Giải mã hồ sơ:

Liên Xô và Mỹ đã định tấn công Nam Phi

Lê Ngọc
TGVN. Giải mã hồ sơ cuối những năm 1970, Liên Xô và Mỹ từng có ý định cùng tấn công Nam Phi để ngăn cản chương trình vũ khí hạt nhân của nước này.  
TIN LIÊN QUAN
lien xo va my da dinh tan cong nam phi Giải mật Chiến dịch Hoa Tuyết: Thảm họa ở Liên Xô cũ
lien xo va my da dinh tan cong nam phi 7 nước Liên Xô cũ sẽ lập lực lượng phản ứng nhanh
lien xo va my da dinh tan cong nam phi
Ảnh minh họa vụ thử vũ khí hạt nhân.(Nguồn: Russian7)

Đặc vụ Dieter Felix Gerhardt

Như V. M. Lurie và V. Ya. Kochik viết trong cuốn “GRU: Công việc và con người”, Dieter Flix Gerhardt, người Đức, sinh năm 1935 trong một gia đình có cha là kiến trúc sư. Gia đình Dieter chuyển sang Nam Phi định cư vào những năm suy thoái kinh tế. Với bản tính ngang bướng và quậy phá, ông được cha tìm cách đưa vào trường quân sự với hy vọng rèn luyện tính kỷ luật cho con. Sau khi tốt nghiệp trường sĩ quan, Dieter bắt đầu phục vụ trong lực lượng hải quân Nam Phi.

Tuy nhiên, chế độ Apartheid cùng với những quan điểm phân biệt chủng tộc mang đặc trưng của phát xít khiến chàng sĩ quan trẻ hết sức bất bình. Năm 1962, trong một chuyến công tác tới London, Dieter Gerhardt đã đến Đại sứ quán Liên Xô và đề nghị hợp tác tình báo. Sau đó, Gerhardt cùng vợ hoạt động chung cho đến khi Dieter Gerhardt bị bắt ở New York khi đến Mỹ tham gia khoá học nâng cao. Theo Igor Damaskin - tác giả cuốn “100 tình báo viên vĩ đại”, Dieter Gerhardt đã bị lộ do tình báo viên Polyakov phản bội.

Dưới sức nặng của bằng chứng và áp lực tâm lý, Dieter Gerhardt thừa nhận tất cả, nhưng tuyên bố, anh hành động không phải để chống lại Nam Phi, mà là chống lại Chủ nghĩa phân biệt chủng tộc. Tháng 12/1984, Dieter Gerhardt bị kết án tù chung thân, còn người vợ bị 10 năm tù. Tháng 8/1992, Dieter Gerhardt đã được trả tự do nhờ Tổng thống Nga lúc đó là Boris Yeltsin, đích thân yêu cầu người đứng đầu Nam Phi Frederick de Klerk can thiệp.

lien xo va my da dinh tan cong nam phi
Điệp viên Dieter Gerhardt.

Chương trình hạt nhân Nam Phi

Sau khi bị bại lộ, nhiều chi tiết về hoạt động của Dieter Gerhardt đã được công chúng biết đến. Theo Peter Lyukimson - tác giả cuốn “Tình báo theo kiểu Do Thái: Tài liệu bí mật về chiến thắng và thất bại”, vào những năm 1960, chính quyền Nam Phi đã quan tâm đến vũ khí hạt nhân. Gerhardt khi đó là một sĩ quan tác chiến của Bộ Tổng tham mưu Quân đội, đã tư vấn Bộ trưởng Quốc phòng Peter Botha nhờ Israel giúp đỡ. Rất nhanh chóng, một thỏa thuận giữa hai quốc gia được ký kết, theo đó, Israel sẽ giúp Nam Phi tạo ra một quả bom nguyên tử để đổi lấy uranium, kim cương và tiền mặt.

Một vài tuần sau đó, một bản sao thỏa thuận đã được Dieter Gerhardt cung cấp cho Liên Xô. Như Leonid Mlechin viết trong cuốn “Lịch sử tình báo đối ngoại. Nghề nghiệp và số phận”, Keith Gerhardt đã tiết lộ, Moscow và Washington đã thỏa thuận cùng tấn công khu thử nghiệm của Nam Phi tại Kalahari - họ muốn ngăn cản các vụ thử vũ khí hạt nhân. Về sau, vì một số lý do, Mỹ từ chối hành động cùng Liên Xô. Do đó, không có cuộc tấn công nào diễn ra, và các vụ nổ nguyên tử của Nam Phi vẫn được tiến hành.

