Quá nhanh, quá nguy hiểm, một Taliban giàu có và lớn mạnh lấy tiền từ đâu?

Đức Trí
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Thực tế cho thấy, các tay súng Taliban đã trở nên giàu có và lớn mạnh kể từ khi chế độ Hồi giáo cực đoan của họ bị quân đội Mỹ lật đổ vào năm 2001. Vậy Taliban lấy tiền ở đâu để tiến hành cuộc chiến suốt 20 năm qua? Các bài viết trên trang The Conversation và Timesnow đã giải mã vấn đề này.

Việc Taliban chiếm thủ đô Kabul của Afghanistan quá nhanh đã khiến dư luận phải ngạc nhiên. Tuy nhiên, lực lượng tuyên bố kiểm soát dinh tổng thống Afghanistan ngày nay không còn là Taliban của những ngày mới lên nắm quyền năm 1996 nữa.

Người dân Afghanistan trên cánh đồng thuốc phiện ở tỉnh Nangarhar. (Nguồn: Reuters)
Người dân Afghanistan trên cánh đồng thuốc phiện ở tỉnh Nangarhar. (Nguồn: Reuters)

Mỹ đã đổ hàng tỉ USD vào Afghanistan. Tưởng như các tay súng Taliban sẽ bị tiêu diệt nhanh chóng bởi sức mạnh và tiền bạc Mỹ sau vụ 11/9/2001.

Thế nhưng, lực lượng Taliban lại ngày càng lớn mạnh, đủ sức kìm chân siêu cường Mỹ và đồng minh suốt 20 năm qua và giành chiến thắng cuối cùng.

Thực tế cho thấy, các tay súng Taliban đã trở nên giàu có và hùng mạnh kể từ khi chế độ Hồi giáo cực đoan của họ bị quân đội Mỹ lật đổ vào năm 2001.

Theo một báo cáo đáng tin cậy của NATO trích dẫn nguồn tin từ Mullah Yaqoob, con trai của thủ lĩnh và thành viên sáng lập Taliban Mohammad Omar, mỗi năm tài khóa, Taliban thu được khoảng 1,6 tỷ USD so với 5 tỷ USD của chính phủ Afghanistan. Số tiền Taliban có được đến từ nhiều nguồn khác nhau.

Ma túy và khai thác mỏ

Afghanistan chiếm khoảng 84% sản lượng thuốc phiện toàn cầu.

Phần lớn lợi nhuận thu được từ buôn bán ma túy bất hợp pháp tại Afghanistan thuộc về Taliban do lực lượng này quản lý hầu hết các khu vực trồng và sản xuất thuốc phiện.

Theo báo cáo của một tổ chức nghiên cứu và đánh giá độc lập ở Kabul năm 2008, Taliban đánh thuế 10% đối với mọi khâu trong chuỗi sản xuất ma túy, từ những nông dân trồng cây thuốc phiện đến các khâu trích xuất chuyển thành ma túy trong phòng thí nghiệm, đến những người buôn bán và vận chuyển ra khỏi Afghanistan tỏa đi khắp thế giới.

Báo cáo của NATO cho thấy, buôn bán ma túy mang về cho Taliban 416 triệu USD mỗi năm trong giai đoạn 2019-2020.

Taliban cũng kiếm tiền từ nguồn thu thuế khai thác mỏ. Khai thác quặng sắt, đá cẩm thạch, đồng, vàng, kẽm, các kim loại khác và khoáng sản đất hiếm ở miền núi Afghanistan là ngành kinh doanh ngày càng sinh lợi của Taliban.

Tất cả các công ty khai thác khoáng sản quy mô lớn nhỏ của Afghanistan đều phải trả tiền cho các tay súng Taliban nếu muốn duy trì hoạt động kinh doanh.

Theo tính toán của Ủy ban phụ trách các loại đá và khoáng sản của Taliban, lực lượng này thu được 400 triệu USD ròng từ khai thác mỏ trong hai năm 2019 và 2020. Trong khi đó, báo cáo của NATO cho biết con số này cao hơn nhiều, lên đến 464 triệu USD.

Tin liên quan
Taliban thẳng tiến vào Kabul - Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo và liệu Mỹ có tiếp tục can thiệp? Taliban thẳng tiến vào Kabul - Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo và liệu Mỹ có tiếp tục can thiệp?

Thu các loại thuế

Bên cạnh đó là nguồn tiền từ thu các loại thuế, với tổng cộng khoảng 160 triệu USD mỗi năm.

