Nikkei Asia: Đông Nam Á đang trở thành địa bàn chiến lược của cuộc cạnh tranh Mỹ-Trung

Mai Khanh
Tờ Nikkei Asia cho rằng, Đông Nam Á ngày càng thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế khi cuộc cạnh tranh Mỹ-Trung ngày càng gay gắt.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Nikkei Asia: Đông Nam Á đang trở thành địa bàn chiến lược của cuộc cạnh tranh Mỹ-Trung
Cuộc đua Mỹ-Trung nhằm tăng cường ảnh hưởng ở Đông Nam Á đang ngày càng nóng lên. (Nguồn: LSE IDEAS)

Giới phân tích nhận định, khu vực rộng lớn và đa dạng với nhiều thị trường mới nổi này đang trở thành chiến trường địa-chính trị và kinh tế chủ đạo giữa Mỹ và Trung Quốc, đồng thời có thể mang lại cơ hội hợp tác giữa hai cường quốc.

Chuyến thăm ý nghĩa

Dấu hiệu mới nhất về tầm quan trọng của khu vực Đông Nam Á là chuyến thăm của Tổng thống Indonesia Joko Widodo tới Trung Quốc từ ngày 25-26/7. Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của một lãnh đạo nước ngoài kể từ Thế vận hội mùa Đông tháng 2/2022.

Tại Bắc Kinh, Tổng thống Widodo đã gặp Chủ tịch Tập Cận Bình và Thủ tướng Lý Khắc Cường. Ông Tập Cận Bình khẳng định tầm quan trọng của mối quan hệ song phương Trung Quốc-Indonesia.

Chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Widodo thu hút sự chú ý của dư luận. Kể từ khi ông Widodo nhậm chức vào năm 2014, quan hệ Trung Quốc-Indonesia ngày càng sâu sắc, tập trung vào thương mại và kinh tế.

Số liệu của Hải quan Trung Quốc cho thấy, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Indonesia trong 9 năm liên tiếp, với tốc độ tăng trưởng khối lượng thương mại lên tới 58,4% trong năm 2021 (so với năm 2020). Vốn đầu tư của Trung Quốc vào Indonesia năm 2021 đạt 3,2 tỷ USD.

Theo TS. Luo Yongkun, Phó Giám đốc Viện nghiên cứu Đông Nam Á và châu Đại Dương thuộc Viện nghiên cứu Quan hệ quốc tế đương đại Trung Quốc ở Bắc Kinh, chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Widodo cho thấy nỗ lực của Jakarta trong việc tăng cường quan hệ với các nền kinh tế chủ chốt như Bắc Kinh nhằm có thêm sự hỗ trợ trong bối cảnh môi trường địa-chính trị ngày càng phức tạp.

Cũng theo chuyên gia này, Indonesia là đối tác quan trọng của Trung Quốc trong việc mở rộng ngoại giao với toàn khu vực. Quan hệ Trung Quốc-Indonesia ngày càng sâu sắc sẽ dẫn đến sự hợp tác giữa Trung Quốc với tất cả các nước thành viên ASEAN.

Nikkei Asia: Đông Nam Á đang trở thành địa bàn chiến lược của cuộc cạnh tranh Mỹ-Trung
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Indonesia Joko Widodo trong chuyến thăm Bắc Kinh ngày 26/7. (Nguồn: SCMP)

Nền tảng chính sách

Indonesia nói riêng và Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) nói chung là những nền tảng quan trọng trong chính sách ngoại giao khu vực của Trung Quốc.

Nằm trên tuyến đường thủy chiến lược nối Đông Á với Trung Đông và châu Phi, ASEAN hiện là nền kinh tế lớn thứ 3 châu Á và lớn thứ 5 thế giới. Dân số gần 700 triệu người và các chính sách hướng ngoại đang mang đến cho khu vực này tiềm năng phát triển vượt bậc.

Năm 2022, Đông Nam Á trở nên nổi bật hơn khi là nơi diễn ra 3 sự kiện quốc tế lớn, bao gồm Hội nghị cấp cao ASEAN ở Campuchia, Hội nghị thượng đỉnh G20 ở Indonesia và Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương ở Thái Lan.

Thế giới đang theo dõi xem ASEAN sẽ đảm nhiệm ra sao vai trò cầu nối tiềm năng trong các cuộc đối thoại ngoại giao cấp cao, đặc biệt là giữa Mỹ và Trung Quốc, trong bối cảnh căng thẳng địa-chính trị đang gia tăng và chiến dịch quân sự của Nga ở Ukraine vẫn tiếp diễn.

Theo TS. Luo Yongkun, trong lúc đang phải đối mặt với nhiều khó khăn kinh tế do đại dịch Covid-19 và xung đột Nga-Ukraine, các nước Đông Nam Á không muốn dính líu vào bất kỳ cuộc xung đột nào do lo ngại nguy cơ các cơ chế hợp tác quốc tế đa phương thất bại.

Chuyên gia Luo Yongkun cho rằng, các nước châu Á, bao gồm cả ASEAN và Trung Quốc, đều chú trọng việc phục hồi kinh tế, phát triển bền vững và giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp ngoại giao. Tuy nhiên, cuộc đua Mỹ-Trung nhằm tăng cường ảnh hưởng ở Đông Nam Á đang ngày càng nóng lên.

