‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

Phan Quân
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến thay đổi chính phủ tại một số nước châu Âu thời gian qua.
Ngày 7/7, Thủ tướng Anh Boris Johnson chính thức thông báo ông sẽ từ chức lãnh đạo đảng Bảo thủ Anh. (Nguồn: Shutterstock)
Ngày 7/7, Thủ tướng Anh Boris Johnson chính thức thông báo ông sẽ từ chức lãnh đạo đảng Bảo thủ Anh. (Nguồn: Shutterstock)

Hai tuần qua, châu Âu liên tục chao đảo khi có tới ba nước “thay tướng”. Tại Anh ngày 7/7, Thủ tướng Boris Johnson buộc phải tuyên bố từ chức sau khi hơn 50 quan chức chính phủ và nội các của ông rời nhiệm sở. Hai tuần sau, Thủ tướng Estonia Kaja Kallas và người đồng cấp Italy Mario Draghi cũng hành động tương tự.

Những diễn biến này đã làm dấy nên làn sóng quan ngại tại châu Âu. Không ít người đã sớm kết luận rằng chính hệ quả kinh tế nghiêm trọng từ xung đột Nga-Ukraine đã làm dấy nên cái gọi là ‘làn sóng từ chức’ tại châu Âu. Tuy nhiên, liệu đây có phải là nguyên nhân duy nhất và chủ chốt khiến ba chính phủ trên sụp đổ?

Khó khăn chung

Không khó thấy xung đột Nga-Ukraine đã để lại hệ quả nghiêm trọng tới ba nước nêu trên, qua đó ít nhiều tác động tới sự thay đổi chính phủ tại đây.

Ở Anh, tỷ lệ lạm phát tháng 6/2022 được Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) dự đoán đạt 9,4%, cao nhất trong 40 năm qua và có thể lên tới 11% vào mùa thu, khi hóa đơn năng lượng tăng trở lại. Điều này khiến tiền lương thực tế giảm mạnh, tác động tới đời sống người dân, dù nền kinh tế tăng trưởng vượt dự báo tháng 6.

Trong khi đó, dù là “ngôi sao sáng” tại châu Âu về kinh tế số cùng tốc độ phục hồi nhanh, song theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), Estonia sẽ phải đối mặt nhiều khó khăn khi tăng trưởng GDP giảm còn 1,3% (2022) và 1,8% (2023) do xung đột Nga-Ukraine. Lạm phát 22%, chi tiêu hộ tiêu dùng thấp và cơ hội xuất khẩu ít dần, giới đầu tư mất niềm tin là thách thức Tallinn cần vượt qua.

Không khó thấy xung đột Nga-Ukraine đã để lại hệ quả nghiêm trọng tới ba nước Anh, Estonia và Italy, qua đó ít nhiều tác động tới sự thay đổi chính phủ tại đây.

Với Italy, nền kinh tế lớn thứ ba tại Eurozone, tình hình cũng không sáng sủa hơn. Lạm phát tháng 6/2022 đạt 8%, cao nhất 36 năm qua. Nợ công của Rome giờ đây ở mức 150% GDP, đứng thứ hai Eurozone. Các doanh nghiệp Italy lo ngại rằng Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) tăng lãi suất và khiến họ phá sản. Điều này sẽ dẫn đến hệ quả khó lường với EU, bởi theo bà Sarah Carlson, chuyên gia phân tích xếp hạng tín dụng nhà nước Italy tại công ty Moody’s (Mỹ), “với quy mô của mình, Italy có vai trò đặc biệt quan trọng trong liên minh tiền tệ chung”.

Như vậy, có thể thấy tại Anh, Estonia, Italy, giá năng lượng và lúa mỳ tăng cao bởi xung đột Nga-Ukraine, khiến lạm phát phi mã đang là bài toán hàng đầu. Tính đến thời điểm từ chức, lãnh đạo cả ba nước này vẫn chưa thể có câu trả lời thỏa đáng.

Khúc mắc riêng

Đây cũng là thực trạng chung của EU hiện tại. Vậy điều gì khiến Anh, Estonia và Italy phải thay chính phủ, nhưng phần còn lại thì không? Đó có thể là rạn nứt trong chính phủ cầm quyền, liên minh chính trị, vốn đã tồn tại trước đó.

