Nhìn lại chính sách đối ngoại của Tổng thống Obama

Theo dõi TGVN trên
Tất cả yếu tố về chính sách đối ngoại cho thấy cường quốc Mỹ trong năm 2016 ở trong trạng thái tốt hơn nhiều so với năm 2008.
TIN LIÊN QUAN
nhin lai chinh sach doi ngoai cua tong thong obama Hai nhiệm kỳ của Tổng thống Barack Obama qua ảnh
nhin lai chinh sach doi ngoai cua tong thong obama Mỹ khởi động chuyển giao quyền lực: Obama gặp Trump

Vai trò của Mỹ bị giảm sút

Giữa trưa ngày 20/1/2009, ông Barack Obama chính thức đặt tay lên cuốn kinh thánh tuyên thệ nhậm chức tổng thống thứ 44 của nước Mỹ, với lời tuyên bố “bắt đầu làm lại nước Mỹ”. Ông tiếp quản việc điều hành đất nước Mỹ với những thách thức gay gắt khi đó, mà theo ông đòi hỏi phải có “một kỷ nguyên mới về trách nhiệm” để có thể vượt qua.

nhin lai chinh sach doi ngoai cua tong thong obama
Ông Barack Obama nhậm chức Tổng thống Mỹ hồi năm 2009. (Nguồn: AP)

Xét trên phương diện chính sách đối ngoại, ông Obama đã cho thấy mình là một chính khách quyết đoán khi cho rút 190.000 lính Mỹ (trên tổng số 200.000 quân vào thời điểm đỉnh cao xung đột) khỏi Iraq và Afghanistan; giữ vững mối quan hệ an ninh đồng minh để không có cuộc khủng bố mới quy mô lớn nào xảy ra trên lãnh thổ nước Mỹ; đạt được thỏa thuận hạt nhân với Iran; thúc đẩy ký kết Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP); phát triển các mối quan hệ với Cuba và rộng hơn là việc làm ấm lại các quan hệ với Mỹ Latin…

Tuy nhiên, người ta đặc biệt nhớ tới thất bại của Mỹ trong việc khởi động lại quan hệ với Nga, không đạt được bước tiến nào trong việc giải quyết mối đe dọa Triều Tiên, rút quân vội vã khỏi Iraq, không thể rút lui khỏi Afghanistan, không chia sẻ trách nhiệm cho các đồng minh châu Âu và Trung Đông để họ hành động mà không có sự tham gia của Mỹ. Thất bại của thời kỳ “hậu can thiệp” ở Libya, khi Pháp và Anh chỉ nói nhiều nhưng ít hành động và đầu tư, do đó đã tạo ra một thánh địa mới cho khủng bố.

Nói một cách khái quát hơn, vai trò của Mỹ trên thế giới đã thực sự bị giảm sút. Điều này được giải thích một phần bởi sự đuổi kịp về kinh tế và quân sự của các nước mới nổi, đặc biệt là Trung Quốc; và bởi sự suy giảm ảnh hưởng, uy tín và ý chí của Mỹ tại các khu vực mà Washington thiếu cẩn trọng về mặt quân sự như Iraq, Afghanistan và Libya.

Sự suy giảm này là một rủi ro hơn là một sự lựa chọn có ý thức của Mỹ. Tuy nhiên, mối liên quan trực tiếp giữa sự giảm sút vai trò của Mỹ và sự suy yếu sức mạnh Mỹ còn cần phải được chứng minh. Obama hiểu rõ điều này, và ông đã cố gắng điều chỉnh các mục tiêu của cường quốc Mỹ cho thích ứng với các nguồn lực hạn chế hơn so với trước đây.

Những lựa chọn ít sai lầm

Ngay từ khi nhậm chức, Obama đã đối mặt với cuộc Đại suy thoái và hai cuộc chiến tranh “thừa hưởng” của George W. Bush. Do vậy, ông đã không được “miễn nhiễm” với những biến động của thế giới. Giữa cuộc khủng hoảng di cư chưa từng có kể từ năm 1945, một Triều Tiên bí ẩn, những tranh chấp lãnh thổ trên Biển Đông, sự lây lan của phong trào Hồi giáo cực đoan Salafi trên toàn Trung Đông và vùng Sahel, các cuộc cách mạng Arab, một phần Ukraina bị Nga sáp nhập, và sự bất lực của châu Âu… Barack Obama thường đưa ra sự lựa chọn ít sai lầm.