Giống như một chính phủ, Taliban đánh thuế người dân và các ngành công nghiệp đang phát triển ở khu vực do tổ chức này kiểm soát.

Taliban thậm chí còn phát hành biên lai nộp thuế chính thức.

Các ngành bị Taliban đánh thuế gồm hoạt động khai thác, truyền thông, viễn thông và các dự án phát triển được nước ngoài và các tổ chức quốc tế tài trợ.

Các lái xe cũng bị tính phí khi sử dụng đường cao tốc trong các khu vực do Taliban kiểm soát.

Ngoài ra, các chủ cửa hàng kinh doanh cũng phải trả tiền cho Taliban để được kinh doanh ngoài các khoản thuế phải nộp cho Chính phủ.

Taliban cũng áp đặt hình thức đánh thuế truyền thống của người Hồi giáo gọi là “ushr”, 10% đối với nông sản và 2,5% thuế sở hữu tài sản gọi là “zakat”.

Quyên góp từ thiện

Hằng năm, Taliban nhận được sự đóng góp tài chính bí mật từ các nhà tài trợ tư nhân và các tổ chức quốc tế trên toàn cầu.

Nhiều khoản quyên góp của Taliban đến từ các tổ chức từ thiện và quỹ tín thác tư nhân ở các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư, một khu vực có lịch sử thiện cảm với phong trào nổi dậy của Taliban.

Theo Trung tâm Chính sách và Nghiên cứu Afghanistan, những khoản đóng góp này lên tới khoảng 150 - 200 triệu USD mỗi năm. Các tổ chức từ thiện này thường nằm trong danh sách các nhóm tài trợ khủng bố của Bộ Tài chính Mỹ.

Ngoài ra, các cá nhân từ các nước Saudi Arabia, Pakistan, Iran và một số quốc gia vùng Vịnh Ba Tư cũng hỗ trợ tài chính cho Taliban.

Theo Cơ quan chống khủng bố của Mỹ, riêng mạng lưới khủng bố Haqqani tại Pakistan mỗi năm đã đóng góp thêm 60 triệu USD cho Taliban do mối liên kết giữa hai lực lượng này.

Các chuyên gia cho rằng số tiền này có thể lên tới 500 triệu USD/năm, nhưng rất khó để đưa ra con số chính xác về nguồn thu nhập này.

Các nguồn khác

Xuất khẩu mang lại cho Taliban mỗi năm khoảng 240 triệu USD.

Taliban tiến hành xuất nhập khẩu nhiều mặt hàng tiêu dùng.

Theo Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, các tập đoàn kinh doanh núp bóng Taliban bao gồm Noorzai Brothers Limited – một công ty chuyên nhập khẩu phụ tùng ô tô và bán xe lắp ráp. Thu nhập ròng của Taliban từ xuất khẩu khoảng 240 triệu USD một năm.

Theo Kênh truyền hình SAMAA của Pakistan, Taliban sở hữu bất động sản ở Afghanistan, Pakistan và nhiều nước khác trong khu vực.

Theo báo cáo của NATO, doanh thu từ bất động sản mang lại cho Taliban khoảng 80 triệu USD mỗi năm.

Trung Quốc nói gì về việc Taliban kiểm soát Afghanistan?

Trung Quốc nói gì về việc Taliban kiểm soát Afghanistan?

Ngày 16/8, Trung Quốc tuyên bố tôn trọng sự lựa chọn của người dân Afghanistan sau khi Taliban giành quyền kiểm soát thủ đô Kabul ...

Tình hình Afghanistan: Kabul yên ắng, Taliban nêu yêu cầu với nước ngoài, khả năng gặp đại sứ Nga

Tình hình Afghanistan: Kabul yên ắng, Taliban nêu yêu cầu với nước ngoài, khả năng gặp đại sứ Nga

Ngày 16/8, một lãnh đạo Taliban cho biết, còn quá sớm để nói phong trào nổi dậy này sẽ tiếp quản quyền cai trị như ...

Tình hình Afghanistan: Thủ tướng New Zealand 'khẩn nài' Taliban duy trì quyền con người

Tình hình Afghanistan: Thủ tướng New Zealand 'khẩn nài' Taliban duy trì quyền con người

Ngày 16/8, Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern kêu gọi các thủ lĩnh Taliban duy trì quyền con người tại Afghanistan.