Tại Anh, tỷ lệ ủng hộ của ông Boris Johnson đã liên tục sụt giảm từ tháng 5/2021, 9 tháng trước khi xung đột Nga-Ukraine chính thức nổ ra. Liên tiếp các vụ bê bối như Partygate và câu chuyện bổ nhiệm ông Chris Pincher, người phụ trách kỷ luật của đảng Bảo thủ, người sau đó phải từ chức, khiến uy tín của ông Johnson sụt giảm nghiêm trọng. Phản ứng nhanh, quyết liệt trước xung đột Nga-Ukraine chưa đủ để cứu vãn uy tín của Thủ tướng Anh, khi các chính sách đối nội của ông, từ phòng chống đại dịch Covid-19, tăng trưởng kinh tế tới duy trì vị thế của nước Anh hậu Brexit chưa để lại nhiều dấu ấn, dù là trong nội bộ đảng Bảo thủ.

Trường hợp của Thủ tướng Italy Mario Draghi lại khác. Tháng 7/2022, số liệu của công ty thống kê Morning Consult (Mỹ) cho thấy tỷ lệ người dân tín nhiệm ông là 50%, đứng thứ ba tại châu Âu sau Tổng thống Thụy Sỹ Ignazio Cassis (55%), Thủ tướng Thụy Điển Magdalena Andersson (54%) và cao hơn hẳn người đồng cấp Anh Boris Johnson (23%).

(07.26) Mặc dù được người dân ủng hộ và có nhiều lựa chọn, song ông Mario Draghi đã quyết định từ chức Thủ tướng vì không nhận được sự ủng hộ của ba chính trị gia quan trọng của liên minh. (Nguồn: Getty Images)
Mặc dù được người dân ủng hộ và có nhiều lựa chọn, song ông Mario Draghi đã quyết định từ chức Thủ tướng Italy vì không nhận được sự ủng hộ của ba chính trị gia quan trọng của liên minh. (Nguồn: Getty Images)

Tuy nhiên, thay vì các bê bối, thứ cản bước ông Mario Draghi kéo dài nhiệm kỳ của mình trên cương vị Thủ tướng lại là sự không khoan nhượng, thỏa hiệp. Ở ECB, đức tính này giúp ông có nhiệm kỳ thành công. Song tại Italy, nơi các đảng cần liên minh để nắm quyền, phong cách này có thể khiến mọi chuyện khó khăn hơn.

Thủ tướng Mario Draghi được cho là không có quan hệ tốt với người tiền nhiệm, lãnh đạo đảng Phong trào 5 sao (M5S) Giuseppe Conte. Chủ tịch đảng cánh hữu Liên đoàn (NL) Matteo Salvini cũng phản đối sắc lệnh yêu cầu chỉ cho người tiêm chủng vaccine Covid-19 vào nhà hàng, phòng tập và công sở của ông. Cựu Thủ tướng Silvio Berlusconi của đảng trung hữu Forza Italia, cũng rời bỏ liên minh.

Giờ đây, thứ kết nối cả ba chính trị gia hàng đầu tại Italy không chỉ có lập trường thân Nga, mà còn là mong muốn thay thế ông Draghi. Điều gì đến cũng phải đến: vào phút chót, tất cả đã từ chối ủng hộ ông Mario Draghi trong cuộc bỏ phiếu tín nhiệm về gói biện pháp nhằm hạ nhiệt chi phí sinh hoạt tăng cao do lạm phát.

Khi đó, Thủ tướng Mario Draghi hoàn toàn có thể nhượng bộ một phần, hoặc lãnh đạo chính phủ thiểu số. Song với tính cách quyết liệt, ông đã đệ đơn từ chức.

Trong khi đó, câu chuyện tại Estonia lại có một số điểm khác. Tallinn đã có tới 3 chính phủ trong vòng 3 năm, 2 trong số đó do Thủ tướng Kaja Kallas dẫn dắt. Tuyên bố từ chức của bà đơn thuần là để giải tán chính phủ thiểu số bởi vài ngày sau đó, chính trị gia này đã trở lại trên cương vị người đứng đầu chính phủ đa số. Tuy nhiên, không có gì đảm bảo nội các mới sẽ kéo dài khi tỷ lệ ủng hộ đảng của Thủ tướng đương nhiệm liên tục sụt giảm, từ 21% (4/2022) xuống 13% (7/2022).

