Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (Phó Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng, một trong 12 cá nhân xuất sắc được trao Giải thưởng Phụ nữ Việt Nam năm 2026) cho rằng, những phẩm chất thường được nhắc đến khi nói về phụ nữ như sự tinh tế, thấu cảm không chỉ thể hiện trong cách ứng xử mà còn có thể trở thành nguồn lực giúp nhận diện những bất cập của chính sách, nhất là những vấn đề tác động trực tiếp đến gia đình và các nhóm yếu thế.
 |
| ĐBQH. Nguyễn Thị Việt Nga. (Nguồn: Quốc hội) |
Giải thưởng Phụ nữ Việt Nam năm 2026 chắc hẳn mang đến cho bà nhiều cảm xúc đặc biệt. Với bà, ý nghĩa lớn nhất của sự ghi nhận này là gì và đây có phải cũng là động lực để bà tiếp tục nỗ lực trên hành trình phụng sự nhân dân?
Đón nhận sự ghi nhận này, tôi xúc động, trân trọng và cũng thấy mình cần cố gắng nhiều hơn. Điều có ý nghĩa nhất đối với tôi là những nỗ lực trong công việc, trong quá trình thực hiện trách nhiệm của người đại biểu dân cử đã được ghi nhận.
Công việc của đại biểu Quốc hội có những phần được công chúng biết đến qua các phiên thảo luận, chất vấn nhưng cũng có nhiều phần diễn ra lặng lẽ: Đọc và đối chiếu từng quy định trong hồ sơ dự án luật, lắng nghe một kiến nghị, tìm hiểu một vướng mắc từ cơ sở, theo dõi việc giải quyết những vấn đề cử tri gửi gắm. Có việc cần rất nhiều thời gian, sự kiên trì và phối hợp mới tạo ra chuyển biến. Vì vậy, sự ghi nhận này giúp tôi thêm tin tưởng vào giá trị của những nỗ lực bền bỉ ấy.
Tôi cũng hiểu rằng, kết quả công việc của mình luôn có sự đồng hành của tập thể, của đồng nghiệp, sự tin cậy và góp ý của cử tri, cùng sự chia sẻ của gia đình. Nghĩ như vậy để thấy biết ơn và có trách nhiệm hơn. Với tôi, một giải thưởng là niềm vui, đồng thời cũng đặt ra một yêu cầu rất cụ thể: Tiếp tục làm việc nghiêm túc, tiếp tục tự học, tự điều chỉnh để xứng đáng với sự tin cậy dành cho mình. Niềm vui sẽ có ý nghĩa lâu dài khi được chuyển thành chất lượng công việc, thành những đóng góp thiết thực cho người dân.
Qua ba khóa Quốc hội, bà luôn được cử tri nhớ đến với những ý kiến thẳng thắn, sắc bén và gần gũi với đời sống. Theo bà, đâu là những phẩm chất làm nên hình ảnh một nữ đại biểu Quốc hội trong thời đại mới?
Tôi nghĩ, điều cốt lõi là phải hiểu sâu sắc trách nhiệm đại diện của mình. Mỗi ý kiến phát biểu tại nghị trường đều cần bắt đầu từ những vấn đề của đời sống, được chuẩn bị bằng sự nghiên cứu nghiêm túc và hướng tới một giải pháp thiết thực. Cử tri gửi gắm niềm tin vào đại biểu, vì vậy, mình phải làm việc sao cho niềm tin ấy được đáp lại bằng những hành động cụ thể.
Với tôi, bản lĩnh trước hết là dám lên tiếng về những bất cập ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và kiên trì theo đuổi việc giải quyết. Có những vấn đề diễn ra trong thời gian dài, liên quan đến nhiều cơ quan, cách hiểu và áp dụng quy định còn khác nhau. Nếu chỉ phản ánh một lần rồi dừng lại thì rất khó tạo ra chuyển biến. Đại biểu cần có chính kiến, có căn cứ để bảo vệ điều mình đề xuất, đồng thời biết lắng nghe và điều chỉnh khi có những lập luận xác đáng hơn.
