Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới (Kỳ I)

Vũ Đăng Minh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Sức mạnh quân sự không chỉ là con số, mà phụ thuộc nhiều vào sự chuyển hóa tiềm năng thành sức mạnh thực chất, khả năng thực chiến, yếu tố tinh thần, tính chất của chiến tranh, các yếu tố khác.
Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới
Mỹ, Nga, Trung Quốc và Ấn Độ là 4 quốc gia đứng đầu trong bảng xếp hạng sức mạnh quân sự toàn cầu Global Fire Power (GFP) năm 2021. (Nguồn: GFP)

Những con số "biết nói"

Theo thông lệ hằng năm, tổ chức Global Fire Power (GFP) của Mỹ công bố bảng xếp hạng sức mạnh quân sự các nước trên thế giới. Theo GFP, năm 2021, các quốc gia nằm trong top đầu bao gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Anh…

So sánh bảng xếp hạng 3 năm từ 2019 đến 2021, thứ tự các nước có thay đổi, nhưng không xảy ra đột biến. 4 quốc gia dẫn đầu vẫn là Mỹ, Nga, Trung Quốc và Ấn Độ, trong khi thứ hạng các nước xếp sau có chút thay đổi. Nhật Bản xếp thứ 6 (năm 2019) tăng lên thứ 5 (năm 2020, 2021); tương tự, Hàn Quốc từ thứ 7 lên thứ 6, Pháp tụt từ thứ 5 xuống thứ 7.

Triều Tiên từ thứ 18 (năm 2019) xuống thứ 25 (năm 2020) và 28 (năm 2021). Việt Nam từ thứ 22 (năm 2020) xuống thứ 24 (năm 2021), đứng thứ 2 khu vực Đông Nam Á, sau Indonesia.

Bảng xếp hạng sức mạnh quân sự toàn cầu của GFP được tính toán cụ thể theo hơn 50 số liệu thống kê, bao gồm:

- Số lượng và cơ cấu vũ khí trang bị (máy bay, tên lửa, xe tăng, tàu chiến, pháo các loại…), không tính vũ khí hạt nhân;

- Binh lực (cơ cấu tổ chức quân đội, lực lượng thường trực, dự bị, dân số, khả năng huy động khi có chiến tranh…);

- Khả năng tác chiến trên các môi trường đất liền, trên không, trên biển;

- Trình độ phát triển công nghiệp quốc phòng, ngân sách quốc phòng, tài chính quốc gia, vị trí địa lí, phạm vi ảnh hưởng trong khu vực;

- Các yếu tố khác.

Tính toán của GFP khá công phu và kết quả xếp hạng top 3, bao gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, dường như khó tranh cãi. Cơ sở cho độ tin cậy là sự lạnh lùng của công thức tính toán và nhiều dữ liệu thống kê, thông số.

Tuy nhiên, sức mạnh quân sự không chỉ là con số, mà phụ thuộc nhiều vào sự chuyển hóa tiềm năng thành sức mạnh thực chất, khả năng thực chiến, yếu tố tinh thần, tính chất của chiến tranh, các yếu tố khác và tỷ trọng ảnh hưởng rất khác nhau của từng yếu tố, khó đo đếm bằng tính toán.

Mặt khác, dữ liệu thống kê của một số nước chưa hẳn đúng thực tế. Thực tiễn chiến tranh, chiến trường là sự kiểm chứng có giá trị của lý thuyết, tính toán.

Thực tiễn chiến tranh và tương lai vũ khí công nghệ cao

Cách đây 30 năm, ngày 17/1/1991, chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ nhất bùng nổ. Đây được xem là khởi đầu cho phương thức chiến tranh bằng vũ khí công nghệ cao, tuy tỷ lệ vẫn thấp, chỉ khoảng 5-10%. Tương quan lực lượng, vũ khí trang bị nghiêng hẳn về phía Mỹ và liên minh 34 nước, nên Iraq thất bại hoàn toàn là điều không khó giải thích.

