Phủ vaccine Covid-19 toàn cầu - cách Tổng thống Joe Biden ‘sửa sai’ sau Afghanistan?

Phan Quân
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Đẩy mạnh tài trợ vaccine Covid-19 toàn cầu sau câu chuyện Afghanistan sẽ giúp ông Joe Biden ‘sửa sai’, đồng thời hoàn thành ba mục tiêu lớn của Mỹ ở hiện tại.

Cựu Giám đốc Chính sách Nam Á và Đông Nam Á của Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Thượng viện Mỹ, ông Jonah Blank, tin Tổng thống Joe Biden đứng trước cơ hội để bắn một mũi tên trúng ba đích: Đảm bảo an toàn cho người Mỹ, khôi phục vị thế địa chính trị của đất nước và thể hiện trách nhiệm toàn cầu.

Đó là kế hoạch tài trợ vaccine Covid-19 toàn cầu, kết hợp cùng chiến lược tiêm chủng trong nước vừa được Tổng thống Mỹ công bố ngày 9/9.

(09.10) Tổng thống Mỹ Joe Biden phát biểu về kế hoạch tiêm chủng mới tại Nhà Trắng ngày 9/9. (Nguồn: Reuters)
Tổng thống Mỹ Joe Biden phát biểu về kế hoạch tiêm chủng mới tại Nhà Trắng ngày 9/9. (Nguồn: Reuters)

Vì người, vì mình

Với nhiều người, Mỹ phát động chiến dịch tấn công Afghanistan năm 2001 là nhằm trả đũa thảm kịch ngày 11/9.

Song với ông Joe Biden, Lầu Năm góc hiện diện tại quốc gia Nam Á với lý do duy nhất là chống khủng bố. Dù là Chủ tịch Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Thượng viện Mỹ ngày ấy hay Tổng thống Mỹ đương nhiệm 20 năm sau đó, quan điểm của ông vẫn không hề thay đổi.

Song rõ ràng, dù đồng tình hay không với lập trường rút quân của ông Joe Biden, nhiều người không thích cách Washington phó mặc số phận công dân đồng minh và Afghanistan vào tay Taliban.

Nhưng đó chưa phải là tất cả. Giờ đây, Mỹ đang đối mặt thách thức lớn từ dịch Covid-19. Mỗi tuần, thậm chí chỉ vài ngày, xứ cờ hoa lại chịu thương vong tương đương thảm kịch 11/9 năm nào. Ngày 14/9, Mỹ là nước ghi nhận số ca mắc mới cao nhất thế giới, với 92.782 ca, và cũng là quốc gia có số ca tử vong trong một ngày cao nhất với 742 trường hợp.

Chừng nào phần lớn dân số thế giới chưa tiêm chủng, nước Mỹ sẽ còn phải chống đỡ làn sóng lây nhiễm từ biến thể mới, phức tạp và nguy hiểm hơn. Delta mới chỉ là biến thể thứ tư của SARS-CoV-2 và chẳng có gì chắc chắn đây là biến thể nguy hiểm cuối cùng con người sẽ phải đối mặt.

Khi ấy, một chiến dịch tiêm chủng cho phần lớn dân số thế giới có thể xoay chuyển tình hình.

Theo ước tính của Tổ chức Tiền tệ Quốc tế (IMF), chi phí tiêm chủng cho toàn thế giới là 50 tỷ USD, thậm chí thấp hơn ngân sách nâng cấp hệ thống tàu lửa Amtrak của Mỹ.

Mỹ thường coi mình là một phần “không thể thiếu” của thế giới. Tuy nhiên, trước mối đe dọa lớn nhất toàn cầu trong thế kỷ XXI, Washington lại chưa hành động tương xứng.

Mỹ cam kết tài trợ 500 triệu liều vaccine Covid-19 Pfizer và hết tháng Tám, đã chuyển giao hơn 110 triệu liều.

Đây là một khởi đầu thuận lợi, tốt hơn nỗ lực của bất kỳ quốc gia nào khác trên thế giới, bao gồm Nga và Trung Quốc.

Tuy nhiên, cam kết này chỉ cung cấp đủ vaccine cho 3% dân số trên thế giới. Hãy tưởng tượng về những lợi ích mà nước Mỹ có thể nhận được, nếu con số ấy là 100%.