Như vậy, có thể thấy trong thay đổi chính phủ ở Anh, Estonia và Italy, yếu tố bên ngoài, cụ thể xung đlà ột Nga-Ukraine chỉ là chất xúc tác, thúc đẩy yếu tố bên trong là bất đồng, rạn nứt nội bộ thêm sâu sắc và cuối cùng, trở nên không thể hàn gắn. Đây cũng là hồi chuông cảnh báo cho nhiều chính phủ, liên minh cầm quyền khác tại châu Âu, trong đó có các thành viên chủ chốt của EU, đặc biệt là Đức và Pháp.

Như vậy, trong thay đổi chính phủ ở Anh, Estonia và Italy, yếu tố bên ngoài, cụ thể xung đột Nga-Ukraine là chất xúc tác, thúc đẩy yếu tố bên trong là bất đồng, rạn nứt nội bộ trở nên sâu sắc hơn và cuối cùng, không thể hàn gắn.

Tại Berlin, Thủ tướng Đức Olaf Scholz đang khéo léo cân bằng giữa ba đảng cầm quyền. Ông đồng ý giảm giá khí đốt để hài lòng đảng Dân chủ Tự do (SPD) và cam kết để người dân tiếp tục sử dụng hệ thống giao thông công cộng gần như miễn phí nhằm nhượng bộ đảng Xanh. Song liệu sự cân bằng này có tiếp tục được duy trì trong bối cảnh châu Âu đang trải qua mùa hè nóng nực và sắp bước vào một mùa đông khắc nghiệt thiếu vắng khí đốt hay không, vẫn là điều khó nói.

Tình hình tại Paris cũng có phần tương đồng như Italy khi không có chính phủ thực sự gắn kết với đa số tại Quốc hội. Chất keo “dính” nhất đến từ Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, song bản thân chính trị gia này cũng đối mặt nhiều vấn đề từ kiềm chế lạm phát, phục hồi tăng trưởng tới chuẩn bị tổ chức Olympic Paris 2024 và duy trì lập trường trong xung đột Nga-Ukraine trước sức ép kinh tế lớn.

Trong bối cảnh đó, bên cạnh tìm giải pháp chính trị bền vững, toàn diện cho xung đột Nga-Ukraine, EU cần củng cố tình đoàn kết, từ nội bộ các nước tới liên kết giữa các thành viên, để có thể chặn đứng “làn sóng từ chức” lan ra toàn châu Âu.

Châu Âu có khả năng tự bảo vệ mình

Châu Âu có khả năng tự bảo vệ mình

... Và Mỹ có cần mãi mãi là nhà cung cấp an ninh chính ở châu Âu không?

Căng thẳng leo thang, EU trừng phạt Nga thêm 6 tháng; giá khí đốt tăng vọt ở châu Âu

Căng thẳng leo thang, EU trừng phạt Nga thêm 6 tháng; giá khí đốt tăng vọt ở châu Âu

Ngày 26/7, Liên minh châu Âu (EU) đã quyết định gia hạn các biện pháp trừng phạt đối với Nga thêm 6 tháng, kéo dài ...

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Xem nhiều

Đọc thêm

Gazprom 'mở van' khí đốt cho Latvia

Gazprom 'mở van' khí đốt cho Latvia

Baoquocte.vn. Tập đoàn khí đốt Nga Gazprom đã nối lại hoạt động cung cấp khí đốt cho Latvia từ ngày 5/8.
Dự báo thời tiết: Áp thấp nhiệt đới có thể mạnh thành bão, tâm bão trên khu vực phía Bắc vịnh Bắc Bộ

Dự báo thời tiết: Áp thấp nhiệt đới có thể mạnh thành bão, tâm bão trên khu vực phía Bắc vịnh Bắc Bộ

Baoquocte.vn. Hồi 7h ngày 9/8, vị trí tâm áp thấp nhiệt đới ở vào khoảng 16,1 độ Vĩ Bắc; 112,3 độ Kinh Đông, trên khu vực quần đảo Hoàng Sa.
XSVT 9/8, kết quả xổ số Vũng Tàu hôm nay 9/8/2022. KQXSVT thứ 3