Đọc thêm

Chợ Giáng sinh thú vị nhất thế giới giữ giá ổn định thời khủng hoảng năng lượng

Chợ Giáng sinh thú vị nhất thế giới giữ giá ổn định thời khủng hoảng năng lượng

Baoquocte.vn. Chợ Giáng sinh 'Les Plaisirs d'Hiver' ở thủ đô Brussels của Bỉ, đứng vị trí đầu tiên trong số 50 chợ Giáng sinh thú vị nhất trên thế giới.
Anh quyết không ngừng viện trợ Ukraine, một nước Bắc Âu tuyên bố vẫn duy trì quan hệ quân sự Nga

Anh quyết không ngừng viện trợ Ukraine, một nước Bắc Âu tuyên bố vẫn duy trì quan hệ quân sự Nga

Baoquocte.vn. Ngày 28/11, Thủ tướng Anh Rishi Sunak tuyên bố duy trì viện trợ quân sự cho Ukraine, Na Uy khẳng định vẫn duy trì các kênh liên lạc với Nga.
Doanh nghiệp châu Âu muốn mang công nghệ xanh đến Việt Nam

Doanh nghiệp châu Âu muốn mang công nghệ xanh đến Việt Nam

Baoquocte.vn. Triển vọng phát triển năng lượng tái tạo ở Việt Nam rất hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là doanh nghiệp châu Âu.
Năm tới, ECB không còn 'mạnh tay' với lãi suất?

Năm tới, ECB không còn 'mạnh tay' với lãi suất?

Baoquocte.vn. Ông Gabriel Makhlouf, thành viên hội đồng điều hành ECB cho biết, nếu ngân hàng này tiếp tục tăng lãi suất trong năm tới, mức tăng sẽ thấp hơn.
TS. Nguyễn Sĩ Dũng: Cần xây dựng một đội ngũ truyền thông chính sách chuyên nghiệp

TS. Nguyễn Sĩ Dũng: Cần xây dựng một đội ngũ truyền thông chính sách chuyên nghiệp

Baoquocte.vn. Theo TS. Nguyễn Sĩ Dũng, với công nghệ 4.0, cơ hội cho truyền thông chính sách đang mở ra gần như vô tận.
Cập nhật bảng giá xe hãng BMW mới nhất tháng 11/2022

Cập nhật bảng giá xe hãng BMW mới nhất tháng 11/2022

Baoquocte.vn. Cập nhật bảng giá xe ô tô BMW mới nhất tại Việt Nam tháng 11/2022. Các dòng xe BMW: BMW Series-7, Series-5, Series-3, X1, X3, X5, X7.
Anh quyết không ngừng viện trợ Ukraine, một nước Bắc Âu tuyên bố vẫn duy trì quan hệ quân sự Nga

Anh quyết không ngừng viện trợ Ukraine, một nước Bắc Âu tuyên bố vẫn duy trì quan hệ quân sự Nga

Baoquocte.vn. Ngày 28/11, Thủ tướng Anh Rishi Sunak tuyên bố duy trì viện trợ quân sự cho Ukraine, Na Uy khẳng định vẫn duy trì các kênh liên lạc với Nga.
Iran tiến thêm một bước tới SCO

Iran tiến thêm một bước tới SCO

Baoquocte.vn. Ngày 27/11, Quốc hội Iran đã bỏ phiếu thông qua dự luật cho phép nước này gia nhập SCO, với 205 phiếu thuận, 3 phiếu chống và 4 phiếu trắng.
Israel tiến gần hơn tới chính phủ thiên hữu nhất lịch sử

Israel tiến gần hơn tới chính phủ thiên hữu nhất lịch sử

Baoquocte.vn. Ngày 27/11, ông Benjamin Netanyahu đã nhóm họp với 6 chính đảng dự kiến sẽ tham gia liên minh cầm quyền tại Israel thời gian tới.
Ảnh ấn tượng tuần (21-27/11): Quân Ukraine nã pháo, Tổng thống Nga Putin quyết đạt mục tiêu chiến dịch, đám cưới cháu ông Biden ở Nhà Trắng

Ảnh ấn tượng tuần (21-27/11): Quân Ukraine nã pháo, Tổng thống Nga Putin quyết đạt mục tiêu chiến dịch, đám cưới cháu ông Biden ở Nhà Trắng

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine, đám cưới thứ 19 tại Nhà Trắng, Chủ tịch Triều Tiên 'khoe' con gái… là những ảnh ấn tượng trong tuần.
Có gì trong Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới của Canada?

Có gì trong Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới của Canada?

Baoquocte.vn. Ngày 27/11, Canada đã chính thức công bố Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của mình với một số nội dung đáng chú ý như sau.
Tình hình Ukraine: Giằng co ở miền Đông, Đức nói Nga ‘không thể thắng’, Mỹ cản trở đàm phán?