Cuộc đua can dự

Ông Choi Shing Kwok, Giám đốc Viện nghiên cứu Đông Nam Á thuộc Đại học Quốc gia Singapore, nhận định mặc dù hầu hết các quốc gia châu Á đều không muốn chọn bên và luôn tìm cách duy trì mối quan hệ tốt đẹp với cả Trung Quốc và Mỹ, nhưng môi trường hòa bình và trật tự ở Đông Nam Á trong 30 năm qua đã thay đổi.

Theo đó, các nước trong khu vực chắc chắn sẽ phải đối mặt với tình thế tiến thoái lưỡng nan liên quan đến việc chọn bên. Mặt khác, khi Mỹ và Trung Quốc đua nhau can dự Đông Nam Á thông qua hợp tác kinh tế và ngoại giao, hai nước cũng có cơ hội hợp tác ở khu vực này.

Ông Kishore Mahbubani, Hiệu trưởng Trường chính sách công Lý Quang Diệu thuộc Đại học Quốc gia Singapore, cho biết Mỹ và Trung Quốc có thể chung tay giải quyết những thách thức chính trị phức tạp, chẳng hạn như cùng tìm giải pháp cho Myanmar, qua đó giúp xây dựng lòng tin và đặt nền tảng cho hợp tác Mỹ-Trung.

Trong những tháng gần đây, chính quyền của Tổng thống Joe Biden đang tìm cách khẳng định lại ảnh hưởng của Mỹ ở châu Á. Tháng 7/2021, ông Kurt Campbell, Điều phối viên Mỹ về các vấn đề Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương thuộc Hội đồng An ninh quốc gia, khẳng định Mỹ cần tăng cường can dự Đông Nam Á để nâng cao hiệu quả của chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Kể từ nửa cuối năm 2021, các quan chức cấp cao của Mỹ, trong đó có Phó Tổng thống Kamala Harris, Ngoại trưởng Antony Blinken và Bộ trưởng Quốc phòng Lloyd Austin, đã thực hiện một loạt chuyến thăm Đông Nam Á.

Tháng 5/2022, Mỹ đã tổ chức Hội nghị cấp cao đặc biệt Mỹ-ASEAN đầu tiên tại Washington D.C. Tại đây, Tổng thống Biden khẳng định quan hệ giữa Mỹ và ASEAN đã bước vào một kỷ nguyên mới.

Nikkei Asia: Đông Nam Á đang trở thành địa bàn chiến lược của cuộc cạnh tranh Mỹ-Trung

Các nhà lãnh đạo tham dự Hội nghị cấp cao đặc biệt Mỹ-ASEAN từ ngày 12-13/5 tại thủ đô Washington D.C, Mỹ.

Trong khi Mỹ tăng cường các nỗ lực ngoại giao, các tiếp xúc cấp cao giữa Trung Quốc và ASEAN cũng không ngừng tăng lên.

Giữa tháng 7, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã tiến hành một cuộc vận động ngoại giao chớp nhoáng kéo dài 2 tuần ở Đông Nam Á nhằm thể hiện nỗ lực của Trung Quốc trong việc đưa ra một giải pháp thay thế cho chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ.

Có thể nói, chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Joko Widodo cho thấy quan hệ hợp tác ngày càng mở rộng giữa Trung Quốc và Indonesia. Và đằng sau đó là vị trí chiến lược ngày càng nổi bật của Đông Nam Á và sự cạnh tranh gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc trong việc tạo dựng ảnh hưởng ở khu vực này.

Chuyên gia: Đông Nam Á trước nguy cơ trở thành Nam Mỹ thứ hai

Chuyên gia: Đông Nam Á trước nguy cơ trở thành Nam Mỹ thứ hai

Đông Nam Á có nguy cơ trở thành một Nam Mỹ thứ hai, khi chật vật để thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình.

Giải pháp 'một mũi tên trúng hai đích' cho biến đổi khí hậu ở Đông Nam Á

Giải pháp 'một mũi tên trúng hai đích' cho biến đổi khí hậu ở Đông Nam Á

Việc đầu tư phát triển các biện pháp bảo vệ đa dạng sinh học không chỉ khắc phục được tình trạng biến đổi khí hậu ...

Giá trị chiến lược của ASEAN vững vàng giữa muôn trùng biến động

Giá trị chiến lược của ASEAN vững vàng giữa muôn trùng biến động

Nguyên Thứ trưởng Ngoại giao, Đại sứ Phạm Quang Vinh đã có những đánh giá, phân tích về Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN ...

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ ...

Nikkei Asia: Việt Nam nằm trong top đầu các quốc gia phục hồi hậu Covid-19

Nikkei Asia: Việt Nam nằm trong top đầu các quốc gia phục hồi hậu Covid-19

Theo cập nhật của Nikkei, Việt Nam hiện đứng thứ hai trên bảng xếp hạng Chỉ số phục hồi Covid-19. Đứng thứ nhất là Campuchia.

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tại Mỹ đã tạo ra sự thay đổi quan trọng trong tương quan quyền lực chính trị ở Washington.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động