Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Giữ bản sắc, tránh hòa tan

Trần Bình
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Nhà văn hóa Hữu Ngọc cho rằng: Chúng ta đang nói nhiều về việc hội nhập kinh tế toàn cầu mà quên rằng muốn có được thành công trong quá trình hội nhập, muốn phát triển kinh tế được thì yếu tố truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc mang yếu tố quyết định.
TIN LIÊN QUAN
nha van hoa huu ngoc giu ban sac tranh hoa tan Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Toàn cầu hóa có dẫn tới ngõ cụt
nha van hoa huu ngoc giu ban sac tranh hoa tan Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Từ thi đến ca
nha van hoa huu ngoc giu ban sac tranh hoa tan
Nhà văn hóa Hữu Ngọc.

Vững vàng trước tiếp biến

Nhà văn hóa Hữu Ngọc nói: Điều đầu tiên khi nói chuyện với người nước ngoài, tôi luôn khẳng định rằng: văn hóa Việt Nam là một nền văn hóa độc đáo, không giống với các nền văn hóa khác. Đặc biệt không phải là bản sắc của văn hoá Trung Quốc, của Pháp... Và hiện nay vẫn mở cửa để đón những cái hay phương Tây chứ không phải một nền văn hóa đóng cửa.

Tôi thường thấy hình ảnh cây đa, một loại cây thân thuộc ở Việt Nam để tượng trưng cho nền văn hóa Việt. Gốc là Đông Nam Á với bản sắc độc đáo là nền văn minh lúa nước đã có từ 1.000 năm trước Công nguyên với những đặc điểm như xăm mình, nhuộm răng đen, ăn trầu, sử dụng nước mắm, ở nhà sàn, dùng ngôn ngữ tiếng Việt... Những điều mà văn hóa Trung Quốc không có. Từ gốc này, trong tiến trình lịch sử, Việt Nam đã có mấy lần tiếp biến văn hóa. Mỗi lần tiếp biến, từ cái gốc đó lại sinh ra một nhánh mới. Đó là tiếp biến với văn hóa Trung Quốc qua 1.000 năm đô hộ và hơn 900 năm bang giao giữa hai nền độc lập. Đây là một quá trình dài, nhưng Việt Nam vẫn giữ được cái gốc của mình. Nó sinh ra những giá trị văn hóa mới như Khổng học, chữ Nôm, đạo Phật... mang đặc điểm văn hóa cổ truyền của Việt Nam, chứ không phải sao chép nguyên xi của người Trung Quốc. Tiếp đó là tiếp biến văn hóa với Pháp trong 80 năm. Chúng ta vẫn giữ được cái gốc của mình, truyền thống của mình trong quá trình “Tây hóa” do người Pháp thực hiện ở Việt Nam. Ví dụ điển hình là chiếc áo dài của phụ nữ Việt Nam hiện nay, chúng ta “Tây hóa” chiếc áo dài từ chiếc áo tứ thân truyền thống và đã tạo ra một giá trị mới, hiện đại nhưng vẫn mang bản sắc Việt Nam. Đó là điều mà bản thân người Pháp cũng như cả thế giới thừa nhận.

Tiếp thu văn hóa và phát huy truyền thống

Từ năm 1986 đến giờ, chúng ta mở cửa và Việt Nam tiếp tục tiếp biến văn hóa với cả thế giới. Điều này luôn có những mặt tích cực nhưng cũng có những mặt tiêu cực. Theo nhà văn hóa Hữu Ngọc, vấn đề giao lưu, tiếp biến đó, được nhiều hay ít hơn (tức là mất nhiều hơn) là do ý thức của toàn dân. Mà muốn có được ý thức đó, cần có sự nuôi dưỡng của Nhà nước. Cần có chính quyền thông minh và cương quyết. Điều đó đồng nghĩa với việc cần có những chính sách phù hợp để làm điều này, từ đầu tư kinh phí đến hoạt động ngoại giao văn hóa... Muốn giữ được những cái tốt, cái hay của mình trong quá trình hội nhập, bất kỳ nước nào cũng đặt vấn đề giáo dục lên hàng đầu. Ở nước ta, mấy chục năm qua, liên tục kêu gọi, rồi cải cách giáo dục, nhưng tiếc là kết quả thì như chúng ta thấy, nền giáo dục Việt Nam vẫn còn yếu kém và chưa làm được điều đó.