Bất chấp sự hạn hẹp ngân sách, bất ổn kinh tế và sự cần thiết phải điều chỉnh lại các cam kết và các khả năng của Mỹ, các đồng minh châu Âu, Trung Đông và châu Á luôn đòi hỏi ở Mỹ nhiều hơn.

nhin lai chinh sach doi ngoai cua tong thong obama
Tại Phòng Tình huống của Nhà Trắng, ngày 2/5/2011, ông Obama cùng Phó Tổng thống Joe Biden và các thành viên nội các đang theo dõi những tin tức cập nhật cuối cùng về chiến dịch tiêu diệt trùm khủng bố Bin Laden. (Nguồn: AP)

Trong môi trường rất phức tạp này, chính sách đối ngoại của Barack Obama không thể không phức tạp, nhất là khi Barack Obama là một người ưa thích sự phân tích hợp lý, tính dài hạn và chủ nghĩa thực dụng. Obama cũng là tổng thống của các lệnh trừng phạt và các cuộc đàm phán; người chỉ đạo các cuộc nghe lén của Cơ quan an ninh Mỹ (NSA), người quyết định cuộc không kích của các lực lượng đặc nhiệm chống Bin Laden…

Tóm lại, chính sách đối ngoại của Obama đã bao gồm hoạt động chống khủng bố linh hoạt và có mục tiêu (giám sát điện tử, sử dụng máy bay do thám không người lái, thực hiện các cuộc không kích, sử dụng các lực lượng đặc nhiệm), huấn luyện và trang bị vũ khí cho các tác nhân địa phương đáng tin cậy, xây dựng các quan hệ đối tác về an ninh và quốc phòng, đưa ra các cam kết ngoại giao, áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế, ký kết các hiệp định thương mại tự do, thực hiện các chương trình viện trợ phát triển, đấu tranh chống hoạt động chiêu mộ và hệ tư tưởng của các phần tử cực đoan ở trong nước…

Tư duy chiến lược nhất quán

Giống như bất kỳ chính sách đa chiều nào khác, chính sách đối ngoại của Barack Obama rất khó có thể được tóm gọn trong một khẩu hiệu. Tuy nhiên, chính sách đó bắt nguồn từ một tư duy chiến lược nhất quán:

Một là, khủng bố không phải là thách thức chiến lược duy nhất của Mỹ, do đó, cần thực hiện “phi khủng bố hóa” chính sách đối ngoại.

Hai là, chính sách đối ngoại không chỉ giới hạn ở khía cạnh quân sự, do đó, cần chấm dứt việc quân sự hóa quá mức chính sách đối ngoại.

Ba là, nếu như Mỹ không phải luôn là chủ thể tốt nhất để can thiệp về mặt quân sự, thì họ thường là chủ thể tốt nhất để thức đẩy một giải pháp ngoại giao.

nhin lai chinh sach doi ngoai cua tong thong obama
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Obama bắt nguồn từ một tư duy nhất quán. (Nguồn: Armenpress)

Sau 8 năm Barack Obama nắm giữ cương vị tổng thống, nước Mỹ không phải là thiên đường mà những người hâm mộ cuồng nhiệt ông đã hy vọng hồi năm 2008. Ngân sách quốc phòng của Mỹ bằng ngân sách tổng cộng của 7 nước đứng ngay sau Mỹ trong bảng xếp hạng thế giới, trong khi đó Mỹ và các đồng minh Mỹ chiếm 75% chi tiêu quân sự toàn cầu.

Khả năng can thiệp ngoài nước và hoạt động tình báo của Mỹ vẫn không nước nào sánh kịp. Nền kinh tế Mỹ nắm giữ đồng tiền dự trữ thế giới và tỷ lệ tăng trưởng cao nhất so với tất cả các nước phát triển; tỷ lệ thất nghiệp giảm từ 10% trong năm 2009 xuống còn 5% hiện nay; thâm hụt ngân sách công cũng giảm từ 10% trong năm 2009 xuống còn 2,5% trong năm 2015; năm 2014 và 2015 là những năm tạo được nhiều việc làm nhất kể từ đầu thế kỷ này.