XSVT 9/8, kết quả xổ số Vũng Tàu hôm nay 9/8/2022. KQXSVT thứ 3

Baoquocte.vn. XSVT 9/8. Trực tiếp kết quả xổ số Vũng Tàu nhanh nhất hôm nay - XSVT 9/8/2022. KQXSVT . ket qua xo so Vung Tau.
XSBL 9/8, kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 9/8/2022. KQXSBL thứ 3

XSBL 9/8, kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 9/8/2022. KQXSBL thứ 3

Baoquocte.vn. XSBL 9/8. Trực tiếp kết quả xổ số Bạc Liêu nhanh nhất hôm nay - XSBL 9/8/2021. KQSXBL. ket qua xo so Bac Lieu.
XSBT 9/8, kết quả xổ số Bến Tre hôm nay 9/8/2022. KQXSBT thứ 3

XSBT 9/8, kết quả xổ số Bến Tre hôm nay 9/8/2022. KQXSBT thứ 3

Baoquocte.vn. XSBT 9/8. Trực tiếp kết quả xổ số Bến Tre nhanh nhất hôm nay - XSBT 9/8/2022. KQXSBT. ket qua xo so Ben Tre.
Mỹ: Cuộc thi kỳ lạ, đuổi bắt cá mè trắng bằng vợt

Mỹ: Cuộc thi kỳ lạ, đuổi bắt cá mè trắng bằng vợt

Baoquocte.vn. Hàng trăm du khách đổ về ngôi làng nhỏ để tham gia cuộc thi bắt cá mè trắng bằng vợt, thu hút đông đảo người xem.
Bất động sản mới nhất: Chung cư Hà Nội thiết lập mặt bằng giá mới, thị trường theo hình tháp ngược, nhà có thể giảm giá 30%?

Bất động sản mới nhất: Chung cư Hà Nội thiết lập mặt bằng giá mới, thị trường theo hình tháp ngược, nhà có thể giảm giá 30%?

Baoquocte.vn. Dự báo xu hướng giá nhà đất 6 tháng cuối năm, khan hiếm chung cư, Hà Nội cấm tách thửa liên quan Vành đai 4… là tin bất động sản ...
FBI khám khu nghỉ dưỡng của ông Donald Trump

FBI khám khu nghỉ dưỡng của ông Donald Trump

Baoquocte.vn. Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, đặc vụ FBI đã khám xét khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông ở Palm Beach, bang Florida.
Lý do Roger Federer không được ATP xếp hạng lần đầu tiên sau 25 năm

Lý do Roger Federer không được ATP xếp hạng lần đầu tiên sau 25 năm

Baoquocte.vn. Ngày 8/8, Roger Federer đã nhận một tin không vui, đó là lần đầu tiên kể từ năm 1997, tay vợt người Thụy Sỹ không được ATP xếp hạng.
Dòng chảy thương mại Nga-Brazil tăng mạnh, những quốc gia này đang bí mật mua dầu Moscow

Dòng chảy thương mại Nga-Brazil tăng mạnh, những quốc gia này đang bí mật mua dầu Moscow

Baoquocte.vn. Các quốc gia Nam Âu đang bí mật mua dầu của Nga, trong khi lượng mua ở các quốc gia Bắc Âu giảm.
FBI khám khu nghỉ dưỡng của ông Donald Trump

FBI khám khu nghỉ dưỡng của ông Donald Trump

Baoquocte.vn. Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, đặc vụ FBI đã khám xét khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông ở Palm Beach, bang Florida.
NATO bổ sung quân tại Latvia, 5 nước tập trận ở Bulgaria, Canada có hành động ‘lạ’

NATO bổ sung quân tại Latvia, 5 nước tập trận ở Bulgaria, Canada có hành động ‘lạ’

Baoquocte.vn. 5 nước NATO tập trận chung tại Bulgaria, liên minh bổ sung quân đóng tại Latvia, trong khi Canada từ chối gửi tàu khu trục tuần tra tại châu Âu.
Trung Quốc muốn IAEA bàn về AUKUS, Nga sẵn sàng làm điều này ở Ukraine

Trung Quốc muốn IAEA bàn về AUKUS, Nga sẵn sàng làm điều này ở Ukraine

Baoquocte.vn. Trung Quốc cho rằng IAEA cần thảo luận thêm về AUKUS, trong khi Nga khẳng định sẵn sàng cho tổ chức này thăm nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia.
Nga: Thêm nhiều tàu chở hàng rời cảng Ukraine

