Mỹ-Brazil: Tình nước đôi

Từ trước tới nay, Mỹ luôn xem Brazil là một nước có ảnh hưởng quan trọng trong khu vực. Nhờ sức mạnh kinh tế, vai trò lãnh đạo tại Nam Mỹ và tiếng nói quan trọng trong các diễn đàn đa phương, Brazil đã trở thành một "tay chơi có thứ hạng" trong nền chính trị thế giới và khu vực. Mặc dù Mỹ thừa nhận tầm quan trọng về chính trị và kinh tế của Brazil nhưng việc biến nhận thức này thành những bước đi cụ thể nhằm thúc đẩy quan hệ song phương vẫn còn gặp nhiều trở ngại.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Tổng thống Mỹ Barack Obama và Tổng thống Brazil Lula da Silva (phải).

Trong thế kỷ trước, Mỹ xem Brazil là một quốc gia quan trọng trên trường quốc tế bởi quy mô diện tích, dân số, sức mạnh kinh tế và những giá trị phương Tây mà Rio de Janeiro chia sẻ với Washington. Có lúc Mỹ đã quan tâm thúc đẩy "mối quan hệ đặc biệt" với Brazil. Trong chiến tranh thế giới thứ II, Mỹ cam kết hỗ trợ chương trình phát triển của Brazil, đổi lại, Brazil là quốc gia Mỹ Latinh duy nhất gửi quân tới tham chiến tại Châu Âu. Mặc dù mối quan hệ đồng minh này trở nên mờ nhạt sau chiến tranh nhưng trong suốt những năm 1950, Brazil vẫn tiếp tục ủng hộ chính sách Chiến tranh lạnh của Mỹ. Sự ủng hộ này được duy trì trong những năm 1960 và đến những năm 1970, đặc biệt là dưới chính quyền Henry Kissinger, Mỹ tái khẳng định "mối quan hệ đặc biệt" giữa hai nước. Tuy nhiên, những nỗ lực này bị phá vỡ khi Chính quyền Carter tỏ ra quan ngại trước quan điểm nước đôi của Brazil về vấn đề nhân quyền và phổ biến hạt nhân.

Bất ổn kinh tế kéo dài trong thập kỷ trước đã khiến nhiều chính trị gia ở Washington "xem thường" Brazil. Tuy nhiên, từ năm 1994, với chính sách kinh tế vĩ mô và chính sách tiền tệ đúng đắn, nền kinh tế Brazil từng bước phục hồi. Đến năm 2001, cùng với 3 nước khối BRIC khác là Nga, Ấn Độ và Trung Quốc, Brazil đã được Ngân hàng Goldman Sachs bình chọn là một trong những nước có khả năng đưa khối BRIC vượt Khối G8. Giữa những năm 2000, nền kinh tế Brazil phục hồi hoàn toàn. Cũng trong thời gian này, giá năng lượng thế giới và những quan ngại về biến đổi khí hậu không ngừng gia tăng khiến cho Washington phải chú ý tới những thành tựu trong ngành sản xuất nhiên liệu sinh học của Rio de Janeiro. Những năm đầu thế kỷ 21, Brazil trở thành nước sản xuất nhiên liệu sinh học hàng đầu thế giới, với thị phần ethanol vượt thị phần xăng - một loại nhiên liệu truyền thống gây ô nhiễm môi trường.

Trong khi chống biến đổi khí hậu đang là một trong những ưu tiên của Chính quyền Obama thì vai trò đầu tàu của Brazil trong sản xuất năng lượng thay thế và chống phá rừng đã khiến cho Washington không thể thờ ơ. Brazil tự hào là một trong những nước đi đầu trong lĩnh vực sản xuất năng lượng thân thiện với môi trường. Tỷ lệ năng lượng tái sinh của Brazil chiếm 46% tổng lượng năng lượng tiêu thụ quốc gia, gấp hơn 5 lần so với tỷ lệ trung bình của thế giới là 8%. Bên cạnh đó, Brazil cũng là nước sở hữu khu rừng đầu nguồn lớn nhất hành tinh - Amazon, do đó nước này cũng đóng vai trò trung tâm trong cuộc chiến chống chặt phá rừng trên phạm vi toàn cầu, giúp giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính.

Mặc dù thừa nhận vai trò của Brazil trong giải quyết các vấn đề toàn cầu như khủng hoảng tài chính, biến đổi khí hậu, cải cách các thể chế đa phương (UN, G20, WTO, IMF…) cũng như đảm bảo an ninh, ổn định và phát triển của khu vực nhưng việc biến nhận thức thành những bước đi cụ thể nhằm thúc đẩy quan hệ song phương vẫn còn gặp nhiều trở ngại. Các nhà hoạch định chính sách của Mỹ vẫn ít nhiều thiên vị các nước Mỹ Latinh nói tiếng Tây Ban Nha. Có rất ít chính trị gia ở Washington hiểu rõ về Brazil hoặc có thể nói thành thạo tiếng Bồ Đào Nha. Thực tế này khiến cho Brazil nhiều khi bị lạc khỏi "quỹ đạo" chính sách đối ngoại của Mỹ. Bên cạnh đó, do quá tập trung giải quyết các vấn đề đối nội nên phải mất gần 1 năm Tổng thống Obama mới chỉ định Đại sứ mới của Mỹ tại Brazil.

Hơn nữa, hai nước vẫn còn nhiều bất đồng xung quanh hàng loạt các vấn đề từ an ninh đến kinh tế - thương mại. Về vấn đề an ninh, Mỹ xem chống khủng bố là một trong những ưu tiên hàng đầu trong khi Brazil lại không coi trọng cuộc chiến này. Trong cuộc chiến chống buôn lậu ma túy, Mỹ tập trung hỗ trợ quân sự cho các nước trong khu vực trong khi Brazil ưu tiên sử dụng công cụ pháp luật và hành pháp. Brazil phản đối can thiệp quân sự của Mỹ đối với các nước trong khu vực, đặc biệt là Colombia, trong khi Mỹ quan ngại về mối quan hệ giữa Tổng thống Brazil Lula da Silva và Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad. Về vấn đề thương mại, trong khi cả hai nước đều ủng hộ mở rộng tự do thương mại toàn cầu thông qua Vòng đàm phán Doha và các cơ chế khác của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) nhưng lợi ích cơ bản của hai bên lại không đồng nhất. Brazil muốn Mỹ xóa bỏ trợ cấp, bảo hộ nông nghiệp và hàng rào thuế quan đối với các sản phẩm như ethanol. Mỹ thì lại cho rằng Brazil bảo hộ ngành công nghiệp và có nhiều yếu kém trong lĩnh vực đảm bảo quyền sở hữu trí tuệ, cũng như mở cửa thị trường dịch vụ.

Những bất đồng trên khiến cho hai nước khó có thể tìm kiếm được nền tảng chung để thúc đẩy quan hệ song phương. Mỹ không thể không thừa nhận thế và lực của cường quốc mới nổi Brazil nhưng liệu Washington có xây dựng và duy trì được "mối quan hệ đặc biệt" với Rio de Janeiro hay không vẫn là một câu hỏi chưa có lời đáp.

Khai Tâm

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tại Mỹ đã tạo ra sự thay đổi quan trọng trong tương quan quyền lực chính trị ở Washington.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động