Dân số Mỹ năng động, nợ công của Mỹ ở mức vừa phải so với quy mô nền kinh tế nước này, và các doanh nghiệp Mỹ có tính sáng tạo và đột phá.

Việc tái thiết lại mối quan hệ với Iran, Cuba, phần còn lại của khu vực Mỹ Latin, Việt Nam, Lào, Indonesia, hay cả Ấn Độ, đã góp phần tăng cường ảnh hưởng của Mỹ trên thế giới. Việc không dính líu vào nhũng cuộc xung đột bè phái ở các nước xa xôi và không đe dọa những lợi ích sống còn của họ đã giúp Mỹ tránh được những sa lầy quân sự mới và những sự “xao nhãng” chiến lược mới.

Tất cả yếu tố về chính sách đối ngoại trên cho thấy cường quốc Mỹ trong năm 2016 ở trong trạng thái tốt hơn nhiều so với năm 2008.

nhin lai chinh sach doi ngoai cua tong thong obama 8 năm trước và lời hứa thay đổi

8 năm trước, ứng cử viên Barack Obama đã đại thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ với 365/538 phiếu đại cử tri cùng ...

nhin lai chinh sach doi ngoai cua tong thong obama Quan hệ Mỹ - Trung - Nga thời hậu Obama

Cuộc chạy đua vào Nhà trắng tại Mỹ đang chuẩn bị tới hồi kết. Một trong những quan tâm hiện nay là chính sách của ...

nhin lai chinh sach doi ngoai cua tong thong obama Tổng thống Obama: Số phận đất nước nằm trong tay các bạn

“Công bằng nằm trên lá phiếu. Lẽ phải ở trên lá phiếu. Công lý hiện diện trên lá phiếu. Sự phát triển phụ thuộc vào ...

Quang Vững

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Nghệ sĩ 'gạo cội' Trần Hạnh qua đời

Nghệ sĩ 'gạo cội' Trần Hạnh qua đời

Nghệ sĩ 'gạo cội' Trần Hạnh đã qua đời ở tuổi 92 sau một thời gian nằm viện.
Đức lên kế hoạch điều tàu chiến đến Biển Đông: Tại sao chọn lúc này?

Đức lên kế hoạch điều tàu chiến đến Biển Đông: Tại sao chọn lúc này?

Việc Đức tiết lộ kế hoạch đưa tàu chiến đến Biển Đông lần đầu tiên sau hai thập kỷ đã thu hút sự chú ý của các chuyên gia và ...
Tình hình Myanmar: LHQ thông báo số người thiệt mạng sau chính biến, Nga sẵn sàng hợp tác với ASEAN

Tình hình Myanmar: LHQ thông báo số người thiệt mạng sau chính biến, Nga sẵn sàng hợp tác với ASEAN

Nga khẳng định sẵn sàng hợp tác với ASEAN để tìm ra một giải pháp hòa bình cho tình hình ở Myanmar.
Tín hiệu và cảnh báo trong hoạt động thương mại 2 tháng đầu năm

Tín hiệu và cảnh báo trong hoạt động thương mại 2 tháng đầu năm

Hoạt động thương mại 2 tháng đầu năm nay khá sôi động với tổng kim ngạch xuất khẩu đạt mức lớn nhất so với cùng kỳ từ trước đến nay.
Bất động sản 2021: Chuyên gia nước ngoài nhận định về phân khúc 'ngôi sao sáng' hậu Covid-19

Bất động sản 2021: Chuyên gia nước ngoài nhận định về phân khúc 'ngôi sao sáng' hậu Covid-19

Bất động sản liền thổ ở một số khu vực lân cận TP. HCM là phân khúc nhận được sự quan tâm bậc nhất của người mua.
Vua bóng đá Pele hào hứng khoe được tiêm vaccine phòng Covid-19

Vua bóng đá Pele hào hứng khoe được tiêm vaccine phòng Covid-19

Vua bóng đá Pele hào hứng khoe ảnh được y tá tiêm mũi vaccine phòng Covid-19 đầu tiên ở Brazil và kêu gọi tuân thủ quy định để bảo vệ ...
Không phải Bhutan, Việt Nam chính là quốc gia hạnh phúc nhất châu Á

Không phải Bhutan, Việt Nam chính là quốc gia hạnh phúc nhất châu Á

Việt Nam đã vượt qua Bhutan để trở thành nước có chỉ số hạnh phúc thứ 5 thế giới và số 2 châu Á Thái Bình Dương.

