Quá nhanh, quá nguy hiểm, một Taliban giàu có và lớn mạnh lấy tiền từ đâu?

Đức Trí
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Thực tế cho thấy, các tay súng Taliban đã trở nên giàu có và lớn mạnh kể từ khi chế độ Hồi giáo cực đoan của họ bị quân đội Mỹ lật đổ vào năm 2001. Vậy Taliban lấy tiền ở đâu để tiến hành cuộc chiến suốt 20 năm qua? Các bài viết trên trang The Conversation và Timesnow đã giải mã vấn đề này.

Việc Taliban chiếm thủ đô Kabul của Afghanistan quá nhanh đã khiến dư luận phải ngạc nhiên. Tuy nhiên, lực lượng tuyên bố kiểm soát dinh tổng thống Afghanistan ngày nay không còn là Taliban của những ngày mới lên nắm quyền năm 1996 nữa.

Người dân Afghanistan trên cánh đồng thuốc phiện ở tỉnh Nangarhar. (Nguồn: Reuters)
Người dân Afghanistan trên cánh đồng thuốc phiện ở tỉnh Nangarhar. (Nguồn: Reuters)

Mỹ đã đổ hàng tỉ USD vào Afghanistan. Tưởng như các tay súng Taliban sẽ bị tiêu diệt nhanh chóng bởi sức mạnh và tiền bạc Mỹ sau vụ 11/9/2001.

Thế nhưng, lực lượng Taliban lại ngày càng lớn mạnh, đủ sức kìm chân siêu cường Mỹ và đồng minh suốt 20 năm qua và giành chiến thắng cuối cùng.

Thực tế cho thấy, các tay súng Taliban đã trở nên giàu có và hùng mạnh kể từ khi chế độ Hồi giáo cực đoan của họ bị quân đội Mỹ lật đổ vào năm 2001.

Theo một báo cáo đáng tin cậy của NATO trích dẫn nguồn tin từ Mullah Yaqoob, con trai của thủ lĩnh và thành viên sáng lập Taliban Mohammad Omar, mỗi năm tài khóa, Taliban thu được khoảng 1,6 tỷ USD so với 5 tỷ USD của chính phủ Afghanistan. Số tiền Taliban có được đến từ nhiều nguồn khác nhau.

Ma túy và khai thác mỏ

Afghanistan chiếm khoảng 84% sản lượng thuốc phiện toàn cầu.

Phần lớn lợi nhuận thu được từ buôn bán ma túy bất hợp pháp tại Afghanistan thuộc về Taliban do lực lượng này quản lý hầu hết các khu vực trồng và sản xuất thuốc phiện.

Theo báo cáo của một tổ chức nghiên cứu và đánh giá độc lập ở Kabul năm 2008, Taliban đánh thuế 10% đối với mọi khâu trong chuỗi sản xuất ma túy, từ những nông dân trồng cây thuốc phiện đến các khâu trích xuất chuyển thành ma túy trong phòng thí nghiệm, đến những người buôn bán và vận chuyển ra khỏi Afghanistan tỏa đi khắp thế giới.

Báo cáo của NATO cho thấy, buôn bán ma túy mang về cho Taliban 416 triệu USD mỗi năm trong giai đoạn 2019-2020.

Taliban cũng kiếm tiền từ nguồn thu thuế khai thác mỏ. Khai thác quặng sắt, đá cẩm thạch, đồng, vàng, kẽm, các kim loại khác và khoáng sản đất hiếm ở miền núi Afghanistan là ngành kinh doanh ngày càng sinh lợi của Taliban.

Tất cả các công ty khai thác khoáng sản quy mô lớn nhỏ của Afghanistan đều phải trả tiền cho các tay súng Taliban nếu muốn duy trì hoạt động kinh doanh.

Theo tính toán của Ủy ban phụ trách các loại đá và khoáng sản của Taliban, lực lượng này thu được 400 triệu USD ròng từ khai thác mỏ trong hai năm 2019 và 2020. Trong khi đó, báo cáo của NATO cho biết con số này cao hơn nhiều, lên đến 464 triệu USD.

Tin liên quan
Taliban thẳng tiến vào Kabul - Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo và liệu Mỹ có tiếp tục can thiệp? Taliban thẳng tiến vào Kabul - Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo và liệu Mỹ có tiếp tục can thiệp?

Thu các loại thuế

Bên cạnh đó là nguồn tiền từ thu các loại thuế, với tổng cộng khoảng 160 triệu USD mỗi năm.

