ xung đột Nga-Ukraine đã làm dấy nên cái gọi là ‘làn sóng từ chức’ tại châu Âu. Tuy nhiên, liệu đây có phải là nguyên nhân duy nhất và chủ chốt khiến ba chính phủ trên sụp đổ?

Khó khăn chung

Không khó thấy xung đột Nga-Ukraine đã để lại hệ quả nghiêm trọng tới ba nước nêu trên, qua đó ít nhiều tác động tới sự thay đổi chính phủ tại đây.

Ở Anh, tỷ lệ lạm phát tháng 6/2022 được Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) dự đoán đạt 9,4%, cao nhất trong 40 năm qua và có thể lên tới 11% vào mùa thu, khi hóa đơn năng lượng tăng trở lại. Điều này khiến tiền lương thực tế giảm mạnh, tác động tới đời sống người dân, dù nền kinh tế tăng trưởng vượt dự báo tháng 6.

Trong khi đó, dù là “ngôi sao sáng” tại châu Âu về kinh tế số cùng tốc độ phục hồi nhanh, song theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), Estonia sẽ phải đối mặt nhiều khó khăn khi tăng trưởng GDP giảm còn 1,3% (2022) và 1,8% (2023) do xung đột Nga-Ukraine. Lạm phát 22%, chi tiêu hộ tiêu dùng thấp và cơ hội xuất khẩu ít dần, giới đầu tư mất niềm tin là thách thức Tallinn cần vượt qua.

Không khó thấy xung đột Nga-Ukraine đã để lại hệ quả nghiêm trọng tới ba nước Anh, Estonia và Italy, qua đó ít nhiều tác động tới sự thay đổi chính phủ tại đây.

Với Italy, nền kinh tế lớn thứ ba tại Eurozone, tình hình cũng không sáng sủa hơn. Lạm phát tháng 6/2022 đạt 8%, cao nhất 36 năm qua. Nợ công của Rome giờ đây ở mức 150% GDP, đứng thứ hai Eurozone. Các doanh nghiệp Italy lo ngại rằng Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) tăng lãi suất và khiến họ phá sản. Điều này sẽ dẫn đến hệ quả khó lường với EU, bởi theo bà Sarah Carlson, chuyên gia phân tích xếp hạng tín dụng nhà nước Italy tại công ty Moody’s (Mỹ), “với quy mô của mình, Italy có vai trò đặc biệt quan trọng trong liên minh tiền tệ chung”.

Như vậy, có thể thấy tại Anh, Estonia, Italy, giá năng lượng và lúa mỳ tăng cao bởi xung đột Nga-Ukraine, khiến lạm phát phi mã đang là bài toán hàng đầu. Tính đến thời điểm từ chức, lãnh đạo cả ba nước này vẫn chưa thể có câu trả lời thỏa đáng.

Khúc mắc riêng

Đây cũng là thực trạng chung của EU hiện tại. Vậy điều gì khiến Anh, Estonia và Italy phải thay chính phủ, nhưng phần còn lại thì không? Đó có thể là rạn nứt trong chính phủ cầm quyền, liên minh chính trị, vốn đã tồn tại trước đó.

Tại Anh, tỷ lệ ủng hộ của ông Boris Johnson đã liên tục sụt giảm từ tháng 5/2021, 9 tháng trước khi xung đột Nga-Ukraine chính thức nổ ra. Liên tiếp các vụ bê bối như Partygate và câu chuyện bổ nhiệm ông Chris Pincher, người phụ trách kỷ luật của đảng Bảo thủ, người sau đó phải từ chức, khiến uy tín của ông Johnson sụt giảm nghiêm trọng. Phản ứng nhanh, quyết liệt trước xung đột Nga-Ukraine chưa đủ để cứu vãn uy tín của Thủ tướng Anh, khi các chính sách đối nội của ông, từ phòng chống đại dịch Covid-19, tăng trưởng kinh tế tới duy trì vị thế của nước Anh hậu Brexit chưa để lại nhiều dấu ấn, dù là trong nội bộ đảng Bảo thủ.