Trong công việc, tôi từng cùng một số chủ hộ kinh doanh đối thoại với cơ quan bảo hiểm xã hội, tiếp tục chất vấn và theo dõi việc tháo gỡ vướng mắc về quyền lợi hưu trí của họ. Điều đọng lại với tôi là trách nhiệm của đại biểu phải được thể hiện bằng sự bền bỉ, cả sau khi đã nêu vấn đề.
Theo tôi, trí tuệ của người đại biểu thể hiện ở khả năng đi từ một sự việc để nhận diện vấn đề chính sách. Cần phân biệt được khó khăn xuất phát từ quy định pháp luật, từ sự thiếu đồng bộ giữa các quy định hay từ quá trình tổ chức thực hiện. Xác định đúng nguyên nhân mới có thể kiến nghị đúng giải pháp.
Bởi vậy, đại biểu phải thường xuyên học hỏi, nghiên cứu tài liệu, tham vấn chuyên gia và đối chiếu với thực tiễn. Người dân cung cấp cho chúng ta những trải nghiệm mà đôi khi chỉ đọc báo cáo sẽ chưa thấy hết.
Trong thời đại mới, tinh thần đổi mới cũng rất cần thiết. Tôi quan tâm đến việc ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong xây dựng, thi hành pháp luật bởi những công cụ ấy có thể hỗ trợ tra cứu, đối chiếu quy định, giúp người dân thuận tiện hơn khi tìm hiểu pháp luật. Tuy nhiên, để công nghệ phát huy giá trị, người sử dụng vẫn phải có năng lực kiểm chứng và chịu trách nhiệm về nhận định của mình.
Đối với nữ đại biểu, tôi nghĩ sự thấu cảm cùng những trải nghiệm trong công việc, gia đình và đời sống xã hội có thể giúp chúng ta nhận ra những tác động dễ bị bỏ sót của chính sách. Nhưng sự thấu cảm cần được chuyển thành câu hỏi cụ thể, lập luận có căn cứ và đề xuất khả thi. Tôi luôn tự nhắc mình phải đủ gần để hiểu người dân đang cần gì, đủ sâu để nhận diện đúng vấn đề và đủ kiên trì để theo đuổi những điều mình đã kiến nghị. Đó cũng là cách tôi cố gắng thực hiện trách nhiệm của người đại biểu qua mỗi nhiệm kỳ.
Có câu chuyện hay cuộc gặp gỡ nào với cử tri khiến bà nhớ mãi, hoặc thôi thúc bà theo đuổi một vấn đề đến cùng, để những chính sách thực sự đến gần hơn với người dân?
Một trường hợp khiến tôi nhớ là ông Nguyễn Viết Lâm ở Tuyên Quang, một chủ hộ kinh doanh gặp vướng mắc về bảo hiểm xã hội, ảnh hưởng đến việc hưởng lương hưu. Ông đã kiến nghị nhiều nơi trong thời gian dài.
Tôi đã cùng ông và một số chủ hộ kinh doanh đối thoại với đại diện Bảo hiểm xã hội Việt Nam, tiếp tục gửi phiếu chất vấn tới cơ quan liên quan. Sau đó, với sự phối hợp giải quyết của các cơ quan chức năng, quyền lợi của ông và những người có hoàn cảnh tương tự đã được tháo gỡ.
Điều khiến tôi suy nghĩ từ câu chuyện ấy là ý nghĩa của thời gian đối với người dân. Một vấn đề kéo dài thêm một tháng, một năm có thể tác động trực tiếp đến khả năng trang trải cuộc sống, đến sự yên tâm khi tuổi đã cao. Đằng sau một hồ sơ là một con người đang chờ đợi, với những lo toan rất cụ thể.