Điều đáng nói là, Iraq có 700 máy bay các loại, nhiều tên lửa Sam 3-6, Roland, 7.000 khẩu pháo phòng không, 3.000 khẩu pháo mặt đất cỡ lớn, 100.000 xe tăng, số lượng quân đội đến 1 triệu người, xếp hạng thứ tư thế giới, thứ nhất ở Vùng Vịnh về quy mô, nhưng chỉ bắn rơi 1 máy bay, gây tổn thất không đáng kể cho liên quân và chấp nhận thua trận khi lực lượng, vũ khí còn khá nhiều.

Các bản tin chiến sự, bình luận quân sự quốc tế về các cuộc chiến gần đây ở Syria, Nagorno-Karabakh và một số khu vực khác, đều có điểm chung đáng chú ý là nhấn mạnh vai trò của vũ khí công nghệ cao.

So sánh tương quan lực lượng, đánh giá cục diện và kết cục chiến trường chủ yếu dựa vào số lượng, tính năng vượt trội của tên lửa, máy bay, tàu chiến và các phương tiện trang bị quân sự hiện đại khác.

Tin liên quan
Ảnh ấn tượng tuần (11-17/1): Đồi Capitol ‘căng hơn dây đàn’ trước giờ G, Triều Tiên khoe sức mạnh quân sự và kỷ lục buồn của ông Trump Ảnh ấn tượng tuần (11-17/1): Đồi Capitol ‘căng hơn dây đàn’ trước giờ G, Triều Tiên khoe sức mạnh quân sự và kỷ lục buồn của ông Trump

Nhiều ý kiến cho rằng, máy bay không người lái (UAV) được sử dụng theo chiến thuật “bầy” nhanh chóng tiêu diệt các mục tiêu mặt đất, dẫn tới nguy cơ loại bỏ lực lượng tăng, thiết giáp khỏi biên chế quân đội. Tên lửa, máy bay hiện đại của Mỹ, Israel, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga, Iran… đóng vai trò chủ yếu ở chiến trường Trung Đông. Bộ binh không còn là lực lượng quyết định thắng lợi trên chiến trường.

Từ thực tiễn đó, Tiến sĩ Can Kasapogglu, thuộc Tổ chức phân tích EDAM ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ nhận xét, sự phát triển của vũ khí công nghệ cao cho thấy tính dễ bị tổn thương của chiến tranh truyền thống!

Thực ra, các quan điểm trên không mới, khác chăng là mức độ đánh giá vai trò của vũ khí hiện đại ngày càng cao, thậm chí gần như là số 1.

Quan điểm đó càng được cổ vũ bởi cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 với sự hội tụ của trí tuệ nhân tạo, kỷ nguyên số và sự phát triển của công nghệ liên ngành, đa ngành và xuyên ngành trong lĩnh vực quân sự.

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đánh dấu sự thay đổi mang tính bước ngoặt, làm đảo lộn nhiều quan điểm, cách nhìn nhận trước đây. Nó có thể tạo ra nhiều loại vũ khí siêu đẳng với công nghệ mới như nano, sinh học, vật liệu mới siêu bền, năng lượng định hướng…

Thế hệ robot trí tuệ nhân tạo có thể đảm nhiệm nhiều công đoạn trong hoạt động quân sự với khả năng vượt trội, giảm bớt sự tham gia trực tiếp của con người. Chiến tranh tương lai là chiến tranh trên không, vũ trụ, chiến tranh robot. Người làm chủ chiến trường vũ trụ, trên không, không gian mạng, có ưu thế về vũ khí công nghệ cao sẽ là người quyết định “cuộc chơi”.

Câu chuyện cách đây gần hai chục năm, trong buổi trao đổi học thuật giữa cơ quan nghiên cứu chiến lược Bộ Quốc phòng Việt Nam với Viện nghiên cứu quốc tế thuộc trường đại học ở Singapore có vẻ gần gũi với quan điểm nêu trên.

Nói về lịch sử, truyền thống Quân đội nhân dân Việt Nam, một thành viên nêu tấm gương anh hùng liệt sĩ Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai.

Phía đối thoại bày tỏ: Chúng tôi rất khâm phục sự dũng cảm của Quân đội Việt Nam, nhưng chiến tranh tương lai có lẽ không có chỗ cho các hành động như vậy! Cùng một thực tiễn, nhưng góc nhìn khác nhau sẽ có kết luận khác nhau.

