Nhật Bản 'phá rào' xuất khẩu vũ khí, bước ngoặt lịch sử sau nhiều thập kỷ

Vương Anh
Ngày 21/4, Chính phủ Nhật Bản công bố thay đổi lớn trong quy định xuất khẩu quốc phòng, dỡ bỏ phần lớn hạn chế đối với việc bán vũ khí ra nước ngoài và mở đường cho xuất khẩu tàu chiến, tên lửa cùng nhiều loại khí tài khác.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Hệ thống đánh chặn tên lửa Patriot Advanced Capability-3 (PAC-3) được triển khai tại Tokyo, Nhật Bản. (Nguồn: Getty Images)
Hệ thống đánh chặn tên lửa Patriot Advanced Capability-3 (PAC-3) được triển khai tại Tokyo, Nhật Bản. (Nguồn: Getty Images)

Quyết định này được xem là cuộc cải cách lớn nhất trong chính sách xuất khẩu quốc phòng của Nhật Bản trong nhiều thập kỷ. Động thái đánh dấu bước tiếp theo trong quá trình nới lỏng các ràng buộc mang tính hòa bình đã định hình chính sách an ninh của nước này kể từ sau Thế chiến II.

Theo các nguồn tin ngoại giao và quan chức Nhật Bản, nhiều quốc gia từ Ba Lan đến Philippines, đang tìm hiểu khả năng mua sắm vũ khí của Tokyo, trong bối cảnh các nước đẩy mạnh hiện đại hóa quân đội. Một trong những thương vụ đầu tiên có thể là việc Nhật Bản xuất khẩu tàu chiến đã qua sử dụng cho Manila.

Sự thay đổi chính sách cũng diễn ra khi các cuộc xung đột tại Ukraine và Trung Đông đang gây áp lực lên năng lực sản xuất vũ khí của Mỹ. Trong khi đó, nhiều đồng minh của Washington tại châu Âu và châu Á đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung quốc phòng.

Theo quy định mới được chính phủ của Thủ tướng Sanae Takaichi phê duyệt, năm nhóm hạn chế trước đây sẽ được bãi bỏ. Các hạn chế này từng giới hạn xuất khẩu chủ yếu đối với thiết bị cứu hộ, vận tải, cảnh báo, giám sát và rà phá thủy lôi. Thay vào đó, từng thương vụ xuất khẩu sẽ được xem xét riêng lẻ.

Dù vậy, Nhật Bản vẫn duy trì ba nguyên tắc kiểm soát xuất khẩu. Các nguyên tắc này bao gồm kiểm tra nghiêm ngặt đối tác, hạn chế chuyển giao cho bên thứ ba và cấm bán vũ khí cho các quốc gia đang tham chiến. Tuy nhiên, chính phủ cho biết vẫn có thể đưa ra ngoại lệ nếu cần thiết vì lợi ích an ninh quốc gia.

Tokyo kỳ vọng việc mở rộng xuất khẩu quốc phòng sẽ giúp củng cố nền tảng công nghiệp quân sự trong nước. Chính sách cũng nhằm tăng quy mô sản xuất và giảm chi phí cho mỗi hệ thống vũ khí.

Các tập đoàn quốc phòng lớn như Mitsubishi Heavy Industries có khả năng chế tạo nhiều hệ thống tiên tiến như tàu ngầm, máy bay chiến đấu và tên lửa. Tuy nhiên, trong nhiều thập kỷ qua, các doanh nghiệp này chủ yếu chỉ nhận đơn đặt hàng từ Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản.

Bên cạnh đó, Nhật Bản đang tăng cường năng lực quân sự bằng cách mua sắm tên lửa, máy bay tàng hình và thiết bị bay không người lái. Những động thái này nhằm răn đe các mối đe dọa an ninh trong khu vực, đặc biệt liên quan đến Trung Quốc và các khu vực tranh chấp tại Biển Hoa Đông.

Trong những năm gần đây, Tokyo đã nâng chi tiêu quốc phòng lên khoảng 2% GDP và dự kiến tiếp tục tăng khi công bố chiến lược an ninh mới trong năm nay.

Nỗ lực sửa đổi Hiến pháp, Nhật Bản kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu

Không đơn thuần là thay đổi cho phù hợp với thực tế, nỗ lực sửa đổi Hiến pháp được cho là nhằm tăng cường vai ...

Tham vọng hiện đại hóa năng lực hàng hải, Australia lựa chọn loại khinh hạm này của Nhật Bản

Ngày 18/4, Nhật Bản và Australia xác nhận hoàn tất thỏa thuận cùng phát triển một đội tàu mới cho Hải quân Australia dựa trên ...