Giống như một chính phủ, Taliban đánh thuế người dân và các ngành công nghiệp đang phát triển ở khu vực do tổ chức này kiểm soát.

Taliban thậm chí còn phát hành biên lai nộp thuế chính thức.

Các ngành bị Taliban đánh thuế gồm hoạt động khai thác, truyền thông, viễn thông và các dự án phát triển được nước ngoài và các tổ chức quốc tế tài trợ.

Các lái xe cũng bị tính phí khi sử dụng đường cao tốc trong các khu vực do Taliban kiểm soát.

Ngoài ra, các chủ cửa hàng kinh doanh cũng phải trả tiền cho Taliban để được kinh doanh ngoài các khoản thuế phải nộp cho Chính phủ.

Taliban cũng áp đặt hình thức đánh thuế truyền thống của người Hồi giáo gọi là “ushr”, 10% đối với nông sản và 2,5% thuế sở hữu tài sản gọi là “zakat”.

Quyên góp từ thiện

Hằng năm, Taliban nhận được sự đóng góp tài chính bí mật từ các nhà tài trợ tư nhân và các tổ chức quốc tế trên toàn cầu.

Nhiều khoản quyên góp của Taliban đến từ các tổ chức từ thiện và quỹ tín thác tư nhân ở các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư, một khu vực có lịch sử thiện cảm với phong trào nổi dậy của Taliban.

Theo Trung tâm Chính sách và Nghiên cứu Afghanistan, những khoản đóng góp này lên tới khoảng 150 - 200 triệu USD mỗi năm. Các tổ chức từ thiện này thường nằm trong danh sách các nhóm tài trợ khủng bố của Bộ Tài chính Mỹ.

Ngoài ra, các cá nhân từ các nước Saudi Arabia, Pakistan, Iran và một số quốc gia vùng Vịnh Ba Tư cũng hỗ trợ tài chính cho Taliban.

Theo Cơ quan chống khủng bố của Mỹ, riêng mạng lưới khủng bố Haqqani tại Pakistan mỗi năm đã đóng góp thêm 60 triệu USD cho Taliban do mối liên kết giữa hai lực lượng này.

Các chuyên gia cho rằng số tiền này có thể lên tới 500 triệu USD/năm, nhưng rất khó để đưa ra con số chính xác về nguồn thu nhập này.

Các nguồn khác

Xuất khẩu mang lại cho Taliban mỗi năm khoảng 240 triệu USD.

Taliban tiến hành xuất nhập khẩu nhiều mặt hàng tiêu dùng.

Theo Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, các tập đoàn kinh doanh núp bóng Taliban bao gồm Noorzai Brothers Limited – một công ty chuyên nhập khẩu phụ tùng ô tô và bán xe lắp ráp. Thu nhập ròng của Taliban từ xuất khẩu khoảng 240 triệu USD một năm.

Theo Kênh truyền hình SAMAA của Pakistan, Taliban sở hữu bất động sản ở Afghanistan, Pakistan và nhiều nước khác trong khu vực.

Theo báo cáo của NATO, doanh thu từ bất động sản mang lại cho Taliban khoảng 80 triệu USD mỗi năm.

Trung Quốc nói gì về việc Taliban kiểm soát Afghanistan?

Trung Quốc nói gì về việc Taliban kiểm soát Afghanistan?

Ngày 16/8, Trung Quốc tuyên bố tôn trọng sự lựa chọn của người dân Afghanistan sau khi Taliban giành quyền kiểm soát thủ đô Kabul ...

Tình hình Afghanistan: Kabul yên ắng, Taliban nêu yêu cầu với nước ngoài, khả năng gặp đại sứ Nga

Tình hình Afghanistan: Kabul yên ắng, Taliban nêu yêu cầu với nước ngoài, khả năng gặp đại sứ Nga

Ngày 16/8, một lãnh đạo Taliban cho biết, còn quá sớm để nói phong trào nổi dậy này sẽ tiếp quản quyền cai trị như ...

Tình hình Afghanistan: Thủ tướng New Zealand 'khẩn nài' Taliban duy trì quyền con người

Tình hình Afghanistan: Thủ tướng New Zealand 'khẩn nài' Taliban duy trì quyền con người

Ngày 16/8, Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern kêu gọi các thủ lĩnh Taliban duy trì quyền con người tại Afghanistan.