Trường hợp của Thủ tướng Italy Mario Draghi lại khác. Tháng 7/2022, số liệu của công ty thống kê Morning Consult (Mỹ) cho thấy tỷ lệ người dân tín nhiệm ông là 50%, đứng thứ ba tại châu Âu sau Tổng thống Thụy Sỹ Ignazio Cassis (55%), Thủ tướng Thụy Điển Magdalena Andersson (54%) và cao hơn hẳn người đồng cấp Anh Boris Johnson (23%).

(07.26) Mặc dù được người dân ủng hộ và có nhiều lựa chọn, song ông Mario Draghi đã quyết định từ chức Thủ tướng vì không nhận được sự ủng hộ của ba chính trị gia quan trọng của liên minh. (Nguồn: Getty Images)
Mặc dù được người dân ủng hộ và có nhiều lựa chọn, song ông Mario Draghi đã quyết định từ chức Thủ tướng Italy vì không nhận được sự ủng hộ của ba chính trị gia quan trọng của liên minh. (Nguồn: Getty Images)

Tuy nhiên, thay vì các bê bối, thứ cản bước ông Mario Draghi kéo dài nhiệm kỳ của mình trên cương vị Thủ tướng lại là sự không khoan nhượng, thỏa hiệp. Ở ECB, đức tính này giúp ông có nhiệm kỳ thành công. Song tại Italy, nơi các đảng cần liên minh để nắm quyền, phong cách này có thể khiến mọi chuyện khó khăn hơn.

Thủ tướng Mario Draghi được cho là không có quan hệ tốt với người tiền nhiệm, lãnh đạo đảng Phong trào 5 sao (M5S) Giuseppe Conte. Chủ tịch đảng cánh hữu Liên đoàn (NL) Matteo Salvini cũng phản đối sắc lệnh yêu cầu chỉ cho người tiêm chủng vaccine Covid-19 vào nhà hàng, phòng tập và công sở của ông. Cựu Thủ tướng Silvio Berlusconi của đảng trung hữu Forza Italia, cũng rời bỏ liên minh.

Giờ đây, thứ kết nối cả ba chính trị gia hàng đầu tại Italy không chỉ có lập trường thân Nga, mà còn là mong muốn thay thế ông Draghi. Điều gì đến cũng phải đến: vào phút chót, tất cả đã từ chối ủng hộ ông Mario Draghi trong cuộc bỏ phiếu tín nhiệm về gói biện pháp nhằm hạ nhiệt chi phí sinh hoạt tăng cao do lạm phát.

Khi đó, Thủ tướng Mario Draghi hoàn toàn có thể nhượng bộ một phần, hoặc lãnh đạo chính phủ thiểu số. Song với tính cách quyết liệt, ông đã đệ đơn từ chức.

Trong khi đó, câu chuyện tại Estonia lại có một số điểm khác. Tallinn đã có tới 3 chính phủ trong vòng 3 năm, 2 trong số đó do Thủ tướng Kaja Kallas dẫn dắt. Tuyên bố từ chức của bà đơn thuần là để giải tán chính phủ thiểu số bởi vài ngày sau đó, chính trị gia này đã trở lại trên cương vị người đứng đầu chính phủ đa số. Tuy nhiên, không có gì đảm bảo nội các mới sẽ kéo dài khi tỷ lệ ủng hộ đảng của Thủ tướng đương nhiệm liên tục sụt giảm, từ 21% (4/2022) xuống 13% (7/2022).

Như vậy, có thể thấy trong thay đổi chính phủ ở Anh, Estonia và Italy, yếu tố bên ngoài, cụ thể xung đlà ột Nga-Ukraine chỉ là chất xúc tác, thúc đẩy yếu tố bên trong là bất đồng, rạn nứt nội bộ thêm sâu sắc và cuối cùng, trở nên không thể hàn gắn. Đây cũng là hồi chuông cảnh báo cho nhiều chính phủ, liên minh cầm quyền khác tại châu Âu, trong đó có các thành viên chủ chốt của EU, đặc biệt là Đức và Pháp.

Như vậy, trong thay đổi chính phủ ở Anh, Estonia và Italy, yếu tố bên ngoài, cụ thể xung đột Nga-Ukraine là chất xúc tác, thúc đẩy yếu tố bên trong là bất đồng, rạn nứt nội bộ trở nên sâu sắc hơn và cuối cùng, không thể hàn gắn.