Tỷ giá USD hôm nay 4/3: Phục hồi nhờ lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ

Sáng ngày 4/3 theo giờ Việt Nam, tỷ giá USD trên thị trường quốc tế đạt 91,007 điểm, tăng 0,217 điểm, tương đương tăng 0,24%.
Lịch âm 5/3 - Xem âm lịch hôm nay thứ 6 ngày 5/3/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 5/3/2021

Lịch âm 5/3 - Xem âm lịch hôm nay thứ 6 ngày 5/3/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 5/3/2021

Lịch âm 5/3. Âm lịch hôm nay 5/3. Lich am 5/3. Xem âm lịch hôm nay ngày 5/3/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 5 tháng 3 năm 2021 ...
Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 5/3: Tuổi Tý gặp được quý nhân, tuổi Thìn thuận lợi trong công việc

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 5/3: Tuổi Tý gặp được quý nhân, tuổi Thìn thuận lợi trong công việc

Tử vi hôm nay 5/3/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc
Tình hình Myanmar: LHQ thông báo số người thiệt mạng sau chính biến, Nga sẵn sàng hợp tác với ASEAN

Tình hình Myanmar: LHQ thông báo số người thiệt mạng sau chính biến, Nga sẵn sàng hợp tác với ASEAN

Nga khẳng định sẵn sàng hợp tác với ASEAN để tìm ra một giải pháp hòa bình cho tình hình ở Myanmar.
Thủ lĩnh đối lập Belarus: 'Chiếc ghế đang lung lay dưới chân Tổng thống Lukashenko' - bão lại sắp nổi?

Thủ lĩnh đối lập Belarus: 'Chiếc ghế đang lung lay dưới chân Tổng thống Lukashenko' - bão lại sắp nổi?

Thủ lĩnh đối lập Belarus dự báo, các cuộc biểu tình phản đối Tổng thống Alexander Lukashenko sẽ khởi động trở lại vào mùa Xuân.
Tòa Hình sự Quốc tế quyết điều tra về tình hình ở Palestine; Israel phẫn nộ, thề hành động; Mỹ bảo vệ đồng minh

Tòa Hình sự Quốc tế quyết điều tra về tình hình ở Palestine; Israel phẫn nộ, thề hành động; Mỹ bảo vệ đồng minh

Tòa Hình sự Quốc tế đã mở một cuộc điều tra chính thức về các tội ác bị cáo buộc xảy ra ở các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng.
Ngoại trưởng Mỹ: Trung Quốc là 'thử thách địa chính trị lớn nhất' trong thế kỷ, Washington sẵn sàng đối đầu khi cần

Ngoại trưởng Mỹ: Trung Quốc là 'thử thách địa chính trị lớn nhất' trong thế kỷ, Washington sẵn sàng đối đầu khi cần

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã mô tả Trung Quốc là 'phép thử địa chính trị lớn nhất' trong thế kỷ này.
Su-27 Nga lại xuất kích, áp tải cặp máy bay ném bom hạt nhân B1-B trên Biển Baltic

Su-27 Nga lại xuất kích, áp tải cặp máy bay ném bom hạt nhân B1-B trên Biển Baltic

Ngày 3/3, một máy bay chiến đấu của Nga đã áp tải 2 máy bay ném bom chiến lược của Mỹ trên Biển Baltic.
Vụ Navalny: Nhân vật chính tái xuất MXH từ nhà giam, Nga 'sờ gáy' một thực thể khiến phe đối lập phẫn nộ?

Vụ Navalny: Nhân vật chính tái xuất MXH từ nhà giam, Nga 'sờ gáy' một thực thể khiến phe đối lập phẫn nộ?