Nhà văn hóa Hữu Ngọc băn khoăn: chúng ta đang nói nhiều về việc hội nhập kinh tế toàn cầu mà quên rằng muốn có được thành công trong quá trình hội nhập, muốn phát triển kinh tế được thì yếu tố truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc mang yếu tố quyết định. Hiện nay Việt Nam vẫn đang trong quá trình tiếp biến văn hóa. Đây là một khái niệm mà các nhà nghiên cứu trên thế giới đưa ra. Tức là khi hai nền văn hóa gặp nhau thì mỗi bên mất đi một ít, đồng thời nhận được mỗi bên kia một ít. Từ đó tạo ra một yếu tố văn hóa mới. Nếu A và B gặp nhau, cùng ngang sức nhau thì mỗi bên đều mất một ít và nhận về bằng nhau. Nhưng nếu một bên yếu quá thì bị bên kia lấn át, thôn tính. Trường hợp một số nước châu Phi khi giao lưu tiếp xúc với văn hóa Anh và Pháp trong thời kỳ thuộc địa là ví dụ điển hình. Ở đây, văn hóa châu Phi do yếu hơn nên đã bị lấn lướt hoàn toàn, mất đi bản sắc của mình. Trường hợp Việt Nam thì khác. Chúng ta giao lưu gặp văn hóa Trung Quốc gần 2.000 năm nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hóa của mình. Trong 80 năm thuộc địa của Pháp, chúng ta bị “Pháp hóa” một số từ ngữ, sinh hoạt văn hóa nhưng không như một số nước châu Phi, chúng ta vẫn sử dụng ngôn ngữ Tiếng Việt, giữ được những điều cơ bản về truyền thống văn hóa dân tộc. Có thể nói quá trình tiếp biến văn hóa của Việt Nam rất đặc biệt và có tính đặc sắc so với thế giới.

“Trong quá trình hội nhập mọi mặt với thế giới, chủ nghĩa tiêu thụ của phương Tây giờ tràn ngập ở các nước mới phát triển, trong đó có Việt Nam. Nó đang chèn ép, làm mất dần những giá trí đạo đức truyền thống, nhất là ở lớp trẻ. Bên cạnh việc phòng ngừa, hạn chế tiêu cực, nên đẩy mạnh giáo dục toàn diện mới có thể giữ gìn được những giá trị cổ truyền trong quá trình hội nhập. Khi mình tham gia bản nhạc giao hưởng toàn cầu mà không có một cây đàn hay điệu nhạc đặc biệt thì người ta cũng không cần mình và mình chỉ là số 0. Vì thế bản sắc dân tộc là điều quan trọng nhất, chứ không phải là chuyện giàu có, kinh tế phát triển”.

nha van hoa huu ngoc giu ban sac tranh hoa tan

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Giữ truyền thống và hiện đại

TGVN. Đến một thời điểm, có nhu cầu phải thay đổi ít nhiều truyền thống để phù hợp với tâm tư các thế hệ mới ...

nha van hoa huu ngoc giu ban sac tranh hoa tan

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Tâm trạng hai phụ nữ Việt lai Pháp

TGVN. Kim Lefèvre là nữ tác giả Pháp nổi tiếng với cuốn tự truyện Cô đầm lai (Métísse Blanche). Chị kể lại những kỷ niệm ...

nha van hoa huu ngoc giu ban sac tranh hoa tan

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Mũi tên, bài ca và chữ nghiệp

TGVN. Một chữ, một câu, một hành động, một cử chỉ, có khi mình không để ý đến, bỗng vài năm sau, vài chục năm sau ...

(theo Sài Gòn giải phóng)

Có thể bạn quan tâm

Xem nhiều

Đọc thêm

Cập nhật Covid-19 ngày 30/11: Số ca nhiễm ở châu Âu vượt 17 triệu; Campuchia phải đóng cửa các cơ sở giáo dục tư thục; Anh lên lịch tiêm vaccine

Cập nhật Covid-19 ngày 30/11: Số ca nhiễm ở châu Âu vượt 17 triệu; Campuchia phải đóng cửa các cơ sở giáo dục tư thục; Anh lên lịch tiêm vaccine

