Nhật Bản - Ấn Độ: Chất xúc tác bảo đảm ổn định khu vực

Mới đây, trang mạng của Viện Quan hệ Quốc tế và Chiến lược Pháp (Iris) có bài viết của tác giả Edouard Pflimlin, chuyên gia về chính sách quốc phòng Nhật Bản và các vấn đề địa chính trị tại Đông Á, phân tích những nguyên nhân khiến Nhật Bản và Ấn Độ tăng cường quan hệ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nhat ban an do chat xuc tac bao dam on dinh khu vuc IORA - Tương lai phát triển của các quốc gia khu vực Ấn Độ Dương
nhat ban an do chat xuc tac bao dam on dinh khu vuc Ấn Độ và ý tưởng về một "quyền lực mềm" mới

Ấn Độ - đối tác tự nhiên của Tokyo

Theo tờ Japan News, Nhật Bản và Ấn Độ đang chuẩn bị tiến hành cuộc họp Thứ trưởng Ngoại giao và Quốc phòng của hai nước tại Tokyo nhằm thảo luận về tình hình quốc tế kể từ sau khi ông Trump chính thức bước vào Nhà Trắng. Theo đó, các quan chức hai bên sẽ thảo luận những biện pháp nhằm tăng cường hơn nữa hợp tác trong lĩnh vực an ninh cũng như thảo luận những vấn đề khu vực.

Nhật Bản và Ấn Độ, vốn trở thành quan hệ đối tác chiến lược toàn cầu, đang nhanh chóng tăng cường mối quan hệ kinh tế và an ninh trong những năm qua. Theo đánh giá của các chuyên gia, việc làm sâu sắc mối quan hệ này trong bối cảnh chính quyền mới Donald Trump là điều rất cần thiết.

nhat ban an do chat xuc tac bao dam on dinh khu vuc
Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và người đồng cấp Ấn Độ Narendra Modi. (Nguồn: PTI)

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã có cuộc gặp đầu tiên với Tổng thống Donald Trump vào ngày 10-11/2. Vì Mỹ là đồng minh quan trọng nhất của Nhật Bản nên cuộc gặp này mang ý nghĩa then chốt đối với Tokyo nhằm tái khẳng định mối quan hệ song phương về an ninh và thương mại với Mỹ. Theo cách nhìn nhận này thì cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Nhật được coi là thành công lớn đối với Thủ tướng Abe. Trong suốt cuộc họp báo chung, ông Trump đã đánh giá liên minh Mỹ-Nhật Bản là “nền tảng của hòa bình và ổn định trong khu vực Thái Bình Dương”, đồng thời khẳng định cam kết của Mỹ đối với “an ninh của Nhật Bản và cả khu vực”.

Mặc dù không ai nghi ngờ khả năng quan hệ đồng minh kéo dài nhiều thập kỷ này sẽ vượt qua được những “cơn bão ngoại giao”, song người ta khó có thể nói chắc chắn về định hướng chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời Donald Trump. Sự không chắc chắn này đã đặt ra nguy cơ “lệch pha” về mặt chiến lược đối với Nhật Bản. Do vậy, Tokyo cần thiết tìm kiếm một sự cân bằng chiến lược bổ sung cho mối quan hệ đồng minh với Mỹ. Trong bầu không khí địa chính trị như vậy, Nhật Bản sẽ cải thiện quan hệ với các tác nhân khác trong khu vực, nhất là cải thiện quan hệ chặt chẽ hơn với Ấn Độ - một đối tác tự nhiên của Tokyo.

Cuộc gặp thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản năm 2016 đã dự báo một vai trò quan trọng hơn đối với hai nước trong khu vực. Do chia sẻ tầm nhìn chung về nền dân chủ và không có những tranh cãi lịch sử như Trung Quốc, Hàn Quốc, nên Nhật Bản và Ấn Độ là đồng minh tự nhiên và sẵn sàng mở rộng quan hệ hợp tác về kinh tế, chiến lược và quốc phòng.

