Quan điểm tiến bộ của Nguyễn Du về tình yêu trong Truyện Kiều

Bảo Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Nguyễn Du đề cao sự tự do yêu đương, luyến ái nhưng tình yêu với đại thi hào là thủy chung, gắn bó trọn đời với nhau...
TIN LIÊN QUAN
Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du tiếp nhận tư liệu quý
Lão lương y “nhặt lỗi” Truyện Kiều
1654-giaimanhanvattruyenkieuthuchuketcuccuanangkieu
Nguyễn Du đứng trên “chuẩn mực” Nho giáo để ngợi ca, tôn vinh một người con gái dám chủ động vì tình yêu.

Nguyễn Du (1766-1820) là Đại thi hào của dân tộc Việt Nam. Ông để lại cho đời nhiều tác phẩm bất hủ được viết bằng cả chữ Hán và chữ Nôm. Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) được UNESCO đánh giá là di sản văn chương vĩ đại của văn học bởi những giá trị hiện thực sâu sắc, giá trị nhân đạo cao cả, giá trị nghệ thuật độc đáo.

Bên cạnh những áng văn chương để lại cho đời, cuộc sống, sự nghiệp của Nguyễn Du còn là chủ đề hấp dẫn thu hút nhiều nhà nghiên cứu. Một trong những chủ đề được nhiều người quan tâm là mối quan hệ của Nguyễn Du với nữ sĩ Hồ Xuân Hương (1772–1822).

Giả thuyết về tình cảm giữa Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương được bắt đầu từ một bài thơ trong tập Lưu Hương ký (được ông Trần Thanh Mại phát hiện năm 1964). Bài thơ có tên là Nhớ bạn cũ, viết gửi cần chánh học sĩ Nguyễn Hầu (cuối bài có chú thích: “Hầu Nghi Xuân Tiên Điền Nhân”), trong đó có những câu:

Chữ tình chốc đã ba năm vẹn

Giấc mộng rồi ra nửa khắc không

Trong tiểu thuyết Nguyễn Du trên đường gió bụi, nhà nghiên cứu Kiều học Hoàng Khôi đã khắc họa một mối tình riêng giữa “một Nguyễn Du 24 tuổi, ưu tư, thâm trầm và một Hồ Xuân Hương 17 tuổi căng tràn sức sống, thông minh sắc sảo”. Theo tác giả, Nguyễn Du cũng đã bày tỏ tâm tư, tình cảm của mình với nữ thi sĩ qua bài thơ Thạch Đình tặng biệt:

Đã chắc hương đâu cho lửa bén

Lệ mà hoa lại quyến xuân đi

Xanh vàng chẳng phụ lòng nhân ái

Tròn trặn gương tình cũng khó khi.

Chuyện tình giữa đại thi hào Nguyễn Du và bà Chúa thơ Nôm thuở nào, nếu có thì quả là một giai thoại đầy thi vị, bởi nó sẽ góp phần hé lộ những góc khuất trong đời tư của thi nhân, khiến người đọc qua đó sẽ hiểu sâu sắc hơn về một tâm hồn duy cảm.

Trong Truyện Kiều, Nguyễn Du đề cao giá trị tự do yêu đương của trai gái. Điều này có thể gặp phải sự phản đối của nhiều người ở lúc bấy giờ bởi trong quan niệm người xưa, hôn nhân phải do cha mẹ sắp đặt.

Ngay từ lần đầu gặp nhau, cả Thúy Kiều và Kim Trọng đều đã mang tâm tư luyến ái, nhung nhớ dành cho nhau. Trong buổi chiều xuân của lễ hội đạp thanh, bóng hình yêu kiều thướt tha của Thúy Kiều đã gieo vào lòng chàng thư sinh Kim Trọng nỗi vấn vương ngọt ngào.

Dưới cầu nước chảy trong veo,

Bên cầu tơ liễu bóng chiều thướt tha.