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 9/2/2023: Bạch Dương nên bày tỏ tình cảm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 9/2/2023: Bạch Dương nên bày tỏ tình cảm

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 9/2/2023 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Ấn Độ là đối tác chủ chốt của New Zealand ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Ấn Độ là đối tác chủ chốt của New Zealand ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng New Zealand Nanaia Mahuta khẳng định điều đó trong cuộc gặp với người đồng cấp Ấn Độ S Jaishankar tại thủ đô New Delhi.
Thủ tướng Chính phủ: Cộng đồng người Việt tại Singapore là động lực, cội nguồn sức mạnh phát triển của đất nước

Thủ tướng Chính phủ: Cộng đồng người Việt tại Singapore là động lực, cội nguồn sức mạnh phát triển của đất nước

Baoquocte.vn. Chiều tối ngày 8/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng Phu nhân Lê Thị Bích Trân đã gặp gỡ cán bộ nhân viên Đại sứ quán và cộng đồng Việt ...
Giá tiêu hôm nay 9/2/2023: Mất mùa, giá giảm, chi phí đầu tư ngày càng tăng, nông dân trồng tiêu điêu đứng

Giá tiêu hôm nay 9/2/2023: Mất mùa, giá giảm, chi phí đầu tư ngày càng tăng, nông dân trồng tiêu điêu đứng

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước ổn định ở một số địa phương trọng điểm, giao dịch từ 57.000 – 60.500 đ/kg.
Giá vàng hôm nay 9/2/2023: Giá vàng tăng, tìm thấy nhân tố giúp giá trụ vững, SJC sẽ vượt 69 triệu đồng/lượng?

Giá vàng hôm nay 9/2/2023: Giá vàng tăng, tìm thấy nhân tố giúp giá trụ vững, SJC sẽ vượt 69 triệu đồng/lượng?

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 9/2/2023 bật tăng khi USD rời khỏi mức đỉnh của một tháng sau bình luận của Chủ tịch Fed.
Tin thế giới 8/2: Thông điệp liên bang Mỹ, Tổng thống Ukraine bất ngờ thăm Anh

Tin thế giới 8/2: Thông điệp liên bang Mỹ, Tổng thống Ukraine bất ngờ thăm Anh

Baoquocte.vn. Cố vấn An ninh quốc gia Ấn Độ thăm Nga, tình hình cứu trợ, khắc phục hậu quả động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria… là một số tin ...
Ấn Độ là đối tác chủ chốt của New Zealand ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Ấn Độ là đối tác chủ chốt của New Zealand ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng New Zealand Nanaia Mahuta khẳng định điều đó trong cuộc gặp với người đồng cấp Ấn Độ S Jaishankar tại thủ đô New Delhi.
Tin thế giới 8/2: Thông điệp liên bang Mỹ, Tổng thống Ukraine bất ngờ thăm Anh

Tin thế giới 8/2: Thông điệp liên bang Mỹ, Tổng thống Ukraine bất ngờ thăm Anh

Baoquocte.vn. Cố vấn An ninh quốc gia Ấn Độ thăm Nga, tình hình cứu trợ, khắc phục hậu quả động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria… là một số tin thế giới đáng chú ý ...
Cập nhật tin động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria: Hơn 9.600 người thiệt mạng, lực lượng cứu hộ 'chạy đua với tử thần' giữa giá lạnh

Cập nhật tin động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria: Hơn 9.600 người thiệt mạng, lực lượng cứu hộ 'chạy đua với tử thần' giữa giá lạnh

Baoquocte.vn. Số nạn nhân thiệt mạng tại do trận động đất ở Thổ Nhĩ kỳ là hơn 7.100 và ở Syria là hơn 2.500 người.
Trung Quốc đòi khinh khí cầu bị bắn hạ

Trung Quốc đòi khinh khí cầu bị bắn hạ

Baoquocte.vn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh nói: "Khinh khí cầu không thuộc về Mỹ. Nó thuộc về Trung Quốc".
Trung Quốc tuyên bố 'kiên quyết' sau Thông điệp liên bang Mỹ 2023

Trung Quốc tuyên bố 'kiên quyết' sau Thông điệp liên bang Mỹ 2023

Baoquocte.vn. Bắc Kinh hối thúc Washington hợp tác để đưa quan hệ Mỹ-Trung Quốc trở lại lộ trình phát triển lành mạnh và ổn định.
Đức 'bật đèn xanh' 2 thương vụ bán vũ khí, nói chưa chắc chắn tiến độ chuyển xe tăng cho Ukraine

Đức 'bật đèn xanh' 2 thương vụ bán vũ khí, nói chưa chắc chắn tiến độ chuyển xe tăng cho Ukraine