Nga: Thêm nhiều tàu chở hàng rời cảng Ukraine

Baoquocte.vn. Thỏa thuận về xuất khẩu ngũ cốc do Liên hợp quốc bảo trợ giữa Nga, Ukraine và Thổ Nhĩ Kỳ mở ra cơ hội cho tàu chở hàng rời cảng Ukraine.
Mỹ sẽ viện trợ 1 tỷ USD vũ khí cho Ukraine

Mỹ sẽ viện trợ 1 tỷ USD vũ khí cho Ukraine

Baoquocte.vn. Bên cạnh viện trợ vũ khí của Mỹ, WB cũng công bố hỗ trợ tài chính 4,5 tỷ USD cho Kiev để giảm bớt tác động kinh tế từ xung đột Nga-Ukraine.
Tin thế giới 8/8: Vì sao thượng đỉnh Nga-Ukraine chưa thể diễn ra? Trung Quốc tập trận; Đức triển khai binh sĩ tới Bosnia và Herzegovina

Tin thế giới 8/8: Vì sao thượng đỉnh Nga-Ukraine chưa thể diễn ra? Trung Quốc tập trận; Đức triển khai binh sĩ tới Bosnia và Herzegovina

Baoquocte.vn. Diễn biến xung đột Nga-Ukraine, Thượng đỉnh Putin-Zelensky, Trung Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) thi nhau tập trận... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Baoquocte.vn. Sau nhiều bê bối chính trị cũng như áp lực từ chính nội các của mình, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã buộc phải từ chức vào ngày 7/7.
'Nút thắt cổ chai' khủng hoảng lương thực toàn cầu có được mở sau thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc Nga-Ukraine?

'Nút thắt cổ chai' khủng hoảng lương thực toàn cầu có được mở sau thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Thỏa thuận ngũ cốc Nga-Ukraine mang lại hy vọng giải quyết khủng hoảng lương thực toàn cầu nhưng sự bấp bênh của nó khiến nhiều người nghi ngờ.
Báo Pathet Lao: Hợp tác giữa tỉnh Bolikhamxay và các địa phương của Việt Nam ngày càng chặt chẽ và hiệu quả

Báo Pathet Lao: Hợp tác giữa tỉnh Bolikhamxay và các địa phương của Việt Nam ngày càng chặt chẽ và hiệu quả

Baoquocte.vn. Giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh Bolikhamxay Oudom Vongkaysone khẳng định quan hệ hợp tác trên mọi lĩnh vực giữa tỉnh Bolikhamxay với các địa phương của Việt Nam.
AFP: Từ chiến tranh đến hòa bình, dép cao su Việt Nam vẫn được ưa chuộng

AFP: Từ chiến tranh đến hòa bình, dép cao su Việt Nam vẫn được ưa chuộng

Baoquocte.vn. Được làm từ lốp xe tải quân sự hoặc lốp máy bay tái chế, dép cao su thủ công đã đi suốt dặm dài đất nước Việt Nam trong nhiều thập kỷ.
Tiềm năng rộng mở và xu hướng chuyển đổi xanh chủ đạo trong ASEAN

Tiềm năng rộng mở và xu hướng chuyển đổi xanh chủ đạo trong ASEAN

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng ngày càng trầm trọng, các công ty năng lượng ASEAN đặt nhiều kỳ vọng vào năng lượng mặt trời và gió.
Lo sợ Nga cắt khí đốt, Đức ‘mất ăn mất ngủ’ chuẩn bị cho mùa Đông lạnh giá

Lo sợ Nga cắt khí đốt, Đức ‘mất ăn mất ngủ’ chuẩn bị cho mùa Đông lạnh giá

Baoquocte.vn. Nga đã khởi động lại việc cung cấp khí đốt, nhưng điều này vẫn như một hồi chuông cảnh báo với người Đức.
Cuộc đua giành ảnh hưởng tại Sừng châu Phi

Cuộc đua giành ảnh hưởng tại Sừng châu Phi

Baoquocte.vn. Thời gian qua, Trung Quốc tăng cường sự hiện diện tại châu Phi thông qua một loạt chuyến thăm của các nhà ngoại giao hàng đầu nước này.
Phiên bản di động