Còn người con gái đa cảm Thúy Kiều, sau cuộc gặp gỡ ấy cũng “ngổn ngang trăm mối bên lòng”. Bóng hình Kim Trọng đã trở thành “ý trung nhân” trong lòng nàng, để lại bao nỗi bâng khuâng, gieo nên ước vọng tình duy nơi nàng. Kiều tự vấn lòng mình, cũng là tự vấn cho số phận của cuộc tình mới chớm nở:

Người đâu gặp gỡ làm chi

Trăm năm biết có duyên gì hay không?

Nguyễn Du quả thật tinh tế khi miêu tả được những tâm trạng khi yêu. Nếu như nàng ngày nhớ đêm mong, chàng bạo dạn hơn, quyết tìm đến nhà nàng “Xăm xăm đè nẻo Lam Kiều lần sang”. Để rồi, cuộc gặp gỡ định mệnh lại được nối dài. Hai người gặp nhau trong cảnh ngộ Kiều để vương chiếc kim thoa trên cành cây.

Dẫu lễ giáo phong kiến còn khiến nàng Kiều giữ lễ tiết: “Dù khi lá thắm chỉ hồng/Nên chăng thì cũng tại lòng mẹ cha”; nhưng tình yêu dã khiến nàng mạnh mẽ dám vượt lên mọi rào cản, tự mình chủ động “xăm xăm băng lối vườn khuya một mình” để tìm đến Kim Trọng.

Nguyễn Du cho ta thấy ông là người đã dám đứng trên “chuẩn mực” Nho giáo để ngợi ca, tôn vinh một người con gái đẹp, tài năng và dám chủ động vì tình yêu.

Tuy nhiên, tình yêu đối với Nguyễn Du không phải là dễ đến, dễ đi. Trong Truyện Kiều, tình yêu được Nguyễn Du ngợi ca là điều đẹp đẽ, thiêng liêng; do đó, chung thủy trong tình yêu là được xem như là nguyên tắc tối thượng khi hai trái tim hòa cùng nhịp đập.

Sự chung thủy không chỉ đến từ phía người con gái theo chuẩn đức hạnh của Nho giáo xưa mà trong Truyện Kiều, sự chung thủy còn được Nguyễn Du thể hiện ở nhân vật Kim Trọng. Kim Trọng đã chờ đợi Thúy Kiều suốt 15 năm nàng lưu lạc.

Tuy không phải là người thực sự chịu đựng những nỗi oan khiên, khổ cực như Kiều, nhưng Kim Trọng cũng có những dằn vặt, khổ đau không dễ vượt qua trong tình yêu:

Nỗi nàng tai nạn đã đầy,

Nỗi chàng Kim Trọng bấy chầy mới thương.

Trong suốt Truyện Kiều, Nguyễn Du đã sử dụng cụm từ “trăm năm” đến 10 lần. Cùng với những ngụ ý về cuộc đời con người, Nguyễn Du đã sử dụng cụm từ này để nói về ước mong viên mãn, khao khát trọn đời trong tình yêu.

Đã có 6 lần Nguyễn Du sử dụng cụm từ “trăm năm” trong suy nghĩ, tâm tư, hay trong đối đáp giữa Thúy Kiều và Kim Trọng để nói về ước nguyện thủy chung dành cho nhau cả cuộc đời. Đó là:

Câu số 182. Trăm năm biết có duyên gì hay không?

Câu số 355. Rằng: Trăm năm cũng từ đây,

Câu số 452. Trăm năm tạc một chữ đồng đến xương.

Câu số 510. Tiết trăm năm nỡ bỏ đi một ngày!

Câu số 556. Trăm năm thề chẳng ôm cầm thuyền ai.

Câu số 880. Trăm năm để một tấm lòng từ đây.

Rõ ràng, Nguyễn Du đề cao sự tự do yêu đương, luyến ái nhưng tình yêu với Nguyễn Du là thủy chung, gắn bó trọn đời với nhau. Nguyễn Du không chấp nhận sự phản bội:

Ra tuồng trên bộc trong dâu

Thì con người ấy ai cầu làm chi.