Sự cố Vela

Tháng 9/1979, một trong những vệ tinh Vela 6911 của Mỹ ghi nhận một ánh chớp kép - đặc trưng của việc sử dụng vũ khí hạt nhân - tại khu vực các đảo thuộc Nam Phi. Hình ảnh đó được gọi là sự cố Vela. Không có quốc gia nào nhận trách nhiệm với những gì đã xảy ra. Tuy nhiên, năm 1994, trong một cuộc trả lời phỏng vấn, Dieter Gerhardt tuyên bố, sự cố Vela không gì khác  gì một vụ thử bom hạt nhân mà Nam Phi cùng Israel thực hiện.

Những từ này của Gerhardt đã được trích dẫn từ cuốn sách “Do thám bom: Tình báo hạt nhân Mỹ từ Đức Quốc xã đến Iran” (Jeffrey T. Richelson "Spying on the Bomb: American Nuclear Intelligence from Nazi Germany to Iran"). Nam Phi và Israel bị nghi ngờ hợp tác hạt nhân vào năm 1979. Chính phủ Israel khi đó đã phản đối những cáo buộc như vậy.

Trong khi đó, theo Yevgeny Primakov (cuốn sách “Lịch sử của một âm mưu”), nhà báo người Israel Dan Raviv - người đã tuyên bố đất nước của ông có liên quan đến vụ việc - đã bị cấm làm báo. Sự cố Vela và chương trình hạt nhân Nam Phi nói chung đã kéo theo những hệ lụy. Chính nhờ sự cố Vela, theo Peter Lyukimson, đã thúc đẩy chiến dịch giải trừ vũ khí do Tổng thống Mỹ Jimmy Carter và nhà lãnh đạo Liên Xô Leonid Brezhnev phát động.

lien xo va my da dinh tan cong nam phi Sĩ quan Áo bị cáo buộc làm điệp viên cho Nga hàng chục năm

TGVN. Các công tố viên Áo ngày 8/11 cho biết, đã buộc tội một đại tá quân đội nghỉ hưu tội làm gián điệp, phản ...

lien xo va my da dinh tan cong nam phi Nga - Mỹ và cuộc chơi gián điệp

TGVN. Quan hệ ngoại giao giữa hai siêu cường Nga - Mỹ trong lịch sử nhiều lần sóng gió khi hai bên phát hiện và ...

lien xo va my da dinh tan cong nam phi Lần đầu tiên cựu đặc vụ Snowden tiết lộ về FSB và cuộc sống ở Nga (kỳ 1)

TGVN. Cựu đặc vụ Mỹ Edward Snowden lần đầu tiên kể chi tiết về chuyến đi đến nước Nga tháng 6/2013, đề nghị hợp tác ...

(theo X-files và Russian7)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 30/10: Diễn biến lạ của thị trường trong nước, thế giới bốc hơi mạnh, có nên bán tháo?

Giá vàng hôm nay 30/10: Diễn biến lạ của thị trường trong nước, thế giới bốc hơi mạnh, có nên bán tháo?

Giá vàng thế giới tiếp tục giảm sâu, tổng cộng hai ngày mất luôn gần 40 USD/ounce. Giá vàng trong nước vẫn một mình một kiểu neo ở mức cao.
Bầu cử Mỹ 2020: Hậu bầu cử, nhiều dự báo nước Mỹ sẽ chìm trong bất ổn?

Bầu cử Mỹ 2020: Hậu bầu cử, nhiều dự báo nước Mỹ sẽ chìm trong bất ổn?

