Quan điểm của Mỹ và Trung Quốc từ Đối thoại Shangri-La

TS. Ngô Di Lân
Mặc dù có một số điểm chung, bài phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin và Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Đổng Quân tại Đối thoại Shangri-La 2024 vừa qua tại Singapore cũng cho thấy những khác biệt chính trong cách nhìn nhận của mỗi bên về thách thức an ninh trong khu vực.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Quan điểm của Mỹ và Trung Quốc từ Đối thoại Shangri-La
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin và Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Đổng Quân trong cuộc gặp song phương bên lề Đối thoại Shangri-La vào ngày 31/5. (Nguồn: Reuters)

Bài phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng Lloyd Austin và Bộ trưởng Quốc phòng Đổng Quân - hai nhân vật có lẽ là được chú ý nhất tại Đối thoại Shangri-La năm nay đã cung cấp những hiểu biết sâu sắc về các ưu tiên quốc phòng hiện tại của mỗi nước và quỹ đạo của mối quan hệ then chốt Mỹ-Trung.

Tin liên quan
Đối thoại Shangri-La: Có thể và không thể Đối thoại Shangri-La: Có thể và không thể

Một trong những điểm sáng quan trọng là cả hai Bộ trưởng Quốc phòng đều nhấn mạnh mong muốn hòa bình, ổn định và thịnh vượng trong khu vực. Ông Austin nêu bật "điểm hội tụ mới" (new covergence) hướng tới các nguyên tắc chung đang nổi lên giữa các quốc gia, dựa trên "tôn trọng chủ quyền và luật pháp quốc tế, tự do hàng hải và bầu trời, sự cởi mở, minh bạch, trách nhiệm giải trình, giải quyết tranh chấp một cách hòa bình, và hơn thế nữa." Người đứng đầu Lầu Năm Góc khẳng định, quân đội Mỹ vẫn cam kết với khu vực và ủng hộ các nguyên tắc này cùng với các đồng minh và đối tác.

Tương tự, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc, Đô đốc Đổng Quân khẳng định rằng "người dân châu Á - Thái Bình Dương cam kết đối với hòa hợp và hòa bình", và Trung Quốc theo đuổi chính sách "phòng thủ", phản đối chủ nghĩa bá quyền, đồng thời sẽ nỗ lực giải quyết tranh chấp một cách hòa bình. Ông kêu gọi xây dựng hợp tác an ninh dựa trên các nguyên tắc "bình đẳng, tin cậy lẫn nhau và hợp tác cùng có lợi".

Những khác biệt

Tuy nhiên, những khác biệt căn bản cũng nổi lên xung quanh cách thức hiện thực hóa tầm nhìn hòa bình và ổn định khu vực này trên thực tế. Bài phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ nhấn mạnh việc tăng cường củng cố hệ thống liên minh và quan hệ với đối tác, tăng cường hiện diện và can dự, và duy trì trật tự quốc tế dựa trên luật lệ.

Ngược lại, bài phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc lại cảnh báo về việc "lôi kéo các nước vào sự đối đầu khối", theo đuổi "an ninh tuyệt đối", xây dựng "liên minh quân sự cục bộ", và can thiệp vào công việc nội bộ của các nước khác. Bộ trưởng Đổng Quân chỉ trích việc Mỹ bán vũ khí và can dự với Đài Loan là vi phạm chủ quyền của Trung Quốc, và cáo buộc Mỹ "tiêu chuẩn kép" về luật pháp quốc tế, đặc biệt trước những gì đang diễn ra ở Dải Gaza.

Điều này phản ánh tầm nhìn khác biệt giữa hai nước - Mỹ muốn tăng cường cấu trúc an ninh khu vực dựa trên các liên minh hiện có, trong khi Trung Quốc muốn thúc đẩy một cấu trúc khu vực đa cực với ASEAN đóng vai trò trung tâm và ít sự can thiệp hơn từ Mỹ. Nhìn chung, Mỹ coi liên minh của mình là nhân tố tăng cường ổn định khu vực, trong khi Trung Quốc coi chúng là nguy cơ trực tiếp đe dọa lợi ích của mình.

Tuy nhiên, lãnh đạo hai bên cũng bày tỏ sự cởi mở đối với kênh đối thoại giữa hai quân đội. Bộ trưởng Đổng Quân nói rằng Trung Quốc vẫn "cởi mở với trao đổi và hợp tác với quân đội Mỹ", nhưng cũng cảnh báo điều này "đòi hỏi nỗ lực từ cả hai phía". Bộ trưởng Mỹ nhắc lại rằng cuộc gặp gần đây của ông với người đồng cấp Trung Quốc là "thẳng thắn", "quan trọng", nói rằng Mỹ mong muốn có thêm các cuộc đàm phán trong tương lai, đồng thời khẳng định "mọi thời điểm đều là thời điểm tốt để hai bên đối thoại".