Tại Berlin, Thủ tướng Đức Olaf Scholz đang khéo léo cân bằng giữa ba đảng cầm quyền. Ông đồng ý giảm giá khí đốt để hài lòng đảng Dân chủ Tự do (SPD) và cam kết để người dân tiếp tục sử dụng hệ thống giao thông công cộng gần như miễn phí nhằm nhượng bộ đảng Xanh. Song liệu sự cân bằng này có tiếp tục được duy trì trong bối cảnh châu Âu đang trải qua mùa hè nóng nực và sắp bước vào một mùa đông khắc nghiệt thiếu vắng khí đốt hay không, vẫn là điều khó nói.

Tình hình tại Paris cũng có phần tương đồng như Italy khi không có chính phủ thực sự gắn kết với đa số tại Quốc hội. Chất keo “dính” nhất đến từ Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, song bản thân chính trị gia này cũng đối mặt nhiều vấn đề từ kiềm chế lạm phát, phục hồi tăng trưởng tới chuẩn bị tổ chức Olympic Paris 2024 và duy trì lập trường trong xung đột Nga-Ukraine trước sức ép kinh tế lớn.

Trong bối cảnh đó, bên cạnh tìm giải pháp chính trị bền vững, toàn diện cho xung đột Nga-Ukraine, EU cần củng cố tình đoàn kết, từ nội bộ các nước tới liên kết giữa các thành viên, để có thể chặn đứng “làn sóng từ chức” lan ra toàn châu Âu.

Châu Âu có khả năng tự bảo vệ mình

Châu Âu có khả năng tự bảo vệ mình

... Và Mỹ có cần mãi mãi là nhà cung cấp an ninh chính ở châu Âu không?

Căng thẳng leo thang, EU trừng phạt Nga thêm 6 tháng; giá khí đốt tăng vọt ở châu Âu

Căng thẳng leo thang, EU trừng phạt Nga thêm 6 tháng; giá khí đốt tăng vọt ở châu Âu

Ngày 26/7, Liên minh châu Âu (EU) đã quyết định gia hạn các biện pháp trừng phạt đối với Nga thêm 6 tháng, kéo dài ...

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Xem nhiều

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 7/2/2023: Song Ngư có cơ hội kiếm tiền

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 7/2/2023: Song Ngư có cơ hội kiếm tiền

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 7/2/2023 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Giá vàng hôm nay 7/2/2023: Giá vàng bất ngờ tăng, nhà đầu tư vội ‘chộp’ lấy, vàng SJC nới rộng khoảng cách với thế giới

Giá vàng hôm nay 7/2/2023: Giá vàng bất ngờ tăng, nhà đầu tư vội ‘chộp’ lấy, vàng SJC nới rộng khoảng cách với thế giới

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 7/2/2023, giá vàng phục hồi nhẹ, các nhà đầu tư 'chộp' lấy kim loại quý này. Tuy nhiên, giá có thể đã đạt đỉnh. Vàng SJC ...
Giá tiêu hôm nay 7/2/2023: Giá tiêu Việt xuất khẩu giảm, ‘cứ điểm’ hồ tiêu Gia Lai nỗ lực tìm lại thời hoàng kim

Giá tiêu hôm nay 7/2/2023: Giá tiêu Việt xuất khẩu giảm, ‘cứ điểm’ hồ tiêu Gia Lai nỗ lực tìm lại thời hoàng kim

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước đi ngang ở một số địa phương trọng điểm, giao dịch từ 56.000 – 59.500 đ/kg.
Tin thế giới 6/2: Động đất kinh hoàng tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, Nga và Ukraine sẽ viện trợ

Tin thế giới 6/2: Động đất kinh hoàng tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, Nga và Ukraine sẽ viện trợ

Baoquocte.vn. Nhật Bản nghiên cứu khinh khí cầu Trung Quốc, quan chức NATO nhận định về khả năng kết nạp thành viên… là một số tin thế giới đáng chú ý.
Chưa ghi nhận thông tin có công dân Việt Nam bị ảnh hưởng bởi trận động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria

Chưa ghi nhận thông tin có công dân Việt Nam bị ảnh hưởng bởi trận động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao chỉ đạo Đại sứ quán Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ và Iran (kiêm nhiệm Syria) sẵn sàng triển khai các biện pháp bảo hộ công dân.
Tung 'đòn mới', Mỹ tiếp tục 'siết thòng lọng' quanh ngành công nghiệp bán dẫn Trung Quốc

Tung 'đòn mới', Mỹ tiếp tục 'siết thòng lọng' quanh ngành công nghiệp bán dẫn Trung Quốc

Baoquocte.vn. Theo chuyên gia, 'thòng lọng' siết quanh ngành công nghiệp bán dẫn của Trung Quốc sẽ còn thắt chặt hơn nữa, sau động thái mới của Mỹ, Nhật Bản và ...
Tin thế giới 6/2: Động đất kinh hoàng tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, Nga và Ukraine sẽ viện trợ

Tin thế giới 6/2: Động đất kinh hoàng tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, Nga và Ukraine sẽ viện trợ

Baoquocte.vn. Nhật Bản nghiên cứu khinh khí cầu Trung Quốc, quan chức NATO nhận định về khả năng kết nạp thành viên… là một số tin thế giới đáng chú ý.
Cập nhật động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ: Số thương vong tăng sốc hơn 5.000 người, Ankara ra lời kêu gọi khẩn tới quốc tế

Cập nhật động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ: Số thương vong tăng sốc hơn 5.000 người, Ankara ra lời kêu gọi khẩn tới quốc tế

Baoquocte.vn. Sau thảm họa động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ, Ankara đã kêu gọi sự hỗ trợ khẩn cấp của cộng đồng quốc tế để khắc phục hậu quả và nhận được hồi đáp.
Vụ khinh khí cầu Trung Quốc: Bắc Kinh 'khuyên' Mỹ nên bình tĩnh, Nga lên tiếng, Nhật Bản cảnh giác

Vụ khinh khí cầu Trung Quốc: Bắc Kinh 'khuyên' Mỹ nên bình tĩnh, Nga lên tiếng, Nhật Bản cảnh giác

Baoquocte.vn. Trung Quốc tiếp tục khẳng định mục đích dân sự của chiếc khinh khí cầu 'đi lạc' vốn gây căng thẳng cho quan hệ với Mỹ những ngày qua.
Tình hình Ukraine: Nga lần đầu tung vũ khí mới; Kiev báo số thương vong cho Mỹ; Palestine cảnh báo NATO

Tình hình Ukraine: Nga lần đầu tung vũ khí mới; Kiev báo số thương vong cho Mỹ; Palestine cảnh báo NATO

Baoquocte.vn. Có nguồn tin cho hay, Ukraine đã thông báo tình hình thương vong trong xung đột với Nga cho Mỹ.
Động đất kinh hoàng ở Thổ Nhĩ Kỳ: Chưa đầy nửa ngày thảm họa, hơn 500 người tử vong, Ukraine hứa viện trợ

Động đất kinh hoàng ở Thổ Nhĩ Kỳ: Chưa đầy nửa ngày thảm họa, hơn 500 người tử vong, Ukraine hứa viện trợ

Baoquocte.vn. Theo AP, đến đầu giờ chiều 6/2 số nạn nhân thiệt mạng trong trận động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và nước láng giềng Syria đã lên tới hơn 568.
Vụ khinh khí cầu Trung Quốc: Bắc Kinh trao công hàm phản đối, hối thúc Mỹ không làm leo thang căng thẳng

Vụ khinh khí cầu Trung Quốc: Bắc Kinh trao công hàm phản đối, hối thúc Mỹ không làm leo thang căng thẳng

Baoquocte.vn. Báo Thế giới & Việt Nam tiếp tục cập nhật diễn biến mới nhất sau vụ Mỹ bắn rơi khinh khí cầu của Trung Quốc vì lo ngại hoạt động do thám.
Sáng kiến IPEF: Xu hướng liên kết kinh tế mới

Sáng kiến IPEF: Xu hướng liên kết kinh tế mới

Baoquocte.vn. Sáng kiến IPEF cho thấy nỗ lực của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden trong mở rộng vai trò hợp tác kinh tế tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Thỏa thuận lịch sử về đa dạng sinh học