Tình yêu và hạnh phúc là nhu cầu, khát vọng phổ quát của con người đã được Nguyễn Du, với tài năng của mình, đã nâng lên một tầm cao vượt mọi rào cản của thời gian, không gian để làm cho Truyện Kiều thành một kiệt tác di sản văn hóa của nhân loại.

Nguyễn Du và tầm cao mới sau hai thế kỷ

Nguyễn Du và tầm cao mới sau hai thế kỷ

TGVN. Trải qua bao biến động lịch sử, Truyện Kiều in sâu vào tâm thức người Việt như một áng văn chương giàu tính nhân ...

Dancesport cùng nàng Kiều, tại sao không?

Dancesport cùng nàng Kiều, tại sao không?

TGVN. Truyện Kiều đã quen thuộc với người dân Việt Nam. Kết hợp với dancesport hay nguyệt cầm đã mang lại cho đại tác phẩm ...

Minh họa Truyện Kiều dưới cách nhìn minh triết Việt

Minh họa Truyện Kiều dưới cách nhìn minh triết Việt

TGVN. Ngày 1/8 tới, Viện Pháp tại Hà Nội – L’Espace sẽ tổ chức Hội thảo Minh họa Truyện Kiều dưới cách nhìn minh triết ...

Rằng trăm năm cũng từ đây…

Rằng trăm năm cũng từ đây…

“Truyện Kiều còn, tiếng ta còn. Tiếng ta còn, nước ta còn”

Bảo Anh

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

New Zealand hỗ trợ 270 gia đình ở Hải Dương vượt 'bão' Covid-19

New Zealand hỗ trợ 270 gia đình ở Hải Dương vượt 'bão' Covid-19

Baoquocte.vn. Đây là dự án thứ ba về hỗ trợ khắc phục hậu quả Covid-19 mà Đại sứ quán New Zealand đã sát cánh cùng Việt Nam.
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn: Hợp tác đa phương là cách thức hiệu quả nhất để giải quyết các thách thức toàn cầu

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn: Hợp tác đa phương là cách thức hiệu quả nhất để giải quyết các thách thức toàn cầu

Baoquocte.vn. Ngày 7/5, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã tham dự và phát biểu tại Phiên thảo luận mở cấp Bộ trưởng trực tuyến của HĐBA LHQ.
Hải Phòng yêu cầu người dân không ra khỏi nhà nếu không cần thiết

Hải Phòng yêu cầu người dân không ra khỏi nhà nếu không cần thiết

Baoquocte.vn. Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng Nguyễn Văn Tùng yêu cầu mọi người dân không ra khỏi nhà nếu không cần thiết và thực hiện các biện pháp phòng, ...
Hyundai sẽ ra mắt Palisade và Sonata phiên bản nâng cấp vào năm 2022

Hyundai sẽ ra mắt Palisade và Sonata phiên bản nâng cấp vào năm 2022

Baoquocte.vn. Mới đây, trong một bài thuyết trình dành cho các nhà đầu tư Hyundai chính thức lộ diện các phiên bản nâng cấp vào năm 2022.
Lịch âm 8/5 - Xem âm lịch hôm nay thứ 7 ngày 8/5/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên  8/5/2021

Lịch âm 8/5 - Xem âm lịch hôm nay thứ 7 ngày 8/5/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 8/5/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 8/5. Âm lịch hôm nay 8/5. Lịch âm 8/5. Xem âm lịch hôm nay ngày 8/5/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 8 tháng 5 năm 2021 ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 7 ngày 8/5/2021: Ma Kết cần dứt khoát tình cảm, Xử Nữ nên đầu tư bất động sản

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 7 ngày 8/5/2021: Ma Kết cần dứt khoát tình cảm, Xử Nữ nên đầu tư bất động sản

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 8/5 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Mục tiêu cao nhất lúc này là đảm bảo an ninh, an toàn, an dân trước đại dịch Covid-19