Cạnh tranh trong khuôn khổ

Quản trị mối quan hệ an ninh Mỹ-Trung vẫn sẽ là một thách thức lớn nhưng thiết yếu đối với sự ổn định của khu vực. Nhiều khả năng quân đội hai bên sẽ duy trì được "đà" tích cực hiện nay và tăng cường tần suất đối thoại để gia tăng hiểu biết lẫn nhau và giảm thiểu nguy cơ tính toán sai lầm. Họ có thể tìm thấy cơ hội hợp tác về các thách thức chung như chống khủng bố, chống cướp biển và ứng phó với thảm họa, thiên tai.

Tuy nhiên, sẽ khó có đột phá trong các vấn đề cốt yếu như Đài Loan, hay tranh chấp ở Biển Đông. Chính trị nội bộ ở cả hai nước, đặc biệt là kết quả bầu cử Mỹ vào tháng 11 tới cũng có thể là một ẩn số lớn và có khả năng thu hẹp dư địa để thỏa hiệp giữa hai bên.

Nhìn nhận một cách thực tế, các khía cạnh cạnh tranh của mối quan hệ giữa hai siêu cường nhiều khả năng sẽ tiếp tục kéo dài dù có thể bước vào một giai đoạn ổn định hơn. Năng lực quân sự và ảnh hưởng khu vực của Trung Quốc tiếp tục được củng cố, trong khi Mỹ tiếp tục triển khai các sáng kiến tập hợp lực lượng mới. Vì lẽ đó, sự giao tiếp rõ ràng, thường xuyên và những nỗ lực thiện chí để quản lý căng thẳng một cách có trách nhiệm sẽ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Các nỗ lực ngoại giao bền bỉ và sáng tạo ở các kênh khác nhau sẽ cần thiết để thiết lập một trạng thái "cạnh tranh chiến lược trong khuôn khổ" hoặc "cạnh tranh nhưng vẫn chung sống hoà bình" (competitive coexistence)

Cuối cùng, mặc dù các bài phát biểu tại Shangri-La cho thấy những khác biệt lớn và căn bản trong quan điểm của hai bên, nhưng chúng cũng cho thấy Mỹ và Trung Quốc đồng ý về sự cần thiết của một khu vực ổn định và thịnh vượng. Để đạt được mục tiêu đó sẽ đòi hỏi cả hai có những nỗ lực thực chất để biến lời nói thành hành động và tìm ra các các thức hợp tác bất chấp những khác biệt.

Mỹ và Trung Quốc đối thoại quốc phòng trực tiếp lần đầu tiên sau 4 năm

Mỹ và Trung Quốc đối thoại quốc phòng trực tiếp lần đầu tiên sau 4 năm

Phó Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Michael Chase đã làm việc với Thiếu tướng Tống Nhan Siêu (Song Yanchao), Phó Chủ nhiệm Văn ...

Mỹ gọi Trung Quốc và Nga là 'đối thủ chính'

Mỹ gọi Trung Quốc và Nga là 'đối thủ chính'

Trong báo cáo "Cạnh tranh trong không gian" công bố ngày 25/1, Lực lượng Không gian Mỹ đề cập việc nước này coi Nga và ...

Đại sứ Mỹ: Mối quan hệ với Trung Quốc là 'quan trọng nhất và cạnh tranh nhất'

Đại sứ Mỹ: Mối quan hệ với Trung Quốc là 'quan trọng nhất và cạnh tranh nhất'

Mới đây, Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc Nicholas Burns cảnh báo, cạnh tranh địa chiến lược ngày càng gia tăng với Bắc Kinh đang ...

Trung Quốc kêu gọi gia tăng đối thoại trực tiếp giữa các bên liên quan trong xung đột Ukraine

Trung Quốc kêu gọi gia tăng đối thoại trực tiếp giữa các bên liên quan trong xung đột Ukraine

Phó đại diện thường trực của Trung Quốc tại Liên hợp quốc Cảnh Sảng ngày 8/3 cho biết Bắc Kinh kêu gọi các bên trong ...

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ và Trung Quốc sắp hội đàm trực tiếp lần đầu tiên bên lề Đối thoại Shangri-La

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ và Trung Quốc sắp hội đàm trực tiếp lần đầu tiên bên lề Đối thoại Shangri-La

Cuộc hội đàm bên lề Đối thoại Shangri-La sẽ là lần đầu tiên hai Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ và Trung Quốc gặp mặt trực ...