Mối quan hệ kịp thời

Trên thực tế, Nhật Bản là quốc gia duy nhất mà Ấn Độ cho phép thâm nhập vào khu vực chính trị nhạy cảm Bắc Ấn. Tại khu vực này, Tokyo đang đầu tư vào những dự án phát triển kinh tế xã hội. Kể từ năm 1981, chính phủ Nhật Bản đã cung cấp cho khu vực này những khoản vay để phát triển lĩnh vực năng lượng, cung cấp nước, khai thác rừng và phát triển đô thị. Hơn nữa, New Delhi đã lần đầu tiên cho phép các nhà đầu tư nước ngoài vào các đảo. Ngoài ra, hai nước đã ký kết thỏa thuận hạt nhân dân sự vào năm 2016, qua đó biến Ấn Độ thành quốc gia đầu tiên không tham gia Hiệp ước Không Phổ biến Vũ khí Hạt nhân ký kết được một thỏa thuận như vậy với Nhật Bản.

Hai nước cũng chia sẻ những mối lo ngại về những quyết định khó đoán định trong chính sách đối ngoại của chính quyền Trump. Thông qua những tuyên bố của mình, Tổng thống Mỹ đã gây ra sự ngờ vực về vai trò lãnh đạo và sự cam kết của nước Mỹ đối với các nước đối tác. Ngoài ra, một số quốc gia thành viên ASEAN đang có tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc ở Biển Đông. Những căng thẳng này, cùng với khả năng Mỹ sẽ giảm vai trò tại khu vực có thể làm cho một số quốc gia lo lắng về ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc.

Như vậy, việc tăng cường mối quan hệ Nhật-Ấn là rất kịp thời trong bối cảnh hiện nay. Ngoài ra, hai nước cũng cam kết cùng với các tác nhân khu vực khác. Cụ thể, Thủ tướng Abe đã đến thăm Philippines, Australia, Indonesia và Việt Nam vào tháng 1 vừa qua nhằm thúc đẩy sự hợp tác chặt chẽ, trong khi chính sách “Hướng Đông” của Thủ tướng Ấn Độ Modi mong muốn tăng sự kết nối với các quốc gia châu Á.

nhat ban an do chat xuc tac bao dam on dinh khu vuc
Mối quan hệ Nhật Bản - Ấn Độ sẽ là chất xúc tác bảo đảm ổn định cho khu vực. (Nguồn: The Economist)

Tuy nhiên, để đảm bảo sự ổn định khu vực, Tokyo và New Delhi cũng cần phải cam kết với Trung Quốc để đưa ra các giải pháp hòa bình cho các cuộc xung đột khu vực. Một số người có thể cho rằng Ấn Độ không có quyết tâm chính trị trong việc đảm trách vai trò lãnh đạo quan trọng hơn tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Tuy nhiên, New Delhi đang tích cực hoạt động nhằm ngăn cản sự chi phối ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc tại các quốc gia ven Ấn Độ Dương, bởi lẽ về mặt truyền thống các quốc gia này thuộc khu vực ảnh hưởng của Ấn Độ. Quốc gia đông dân thứ hai thế giới này có thể dựa vào Nhật Bản. Vào giữa tháng 2 vừa qua, hai nước đã thống nhất sẽ đóng một vai trò quan trọng trong gìn giữ hòa bình và ổn định tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Theo tờ Indian Express, Bộ trưởng Nội vụ Ấn Độ Kiren Rijiju đã tuyên bố rằng hai bên có trách nhiệm trong gìn giữ hòa bình và ổn định tại khu vực vì hai bên không tin vào việc cần thiết phải quân sự hóa khu vực này. Ông cũng khẳng định rằng Thủ tướng Narendra Modi có mối quan hệ nồng ấm với người đồng cấp Shinzo Abe, đồng thời cho rằng hai bên cùng quan tâm đến phát triển mối quan hệ mang dấu ấn của sự nồng ấm,  nhân văn và hợp tác chiến lược. 

nhat ban an do chat xuc tac bao dam on dinh khu vuc Liên minh Ấn Độ - Nhật Bản – Australia vì an ninh khu vực

Delhi, Tokyo và Canberra có thể xây dựng liên minh các cường quốc bậc trung đầu tiên vì khu vực trong thế giới của ông ...

nhat ban an do chat xuc tac bao dam on dinh khu vuc Ấn Độ - Mỹ hợp tác sản xuất linh kiện tên lửa

Tập đoàn Tata Sons của Ấn Độ vừa thông báo, công ty con của họ là Tata Advanced Systems Ltd (TASL) và Tập đoàn sản ...

nhat ban an do chat xuc tac bao dam on dinh khu vuc Động lực mới cho ngành khoa học vũ trụ châu Á

Việc phóng thành công 104 vệ tinh trong một lần của Ấn Độ mới đây đã tạo ra bước ngoặt cho sự tiến bộ về ...