Nhật Bản, Australia tăng cường hợp tác an ninh quốc phòng, cùng phát triển tàu chiến mới

Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi ngày 18/4 đã có cuộc hội đàm với Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Australia ...

Triều Tiên phóng tên lửa đạn đạo không xác định, Hàn Quốc và Nhật Bản ngay lập tức lên tiếng

Quân đội Hàn Quốc cho biết Triều Tiên ngày 19/4 đã phóng ít nhất một tên lửa đạn đạo chưa xác định ra vùng biển ...

Du lịch Nhật Bản ‘cảm lạnh’ trước cơn gió ngược xung đột Trung Đông

Dù ghi nhận lượng du khách quốc tế đạt mức kỷ lục trong tháng trước, nhưng những hệ lụy kinh tế từ xung đột tại ...

(theo Reuters)

Đọc thêm

50 năm quan hệ Việt Nam-Thái Lan: Từ dấu ấn Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Đối tác chiến lược toàn diện

50 năm quan hệ Việt Nam-Thái Lan: Từ dấu ấn Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Đối tác chiến lược toàn diện

Trong hành trình nửa thế kỷ của quan hệ Việt Nam-Thái Lan, dấu ấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn được xem là nền tảng nhân văn quan trọng.
Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ sẽ bước vào kỷ nguyên mới, vì lợi ích của nhân dân hai nước và đóng góp cho hòa bình

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ sẽ bước vào kỷ nguyên mới, vì lợi ích của nhân dân hai nước và đóng góp cho hòa bình

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajnath Singh nhân dịp Bộ trưởng thăm chính thức Việt Nam.
Hà Nội chuẩn bị từ 79 nghìn đến 85 nghìn lô đất, căn hộ tái định cư cho người dân dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng

Hà Nội chuẩn bị từ 79 nghìn đến 85 nghìn lô đất, căn hộ tái định cư cho người dân dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng

Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng nhận được sự quan tâm rất lớn của người dân Hà Nội, nhất là công tác giải ...
Hà Nội quy hoạch 100 năm: Định hình đô thị đa trung tâm, phát triển bền vững

Hà Nội quy hoạch 100 năm: Định hình đô thị đa trung tâm, phát triển bền vững

Với tầm nhìn đến năm 2065 và chiến lược 100 năm, thành phố Hà Nội đặt mục tiêu trở thành thành phố toàn cầu, phát triển hạ tầng hiện đại, ...
Hợp tác Việt Nam-Croatia còn nhiều dư địa và tiềm năng phát triển

Hợp tác Việt Nam-Croatia còn nhiều dư địa và tiềm năng phát triển

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao và các vấn đề châu Âu Croatia Gordan Grlić Radman.
Hà Nội có 1.428 dự án đang giải phóng mặt bằng

Hà Nội có 1.428 dự án đang giải phóng mặt bằng

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội cho biết, thành phố triển khai giải phóng mặt bằng 1.428 dự án, trong đó có 27 công trình, dự án lớn, trọng ...
Thượng đỉnh Mỹ-Trung hé lộ điều gì đằng sau cách tiếp cận chiến lược tổng thể và dài hạn của Trung Quốc?

Thượng đỉnh Mỹ-Trung hé lộ điều gì đằng sau cách tiếp cận chiến lược tổng thể và dài hạn của Trung Quốc?

Khi Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình hội ngộ tại Bắc Kinh, cả hai nhà lãnh đạo đều phải đối mặt với nhiều thách thức ở trong nước.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc: Tín hiệu gì từ loạt cử chỉ ngoại giao của Bắc Kinh?

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc: Tín hiệu gì từ loạt cử chỉ ngoại giao của Bắc Kinh?

Sự chú ý đặc biệt được dành cho các nghi thức tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump và tầm nhìn về quan hệ Mỹ-Trung mà Trung Quốc muốn truyền tải đến thế giới.
Những dấu ấn trong một năm nắm quyền của Thủ tướng Canada Mark Carney

Những dấu ấn trong một năm nắm quyền của Thủ tướng Canada Mark Carney

Ngày 14/3 đánh dấu tròn một năm ông Mark Carney nhậm chức Thủ tướng Canada, mở ra giai đoạn chuyển tiếp quan trọng trong đời sống chính trị Ottawa.
Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng EU: Tự chủ là đích đến

Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng EU: Tự chủ là đích đến

Bảo đảm an ninh, gấp rút tăng cường năng lực quốc phòng để hướng tới tự chủ chiến lược là nhu cầu cấp bách của Liên minh châu Âu (EU) hiện nay.
Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc thăm Mỹ: ‘Đo chiều sâu’ hợp tác liên minh

Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc thăm Mỹ: ‘Đo chiều sâu’ hợp tác liên minh