Tình hình Ukraine: Giằng co ở miền Đông, Đức nói Nga ‘không thể thắng’, Mỹ cản trở đàm phán?

Baoquocte.vn. Anh, Đức, Pháp và Belarus đã đưa ra một số tuyên bố liên quan đến những diễn biến mới đây trong xung đột Nga-Ukraine.
Kết quả COP27: Cần nhưng đã đủ?

Kết quả COP27: Cần nhưng đã đủ?

Baoquocte.vn. COP27 mang lại nhiều kết quả đáng chú ý trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, nhưng chưa đủ để đáp ứng kỳ vọng hiện nay.
Căng thẳng Serbia-Kosovo: Không chỉ chuyện biển số

Căng thẳng Serbia-Kosovo: Không chỉ chuyện biển số

Baoquocte.vn. Những căng thẳng mới đây chỉ là một phần nổi trong mối quan hệ Serbia-Kosovo phức tạp và nhiều sóng gió.
‘Dấu chân’ Trung Quốc tại Mỹ Latinh

‘Dấu chân’ Trung Quốc tại Mỹ Latinh

Baoquocte.vn. Trong thời gian gần đây, việc Trung Quốc tích cực mở rộng ảnh hưởng tại Mỹ Latinh đã không còn xa lạ.
Chính sách đối ngoại Mỹ hậu bầu cử giữa kỳ có gì khác?

Chính sách đối ngoại Mỹ hậu bầu cử giữa kỳ có gì khác?

Baoquocte.vn. Mặc dù có thể đi kèm một số điều chỉnh nhỏ, song về cơ bản, chính sách đối ngoại của Mỹ sau bầu cử giữa kỳ sẽ không có nhiều thay đổi.
Một số điểm nhấn trong cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ

Một số điểm nhấn trong cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ

Baoquocte.vn. Bầu cử giữa kỳ Mỹ, bầu lại toàn bộ 435 ghế tại Hạ viện Mỹ và 35 ghế tại Thượng viện Mỹ đã chính thức diễn ra.
Những thách thức và mục tiêu ở COP27

Những thách thức và mục tiêu ở COP27

Baoquocte.vn. COP27 diễn ra trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến nhiều thay đổi lớn, tác động đáng kể tới cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu.
Nô lệ hiện đại đang gia tăng

Nô lệ hiện đại đang gia tăng

Baoquocte.vn. Theo báo cáo của ILO và IOM, khoảng 50 triệu người trên khắp thế giới đang 'mắc kẹt' trong tình trạng lao động hoặc hôn nhân cưỡng bức.
Dấu ấn Việt Nam tại Cộng đồng Pháp ngữ

Dấu ấn Việt Nam tại Cộng đồng Pháp ngữ

Baoquocte.vn. Việt Nam có nhiều đóng góp thực chất, hiệu quả vào Cộng đồng Pháp ngữ và các thể chế liên quan.
COP27 và kỳ vọng của các nước nhỏ

COP27 và kỳ vọng của các nước nhỏ

Baoquocte.vn. Năm nay, các quốc gia dự COP27 sẽ cùng thoả thuận về bồi thường khí hậu.
Những điều có thể bạn chưa biết về bầu cử giữa kỳ Mỹ

Những điều có thể bạn chưa biết về bầu cử giữa kỳ Mỹ

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ có thể mang lại nhiều thay đổi đáng chú ý tới chính sách của Washington dưới thời ông Joe Biden trong hai năm tới.
Những nỗ lực chống biến đổi khí hậu nào sẽ được thúc đẩy tại Hội nghị COP27?

Những nỗ lực chống biến đổi khí hậu nào sẽ được thúc đẩy tại Hội nghị COP27?

Baoquocte.vn. Hội nghị COP27 diễn ra tại Ai Cập từ ngày 6-18/11. Dưới đây là những điều cần biết về nỗ lực chống biến đổi khí hậu tại Hội nghị năm nay.
Kinh tế thị trường xã hội: Nguồn gốc tư tưởng và thực tế áp dụng tại Đức [Kỳ cuối]

Kinh tế thị trường xã hội: Nguồn gốc tư tưởng và thực tế áp dụng tại Đức [Kỳ cuối]

Baoquocte.vn. Trong phần II, tác giả nêu nội hàm, ý nghĩa của mô hình kinh tế thị trường xã hội, cũng như thực tế áp dụng tại Đức.
Phiên bản di động