Duy Phương (theo Iris-france.org)

Đọc thêm

Sắp diễn ra đêm nhạc ‘Vành hoa lửa’ tri ân các anh hùng liệt sĩ

Sắp diễn ra đêm nhạc ‘Vành hoa lửa’ tri ân các anh hùng liệt sĩ

Đêm nhạc "Vành hoa lửa" sẽ diễn ra vào 19h30 ngày 26/7 tại Không gian Văn hóa Việt hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ.
Xung đột bùng phát trở lại, Iran tuyên bố 'đình chỉ' cam kết ngừng bắn với Mỹ

Xung đột bùng phát trở lại, Iran tuyên bố 'đình chỉ' cam kết ngừng bắn với Mỹ

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi tuyên bố Tehran đã đình chỉ thực hiện các cam kết theo thỏa thuận đạt được với Washington cách đây 1 tháng.
Từ xưởng điêu khắc ở Milan đến biểu tượng bất tử của World Cup: Những câu chuyện thú vị về chiếc cúp vàng danh giá

Từ xưởng điêu khắc ở Milan đến biểu tượng bất tử của World Cup: Những câu chuyện thú vị về chiếc cúp vàng danh giá

Chiếc cúp vàng đã trở thành giấc mơ của mọi cầu thủ trong suốt hơn nửa thế kỷ.
Ngoại trưởng Triều Tiên thăm chính thức Nga nhằm thắt chặt quan hệ song phương

Ngoại trưởng Triều Tiên thăm chính thức Nga nhằm thắt chặt quan hệ song phương

Thông báo của Bộ Ngoại giao Nga cho biết, Ngoại trưởng Triều Tiên Choe Son-hui ngày 18/7 thực hiện chuyến thăm chính thức tới Moscow.
Tổng thống Donald Trump xác nhận dự khán và trao cúp trận Chung kết World Cup 2026

Tổng thống Donald Trump xác nhận dự khán và trao cúp trận Chung kết World Cup 2026

Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ cùng Chủ tịch FIFA Gianni Infantino trao cúp vô địch cho đội đăng quang sau trận Chung kết World Cup 2026.
Mỹ khuyến cáo công dân hạn chế đi lại tại Trung Đông vì lý do này

Mỹ khuyến cáo công dân hạn chế đi lại tại Trung Đông vì lý do này

Đại sứ quán Mỹ tại Beirut khuyến cáo toàn bộ công dân không đến Liban và cân nhắc lại việc đi đến hoặc quá cảnh qua Trung Đông.
Chiến lược ngoại giao của Ấn Độ ‘gặp thời’

Chiến lược ngoại giao của Ấn Độ ‘gặp thời’

Chiến dịch ngoại giao dồn dập của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi là minh chứng mới nhất cho thấy các cường quốc tầm trung đang ngày càng xích lại gần nhau.
Israel - Lebanon: Tiệm tiến tới ‘hòa bình lâu dài’

Israel - Lebanon: Tiệm tiến tới ‘hòa bình lâu dài’

Israel và Lebanon đang tiến hành vòng đàm phán trực tiếp (14-16/7) tại Rome (Italy) dưới sự trung gian của Mỹ.
Hội nghị ‘Liên minh tự nguyện’ tại Pháp: Châu Âu đẩy nhanh tự chủ chiến lược

Hội nghị ‘Liên minh tự nguyện’ tại Pháp: Châu Âu đẩy nhanh tự chủ chiến lược

Hội nghị Liên minh tự nguyện vừa diễn ra tại Paris là dấu mốc quan trọng trong tiến trình tái cấu trúc an ninh châu Âu.
Ấn Độ hướng Đông để thành công

Ấn Độ hướng Đông để thành công

Chuyến thăm Indonesia, Australia và New Zealand của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cho thấy nỗ lực thúc đẩy cách tiếp cận thực chất hơn của New Delhi.
Sự đảo chiều trong quan hệ Nhật Bản-Hàn Quốc dưới thời Tổng thống Trump 2.0

Sự đảo chiều trong quan hệ Nhật Bản-Hàn Quốc dưới thời Tổng thống Trump 2.0

Quan hệ Nhật Bản-Hàn Quốc dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump 2.0 có sự dịch chuyển đáng kể, tác động đến cục diện an ninh khu vực Đông Bắc Á.
Malaysia: Xu hướng cạnh tranh trước thềm Tổng tuyển cử