Đúng, mọi thứ đều có giá của nó, song cái giá Mỹ phải trả để mở rộng tầm ảnh hưởng toàn cầu lại nằm trong tầm tay.

Theo ước tính của Tổ chức Tiền tệ Quốc tế (IMF), chi phí tiêm chủng toàn thế giới là 50 tỷ USD, thấp hơn ngân sách nâng cấp hệ thống tàu lửa Amtrak của Mỹ. Khoản đầu tư này có thể sinh lời lên tới 9.000 tỷ USD năm 2025, phần lớn sẽ chảy về túi các quốc gia phát triển.

Song nhìn nhận một cách công bằng, tiêm chủng để đạt miễn dịch cộng đồng toàn thế giới chắc chắn cần nhiều thứ hơn chỉ là tiền. Giới chuyên gia Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), IMF hay Quỹ Gates đã gợi ý về lộ trình cụ thể. Phần việc của Washington là giải quyết một số rào cản tồn tại.

Vượt qua thách thức

Rào cản thứ nhất được cho là đến từ năng lực sản xuất vaccine Covid-19 hạn chế hiện nay.

Đã đến lúc Mỹ cho phép một số nhà cung cấp thuốc gốc, dù là nội địa hay nước ngoài, được sản xuất phiên bản tương tự của vaccine Covid-19 với bằng sáng chế Mỹ. Chính quyền Tổng thống Joe Biden hoàn toàn có thể chi tiền cho những công ty dược phẩm Mỹ để cho phép hoặc xây dựng luật nhằm thúc đẩy quá trình này.

Hiện Ấn Độ đang sản xuất và cung cấp 2/3 sản lượng vaccine Covid-19 cho thế giới. Công ty Astra Zeneca (Anh) đã cho phép Viện Nghiên cứu Huyết thanh Ấn Độ sản xuất phiên bản nội địa của vaccine Covid-19 do hãng dược này sáng chế.

Johnson & Johnson (Mỹ) có thể làm điều tương tự: Giống sản phẩm từ Astra Zeneca, vaccine của hãng chỉ cần tiêm một lần và không cần bảo quản siêu lạnh, phù hợp với các quốc gia đang phát triển hơn vaccine mRNA từ Pfizer/bioNTech hay Moderna.

Tuy nhiên, các công ty muốn sản xuất vaccine gốc cần có sự đồng ý của hãng dược phẩm Mỹ. Đây là rào cản Washington có thể tháo gỡ.

Vaccine Covid-19 của Johnson & Johnson dính “phốt” liên quan đến gây đông máu ở người được tiêm chủng. (Nguồn: SOPA)
Dưới tác động của Washington, Johnson & Johnson có thể cho phép các nhà cung cấp thuốc gốc sản xuất phiên bản vaccine Covid-19 của hãng, đẩy nhanh tốc độ phủ vaccine toàn cầu. (Nguồn: SOPA)

Một thách thức khác là tắc nghẽn nguồn cung cấp các nguyên liệu sản xuất vaccine Covid-19.

Trong đại dịch, chuỗi cung ứng toàn cầu đã bị gián đoạn. Điều này góp phần lý giải tại sao nhiều người Mỹ lại phải đeo chiếc khẩu trang tự chế, bởi họ khó có thể mua loại có hiệu quả cao hơn như khẩu trang N95. Thực trạng tắc nghẽn chuỗi cung ứng còn xảy ra với cả những lọ chứa vaccine.

May thay, Washington có Đạo luật Sản xuất Quốc phòng, cho phép chính quyền liên bang chỉ đạo và tài trợ chi phí để doanh nghiệp Mỹ thay đổi mục đích sản xuất, đối phó các mối đe dọa lớn.

Khi còn tại nhiệm, ông Donald Trump đã do dự khi triển khai đạo luật này.

Đổi lại, Tổng thống Joe Biden khẳng định ông sẵn sàng áp dụng nó khi cần thiết. Tuy nhiên, tính đến thời điểm này, ông vẫn chưa làm như vậy, khi mục tiêu cung cấp vaccine Covid-19 vẫn chủ yếu giới hạn ở nước Mỹ. Song từng đó là không đủ cho thế giới và Washington hoàn toàn có thể làm nhiều hơn thế.

