‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

Phan Quân
Xung đột Nga-Ukraine không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến thay đổi chính phủ tại một số nước châu Âu thời gian qua.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Ngày 7/7, Thủ tướng Anh Boris Johnson chính thức thông báo ông sẽ từ chức lãnh đạo đảng Bảo thủ Anh. (Nguồn: Shutterstock)
Ngày 7/7, Thủ tướng Anh Boris Johnson chính thức thông báo ông sẽ từ chức lãnh đạo đảng Bảo thủ Anh. (Nguồn: Shutterstock)

Hai tuần qua, châu Âu liên tục chao đảo khi có tới ba nước “thay tướng”. Tại Anh ngày 7/7, Thủ tướng Boris Johnson buộc phải tuyên bố từ chức sau khi hơn 50 quan chức chính phủ và nội các của ông rời nhiệm sở. Hai tuần sau, Thủ tướng Estonia Kaja Kallas và người đồng cấp Italy Mario Draghi cũng hành động tương tự.

Những diễn biến này đã làm dấy nên làn sóng quan ngại tại châu Âu. Không ít người đã sớm kết luận rằng chính hệ quả kinh tế nghiêm trọng từ xung đột Nga-Ukraine đã làm dấy nên cái gọi là ‘làn sóng từ chức’ tại châu Âu. Tuy nhiên, liệu đây có phải là nguyên nhân duy nhất và chủ chốt khiến ba chính phủ trên sụp đổ?

Khó khăn chung

Không khó thấy xung đột Nga-Ukraine đã để lại hệ quả nghiêm trọng tới ba nước nêu trên, qua đó ít nhiều tác động tới sự thay đổi chính phủ tại đây.

Ở Anh, tỷ lệ lạm phát tháng 6/2022 được Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) dự đoán đạt 9,4%, cao nhất trong 40 năm qua và có thể lên tới 11% vào mùa thu, khi hóa đơn năng lượng tăng trở lại. Điều này khiến tiền lương thực tế giảm mạnh, tác động tới đời sống người dân, dù nền kinh tế tăng trưởng vượt dự báo tháng 6.

Trong khi đó, dù là “ngôi sao sáng” tại châu Âu về kinh tế số cùng tốc độ phục hồi nhanh, song theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), Estonia sẽ phải đối mặt nhiều khó khăn khi tăng trưởng GDP giảm còn 1,3% (2022) và 1,8% (2023) do xung đột Nga-Ukraine. Lạm phát 22%, chi tiêu hộ tiêu dùng thấp và cơ hội xuất khẩu ít dần, giới đầu tư mất niềm tin là thách thức Tallinn cần vượt qua.

Không khó thấy xung đột Nga-Ukraine đã để lại hệ quả nghiêm trọng tới ba nước Anh, Estonia và Italy, qua đó ít nhiều tác động tới sự thay đổi chính phủ tại đây.

Với Italy, nền kinh tế lớn thứ ba tại Eurozone, tình hình cũng không sáng sủa hơn. Lạm phát tháng 6/2022 đạt 8%, cao nhất 36 năm qua. Nợ công của Rome giờ đây ở mức 150% GDP, đứng thứ hai Eurozone. Các doanh nghiệp Italy lo ngại rằng Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) tăng lãi suất và khiến họ phá sản. Điều này sẽ dẫn đến hệ quả khó lường với EU, bởi theo bà Sarah Carlson, chuyên gia phân tích xếp hạng tín dụng nhà nước Italy tại công ty Moody’s (Mỹ), “với quy mô của mình, Italy có vai trò đặc biệt quan trọng trong liên minh tiền tệ chung”.

Như vậy, có thể thấy tại Anh, Estonia, Italy, giá năng lượng và lúa mỳ tăng cao bởi xung đột Nga-Ukraine, khiến lạm phát phi mã đang là bài toán hàng đầu. Tính đến thời điểm từ chức, lãnh đạo cả ba nước này vẫn chưa thể có câu trả lời thỏa đáng.

