Chuyên gia: Đông Nam Á trước nguy cơ trở thành Nam Mỹ thứ hai

Thảo Đình
Đông Nam Á có nguy cơ trở thành một Nam Mỹ thứ hai, khi chật vật để thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Nếu Đông Nam Á không thể phát triển các ngành công nghiệp tiên tiến hơn, thì khu vực này sẽ không thoát khỏi một tương lai chuyên xuất khẩu nguyên liệu thô. (Nguồn: YE)
Theo chuyên gia, nếu Đông Nam Á không thể phát triển các ngành công nghiệp tiên tiến hơn thì khu vực này sẽ không thoát khỏi một tương lai chuyên xuất khẩu nguyên liệu thô. (Nguồn: YE)

Đây là nhận định của ông William Bratton đăng trên trang Nikkei Asia. Ông là tác giả của cuốn Sự trỗi dậy của Trung Quốc, sự suy tàn của châu Á, từng là trưởng bộ phận nghiên cứu khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Ngân hàng HSBC.

Người ta dễ dàng quên rằng chính Nam Mỹ, chứ không phải châu Á, từng được coi là điểm nóng kinh tế mới nổi của thế giới. Nhiều quốc gia Nam Mỹ tương đối thịnh vượng trong nửa đầu thế kỷ XX. Argentina khi đó là một trong những quốc gia giàu nhất thế giới.

Tuy nhiên, những ngày huy hoàng của Nam Mỹ không còn nữa. Tổng sản phẩm quốc nội của khu vực, tính theo đồng USD bằng 22% của Mỹ vào năm 1980 nhưng giảm còn 17% vào năm 2020. Sự sụt giảm này còn nghiêm trọng hơn trên cơ sở bình quân đầu người. GDP của Brazil bằng 22% của Mỹ vào năm 1980 nhưng chỉ còn 14% vào năm 2020, trong khi của Mexico giảm từ 25% xuống 15% trong cùng kỳ.

Nam Mỹ có thể xa về mặt địa lý, nhưng hiện có rất nhiều điểm tương đồng so với Đông Nam Á. Giống như Nam Mỹ, các quốc gia Đông Nam Á, ngoại trừ Singapore, đang phải vật lộn để phát triển các ngành công nghiệp tiên tiến, trong nỗ lực mở rộng kinh tế từ chỗ chủ yếu dựa vào lao động giản đơn sang tăng trưởng dựa trên phát triển bền vững.

Có những lĩnh vực sản xuất, Đông Nam Á triển khai thực hiện rất xuất sắc, nhưng thường tập trung theo khu vực địa lý và không đạt tới quy mô có thể cạnh tranh quốc tế. Các nhà sản xuất trong khu vực thường có trình độ thấp và được định hướng trong nước.

Nếu Đông Nam Á không thể phát triển các ngành công nghiệp tiên tiến hơn, thì khu vực này sẽ không thoát khỏi một tương lai chuyên xuất khẩu nguyên liệu thô, nông sản, hàng hóa đơn giản và du lịch, trong khi phải nhập khẩu các sản phẩm tiên tiến từ các nền kinh tế thống trị khu vực, như thực trạng của Nam Mỹ.

Thêm vào đó, các nước Đông Nam Á còn lưỡng lự trong đầu tư vào nguồn nhân lực. Indonesia, Thái Lan và Philippines, tất cả đều chi tiêu cho giáo dục ít hơn đáng kể, tính theo tỷ trọng GDP, so với Brazil, Argentina và Mexico. Điều đó dẫn đến việc thiếu đổi mới và đạt được những tiến bộ công nghệ.

Trong ba năm từ 2018-2020, các nước Đông Nam Á có 19.300 bằng sáng chế, không nhiều hơn con số 17.300 của Australia trong cùng kỳ, và quá cách biệt so với 424.600 của Hàn Quốc. Hơn nữa, phần lớn sự đổi mới của Đông Nam Á tập trung ở Singapore và ở mức độ thấp hơn là Malaysia.

Từ những khó khăn của Nam Mỹ rút ra những bài học quan trọng cho Đông Nam Á, đặc biệt là khi sự tương đồng giữa hai khu vực ngày càng gia tăng. Ông William Bratton đặt ra câu hỏi cơ bản là liệu các nước Đông Nam Á có giải quyết được tình trạng gia tăng bất bình đẳng và môi trường chính trị không ổn định thành công hơn các nước Nam Mỹ hay không.

Giống như Nam Mỹ đang cạnh tranh dưới cái bóng của Mỹ, Đông Nam Á đang đối mặt với viễn cảnh khó khăn là lợi thế kinh tế của Trung Quốc. GDP bình quân đầu người của Indonesia, tính theo đồng USD bằng 87% của Trung Quốc vào năm 2000 nhưng giảm còn 37% vào năm 2020, trong khi của Thái Lan giảm từ 164% xuống 61% trong cùng kỳ.

Điều này không có nghĩa là khu vực này sẽ không đạt được tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, theo ông William Bratton, khu vực này sẽ tiếp tục kém hơn Trung Quốc và sẽ phải vật lộn để tìm động lực để thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình trong dài hạn. Các quốc gia Đông Nam Á cần nhìn bài học từ Nam Mỹ và hành động ngay từ bây giờ.

45 năm EU-ASEAN: Thêm thấu hiểu, thêm gắn kết

45 năm EU-ASEAN: Thêm thấu hiểu, thêm gắn kết

Năm nay đánh dấu cột mốc 45 năm thiết lập quan hệ giữa Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Liên minh ...

Nhìn lại 55 năm ASEAN và định hướng tương lai

Nhìn lại 55 năm ASEAN và định hướng tương lai

Sáng 18/8, tại Hà Nội, trong vai trò Chủ tịch Mạng lưới các Viện nghiên cứu chiến lược ASEAN (ASEAN–ISIS), Học viện Ngoại giao đã ...

Giải pháp 'một mũi tên trúng hai đích' cho biến đổi khí hậu ở Đông Nam Á

Giải pháp 'một mũi tên trúng hai đích' cho biến đổi khí hậu ở Đông Nam Á

Việc đầu tư phát triển các biện pháp bảo vệ đa dạng sinh học không chỉ khắc phục được tình trạng biến đổi khí hậu ...

Kỷ niệm 55 năm Ngày thành lập ASEAN tại Iran: Cùng nhau vững mạnh hơn

Kỷ niệm 55 năm Ngày thành lập ASEAN tại Iran: Cùng nhau vững mạnh hơn

Ngày 16/8, Ủy ban ASEAN Tehran (ATC), trên tinh thần đoàn kết và quan hệ đối tác, đã long trọng tổ chức lễ kỷ niệm ...

Đông Nam Á - ‘vựa lúa’ của thế giới trước nguy cơ mất an ninh lương thực toàn cầu

Đông Nam Á - ‘vựa lúa’ của thế giới trước nguy cơ mất an ninh lương thực toàn cầu

Dù có thế mạnh về nông nghiệp, được coi là “vựa lúa” của thế giới nhưng Đông Nam Á cũng phải đối mặt với nhiều ...

Đọc thêm

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC, mong muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC, mong muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC.
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tại Mỹ đã tạo ra sự thay đổi quan trọng trong tương quan quyền lực chính trị ở Washington.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động