Câu chuyện cũng nhắc tôi phải luôn nhìn chính sách từ phía người thụ hưởng. Khi xây dựng quy định, chúng ta cần hình dung người dân sẽ thực hiện như thế nào, có biết mình được hưởng quyền lợi hay không, phải đến đâu để hỏi và ai có trách nhiệm giải quyết khi phát sinh vướng mắc. Một quy định chưa rõ, một cách áp dụng thiếu thống nhất cũng có thể khiến người dân mất nhiều công sức để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.
Bởi vậy, khi tiếp nhận kiến nghị, tôi cố gắng tìm hiểu cả hoàn cảnh cụ thể và nguyên nhân phía sau. Nếu nguyên nhân nằm ở chính sách thì cần kiến nghị hoàn thiện chính sách; nếu nằm ở tổ chức thực hiện thì phải làm rõ trách nhiệm và hướng tháo gỡ.
Với tôi, theo đuổi một kiến nghị đến cùng còn có nghĩa là góp phần hạn chế việc những người khác tiếp tục gặp cùng một khó khăn. Khi một trường hợp cụ thể giúp nhận diện và xử lý được bất cập chung, tiếng nói từ đời sống đã thực sự góp phần hoàn thiện chính sách.
Là một nữ đại biểu Quốc hội, bà có nghĩ sự tinh tế, thấu cảm của phụ nữ mang đến một góc nhìn riêng trong hoạt động lập pháp và giám sát? Bà đã vận dụng những phẩm chất ấy như thế nào trong công việc của mình?
Tôi nghĩ, trải nghiệm sống của mỗi người đều góp phần tạo nên góc nhìn trong công việc. Với phụ nữ, những trải nghiệm trong gia đình, chăm sóc người thân, nuôi dạy con cái hay cân đối giữa công việc và cuộc sống có thể giúp chúng ta nhạy cảm hơn với những tác động rất cụ thể của chính sách.
Chẳng hạn, khi xem xét một chính sách giáo dục, bên cạnh nội dung chương trình, đội ngũ giáo viên hay cơ sở vật chất, tôi còn quan tâm chính sách đó ảnh hưởng thế nào đến việc tổ chức cuộc sống của các gia đình. Khi bàn về lao động, việc làm, cần nhìn cả điều kiện để người lao động duy trì được việc làm: Nơi gửi trẻ, thời gian chăm sóc người thân, khả năng học thêm kỹ năng... Những yếu tố ấy có thể quyết định cơ hội tham gia và phát triển của một người.
Tuy nhiên, thấu cảm là phẩm chất cần thiết của mọi đại biểu. Điều tôi cố gắng là đưa sự thấu cảm vào cách đặt câu hỏi và xem xét vấn đề, sau đó kiểm chứng bằng thông tin, số liệu và thực tiễn. Một hoàn cảnh khó khăn có thể khiến mình xúc động nhưng để đề xuất được chính sách thì cần hiểu nguyên nhân, phạm vi tác động và khả năng đáp ứng của nguồn lực.
Trong giám sát cũng vậy, cần quan tâm tới trải nghiệm thực tế của người dân khi thực hiện thủ tục, sử dụng dịch vụ hay tiếp cận một quyền lợi. Báo cáo có thể cho biết bao nhiêu hồ sơ đã được giải quyết; việc lắng nghe người dân giúp hiểu thêm họ đã phải mất bao nhiêu công sức để có kết quả ấy, còn gặp trở ngại gì và cần được hỗ trợ như thế nào.
Với tôi, sự tinh tế và thấu cảm có giá trị khi giúp mình phát hiện được điều dễ bị bỏ sót, từ đó góp phần làm cho chính sách công bằng và khả thi hơn. Đặc biệt, cần dành sự chú ý tới những người ít có điều kiện tự trình bày hoặc bảo vệ quyền lợi của mình, để hoàn cảnh và nhu cầu của họ được xem xét đầy đủ trong quá trình quyết định chính sách.
Trong thời đại chuyển đổi số và đổi mới quản trị, bà hình dung nữ đại biểu Quốc hội thế hệ mới cần có những phẩm chất, kỹ năng gì? Và bà muốn nhắn gửi điều gì tới những phụ nữ trẻ đang mong muốn đóng góp cho xã hội?