Dù Tổng thống Trump hay ứng cử viên Joe Biden giành chiến thắng, viễn cảnh của nước Mỹ hậu bầu cử cũng không mấy sáng sủa.
Siêu bão Goni dự báo sẽ vào Biển Đông ngày 2/11

Siêu bão Goni dự báo sẽ vào Biển Đông ngày 2/11

Cơn bão Goni hoạt động ở phía Đông Philippines, sức gió mạnh nhất 110 km/h, có khả năng vào Biển Đông, thành cơn bão số 10 trong năm nay.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Tô Anh Dũng tiếp Đại sứ Hàn Quốc Park Noh Wan

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Tô Anh Dũng tiếp Đại sứ Hàn Quốc Park Noh Wan

Chiều 29/10, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Tô Anh Dũng đã có cuộc trao đổi với Đại sứ Hàn Quốc tại Việt Nam, ông Park Noh Wan.
Tòa án Tối cao Mỹ có thẩm phán mới: Bầu cử Tổng thống và hơn thế nữa

Tòa án Tối cao Mỹ có thẩm phán mới: Bầu cử Tổng thống và hơn thế nữa

Thấm phán Amy Coney Barrett có thể mang tới chuyển biến đáng kể trong lập trường của Tòa án Tối cao Mỹ trước bầu cử Tổng thống tuần tới và ...
Khi Đông Nam Á là điểm đến của nước lớn và hàm ý đối với ASEAN (kỳ cuối)

Khi Đông Nam Á là điểm đến của nước lớn và hàm ý đối với ASEAN (kỳ cuối)

Hoạt động con thoi của các nhà chính trị, ngoại giao ở Đông Nam Á thời gian qua chứng tỏ sự quan tâm của Mỹ, Trung Quốc và các nước ...
Quan hệ Mỹ-Nga: Ngoại giao chính trị ‘lạnh’, ngoại giao văn hóa 'ấm'

Quan hệ Mỹ-Nga: Ngoại giao chính trị ‘lạnh’, ngoại giao văn hóa 'ấm'

Mối quan hệ giữa hai cường quốc Mỹ-Ngacó phần lạnh nhạt trong thời gian gần đây nhưng ngoại giao văn hóa vẫn nồng ấm.
Tin thế giới 29/10: Bầu cử Mỹ năm 2020 tốn kém nhất lịch sử, Mỹ-Trung Quốc gây sức ép lẫn nhau, Tương lai New START

Tin thế giới 29/10: Bầu cử Mỹ năm 2020 tốn kém nhất lịch sử, Mỹ-Trung Quốc gây sức ép lẫn nhau, Tương lai New START

Bầu cử Mỹ 2020, xung đột Armenia-Azerbaijan, cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc, vấn đề Biển Đông, New START... là những tin thế giới nổi bật 24h qua.
Thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược sâu rộng Việt Nam-Nhật Bản

Thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược sâu rộng Việt Nam-Nhật Bản

Thứ trưởng Bùi Thanh Sơn đánh giá cao sự phát triển tốt đẹp của quan hệ đối tác chiến lược sâu rộng Việt Nam-Nhật Bản.
PHÂN TÍCH. Nước Pháp với Hồi giáo cực đoan: Chuyện mới nới chuyện cũ

PHÂN TÍCH. Nước Pháp với Hồi giáo cực đoan: Chuyện mới nới chuyện cũ

Nước Pháp hiện đang phải đương đầu với thế giới Hồi giáo. Bạo lực “gây sốc” vừa qua khởi nguồn từ câu chuyện cũ. Thực chất của xung khắc là ...
Tin thế giới 29/10: Bầu cử Mỹ năm 2020 tốn kém nhất lịch sử, Mỹ-Trung Quốc gây sức ép lẫn nhau, Tương lai New START

Tin thế giới 29/10: Bầu cử Mỹ năm 2020 tốn kém nhất lịch sử, Mỹ-Trung Quốc gây sức ép lẫn nhau, Tương lai New START

Bầu cử Mỹ 2020, xung đột Armenia-Azerbaijan, cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc, vấn đề Biển Đông, New START... là những tin thế giới nổi bật 24h qua.
Căng thẳng Đông Địa Trung Hải chưa 'nguội', Mỹ lựa chọn Hy Lạp thay vì Thổ Nhĩ Kỳ trong thương vụ F-35

Căng thẳng Đông Địa Trung Hải chưa 'nguội', Mỹ lựa chọn Hy Lạp thay vì Thổ Nhĩ Kỳ trong thương vụ F-35

Mỹ đã quyết định bán 20 máy bay chiến đấu F-35 cho Hy Lạp, trong đó có 6 chiếc từng được dự định bán cho Thổ Nhĩ Kỳ.
Nhận hối lộ, cựu Tổng thống Hàn Quốc Lee Myung-bak bị phạt 17 năm tù