Đọc thêm

Thổ Nhĩ Kỳ muốn gia nhập SCO, thể hiện sức hút của tổ chức hiện do Trung Quốc làm Chủ tịch

Thổ Nhĩ Kỳ muốn gia nhập SCO, thể hiện sức hút của tổ chức hiện do Trung Quốc làm Chủ tịch

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cho biết mục tiêu của nước này là trở thành thành viên của Tổ chức hợp tác Thượng Hải (SCO).
Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 13/7 và sáng 14/7: Lịch thi đấu tranh giải 3 Copa America 2024 - Canada vs Uruguay; giải Nhà nghề Mỹ vòng 32, 33

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 13/7 và sáng 14/7: Lịch thi đấu tranh giải 3 Copa America 2024 - Canada vs Uruguay; giải Nhà nghề Mỹ vòng 32, 33

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 13/7 và sáng 14/7: Lịch thi đấu tranh giải 3 Copa America 2024 - Canada vs Uruguay; giải MLS Nhà nghề Mỹ...
Israel-Hamas nhất trí về khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn, hé lộ đề xuất kiên quyết của phong trào Hồi giáo ở Dải Gaza

Israel-Hamas nhất trí về khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn, hé lộ đề xuất kiên quyết của phong trào Hồi giáo ở Dải Gaza

Khuôn khổ của thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza bao gồm nội dung trả tự do cho các con tin Israel đang bị phong trào Hồi giáo Hamas giam giữ.
Triều Tiên phản ứng mạnh với Hội nghị thượng đỉnh NATO, dọa 'đáp trả chiến lược cứng rắn hơn'

Triều Tiên phản ứng mạnh với Hội nghị thượng đỉnh NATO, dọa 'đáp trả chiến lược cứng rắn hơn'

Triều Tiên cảnh báo sẽ không bao giờ xem nhẹ hoặc né tránh hiểm họa nghiêm trọng đang rình rập.
Nga bất ngờ khởi xướng điện đàm giữa các lãnh đạo quốc phòng với Mỹ, bàn điều gì?

Nga bất ngờ khởi xướng điện đàm giữa các lãnh đạo quốc phòng với Mỹ, bàn điều gì?

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin và người đồng cấp Nga Andrei Belousov đã thực hiện cuộc điện đàm thứ hai chỉ trong vòng hơn 2 tuần.
Diễn viên Thúy Diễm 'Trạm cứu hộ trái tim' đẹp mặn mà, cuốn hút

Diễn viên Thúy Diễm 'Trạm cứu hộ trái tim' đẹp mặn mà, cuốn hút

Thúy Diễm thường xuyên khoe sắc vóc rạng rỡ, ngọt ngào và không kém phần gợi cảm. Nữ diễn viên sở hữu gương mặt khả ái cùng vóc dáng thon ...
Thổ Nhĩ Kỳ muốn gia nhập SCO, thể hiện sức hút của tổ chức hiện do Trung Quốc làm Chủ tịch

Thổ Nhĩ Kỳ muốn gia nhập SCO, thể hiện sức hút của tổ chức hiện do Trung Quốc làm Chủ tịch

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cho biết mục tiêu của nước này là trở thành thành viên của Tổ chức hợp tác Thượng Hải (SCO).
Israel-Hamas nhất trí về khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn, hé lộ đề xuất kiên quyết của phong trào Hồi giáo ở Dải Gaza

Israel-Hamas nhất trí về khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn, hé lộ đề xuất kiên quyết của phong trào Hồi giáo ở Dải Gaza

Khuôn khổ của thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza bao gồm nội dung trả tự do cho các con tin Israel đang bị phong trào Hồi giáo Hamas giam giữ.
Triều Tiên phản ứng mạnh với Hội nghị thượng đỉnh NATO, dọa 'đáp trả chiến lược cứng rắn hơn'

Triều Tiên phản ứng mạnh với Hội nghị thượng đỉnh NATO, dọa 'đáp trả chiến lược cứng rắn hơn'

Triều Tiên cảnh báo sẽ không bao giờ xem nhẹ hoặc né tránh hiểm họa nghiêm trọng đang rình rập.
Nga bất ngờ khởi xướng điện đàm giữa các lãnh đạo quốc phòng với Mỹ, bàn điều gì?

Nga bất ngờ khởi xướng điện đàm giữa các lãnh đạo quốc phòng với Mỹ, bàn điều gì?

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin và người đồng cấp Nga Andrei Belousov đã thực hiện cuộc điện đàm thứ hai chỉ trong vòng hơn 2 tuần.
Mỹ úp mở cho phép Kiev tấn công sâu vào lãnh thổ Nga

Mỹ úp mở cho phép Kiev tấn công sâu vào lãnh thổ Nga

Washington đã điều chỉnh chính sách và có thể cho phép Ukraine sử dụng vũ khí Mỹ để tấn công vào sâu bên trong lãnh thổ Nga.
Tin thế giới 12/7: Nga sung công 2 nhà máy của Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ phản đối hợp tác Israel-NATO, Tổng thống Mỹ gặp lãnh đạo các nước IP-4

Tin thế giới 12/7: Nga sung công 2 nhà máy của Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ phản đối hợp tác Israel-NATO, Tổng thống Mỹ gặp lãnh đạo các nước IP-4

Anh cắt liên lạc quân sự với Nga, Mỹ kêu gọi Trung Quốc tuân thủ phán quyết PCA, Trung Quốc tập trận chung với Nga, 3 công dân EU bị bắt tại sân bay vũ ...
Tên lửa tầm trung quay trở lại?