Baoquocte.vn. Đức phê duyệt gói vũ khí cho Ấn Độ và Niger, trong khi Berlin cho hay, cần tân trang các xe tăng Leopard 1 trước khi chuyển đến Ukraine.
Tổng thống Philippines thăm Nhật Bản: Tối đa hóa tiềm năng

Tổng thống Philippines thăm Nhật Bản: Tối đa hóa tiềm năng

Baoquocte.vn. Hợp tác về thương mại và an ninh sẽ là điểm nhấn trong chuyến hành trình kéo dài 4 ngày của Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. tới Tokyo.
NATO nỗ lực ‘mời gọi’ Nhật Bản và Hàn Quốc

NATO nỗ lực ‘mời gọi’ Nhật Bản và Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Chuyến thăm Hàn Quốc và Nhật Bản của Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg diễn ra trong bối cảnh xung đột Nga-Ukraine vẫn diễn biến phức tạp.
Thủ tướng Malaysia thăm Singapore: Xung lực mới cho quan hệ láng giềng

Thủ tướng Malaysia thăm Singapore: Xung lực mới cho quan hệ láng giềng

Baoquocte.vn. Chuyến thăm chính thức Singapore của Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim ngày 30/1 sẽ là cú hích quan trọng cho mối quan hệ láng giềng đặc biệt này.
Nhiệm vụ ‘khó nhằn’ của Thụy Điển

Nhiệm vụ ‘khó nhằn’ của Thụy Điển

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh EU đang trải qua quãng thời gian khó khăn chưa từng có, cương vị Chủ tịch Hội đồng EU hẳn sẽ là ‘chiếc ghế nóng’ với Thụy Điển. Báo TG&VN bình luận.
Có gì trong Chiến lược an ninh quốc gia Nhật Bản?

Có gì trong Chiến lược an ninh quốc gia Nhật Bản?

Baoquocte.vn. Chiến lược an ninh quốc gia vạch ra tầm nhìn của Nhật Bản trong bảo đảm an ninh trước những biến động nhanh, phức tạp và khó lường.
Lời hứa của Mỹ tại châu Phi

Lời hứa của Mỹ tại châu Phi

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-châu Phi cho thấy nỗ lực của Mỹ trong tìm kiếm lại chỗ đứng tại lục địa này.
Điểm danh những trận động đất kinh hoàng nhất lịch sử

Điểm danh những trận động đất kinh hoàng nhất lịch sử

Baoquocte.vn. Động đất là thảm họa gây ám ảnh nhất đối với loài người. Không chỉ gây thiệt hại về người, động đất còn tàn phá nặng nề, để lại hệ quả lớn.
Sáng kiến IPEF: Xu hướng liên kết kinh tế mới

Sáng kiến IPEF: Xu hướng liên kết kinh tế mới

Baoquocte.vn. Sáng kiến IPEF cho thấy nỗ lực của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden trong mở rộng vai trò hợp tác kinh tế tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Thỏa thuận lịch sử về đa dạng sinh học

Thỏa thuận lịch sử về đa dạng sinh học

Baoquocte.vn. Gần 190 quốc gia trên thế giới đã nhất trí về một thỏa thuận mang tính lịch sử trong lĩnh vực bảo vệ đa dạng sinh học.
Việt Nam nỗ lực thực thi UNCLOS và thực hiện SDG 14 (Kỳ II)

Việt Nam nỗ lực thực thi UNCLOS và thực hiện SDG 14 (Kỳ II)

Baoquocte.vn. Là thành viên của UNCLOS 1982, Việt Nam luôn đề cao, thúc đẩy thực thi Công ước, xem đây là văn kiện quan trọng trong quản trị biển và đại dương.
UNCLOS - Khuôn khổ pháp lý toàn diện, điều chỉnh mọi hoạt động trên biển [Kỳ I]

UNCLOS - Khuôn khổ pháp lý toàn diện, điều chỉnh mọi hoạt động trên biển [Kỳ I]

Baoquocte.vn. Không hề phóng đại khi nói rằng UNCLOS vượt trước thời đại trong việc thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững.
Nô lệ hiện đại đang gia tăng

Nô lệ hiện đại đang gia tăng

Baoquocte.vn. Theo báo cáo của ILO và IOM, khoảng 50 triệu người trên khắp thế giới đang 'mắc kẹt' trong tình trạng lao động hoặc hôn nhân cưỡng bức.
Phiên bản di động