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Mục tiêu cao nhất lúc này là đảm bảo an ninh, an toàn, an dân trước đại dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Thủ tướng nhấn mạnh, mục tiêu cao nhất lúc này là đảm bảo an ninh, an toàn, an dân, bảo vệ sức khỏe cho người dân, cộng đồng trước dịch ...
Đại dịch Covid-19: Sự nguy hiểm của các biến chủng SARS-CoV-2 mới, những điều nên biết

Đại dịch Covid-19: Sự nguy hiểm của các biến chủng SARS-CoV-2 mới, những điều nên biết

Baoquocte.vn. Đợt bùng phát dịch Covid-19 hiện nay ở Ấn Độ không hoàn toàn là do sự xuất hiện của biến chủng SARS-CoV-2 mới mà còn do nhiều yếu tố khác.
Tin thế giới 7/5: Mỹ chuẩn bị ‘chơi lớn’ để đối đầu Nga ở Syria; Nga sẽ bãi bỏ Hiệp ước Bầu trời mở; Iran gọi Israel ‘khủng bố’ chống Palestine

Tin thế giới 7/5: Mỹ chuẩn bị ‘chơi lớn’ để đối đầu Nga ở Syria; Nga sẽ bãi bỏ Hiệp ước Bầu trời mở; Iran gọi Israel ‘khủng bố’ chống Palestine

Baoquocte.vn. Căng thẳng Nga-phương Tây, quan hệ Mỹ-Nga, Mỹ-Trung Quốc, Nga-Ukraine... là những sự kiện thế giới nổi bật 24h qua.
Covid-19 ở Việt Nam chiều 7/5: Thêm 40 ca mắc trong cộng đồng, riêng Bệnh viện K có 11 ca

Covid-19 ở Việt Nam chiều 7/5: Thêm 40 ca mắc trong cộng đồng, riêng Bệnh viện K có 11 ca

Baoquocte.vn. Bản tin chiều ngày 7/5 của Bộ Y tế cho biết có thêm 46 ca mắc Covid-19, trong đó 6 ca nhập cảnh được cách ly ngay, 40 ca cộng ...
Sợ dịch Covid-19, phố cổ Hội An vắng khách tham quan

Sợ dịch Covid-19, phố cổ Hội An vắng khách tham quan

Baoquocte.vn. Sau khi kết thúc kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5 và thông tin có ca mắc Covid-19 sống trên địa bàn, phố cổ Hội An (Quảng Nam) vắng lặng như tờ.
Đến rừng U Minh Hạ săn tổ ong siêu to

Đến rừng U Minh Hạ săn tổ ong siêu to

Baoquocte.vn. Rừng U Minh Hạ nổi tiếng với mật ong rừng và trải nghiệm ăn ong, thưởng thức vị ngọt thơm là hành trình thú vị vừa hào hứng, vừa thót tim.
Nhật ký hành trình chinh phục mốc 79, cột mốc biên giới cao nhất Việt Nam

Nhật ký hành trình chinh phục mốc 79, cột mốc biên giới cao nhất Việt Nam

Baoquocte.vn. Để chinh phục được cột mốc 79, bạn phải băng qua khu rừng hoang sơ và bí ẩn thuộc vùng núi hiểm trở bậc nhất Tây Bắc.
Covid-19 ở Quảng Ninh: Tạm dừng hoạt động tham quan, du lịch; tập trung xử lý các trường hợp liên quan ổ dịch Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương

Covid-19 ở Quảng Ninh: Tạm dừng hoạt động tham quan, du lịch; tập trung xử lý các trường hợp liên quan ổ dịch Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương

Baoquocte.vn. Kể từ 12 giờ ngày 6/5, tỉnh Quảng Ninh sẽ tạm dừng hoạt động tham quan, du lịch tại các khu du lịch, điểm du lịch, các di tích, danh thắng…
'Bữa sáng ở chợ phiên' của nhiếp ảnh gia Việt đoạt giải ảnh quốc tế

'Bữa sáng ở chợ phiên' của nhiếp ảnh gia Việt đoạt giải ảnh quốc tế

Baoquocte.vn. Những bức hình ghi lại những khoảnh khắc bình dị về cuộc sống, con người ở Việt Nam đã đoạt giải ảnh quốc tế uy tín.
Kỳ quan đèo Hải Vân hùng vĩ giữa biển trời, điểm check-in nhiều nhất Việt Nam

