Quan hệ Mỹ - Iran: Vén màn đàm phán bí mật, bất ngờ với một chữ 'nhường'

Vốn "cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt" nhưng khi "giọt nước" sắp tràn ly thì cả Mỹ và Iran đều đang cố gắng "nuốt trôi cục tức" vì những lợi ích và toan tính quan trọng từ cả hai phía. Xung đột quân sự trực diện và quy mô lớn là cái kết không ai mong muốn.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Căng thẳng Mỹ - Iran:
Mỹ-Iran đều không muốn tổn thất và tránh leo thang căng thẳng. (Nguồn: AP)

Không hào hứng đối đầu quân sự trực diện

Bài phân tích trên tờ The Wall Street Journal gần đây cho rằng trong nhiều thập kỷ qua, quan hệ Mỹ-Iran tồn tại một cuộc chiến trong bóng tối ở khắp Trung Đông dựa trên nguyên tắc được cả hai bên công nhận: Một bên sẽ đáp trả tương xứng nếu bị đối phương tấn công.

Nhưng khi chính quyền Tổng thống Joe Biden chuẩn bị trả đũa vụ phiến quân thân Iran tấn công bằng máy bay không người lái làm 3 lính Mỹ thiệt mạng ngày 28/1, toan tính của hai đối thủ "truyền kiếp" đã thay đổi. Cả Washington lẫn Tehran đều tỏ ra không hào hứng với đối đầu quân sự trực diện.

Tin liên quan
Nga đề nghị HĐBA họp khẩn liên quan tình hình Trung Đông; Thủ tướng Israel nói về Nga đề nghị HĐBA họp khẩn liên quan tình hình Trung Đông; Thủ tướng Israel nói về 'đòn chí mạng'

Vụ tập kích bằng máy bay không người lái ngày 28/1 nhằm vào một căn cứ quân sự ở Jordan giáp biên giới Iraq và Syria là đòn tấn công đầu tiên kể từ tháng 10/2022 do lực lượng ủy nhiệm được Iran hậu thuẫn khiến lính Mỹ thiệt mạng.

Vụ việc khiến nhiều nghị sĩ trong Quốc hội Mỹ lên tiếng đòi Nhà Trắng đáp trả bằng hành động quân sự nhằm vào Iran.

Với chính quyền Tổng thống Biden, tấn công lực lượng bán vũ trang Iran Quds tiềm ẩn nguy cơ bị Tehran tung đòn đáp trả trong bối cảnh Iran sở hữu kho tên lửa và máy bay không người lái hiện đại, số lượng lớn, từ đó biến cuộc xung đột Israel-Hamas ở Gaza thành chiến tranh khu vực.

Theo The Wall Street Journal, đây là kết cục mà Nhà Trắng tìm cách né tránh trong năm bầu cử tổng thống Mỹ.

Toan tính của Iran thậm chí còn phức tạp hơn. Nếu cố tìm cách kiềm chế lực lượng ủy nhiệm ở Iraq, Yemen, Syria và Liban, Iran có nguy cơ hủy hoại hình ảnh vai trò lãnh đạo. Nhưng nếu tìm cách tấn công ngày một trực diện vào Mỹ, Iran đối mặt với nguy cơ bị trừng phạt quân sự.

“Cả hai bên đều đang tìm cách sử dụng vũ lực theo cách làm thay đổi hành xử của đối phương, nhưng không bên nào muốn vượt quá 'lằn ranh đỏ'”, Gerald Feierstein, cựu quan chức ngoại giao Mỹ và hiện là chuyên gia cao cấp tại Viện Trung Đông có trụ sở tại Washington bình luận.

Vì vậy, Tổng thống Biden tuyên bố Iran có phần trách nhiệm trong vụ tấn công chết người bằng máy bay không người lái. Tổng thống Biden cũng đã thông qua kế hoạch không kích kéo dài trong nhiều ngày nhằm vào các cơ sở và lực lượng đồn trú của Iran ở Iraq và Syria.

Nhưng đòn đáp trả, dự kiến được tung ra sớm nhất vào cuối tuần này, sẽ mang tính chất đa cấp độ, kết hợp giữa hành động quân sự với các bước đi khác vốn có thể được điều chỉnh để phát đi tín hiệu Washington không tìm kiếm leo thang hơn nữa.

Mục đích của Mỹ là buộc Iran và lực lượng ủy nhiệm giảm tấn công ở khu vực khi Mỹ và đồng minh theo đuổi đàm phán về một lệnh ngừng bắn giữa Hamas và Israel mà họ hy vọng sẽ làm xuống thang căng thẳng.

Về phần mình, Iran cũng gửi đi tín hiệu nhấn mạnh Tehran không ra lệnh tấn công, đồng thời cảnh báo đòn quân sự của Mỹ nhằm vào lãnh thổ Iran hay lực lượng Iran đồn trú ở khu vực sẽ kích thích Iran tấn công đáp trả.

Giới phân tích nhận định tín hiệu ngầm ở đây là Tehran sẽ kiềm chế một khi Washington không vượt "lằn ranh đỏ". Theo Sanam Vakil, Giám đốc Chương trình Trung Đông tại Trung tâm nghiên cứu Chatham House ở London (Anh), những gì thế giới đang chứng kiến chính là một dạng đàm phán sau bức màn kín để quản lý căng thẳng, tránh leo thang xung đột.