Cuối cùng là câu chuyện về kiện tụng. Nhiều nhà sản xuất thuốc gốc, phần lớn ở nước ngoài, ngại đầu tư, mở rộng sản xuất vaccine do lo bị kiện bản quyền về vaccine Covid-19 và sản phẩm khác.

May mắn thay, mong muốn cải cách sai phạm dân sự của đảng Cộng hòa và ưu tiên giải quyết đại dịch Covid-19 từ đảng Dân chủ là cơ sở để hai bên bắt tay xây dựng luật, giải quyết tình trạng này.

Đó là ba trong số các thách thức đáng kể mà Washington có thể đối mặt khi phủ vaccine Covid-19 toàn cầu. Tuy nhiên, lịch sử cho thấy Mỹ đủ năng lực vượt qua mọi vấn đề một khi mong muốn.

Còn nhớ Chương trình Cứu trợ khẩn cấp của Tổng thống Mỹ về phòng, chống HIV/AIDS của ông George W. Bush khởi xướng đã cứu sống hơn 20 triệu người khắp thế giới.

Kế hoạch tương tự của ông Biden, hướng tới phủ vaccine Covid-19 toàn cầu, chắc chắn sẽ làm được nhiều hơn thế, đưa Mỹ thực sự trở lại với thế giới.

Mỹ-Trung Quốc tiến hành cuộc đối thoại giữa các chính đảng

Mỹ-Trung Quốc tiến hành cuộc đối thoại giữa các chính đảng

Ngày 13/9, đối thoại giữa các chính đảng Mỹ-Trung Quốc lần thứ 12 đã diễn ra theo hình thức trực tuyến, do Ban liên lạc ...

Tình hình Afghanistan: Ngoại trưởng Mỹ nói gì trước Quốc hội?

Tình hình Afghanistan: Ngoại trưởng Mỹ nói gì trước Quốc hội?

Ngày 13/9, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken khẳng định, chính quyền của Tổng thống Joe Biden đã chuẩn bị cho tình huống xấu nhất ở ...

(theo The Economist)

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 28/9/2021: Nhân Mã bị hãm hại, Song Ngư có tin vui về tiền bạc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 28/9/2021: Nhân Mã bị hãm hại, Song Ngư có tin vui về tiền bạc

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 28/9/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
11 tháng 5 ngày: Khả Ngân mặc đơn giản, đẹp và sang

11 tháng 5 ngày: Khả Ngân mặc đơn giản, đẹp và sang

Baoquocte.vn. Diễn viên Khả Ngân được nhiều khán giả hỏi mua trang phục khi diện những set váy sang chảnh, hợp mốt trong phim 11 tháng 5 ngày.
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn gặp Phó Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn gặp Phó Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga

Baoquocte.vn. Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Liên bang Nga, Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn đã có cuộc gặp với Phó Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga K. Kosachev.
Yemen: Hơn 60 người thiệt mạng trong cuộc đụng độ tại Marib

Yemen: Hơn 60 người thiệt mạng trong cuộc đụng độ tại Marib

Baoquocte.vn. Tổng số 67 người đã thiệt mạng khi giao tranh gia tăng ở thành phố Marib của Yemen.
ASEAN hướng đến phân bổ vaccine đồng đều cho các nước

ASEAN hướng đến phân bổ vaccine đồng đều cho các nước

Baoquocte.vn. ASEAN sẽ phân bổ đồng đều khoảng 100.000 - 250.000 liều vaccine cho mỗi nước tuỳ theo chủng loại vaccine.
Vaccine nào cho ‘virus tin giả’?

Vaccine nào cho ‘virus tin giả’?