Khúc mắc riêng

Đây cũng là thực trạng chung của EU hiện tại. Vậy điều gì khiến Anh, Estonia và Italy phải thay chính phủ, nhưng phần còn lại thì không? Đó có thể là rạn nứt trong chính phủ cầm quyền, liên minh chính trị, vốn đã tồn tại trước đó.

Tại Anh, tỷ lệ ủng hộ của ông Boris Johnson đã liên tục sụt giảm từ tháng 5/2021, 9 tháng trước khi xung đột Nga-Ukraine chính thức nổ ra. Liên tiếp các vụ bê bối như Partygate và câu chuyện bổ nhiệm ông Chris Pincher, người phụ trách kỷ luật của đảng Bảo thủ, người sau đó phải từ chức, khiến uy tín của ông Johnson sụt giảm nghiêm trọng. Phản ứng nhanh, quyết liệt trước xung đột Nga-Ukraine chưa đủ để cứu vãn uy tín của Thủ tướng Anh, khi các chính sách đối nội của ông, từ phòng chống đại dịch Covid-19, tăng trưởng kinh tế tới duy trì vị thế của nước Anh hậu Brexit chưa để lại nhiều dấu ấn, dù là trong nội bộ đảng Bảo thủ.

Trường hợp của Thủ tướng Italy Mario Draghi lại khác. Tháng 7/2022, số liệu của công ty thống kê Morning Consult (Mỹ) cho thấy tỷ lệ người dân tín nhiệm ông là 50%, đứng thứ ba tại châu Âu sau Tổng thống Thụy Sỹ Ignazio Cassis (55%), Thủ tướng Thụy Điển Magdalena Andersson (54%) và cao hơn hẳn người đồng cấp Anh Boris Johnson (23%).

(07.26) Mặc dù được người dân ủng hộ và có nhiều lựa chọn, song ông Mario Draghi đã quyết định từ chức Thủ tướng vì không nhận được sự ủng hộ của ba chính trị gia quan trọng của liên minh. (Nguồn: Getty Images)
Mặc dù được người dân ủng hộ và có nhiều lựa chọn, song ông Mario Draghi đã quyết định từ chức Thủ tướng Italy vì không nhận được sự ủng hộ của ba chính trị gia quan trọng của liên minh. (Nguồn: Getty Images)

Tuy nhiên, thay vì các bê bối, thứ cản bước ông Mario Draghi kéo dài nhiệm kỳ của mình trên cương vị Thủ tướng lại là sự không khoan nhượng, thỏa hiệp. Ở ECB, đức tính này giúp ông có nhiệm kỳ thành công. Song tại Italy, nơi các đảng cần liên minh để nắm quyền, phong cách này có thể khiến mọi chuyện khó khăn hơn.

Thủ tướng Mario Draghi được cho là không có quan hệ tốt với người tiền nhiệm, lãnh đạo đảng Phong trào 5 sao (M5S) Giuseppe Conte. Chủ tịch đảng cánh hữu Liên đoàn (NL) Matteo Salvini cũng phản đối sắc lệnh yêu cầu chỉ cho người tiêm chủng vaccine Covid-19 vào nhà hàng, phòng tập và công sở của ông. Cựu Thủ tướng Silvio Berlusconi của đảng trung hữu Forza Italia, cũng rời bỏ liên minh.

Giờ đây, thứ kết nối cả ba chính trị gia hàng đầu tại Italy không chỉ có lập trường thân Nga, mà còn là mong muốn thay thế ông Draghi. Điều gì đến cũng phải đến: vào phút chót, tất cả đã từ chối ủng hộ ông Mario Draghi trong cuộc bỏ phiếu tín nhiệm về gói biện pháp nhằm hạ nhiệt chi phí sinh hoạt tăng cao do lạm phát.