Tên lửa tầm trung quay trở lại?

Bi kịch tên lửa tầm ngắn và tầm trung của Liên Xô đã trở thành một phần của thảm họa địa chính trị chính của thế kỷ 20, sự sụp đổ của Liên Xô.
Khoa học công nghệ: Cuộc đua chưa hồi kết

Khoa học công nghệ: Cuộc đua chưa hồi kết

Trong tương lai, công nghệ và an ninh quốc gia sẽ không tách rời trong một thế giới chia rẽ.
‘Nhà báo Việt Minh’ ở Geneva

‘Nhà báo Việt Minh’ ở Geneva

Trong thời gian diễn ra Hội nghị Geneva 1954 tại Thụy Sỹ, có hai 'quan sát viên của Việt Minh' tác nghiệp đầy nhiệt huyết giữa Trung tâm báo chí...
Giấc mơ vũ trụ của Trung Quốc

Giấc mơ vũ trụ của Trung Quốc

Câu chuyện Vạn Hồ cố gắng phóng mình vào không gian bằng một chiếc ghế cho thấy khát vọng này đã rất lâu đời ở Trung Quốc.
IUU và nỗ lực bảo vệ hệ sinh thái biển

IUU và nỗ lực bảo vệ hệ sinh thái biển

Đánh bắt cá bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) là một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với hệ sinh thái biển.
Hiệp ước di cư và tị nạn mới của châu Âu

Hiệp ước di cư và tị nạn mới của châu Âu

Nghị viện châu Âu đã thông qua Hiệp ước về di cư và tị nạn, một dự án được khởi động cách đây chín năm và trải qua rất nhiều thăng trầm.
Chuyên gia Viện Lowy: Các nước ASEAN không phải nhìn đâu xa, hãy học Việt Nam cách chuyển đổi năng lượng

Chuyên gia Viện Lowy: Các nước ASEAN không phải nhìn đâu xa, hãy học Việt Nam cách chuyển đổi năng lượng

Năm 2023, Việt Nam chiếm gần 2/3 tổng sản lượng điện mặt trời và điện gió ở ASEAN. Việt Nam đi đầu ASEAN trong chuyển đổi năng lượng.
Tổng thống đắc cử Iran: Muốn làm khác nhưng sẽ chẳng dễ dàng, vì sao?

Tổng thống đắc cử Iran: Muốn làm khác nhưng sẽ chẳng dễ dàng, vì sao?

Tổng thống đắc cử Iran ấp ủ những chính sách mới táo bạo hơn cố Tổng thống tiền nhiệm, tuy vậy, trước mắt ông là rất nhiều 'vòng kim cô'.
Sáu 'chông gai' trước mắt mà tân Thủ tướng Anh Keir Starmer cần vượt qua

Sáu 'chông gai' trước mắt mà tân Thủ tướng Anh Keir Starmer cần vượt qua

Tân Thủ tướng Anh Keir Starmer hứa hẹn sẽ 'xây dựng lại' đất nước và dưới đây là 6 vấn đề nổi cộm mà ông phải đối mặt khi đảm nhận trọng trách mới
Thủ tướng Ấn Độ thăm Nga bàn chuyện gì?

Thủ tướng Ấn Độ thăm Nga bàn chuyện gì?

Là chuyến thăm chính thức nước ngoài đầu tiên từ khi nhậm chức Thủ tướng Ấn Độ nhiệm kỳ 3, chuyến thăm Nga của ông Narendra Modi có nhiều mục đích.
Những biến số lớn có thể 'xoay vần' tương lai xung đột Nga-Ukraine, vì sao Kiev không còn tìm cách vào NATO bằng mọi giá?

Những biến số lớn có thể 'xoay vần' tương lai xung đột Nga-Ukraine, vì sao Kiev không còn tìm cách vào NATO bằng mọi giá?

Nga và Ukraine đang lên kế hoạch cho các chiến lược quan trọng trong năm 2025.
Bế tắc 'giấc mơ EU' của Thổ Nhĩ Kỳ

Bế tắc 'giấc mơ EU' của Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ chờ đợi gần nửa thế kỷ xin gia nhập EU, làm dấy lên hoài nghi về những thách thức lớn ngăn cản tiến trình này.
Phiên bản di động