Kỳ quan đèo Hải Vân hùng vĩ giữa biển trời, điểm check-in nhiều nhất Việt Nam

Baoquocte.vn. Đèo Hải Vân hùng vĩ với nhiều danh thắng, một bên là biển, một bên là núi, là một trong những điểm đến được check-in nhiều nhất Việt Nam.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 10)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 10)

Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm một vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng thế giới.
Papyrus - cầu nối giữa Ai Cập cổ đại và thế giới hiện đại

Papyrus - cầu nối giữa Ai Cập cổ đại và thế giới hiện đại

Baoquocte.vn. Dấu tích lịch sử, kho tàng kiến thức của nền văn minh Ai Cập cổ đại được khắc ghi trên trang giấy papyrus, đơn sơ nhưng lại chẳng sợ vết thời gian.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 9)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 9)

Baoquocte.vn. Văn học Italy thời kỳ này có một số tên tuổi như nhà viết tiểu thuyết Guareschi Giovanni, nhà thơ Leopardi Giacomo, nhà văn Levi Carlo...
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 8)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 8)

Baoquocte.vn. Văn học Italy thời kỳ này có một số tên tuổi như nhà viết tiểu thuyết Fogazzaro Aantonio, nhà thơ Goldoni Carlo, nhà viết luận văn Gadda Carlo.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 6)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 6)

Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm một vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng như: Dante Alighieri, Deledda Grazia.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 5)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 5)

Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng như: Croce Benedetto, D’annunzio Gabriela
Lắng nghe bộ não của chúng ta

Lắng nghe bộ não của chúng ta

Baoquocte.vn. Đây là thông điệp mà bác sĩ thần kinh học người Mỹ David Perlmutter gửi gắm trong hai cuốn sách nổi tiếng về bộ não của ông, vừa được phát hành tại Việt Nam.
Quyền tách khỏi đám đông - Sách hay về xu hướng giới trẻ dũng cảm sống khác

Quyền tách khỏi đám đông - Sách hay về xu hướng giới trẻ dũng cảm sống khác

Baoquocte.vn. Quyền tách khỏi đám đông là cuốn sách hay, cổ vũ một xu hướng, một lối sống khác biệt số đông, tác giả gọi là: Quyền không làm gì.
Sách mới: Những câu chuyện thú vị về lịch sử đồng tiền Việt Nam

Sách mới: Những câu chuyện thú vị về lịch sử đồng tiền Việt Nam

Baoquocte.vn. Lịch sử của 1.200 mẫu tiền Việt Nam vừa được giới thiệu trong cuốn sách 'Lịch sử đồng tiền Việt Nam' được Ngân hàng Nhà nước ra mắt.
Ra mắt cuốn sách 'Trái tim người lính Phương Nam'

Ra mắt cuốn sách 'Trái tim người lính Phương Nam'

Baoquocte.vn. CLB Trái tim người lính Việt Nam đã phối hợp với các đơn vị tổ chức Lễ ra mắt CLB Trái tim người lính Phương Nam và cuốn sách cùng tên.
Ra mắt sách về sự chuyển biến và sáng tạo của giáo dục phổ thông ở Việt Nam

Ra mắt sách về sự chuyển biến và sáng tạo của giáo dục phổ thông ở Việt Nam

Baoquocte.vn. Cuốn sách là nguồn cảm hứng cho những người đang trực tiếp tham gia thay đổi tích cực hệ thống giáo dục phổ thông ở Việt Nam.
Sách hay về Hiệp định thương mại song phương Việt Nam-Hoa Kỳ

Sách hay về Hiệp định thương mại song phương Việt Nam-Hoa Kỳ

Baoquocte.vn. Cuốn sách giúp độc giả hiểu thêm về Hiệp định Thương mại song phương Việt Nam-Hoa Kỳ và là tài liệu tham khảo quan trọng về kinh tế thị trường.
Phiên bản di động