Khi đó, Thủ tướng Mario Draghi hoàn toàn có thể nhượng bộ một phần, hoặc lãnh đạo chính phủ thiểu số. Song với tính cách quyết liệt, ông đã đệ đơn từ chức.

Trong khi đó, câu chuyện tại Estonia lại có một số điểm khác. Tallinn đã có tới 3 chính phủ trong vòng 3 năm, 2 trong số đó do Thủ tướng Kaja Kallas dẫn dắt. Tuyên bố từ chức của bà đơn thuần là để giải tán chính phủ thiểu số bởi vài ngày sau đó, chính trị gia này đã trở lại trên cương vị người đứng đầu chính phủ đa số. Tuy nhiên, không có gì đảm bảo nội các mới sẽ kéo dài khi tỷ lệ ủng hộ đảng của Thủ tướng đương nhiệm liên tục sụt giảm, từ 21% (4/2022) xuống 13% (7/2022).

Như vậy, có thể thấy trong thay đổi chính phủ ở Anh, Estonia và Italy, yếu tố bên ngoài, cụ thể xung đlà ột Nga-Ukraine chỉ là chất xúc tác, thúc đẩy yếu tố bên trong là bất đồng, rạn nứt nội bộ thêm sâu sắc và cuối cùng, trở nên không thể hàn gắn. Đây cũng là hồi chuông cảnh báo cho nhiều chính phủ, liên minh cầm quyền khác tại châu Âu, trong đó có các thành viên chủ chốt của EU, đặc biệt là Đức và Pháp.

Như vậy, trong thay đổi chính phủ ở Anh, Estonia và Italy, yếu tố bên ngoài, cụ thể xung đột Nga-Ukraine là chất xúc tác, thúc đẩy yếu tố bên trong là bất đồng, rạn nứt nội bộ trở nên sâu sắc hơn và cuối cùng, không thể hàn gắn.

Tại Berlin, Thủ tướng Đức Olaf Scholz đang khéo léo cân bằng giữa ba đảng cầm quyền. Ông đồng ý giảm giá khí đốt để hài lòng đảng Dân chủ Tự do (SPD) và cam kết để người dân tiếp tục sử dụng hệ thống giao thông công cộng gần như miễn phí nhằm nhượng bộ đảng Xanh. Song liệu sự cân bằng này có tiếp tục được duy trì trong bối cảnh châu Âu đang trải qua mùa hè nóng nực và sắp bước vào một mùa đông khắc nghiệt thiếu vắng khí đốt hay không, vẫn là điều khó nói.

Tình hình tại Paris cũng có phần tương đồng như Italy khi không có chính phủ thực sự gắn kết với đa số tại Quốc hội. Chất keo “dính” nhất đến từ Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, song bản thân chính trị gia này cũng đối mặt nhiều vấn đề từ kiềm chế lạm phát, phục hồi tăng trưởng tới chuẩn bị tổ chức Olympic Paris 2024 và duy trì lập trường trong xung đột Nga-Ukraine trước sức ép kinh tế lớn.

Trong bối cảnh đó, bên cạnh tìm giải pháp chính trị bền vững, toàn diện cho xung đột Nga-Ukraine, EU cần củng cố tình đoàn kết, từ nội bộ các nước tới liên kết giữa các thành viên, để có thể chặn đứng “làn sóng từ chức” lan ra toàn châu Âu.

Châu Âu có khả năng tự bảo vệ mình

Châu Âu có khả năng tự bảo vệ mình

... Và Mỹ có cần mãi mãi là nhà cung cấp an ninh chính ở châu Âu không?

Căng thẳng leo thang, EU trừng phạt Nga thêm 6 tháng; giá khí đốt tăng vọt ở châu Âu

Căng thẳng leo thang, EU trừng phạt Nga thêm 6 tháng; giá khí đốt tăng vọt ở châu Âu

Ngày 26/7, Liên minh châu Âu (EU) đã quyết định gia hạn các biện pháp trừng phạt đối với Nga thêm 6 tháng, kéo dài ...

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động