Toàn cầu ghi nhận 63.070.279 ca nhiễm Covid-19, trong đó có 1.465.095 trường hợp tử vong và 43.544.373 bệnh nhân bình phục.
Trung Quốc đua nhau với Ấn Độ 'quyến rũ' Nepal

Trung Quốc đua nhau với Ấn Độ 'quyến rũ' Nepal

Ủy viên Quốc vụ, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa đã tới Nepal nhằm thúc đẩy hợp tác quân sự và quan hệ hữu nghị song phương.
Hoa hậu Đỗ Thị Hà tỏa sáng trong hình ảnh đời thường

Hoa hậu Đỗ Thị Hà tỏa sáng trong hình ảnh đời thường

Hoa hậu Đỗ Thị Hà vẫn tỏa sáng, xinh đẹp và giản dị khi đi từ thiện. Đây là hình ảnh đời thường đầu tiên của Top 3 Hoa hậu ...
Nam sinh ghi tên mình vào danh sách kỷ lục gia ở Đường lên đỉnh Olympia

Nam sinh ghi tên mình vào danh sách kỷ lục gia ở Đường lên đỉnh Olympia

Với tổng điểm 310, Nguyễn Sơn Tùng ghi tên mình vào danh sách những kỷ lục gia đạt điểm số tuyệt đối phần thi Tăng tốc Đường lên đỉnh Olympia.
Bế mạc Techfest Việt Nam 2020

Bế mạc Techfest Việt Nam 2020

Tối 29/11, sự kiện Ngày hội khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia (Techfest Việt Nam 2020) đã chính thức bế mạc.
Khai mạc Diễn đàn nhằm khai thông thị trường thực phẩm Halal 1.400 tỷ USD

Khai mạc Diễn đàn nhằm khai thông thị trường thực phẩm Halal 1.400 tỷ USD

Sáng 30/11, tại Hà Nội đã diễn ra Diễn đàn ‘Tiềm năng thị trường thực phẩm Halal toàn cầu và cơ hội với Việt Nam’.
Nhà máy lọc dầu ở miền Bắc Iraq trúng rocket, IS nhận trách nhiệm

Nhà máy lọc dầu ở miền Bắc Iraq trúng rocket, IS nhận trách nhiệm

Hai quan chức của nhà máy lọc dầu Siniya ở miền Bắc Iraq cho biết, một quả rocket đã đánh trúng nhà máy này, gây hỏa hoạn và thiệt hại ...
Vụ ám sát nhà khoa học Iran: Nga xem là khủng bố; Chính sách của ông Biden với Tehran liệu có bị ảnh hưởng?

Vụ ám sát nhà khoa học Iran: Nga xem là khủng bố; Chính sách của ông Biden với Tehran liệu có bị ảnh hưởng?

Nga lên án vụ giết hại nhà khoa học hạt nhân của Iran, xem hành động này là một cuộc tấn công khủng bố nhằm mục đích kích động Iran.
Giá heo hơi hôm nay 30/11: Miền Nam tiếp tục giảm nhẹ từ 1.000-2.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 30/11: Miền Nam tiếp tục giảm nhẹ từ 1.000-2.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay tại miền Bắc thị trường thu mua heo hơi hiện có giao dịch phổ biến trong khoảng từ 67.000-68.000 đồng/kg.
Hậu bầu cử Mỹ 2020: Ông Biden lần đầu tiên nhận Tin vắn Hàng ngày dành cho Tổng thống

Hậu bầu cử Mỹ 2020: Ông Biden lần đầu tiên nhận Tin vắn Hàng ngày dành cho Tổng thống

Văn phòng của ông Joe Biden vừa thông báo ông Biden sẽ nhận Tin vắn Hàng ngày dành cho Tổng thống lần đầu tiên vào ngày 30/11.
Hà Giang khai mạc lễ hội hoa Tam giác mạch lần thứ 6

Hà Giang khai mạc lễ hội hoa Tam giác mạch lần thứ 6

Tối 28/11, lễ hội hoa tam giác mạch lần thứ 6 đã được khai mạc tại thành phố Hà Giang với sự góp mặt của hàng nghìn du khách và người dân địa phương.
Varanasi: Vùng đất của những linh hồn