Nhận hối lộ, cựu Tổng thống Hàn Quốc Lee Myung-bak bị phạt 17 năm tù

Tòa án Tối cao Hàn Quốc đã ra phán quyết phạt vắng mặt cựu Tổng thống Lee Myung-bak 17 năm tù giam vì biển thủ quỹ đen và nhận hối lộ.
Tích cực 'PR' sáng kiến mới của Tổng thống Putin về Hiệp ước INF, Nga kêu gọi NATO nghiên cứu kỹ

Tích cực 'PR' sáng kiến mới của Tổng thống Putin về Hiệp ước INF, Nga kêu gọi NATO nghiên cứu kỹ

Bộ Ngoại giao Nga cho biết, Moscow kêu gọi NATO nghiên cứu kỹ tuyên bố của Tổng thống Vladimir Putin liên quan đến Hiệp ước INF.
Bầu cử Mỹ 2020: Bốn yếu tố ‘thành bại’ của Tổng thống Donald Trump

Bầu cử Mỹ 2020: Bốn yếu tố ‘thành bại’ của Tổng thống Donald Trump

Đại dịch Covid-19, vấn đề kinh tế, rắc rối cá nhân tới cách bỏ phiếu sẽ định đoạt 'thành bại' của ông Trump trong bầu cử Tổng thống Mỹ ngày 3/11 tới.
Mỹ-Nga với giải trừ quân bị hạt nhân: Cũ khó giữ, mới khó có !

Mỹ-Nga với giải trừ quân bị hạt nhân: Cũ khó giữ, mới khó có !

Đàm phán Mỹ-Nga về gia hạn Hiệp định New START không có tiến triển, Nga bất ngờ đưa ra đề nghị mới cho Mỹ. Thực chất là gì? TG&VN bình luận.
Mỹ-Ấn Độ họp Đối thoại 2+2: Thể chế hóa hợp tác, vững vàng trước khó khăn

Mỹ-Ấn Độ họp Đối thoại 2+2: Thể chế hóa hợp tác, vững vàng trước khó khăn

Đối thoại 2+2 kết thúc ngày 27/10 chứng kiến quan hệ hợp tác Mỹ-Ấn Độ ngày một khăng khít trước những diễn biến mới ở khu vực và thế giới.
Bầu cử Mỹ 2020: Âm thầm ký sắc lệnh gây tranh cãi, Tổng thống Trump ‘tất tay’?

Bầu cử Mỹ 2020: Âm thầm ký sắc lệnh gây tranh cãi, Tổng thống Trump ‘tất tay’?

Nội dung và thời điểm ban hành của sắc lệnh này cho thấy ông Donald Trump đã quyết tâm ‘tất tay’ cho cuộc Bầu cử Tổng thống Mỹ ngày 3/11 tới.
Bầu cử Mỹ 2020: Hậu bầu cử, nhiều dự báo nước Mỹ sẽ chìm trong bất ổn?

Bầu cử Mỹ 2020: Hậu bầu cử, nhiều dự báo nước Mỹ sẽ chìm trong bất ổn?

Dù Tổng thống Trump hay ứng cử viên Joe Biden giành chiến thắng, viễn cảnh của nước Mỹ hậu bầu cử cũng không mấy sáng sủa.
Tòa án Tối cao Mỹ có thẩm phán mới: Bầu cử Tổng thống và hơn thế nữa

Tòa án Tối cao Mỹ có thẩm phán mới: Bầu cử Tổng thống và hơn thế nữa

Thấm phán Amy Coney Barrett có thể mang tới chuyển biến đáng kể trong lập trường của Tòa án Tối cao Mỹ trước bầu cử Tổng thống tuần tới và xa hơn nữa.
Bầu cử Mỹ 2020 và những kỷ lục 'chưa từng có tiền lệ'

Bầu cử Mỹ 2020 và những kỷ lục 'chưa từng có tiền lệ'

Cuộc bầu cử Mỹ 2020 là cuộc bầu cử Tổng thống có nhiều kỷ lục nhất.
Mỹ-Ấn Độ: Đối thoại 2+2 hay sự phá vỡ mô hình quan hệ thời hậu chiến

Mỹ-Ấn Độ: Đối thoại 2+2 hay sự phá vỡ mô hình quan hệ thời hậu chiến

Đối thoại 2+2 là một minh chứng cho thấy Mỹ và Ấn Độ đang có những cách tiếp cận mới đối với quan hệ song phương.
Phiên bản di động