Malaysia: Xu hướng cạnh tranh trước thềm Tổng tuyển cử

Những tranh luận về chính trị sắc tộc một lần nữa xuất hiện trên chính trường Malaysia trước thềm cuộc Tổng tuyển cử lần thứ 16.
Ngoại giao nhân tài (Kỳ đầu): Kiến tạo lợi thế quốc gia

Ngoại giao nhân tài (Kỳ đầu): Kiến tạo lợi thế quốc gia

Ngoại giao nhân tài là điểm giao thoa của nhiều lĩnh vực, từ ngoại giao kinh tế, ngoại giao khoa học, ngoại giao giáo dục...
Hé lộ 'quân bài' mới mà Mỹ vừa tung vào tham chiến với Iran

Hé lộ 'quân bài' mới mà Mỹ vừa tung vào tham chiến với Iran

Mỹ đã lần đầu sử dụng xuồng mặt nước không người lái trong cuộc tấn công vào căn cứ hải quân Iran.
Thổ Nhĩ Kỳ: 22 năm vươn tầm trong NATO

Thổ Nhĩ Kỳ: 22 năm vươn tầm trong NATO

Hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara ngày 7-8/7 đánh dấu lần thứ hai Thổ Nhĩ Kỳ đăng cai một hội nghị cấp nguyên thủ của liên minh.
Bài toán tái vũ trang châu Âu: Ngân sách có phải lời giải cuối cùng?

Bài toán tái vũ trang châu Âu: Ngân sách có phải lời giải cuối cùng?

Ngân sách cao hơn chưa phải yếu tố quyết định đối với an ninh châu Âu trong thập niên tới.
Chủ quyền số: Nhiều con đường, một đích đến

Chủ quyền số: Nhiều con đường, một đích đến

Khi dữ liệu trở thành biên giới mới, các quốc gia đang chọn cho mình những lối đi khác nhau để giữ quyền tự quyết trên không gian mạng.
Từ xung đột Mỹ-Iran: Khi 'pháo đài ngầm' không còn bất khả xâm phạm

Từ xung đột Mỹ-Iran: Khi 'pháo đài ngầm' không còn bất khả xâm phạm

Việc Mỹ không kích cơ sở Fordow của Iran đánh dấu bước ngoặt trong cạnh tranh giữa các công trình quân sự ngầm và thế hệ vũ khí xuyên phá mới.
CNN: Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump có làm thay đổi cách thế giới nhìn nhận nước Mỹ?

CNN: Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump có làm thay đổi cách thế giới nhìn nhận nước Mỹ?

Tổng thống Trump tranh cử với cam kết đặt 'Nước Mỹ trên hết'. Nhưng trên thực tế, chính quyền được vận hành với mục tiêu giúp nước Mỹ thu được lợi ích.
Kinh tế Nga trước các thách thức địa chính trị

Kinh tế Nga trước các thách thức địa chính trị

Gói trừng phạt của Mỹ và châu Âu dành cho Nga được cho là đang thúc đẩy kinh tế Moscow từng bước chuyển đổi và tái cấu trúc toàn diện.
Australia trao 'chìa khóa' cho tham vọng hạt nhân Ấn Độ

Australia trao 'chìa khóa' cho tham vọng hạt nhân Ấn Độ

Việc Australia mở cửa kho dự trữ uranium lớn nhất thế giới cho Ấn Độ được xem là bước ngoặt chiến lược đối với an ninh năng lượng của New Delhi.
Trao quyền cho phụ nữ: Tăng cường khả năng chống chịu của xã hội trước biến động

Trao quyền cho phụ nữ: Tăng cường khả năng chống chịu của xã hội trước biến động

Trong bối cảnh hiện nay, hợp tác quốc tế về thúc đẩy quyền năng của phụ nữ và phát triển bao trùm trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Tương lai nào cho ngành bán dẫn Nhật Bản?

Tương lai nào cho ngành bán dẫn Nhật Bản?

The Economist đặt câu hỏi: Triển vọng bán dẫn của Nhật Bản sẽ đi về đâu khi nước này đặt cược toàn bộ vào Rapidus - công ty duy nhất được chính phủ hậu thuẫn?
Bắc Cực: Ván cờ mới của NATO

Bắc Cực: Ván cờ mới của NATO

Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương từ lâu đã giữ vai trò trọng yếu trong chiến lược quân sự cũng như lợi ích kinh tế của NATO.
Phiên bản di động