Tin liên quan
Công bố danh sách xếp hạng sức mạnh quân sự toàn cầu năm 2021, bất ngờ thứ bậc của Triều Tiên Công bố danh sách xếp hạng sức mạnh quân sự toàn cầu năm 2021, bất ngờ thứ bậc của Triều Tiên

Lẽ thường mạnh được yếu thua. Lý luận, tính toán khoa học và cách nhìn nhận thực tiễn chiến tranh nêu trên dẫn đến kết luận phần thắng nghiêng về bên có ưu thế vũ khí công nghệ cao!

Các nước nhỏ và vừa khó, hoặc không thể chống lại các cường quốc, các nước có sức mạnh quân sự lớn hơn!

Quan điểm đó đã thúc đẩy cuộc chạy đua vũ trang, phát triển các loại vũ khí công nghệ cao, siêu cao để răn đe, giành ưu thế tuyệt đối trong chiến tranh. Dù kinh tế suy thoái, nhưng thị trường mua bán vũ khí vẫn sôi động. Nhiều nước tăng ngân sách quốc phòng, xây dựng quân đội, nhập khẩu các loại vũ khí trang bị quân sự hiện đại hoặc chấp nhận “ô phòng thủ quân sự” của các nước lớn.

Tuy nhiên, cũng có thực tiễn khác, cách nhìn nhận khác. Trong một số trận đánh cụ thể, hay một cuộc chiến tranh, quốc gia xếp thứ hạng cao về sức mạnh quân sự vẫn có thể thất bại trước một quốc gia có thứ hạng thấp hơn.

Việt Nam là một trong số đó. Trong nửa cuối thế kỷ XX, quân và dân Việt Nam không chỉ 1 mà 3 lần đánh thắng đội quân xâm lược của 3 nước lớn.

(còn tiếp)

TIN LIÊN QUAN
Ngoại giao Việt Nam, hôm qua, hôm nay và ngày mai
Dấu ấn đối ngoại quốc phòng Việt Nam năm 2020
Nhật Bản từng bước chuyển mình trên con đường xuất khẩu vũ khí
Liên minh tình báo 'Ngũ Nhãn' đang đối đầu với Trung Quốc?
Vụ chính trị gia đối lập Nga hôn mê: Belarus tung bằng chứng chứng minh luận điệu về vụ đầu độc Navalny là bịa
Vũ Đăng Minh

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Nguyễn Bảo Quý - Youtuber 10X ấp ủ ước mơ mở công ty giải trí mạng xã hội

Nguyễn Bảo Quý - Youtuber 10X ấp ủ ước mơ mở công ty giải trí mạng xã hội

Baoquocte.vn. Nguyễn Bảo Quý không ngừng nỗ lực từng ngày để có thể hiện thực hóa ước mơ của mình.
Lịch âm 18/5 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 18/5/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 18/5/2021

Lịch âm 18/5 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 18/5/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 18/5/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 18/5. Âm lịch hôm nay 18/5. Xem âm lịch hôm nay ngày 18/5/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 18 tháng 5 năm 2021 hôm nay.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 18/5/2021: Ma Kết gặp được người yêu, Sư Tử trả giá đắt trong công việc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 18/5/2021: Ma Kết gặp được người yêu, Sư Tử trả giá đắt trong công việc

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 18/5 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tin thế giới 17/5: Quốc tế xoay xở với xung đột Israel-Palestine; Nghị viện châu Âu định 5 nguyên tắc về Nga; Mỹ-EU lại sắp nhắm vào Trung Quốc

Tin thế giới 17/5: Quốc tế xoay xở với xung đột Israel-Palestine; Nghị viện châu Âu định 5 nguyên tắc về Nga; Mỹ-EU lại sắp nhắm vào Trung Quốc

Baoquocte.vn. Xung đột Israel-Palestine, quan hệ Nga với Mỹ, EU và NATO, vụ Navalny, quan hệ Mỹ-Trung Quốc-EU là một số tin thế giới nổi bật trong 24 giờ qua.
GS.TS Huỳnh Văn Sơn: Sẽ có nhiều hệ lụy nếu phụ nữ không phản kháng trước lời nói bông đùa