Chuyến thăm Mỹ của Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Ahn Gyu Back phản ánh nỗ lực của Seoul và Washington trong việc điều chỉnh liên minh.
Tình thân Nga - Ấn giữa ‘sóng gió’

Tình thân Nga - Ấn giữa ‘sóng gió’

Dù đến New Delhi để tham dự Hội nghị Ngoại trưởng BRICS nhưng mục tiêu chính của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov lại là quan hệ song phương.
50 năm quan hệ Việt Nam-Thái Lan: Từ dấu ấn Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Đối tác chiến lược toàn diện

50 năm quan hệ Việt Nam-Thái Lan: Từ dấu ấn Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Đối tác chiến lược toàn diện

Trong hành trình nửa thế kỷ của quan hệ Việt Nam-Thái Lan, dấu ấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn được xem là nền tảng nhân văn quan trọng.
'Vũ khí' chiến lược có thể định hình lại bản đồ năng lượng Nga-Trung Quốc

'Vũ khí' chiến lược có thể định hình lại bản đồ năng lượng Nga-Trung Quốc

Dự án đường ống khí đốt Sức mạnh Siberia 2 đang trở thành một trong những công trình hạ tầng năng lượng tham vọng nhất giữa Nga và Trung Quốc.
Nhức nhối khủng hoảng di cư ở Trung Đông

Nhức nhối khủng hoảng di cư ở Trung Đông

Tại Trung Đông, khủng hoảng di cư không đơn thuần là câu chuyện nhân đạo mà đã trở thành một biến số trên bàn cờ địa chính trị.
'Ghế nóng' lãnh đạo Công đảng Anh: Ứng cử viên nào có thể thay thế Thủ tướng Keir Starmer?

'Ghế nóng' lãnh đạo Công đảng Anh: Ứng cử viên nào có thể thay thế Thủ tướng Keir Starmer?

Trong bối cảnh các nghị sĩ trong Công đảng kêu gọi Thủ tướng Keir Starmer từ chức, giới quan sát đưa ra một số ứng cử viên cho chiếc ghế nóng này.
Sáu lần gặp gỡ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

Sáu lần gặp gỡ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã gặp nhau sáu lần kể từ năm 2017.
Di sản phương Đông trong dòng chảy đô thị

Di sản phương Đông trong dòng chảy đô thị

Nhiều kinh đô cũ ở Đông Bắc Á ngày nay không chỉ lưu giữ những dấu tích của quá khứ mà đang được khai thác theo những cách thức khác nhau.
Tổng thống Putin thăm Trung Quốc: Phép thử cho nỗ lực 'cân bằng quan hệ' của Bắc Kinh?

Tổng thống Putin thăm Trung Quốc: Phép thử cho nỗ lực 'cân bằng quan hệ' của Bắc Kinh?

Theo CNBC, chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Nga Putin được đánh giá là một phép thử cho nỗ lực 'cân bằng quan hệ' của Trung Quốc.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung: Khi đối thoại giúp 'giảm nhiệt' quan hệ

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung: Khi đối thoại giúp 'giảm nhiệt' quan hệ

Trang East Asia Forum đăng bài bình luận về triển vọng quan hệ Mỹ-Trung sau Hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình.
Vốn hóa thị trường của các ông lớn công nghệ Mỹ vượt quy mô kinh tế của những nước châu Âu nào?

Vốn hóa thị trường của các ông lớn công nghệ Mỹ vượt quy mô kinh tế của những nước châu Âu nào?

Vốn hóa thị trường của Nvidia đạt 5,7 nghìn tỷ USD, vượt mức GDP dự báo năm 2026 của Đức là 5,45 nghìn tỷ USD theo số liệu của IMF tính tới ngày 14/5.
Lối thoát nào cho chảo lửa Trung Đông sau Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung?

Lối thoát nào cho chảo lửa Trung Đông sau Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung?

Mỹ và Iran đang tính toán những bước đi tiếp theo khi eo biển Hormuz chưa hạ nhiệt sau cuộc gặp giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình.
Chúng ta có thực sự bảo vệ được sự an toàn của trẻ em trên môi trường mạng?

Chúng ta có thực sự bảo vệ được sự an toàn của trẻ em trên môi trường mạng?

Giám đốc điều hành Diễn đàn Tương lai về Quyền riêng tư, Jules Polonetsky, cho rằng việc bảo vệ trẻ vị thành niên trên mạng cần nhiều hơn là những hạn chế và sự ...
Những thách thức nào đang chờ đón tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh?

Những thách thức nào đang chờ đón tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh?

Ông Kevin Warsh được phê chuẩn cho vị trí Chủ tịch Fed trong bối cảnh lạm phát và biến động địa chính trị tiếp tục gây sức ép lên kinh tế Mỹ.
Phiên bản di động