Baoquocte.vn. Hiện nay, chúng ta không chỉ phải đối mặt với virus gây ra đại dịch Covid-19 mà còn phải kiểm soát, đẩy lùi 'virus tin giả' lan tràn.
Tin thế giới 27/9: Nga cảnh báo NATO quá giới hạn, tuyên bố hành xử khôn ngoan với Mỹ; Thủ tướng Australia sẵn sàng đón nhận cuộc gọi từ Bắc Kinh

Tin thế giới 27/9: Nga cảnh báo NATO quá giới hạn, tuyên bố hành xử khôn ngoan với Mỹ; Thủ tướng Australia sẵn sàng đón nhận cuộc gọi từ Bắc Kinh

Baoquocte.vn. Căng thẳng Nga-Mỹ về kế hoạch trừng phạt mới, bầu cử Đức, vấn đề Ukraine, quan hệ Trung Quốc với Canada và Australia là một số tin thế giới nổi ...
Bộ Ngoại giao tiếp nhận 2,6 triệu liều vaccine AstraZeneca phòng Covid-19 từ Chính phủ Đức

Bộ Ngoại giao tiếp nhận 2,6 triệu liều vaccine AstraZeneca phòng Covid-19 từ Chính phủ Đức

Baoquocte.vn. Ngày 27/9, Bộ Ngoại giao đã tổ chức Lễ tiếp nhận 2,6 triệu liều vaccine AstraZeneca phòng Covid-19 do Chính phủ Đức viện trợ cho Việt Nam.
Covid-19: Hàn Quốc phát triển 11 loại thuốc điều trị dạng uống, Nhật Bản khởi động mở cửa cho khách du lịch quốc tế

Covid-19: Hàn Quốc phát triển 11 loại thuốc điều trị dạng uống, Nhật Bản khởi động mở cửa cho khách du lịch quốc tế

Baoquocte.vn. Hàn Quốc đang chi ‘khủng’ để mua thuốc điều trị Covid-19 dạng uống và đầu tư nghiên cứu sản xuất thuốc nội địa. Nhật Bản nới lỏng quy định cách ...
FIFA sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ, hỗ trợ Liên đoàn bóng đá Việt Nam

FIFA sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ, hỗ trợ Liên đoàn bóng đá Việt Nam

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Chủ tịch FIFA Gianni Infantino, nhân dịp tham dự Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc.
Yemen: Hơn 60 người thiệt mạng trong cuộc đụng độ tại Marib

Yemen: Hơn 60 người thiệt mạng trong cuộc đụng độ tại Marib

Baoquocte.vn. Tổng số 67 người đã thiệt mạng khi giao tranh gia tăng ở thành phố Marib của Yemen.
Tin thế giới 27/9: Nga cảnh báo NATO quá giới hạn, tuyên bố hành xử khôn ngoan với Mỹ; Thủ tướng Australia sẵn sàng đón nhận cuộc gọi từ Bắc Kinh

Tin thế giới 27/9: Nga cảnh báo NATO quá giới hạn, tuyên bố hành xử khôn ngoan với Mỹ; Thủ tướng Australia sẵn sàng đón nhận cuộc gọi từ Bắc Kinh

Baoquocte.vn. Căng thẳng Nga-Mỹ về kế hoạch trừng phạt mới, bầu cử Đức, vấn đề Ukraine, quan hệ Trung Quốc với Canada và Australia là một số tin thế giới nổi bật.
Tàu chiến của Anh băng qua Eo biển Đài Loan đến thăm Việt Nam

Tàu chiến của Anh băng qua Eo biển Đài Loan đến thăm Việt Nam

Baoquocte.vn. Một tàu chiến của Anh thuộc nhóm tàu sân bay tấn công HMS Queen Elizabeth đã đi qua Eo biển Đài Loan trên hải trình hướng tới Việt Nam.
Nhật Bản lần đầu coi Trung Quốc, Nga và Triều Tiên là các mối đe dọa an ninh mạng

Nhật Bản lần đầu coi Trung Quốc, Nga và Triều Tiên là các mối đe dọa an ninh mạng

Baoquocte.vn. Chính phủ Nhật Bản phê chuẩn một dự thảo chiến lược an ninh mạng, lần đầu chỉ ra Trung Quốc, Nga và Triều Tiên là các mối đe dọa an ninh mạng.
Hậu bầu cử Đức: Trở lại 'chiếu trên', SPD tính liên minh với đảng nào?

Hậu bầu cử Đức: Trở lại 'chiếu trên', SPD tính liên minh với đảng nào?