Varanasi: Vùng đất của những linh hồn

Nhà văn Mark Twain cũng từng nói Varanasi xưa hơn lịch sử, cổ hơn truyền thống, cũ hơn cả huyền thoại và tuổi của nó gấp đôi tất cả những thứ vừa kể cộng lại.
Du lịch Mỹ: Sắc màu ở xứ cờ hoa

Du lịch Mỹ: Sắc màu ở xứ cờ hoa

Dựa trên các bảng xếp hạng du lịch uy tín, dưới đây là 9 điểm đến tràn ngập sắc màu mà bạn không thể bỏ qua khi du lịch Mỹ.
4 cung đường du lịch mùa Đông chỉ nhắc thôi cũng phải xuýt xoa vì quá đẹp

4 cung đường du lịch mùa Đông chỉ nhắc thôi cũng phải xuýt xoa vì quá đẹp

Đừng quên tham khảo và lưu lại cho mình những cung đường du lịch mùa Đông 'cực cool' ở ngay tại Việt Nam nhé!
Khách sạn dát vàng từ trong ra ngoài đầu tiên trên thế giới tại Hà Nội lên báo Anh

Khách sạn dát vàng từ trong ra ngoài đầu tiên trên thế giới tại Hà Nội lên báo Anh

Khách sạn dát vàng Dolce by Wyndham Hanoi Golden Lake ở Hà Nội được coi là khách sạn đầu tiên trên thế giới dát vàng từ trong ra ngoài, từ trên xuống dưới.
Choáng ngợp với nhà ga tàu điện ngầm - 'Cung điện' lộng lẫy dưới lòng đất ở thủ đô nước Nga

Choáng ngợp với nhà ga tàu điện ngầm - 'Cung điện' lộng lẫy dưới lòng đất ở thủ đô nước Nga

Khai trương từ năm 1935, đến nay hệ thống tàu điện ngầm Moscow, Nga có 14 tuyến đang hoạt động với hơn 9 triệu lượt người sử dụng hằng ngày.
Thế giới cổ xưa của Việt Nam trong những trang sách tiếng Italy

Thế giới cổ xưa của Việt Nam trong những trang sách tiếng Italy

Cuốn sách là một trong số ít tác phẩm văn học dân gian Việt Nam được chuyển thể trực tiếp từ tiếng Việt sang tiếng Italy.
Ngày Nhà giáo Việt Nam: Học kinh nghiệm từ thầy Hoàng Đạo Thúy

Ngày Nhà giáo Việt Nam: Học kinh nghiệm từ thầy Hoàng Đạo Thúy

Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam, NXB Nhã Nam cho ra mắt cuốn ‘Nghề thầy’ của cụ Hoàng Đạo Thúy với những lời gan ruột của một người thầy nổi tiếng.
CEO công nghệ ra sách ‘Nghề vương bụi phấn’ về tình thầy trò

CEO công nghệ ra sách ‘Nghề vương bụi phấn’ về tình thầy trò

Dù đã có khá nhiều tác phẩm viết về tình thầy trò, nhưng 'Nghề vương bụi phấn' của CEO Nguyễn Huy Du vẫn tạo nên ấn tượng riêng.
Tác giả Bình Ca trở lại với 'Đi trốn'

Tác giả Bình Ca trở lại với 'Đi trốn'

Từng gây bão với 'Quân khu Nam Đồng', 5 năm sau, tác giả Bình Ca trở lại với cuốn sách thứ hai 'Đi trốn'.
Bộ sách của Pháp giúp thay đổi suy nghĩ về quyền mỗi người trong gia đình

Bộ sách của Pháp giúp thay đổi suy nghĩ về quyền mỗi người trong gia đình

Bộ sách của Pháp đề cập đến quyền riêng tư của mỗi người và tôn trọng sự bình đẳng trong xã hội vừa được Nhà xuất bản Kim Đồng biên dịch và phát hành.
ASEAN 37: Ra mắt phiên bản tiếng Anh cuốn ‘25 năm Việt Nam tham gia ASEAN qua góc nhìn của người trong cuộc’

ASEAN 37: Ra mắt phiên bản tiếng Anh cuốn ‘25 năm Việt Nam tham gia ASEAN qua góc nhìn của người trong cuộc’

ASEAN 37: Bộ Ngoại giao đã ra mắt phiên bản tiếng Anh của cuốn sách: 25 năm Việt Nam tham gia ASEAN qua góc nhìn của người trong cuộc.
Phiên bản di động