Thỏa thuận lịch sử về đa dạng sinh học

Baoquocte.vn. Gần 190 quốc gia trên thế giới đã nhất trí về một thỏa thuận mang tính lịch sử trong lĩnh vực bảo vệ đa dạng sinh học.
Việt Nam nỗ lực thực thi UNCLOS và thực hiện SDG 14 (Kỳ II)

Việt Nam nỗ lực thực thi UNCLOS và thực hiện SDG 14 (Kỳ II)

Baoquocte.vn. Là thành viên của UNCLOS 1982, Việt Nam luôn đề cao, thúc đẩy thực thi Công ước, xem đây là văn kiện quan trọng trong quản trị biển và đại dương.
UNCLOS - Khuôn khổ pháp lý toàn diện, điều chỉnh mọi hoạt động trên biển [Kỳ I]

UNCLOS - Khuôn khổ pháp lý toàn diện, điều chỉnh mọi hoạt động trên biển [Kỳ I]

Baoquocte.vn. Không hề phóng đại khi nói rằng UNCLOS vượt trước thời đại trong việc thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững.
Nô lệ hiện đại đang gia tăng

Nô lệ hiện đại đang gia tăng

Baoquocte.vn. Theo báo cáo của ILO và IOM, khoảng 50 triệu người trên khắp thế giới đang 'mắc kẹt' trong tình trạng lao động hoặc hôn nhân cưỡng bức.
Dấu ấn Việt Nam tại Cộng đồng Pháp ngữ

Dấu ấn Việt Nam tại Cộng đồng Pháp ngữ

Baoquocte.vn. Việt Nam có nhiều đóng góp thực chất, hiệu quả vào Cộng đồng Pháp ngữ và các thể chế liên quan.
Lệnh cấm vận dầu Nga của phương Tây đang ‘đuối sức’?

Lệnh cấm vận dầu Nga của phương Tây đang ‘đuối sức’?

Baoquocte.vn. The Economist (Anh) cho rằng, các đợt cấm vận mới của phương Tây đối với dầu mỏ Nga vào ngày 5/2 sẽ không thể gây áp lực với Moscow.
Quan hệ Mỹ-Trung chưa thể ‘tan băng’ vì vụ khinh khí cầu

Quan hệ Mỹ-Trung chưa thể ‘tan băng’ vì vụ khinh khí cầu

Baoquocte.vn. Việc khinh khí cầu Trung Quốc xuất hiện trên bầu trời Mỹ đã khiến triển vọng 'hâm nóng' quan hệ Mỹ-Trung thêm phần u ám.
Tổng thư ký NATO thăm Hàn Quốc: Chuyến 'đi xa' nhiều mục đích

Tổng thư ký NATO thăm Hàn Quốc: Chuyến 'đi xa' nhiều mục đích

Baoquocte.vn. Chuyến thăm Hàn Quốc của Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg mang thông điệp 'kết thân' với Seoul vì những mục tiêu an ninh chung.
Ngoại trưởng Mỹ công du Trung Đông: Chuyến đi 'xoa dịu' những bất đồng

Ngoại trưởng Mỹ công du Trung Đông: Chuyến đi 'xoa dịu' những bất đồng

Baoquocte.vn. Chuyến công du của Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đến Trung Đông lần này nhằm hạ nhiệt căng thẳng giữa Israel và Palestine.
Chuyên gia dự báo thế giới 2023: Một gam màu xám?

Chuyên gia dự báo thế giới 2023: Một gam màu xám?

Baoquocte.vn. Chủ tịch Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ Richard Haass cho rằng năm 2023 nhiều vấn đề nhức nhối của thế giới vẫn chưa thể tìm ra 'lối thoát'.
Bán đảo Triều Tiên: Chuyên gia chỉ ra điểm yếu trong 'nước cờ' của Seoul, một 'chiếc ô hạt nhân' có cứu được cục diện?

Bán đảo Triều Tiên: Chuyên gia chỉ ra điểm yếu trong 'nước cờ' của Seoul, một 'chiếc ô hạt nhân' có cứu được cục diện?

Baoquocte.vn. Tình hình bán đảo Triều Tiên đang gia tăng căng thẳng, Hàn Quốc liệu đã đi đúng hướng để tránh bất đồng leo thang?
Phiên bản di động