Baoquocte.vn. Lãnh đạo đảng SPD tuyên bố, sau cuộc bầu cử, người dân Đức đã giao sứ mệnh cho 3 đảng - SPD, đảng Xanh và FDP- thành lập chính phủ tiếp theo.
Singapore-Malaysia đổ bộ tàu khu trục, trực thăng săn ngầm ở Eo biển Malacca

Singapore-Malaysia đổ bộ tàu khu trục, trực thăng săn ngầm ở Eo biển Malacca

Baoquocte.vn. Hải quân Singapore và Hải quân Hoàng gia Malaysia tiến hành cuộc tập trận hàng hải song phương Malapura từ ngày 20-27/9.
Ba điểm đáng chú ý từ kết quả bầu cử Đức

Ba điểm đáng chú ý từ kết quả bầu cử Đức

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử Đức đầu tiên mà Thủ tướng đương nhiệm không tái tranh cử đã chính thức khép lại với một số điểm đáng chú ý. Bình luận của TG&VN.
Tổng thống Mỹ phát biểu tại Liên hợp quốc: Trong khác trước có giống trước

Tổng thống Mỹ phát biểu tại Liên hợp quốc: Trong khác trước có giống trước

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ đề cao chủ nghĩa đa phương, khác với người tiền nhiệm. Trong 'cái khác' ấy vẫn ẩn hiện nhiều điểm không khác với người tiền nhiệm. Báo TG&VN bình luận.
Bầu cử Canada: Vạch áo cho người xem lưng

Bầu cử Canada: Vạch áo cho người xem lưng

Baoquocte.vn. Chẳng những không thể giành đa số, đảng Tự do cầm quyền của Thủ tướng Justin Trudeau còn bộc lộ nhiều điểm yếu sau cuộc bầu cử sớm tại Canada ngày 20/9.
Chính sách Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới: Châu Âu tìm giai điệu riêng

Chính sách Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới: Châu Âu tìm giai điệu riêng

Baoquocte.vn. Chính sách mới phản ánh nhận thức, quyết tâm của Liên minh châu Âu (EU) về thúc đẩy hợp tác độc lập và toàn diện hơn với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
10 điều rút ra từ sự ra đời của thỏa thuận AUKUS

10 điều rút ra từ sự ra đời của thỏa thuận AUKUS

Baoquocte.vn. Sự ra đời của AUKUS là kết quả của những nỗ lực thương lượng không ngừng nghỉ trong nhiều tháng trước đó của quan chức cấp cao Mỹ, Anh và Australia.
Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Baoquocte.vn. Thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS) tách mình khỏi nhiều cơ chế khác tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Bình luận của TG&VN.
Dự đoán về sức mạnh của tàu ngầm Australia trong tương lai

Dự đoán về sức mạnh của tàu ngầm Australia trong tương lai

Baoquocte.vn. Một trong những điểm nhấn của AUKUS là việc Mỹ và Anh sẽ hỗ trợ Australia công nghệ để phát triển tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Bầu cử Đức: Liên minh nào sẽ lập chính phủ sau thời bà Merkel?

Bầu cử Đức: Liên minh nào sẽ lập chính phủ sau thời bà Merkel?

Baoquocte.vn. Thay đổi về tỷ lệ ủng hộ trước thềm cuộc bầu cử Đức đang khiến tương lai của Berlin sau thời Thủ tướng Angela Merkel trở nên phức tạp hơn bao giờ hết.
Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Baoquocte.vn. Hợp tác Việt Nam-Liên hợp quốc đạt kết quả tốt, tích cực, là điển hình của một quốc gia từ thế bao vây cấm vận, từng bước hội nhập quốc tế.
Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử Canada lần thứ 44 hứa hẹn sẽ là cuộc đua sát nút giữa Thủ tướng Justin Trudeau và lãnh đạo đảng Bảo thủ Erin O’Toole.
Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Baoquocte.vn. Với 16 năm lãnh đạo nước Đức, Thủ tướng Angela Merkel giúp nước Đức trở thành một lực lượng ổn định trên bàn cờ thế giới.
Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Baoquocte.vn. Nhờ khả năng linh hoạt, biết cách thay đổi theo thời thế, sau 33 năm, tổ chức khủng bố al-Qaeda, kẻ đứng sau vụ khủng bố 11/9 vẫn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn.
Phiên bản di động