Nhân vật chỉ trích Điện Kremlin Alexei Navalny đã đăng tải thông điệp mới nhất trên Instagram từ một trung tâm giam giữ ở bên ngoài Moscow.
Mùa Đông thảm họa ở Texas và bài học đắt giá từ những lỗ hổng tồn đọng

Mùa Đông thảm họa ở Texas và bài học đắt giá từ những lỗ hổng tồn đọng

Người dân tại Texas tuần qua trải qua thảm họa trong thảm họa khi vừa phải hứng chịu một mùa Đông giá rét bất thường, vừa phải chịu cảnh mất điện, nước.
Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử

Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử

Sự việc năm 1898 là cuộc đảo chính thành công duy nhất trong lịch sử Mỹ, nhưng cũng là ‘vết nhơ’ đáng quên bởi những câu chuyện đằng sau đó.
Thách thức mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden trong việc giải quyết kho vũ khí hạt nhân ở châu Á

Thách thức mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden trong việc giải quyết kho vũ khí hạt nhân ở châu Á

Châu Á có tới 5 trên 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, và đây được xem là kho 'thuốc nổ' mà Tổng thống Mỹ Joe Biden cần giải quyết.
Trắc nghiệm về vaccine Covid-19

Trắc nghiệm về vaccine Covid-19

Mời bạn tham gia bài trắc nghiệm về vaccine Covid-19.
Tiêm chủng vaccine Covid-19 tại New York: Tìm kiếm sự công bằng

Tiêm chủng vaccine Covid-19 tại New York: Tìm kiếm sự công bằng

Thành phố và bang New York đang đối mặt nhiều thách thức trong triển khai một chương trình tiêm chủng vaccine Covid-19 công bằng và toàn diện hơn.
Italy và giấc mộng Vành đai và Con đường phiên bản Địa Trung Hải

Italy và giấc mộng Vành đai và Con đường phiên bản Địa Trung Hải

Học tập từ sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc, Italy đang muốn định vị bản thân thành một trung tâm thương mại ở Nam Âu và hơn thế nữa.
Đức lên kế hoạch điều tàu chiến đến Biển Đông: Tại sao chọn lúc này?

Đức lên kế hoạch điều tàu chiến đến Biển Đông: Tại sao chọn lúc này?

Việc Đức tiết lộ kế hoạch đưa tàu chiến đến Biển Đông lần đầu tiên sau hai thập kỷ đã thu hút sự chú ý của các chuyên gia và nhà quan sát quốc tế.
Hộ chiếu vaccine: Thêm một độc lực mới nguy hiểm của virus corona?

Hộ chiếu vaccine: Thêm một độc lực mới nguy hiểm của virus corona?

Vấn đề hộ chiếu vaccine Covid-19 đã trở thành đề tài gây tranh cãi ở nhiều nước trong thời gian vừa qua.
Lập trường 'chia đôi ngả' của EU và Mỹ về dự án Dòng chảy phương Bắc 2 của Nga

Lập trường 'chia đôi ngả' của EU và Mỹ về dự án Dòng chảy phương Bắc 2 của Nga

Cho đến nay, Mỹ dường như sẽ duy trì biện pháp cứng rắn với dự án Dòng chảy phương Bắc 2 của Nga trong khi các nước EU vẫn bị chia rẽ.
Cạnh tranh Mỹ-Trung: Washington thúc đẩy chiến lược đối ngoại tại châu Phi

Cạnh tranh Mỹ-Trung: Washington thúc đẩy chiến lược đối ngoại tại châu Phi

Việc Washington điện đàm với Cape Verde cho thấy Tổng thống Joe Biden nghiêm túc về cạnh tranh Mỹ-Trung.
Mỹ 'hồi sinh' thỏa thuận hạt nhân Iran: Con dao hai lưỡi

Mỹ 'hồi sinh' thỏa thuận hạt nhân Iran: Con dao hai lưỡi

Việc gia hạn thỏa thuận hạt nhân Iran có thể tác động rất khác trong khu vực so với khi hiệp ước này được ký lần đầu tiên cách đây gần 6 năm.
Cách Trung Quốc vận dụng sức mạnh mềm trên đất Anh

Cách Trung Quốc vận dụng sức mạnh mềm trên đất Anh

Sức mạnh mềm của Trung Quốc đang len lỏi vào từng ngóc ngách của nước Anh, giống như sông Thames chảy hàng thế kỷ qua Tháp London huyền thoại.
Phiên bản di động