Theo tôi, yêu cầu đầu tiên là năng lực học tập liên tục. Đời sống thay đổi nhanh, nhiều vấn đề mới xuất hiện cùng lúc ở các lĩnh vực kinh tế, công nghệ, văn hóa và xã hội. Đại biểu cần giữ được sự chủ động cập nhật kiến thức, biết đặt câu hỏi và tìm đến những nguồn thông tin đáng tin cậy.
Trong môi trường số, kỹ năng sử dụng công nghệ phải đi cùng khả năng đánh giá thông tin. Công cụ có thể giúp xử lý một khối lượng tài liệu lớn, so sánh các phương án và mở rộng kênh tiếp nhận ý kiến cử tri. Nhưng người đại biểu vẫn phải chịu trách nhiệm về nhận định, lập luận và đề xuất của mình. Vì vậy, cần biết kiểm chứng dữ liệu, nhận diện giới hạn của công cụ, bảo vệ thông tin cá nhân và giữ được tính độc lập trong suy nghĩ.
Một kỹ năng rất cần thiết nữa là đối thoại: Trình bày được vấn đề phức tạp bằng ngôn ngữ dễ hiểu, giải thích rõ căn cứ của một lựa chọn chính sách và tiếp nhận được những ý kiến khác nhau. Gần gũi với cử tri còn thể hiện ở việc phản hồi có trách nhiệm, nói rõ điều gì đang được giải quyết, điều gì còn vướng mắc và cần tiếp tục kiến nghị.
Tôi cũng cho rằng, càng có nhiều phương tiện kết nối thì càng cần chú ý đến chất lượng lắng nghe. Có những tâm tư chỉ được chia sẻ đầy đủ khi đại biểu trực tiếp đến cơ sở, dành thời gian trò chuyện và tạo được sự tin cậy. Đồng thời, phải bảo đảm những người chưa thuận tiện sử dụng công nghệ vẫn có thể phản ánh ý kiến và được hồi đáp.
Với phụ nữ trẻ, tôi muốn nhắn gửi rằng hãy coi mong muốn đóng góp của mình là điều đáng được thực hiện nghiêm túc. Hãy đầu tư cho chuyên môn, rèn khả năng trình bày và bảo vệ quan điểm, mạnh dạn nhận trách nhiệm. Sự tự tin có nền tảng bền vững nhất từ năng lực và quá trình làm việc có kết quả.
Các bạn có thể bắt đầu ngay từ công việc đang đảm nhiệm: Đề xuất một cải tiến có ích, lên tiếng có căn cứ trước một bất cập, hỗ trợ một người tiếp cận cơ hội học tập, việc làm. Bởi mỗi đóng góp được thực hiện tận tâm đều có giá trị.
Về phía gia đình, cơ quan và xã hội, cần chia sẻ công việc chăm sóc, tạo điều kiện học tập, phát triển và đánh giá phụ nữ bằng năng lực thực tế. Tôi mong mỗi phụ nữ trẻ có thể lựa chọn con đường phù hợp với mình, có cơ hội đi xa trên con đường ấy và được trân trọng vì những đóng góp của mình.
Xin cảm ơn bà!
| Đại biểu Quốc hội: Niềm vui tăng lương chưa trọn vẹn khi chi phí thiết yếu tăng cao Đại biểu Châu Quỳnh Dao nêu vấn đề, người hưởng lương nhận niềm vui tăng lương từ 1,5 - 2 triệu đồng nhưng các chi ... |
| Giáo dục trí tuệ nhân tạo: Học để làm chủ công nghệ Giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần trở thành một phần quan trọng trong chương trình học, yêu cầu sự tổ chức và ... |
| Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo nêu 4 ưu tiên của giáo dục Việt Nam trong kỷ nguyên AI Tại Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số năm 2026, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) ... |
| Để làm chủ AI, giáo dục phải bắt đầu từ đổi mới tư duy Trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi cách con người học tập, làm việc và sáng tạo, đặt giáo dục trước yêu cầu ... |