Có đòn tấn công nhưng chỉ là "dằn mặt"

Theo The Wall Street Journal, giới phân tích nhìn nhận với việc chủ động phô trương sớm ý định về đòn tấn công đáp trả, Mỹ có thể muốn cho Iran có thời gian để di chuyển lực lượng, phân tán vũ khí, trang bị, giảm quy mô thiệt hại từ đòn tấn công của Mỹ.

Thêm nữa, động thái này cũng có thể giúp giảm sức ép đối với Iran về việc đáp trả Mỹ. Theo Tướng Joseph Votel, cựu tư lệnh hàng đầu của Mỹ ở Trung Đông, việc gửi tới Iran thông điệp về đòn đáp trả sẽ chỉ hiệu quả nếu bao gồm một số cuộc tấn công trực tiếp nhằm vào mục tiêu của Iran bên cạnh các cuộc không kích lực lượng ủy nhiệm do Tehran hậu thuẫn.

Tướng Votel cho rằng để phát đi thông điệp này, Mỹ không nhất thiết phải tấn công mục tiêu bên trong lãnh thổ Iran, nhưng phải tính toán cẩn thận để tránh mở rộng xung đột.

Năm 2000, căng thẳng giữa Washington và Tehran chút nữa đã biến thành xung đột sau khi Tổng thống Donald Trump ra lệnh không kích mục tiêu ở Baghdad, sát hại Tướng Qassem Soleimani, người đứng đầu lực lượng Quds thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo.

Iran đã đáp trả bằng loạt tấn công tên lửa nhằm vào binh sĩ Mỹ đồn trú ở Iraq nhưng không gây tổn thất về người cho quân đội Mỹ.

TIN LIÊN QUAN
Israel rút nhóm đàm phán khỏi Qatar vì ‘bế tắc’, Thổ Nhĩ Kỳ phản đối cảnh báo 'gắt' của Mỹ

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, The Wall Street Journal cho rằng, chưa thể biết rõ liệu Mỹ và Iran có thể tránh được leo thang không mong đợi.

Ali Vaez, Giám đốc Dự án Iran tại Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế (ICG) – trung tâm chuyên về nghiên cứu giải pháp xung đột, cho rằng 3 binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong vụ tấn công căn cứ ở Jordan là nhân tố buộc Tổng thống Biden phải lựa chọn mục tiêu trả đũa có thể dẫn tới tổn thất về người với Iran.

“Nếu Mỹ tấn công lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nhưng giảm thiểu tối đa thiệt hại về người, Iran có thể không nhất thiết phải đáp trả theo cách có thể sẽ mở rộng vòng xoáy bạo lực. Nhưng nếu binh sĩ IRGC thiệt mạng, rất khó để Iran chấp nhận tổn thất này mà không trả đũa”, chuyên gia này nhận định.

(theo The Wall Street Journal, moderndiplomacy.eu)

IAEA báo động diễn biến mới về hạt nhân ở Iran, Mỹ rất quan ngại, Nga nói gì?

IAEA báo động diễn biến mới về hạt nhân ở Iran, Mỹ rất quan ngại, Nga nói gì?

Ngày 26/12, Reuters dẫn thông tin từ Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) cho hay, Iran đang tăng cường làm giàu uranium ...

Iraq 'đánh tiếng' về lời chia tay liên minh do Mỹ đứng đầu, Iran ủng hộ nhiệt liệt, Washington nói gì?

Iraq 'đánh tiếng' về lời chia tay liên minh do Mỹ đứng đầu, Iran ủng hộ nhiệt liệt, Washington nói gì?

Trước thông tin Iraq chuẩn bị kết thúc phái bộ của liên minh quốc tế do Mỹ đứng đầu ở quốc gia Trung Đông này, ...

Mỹ bắt đầu trả đũa Iran: Trừng phạt IRGC, không kích hàng loạt mục tiêu ở Syria và Iraq

Mỹ bắt đầu trả đũa Iran: Trừng phạt IRGC, không kích hàng loạt mục tiêu ở Syria và Iraq

Ngày 2/2, Mỹ bắt đầu triển khai các hoạt động nhằm đáp trả vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) vào một ...

Nga lên án 'hành động trắng trợn' của Mỹ và Anh; Hội đồng Bảo an chuẩn bị họp khẩn

Nga lên án 'hành động trắng trợn' của Mỹ và Anh; Hội đồng Bảo an chuẩn bị họp khẩn

Theo AFP, nguồn tin ngoại giao ngày 3/2 tiết lộ Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ) sẽ tổ chức họp khẩn cấp vào ...

Mỹ tuyên bố chưa 'buông tha' trả đũa các nhóm dân quân ở Trung Đông, phản ứng thế nào về câu hỏi có 'thò tay' vào Iran?

Mỹ tuyên bố chưa 'buông tha' trả đũa các nhóm dân quân ở Trung Đông, phản ứng thế nào về câu hỏi có 'thò tay' vào Iran?

Ngày 4/2, Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan tuyên bố, nước này dự kiến tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tại Mỹ đã tạo ra sự thay đổi quan trọng trong tương quan quyền lực chính trị ở Washington.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động