GS.TS Huỳnh Văn Sơn: Sẽ có nhiều hệ lụy nếu phụ nữ không phản kháng trước lời nói bông đùa

Baoquocte.vn. Phụ nữ ban đầu có cảm giác dễ chịu khi được khen về nhan sắc, hình dáng. Dần dần họ cảm thấy khó chịu, bị áp lực khi nam giới ...
Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 18/5/2021: Tuổi Sửu tình duyên nở hoa, tuổi Tuất công việc không may mắn

Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 18/5/2021: Tuổi Sửu tình duyên nở hoa, tuổi Tuất công việc không may mắn

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 18/5/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
XSMT 18/5 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 18/5/2021 - SXMT 18/5 - xổ số hôm nay

XSMT 18/5 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 18/5/2021 - SXMT 18/5 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 18/5. KQXSMT 18/5. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 18/5/2021. XSMT thứ 3. SXMT 18/5.
XSMN 18/5 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 18/5/2021 - SXMN 18/5 - xổ số hôm nay

XSMN 18/5 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 18/5/2021 - SXMN 18/5 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 18/5. KQXSMN 18/5. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 ngày 18/5/2021. XSMN thứ 3. SXMN 18/5.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính điện đàm với Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính điện đàm với Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide

Baoquocte.vn. Hai Thủ tướng nhất trí sẽ phối hợp chặt chẽ, cùng nhau đưa quan hệ Việt Nam-Nhật Bản phát triển lên tầm cao mới trong giai đoạn tới.
Covid-19 chiều 17/5 tại Việt Nam: Thêm 116 ca mắc mới trong nước, riêng Hà Nội có 5 ca

Covid-19 chiều 17/5 tại Việt Nam: Thêm 116 ca mắc mới trong nước, riêng Hà Nội có 5 ca

Baoquocte.vn. Tối 17/5, Bộ Y tế cho biết có thêm 117 ca mắc Covid-19, gồm 1 ca nhập cảnh đã cách ly ngay; 116 ca còn lại ghi nhận trong nước ...
Trung Đông, Vùng Vịnh và Bắc Phi: Thay trọng tâm, đổi định hướng

Trung Đông, Vùng Vịnh và Bắc Phi: Thay trọng tâm, đổi định hướng

Baoquocte.vn. Điểm nóng Trung Đông, với diễn biến chiến sự ác liệt giữa Israel và Hamas, gợi mở điều gì khi muốn nhận diện chính sách đối ngoại của ông Biden? Phân tích.
Chuyện gì đang diễn ra ở Trung Đông? Bản chất cũ trong bối cảnh mới

Chuyện gì đang diễn ra ở Trung Đông? Bản chất cũ trong bối cảnh mới

Baoquocte.vn. Trung Đông lại chứng kiến bùng phát cuộc xung đột Israel-Palestine. Tại sao lại lúc này và rồi triển vọng sẽ thế nào? Báo TG&VN phân tích.
Mỹ-Iran và hồ sơ hạt nhân Iran: Ánh sáng cuối đường hầm

Mỹ-Iran và hồ sơ hạt nhân Iran: Ánh sáng cuối đường hầm

Baoquocte.vn. Mâu thuẫn Mỹ-Iran sẽ thế nào dưới thời của Tổng thống Biden? Qua 100 ngày cầm quyền của ông Biden, số phận của JCPOA có triển vọng ra sao? Báo TG&VN phân tích.
Căng thẳng Nga-Ukraine: Kịch bản cũ, ác mộng xưa

Căng thẳng Nga-Ukraine: Kịch bản cũ, ác mộng xưa

Baoquocte.vn. Căng thẳng gia tăng trong quan hệ Nga-Ukraine đặt ra câu hỏi liệu kịch bản cũ của Crimea có trở lại? Chủ ý và ý đồ của các bên là gì? TG&VN phân tích.
Cuộc đấu mới ‘Ai thắng ai’: Liên thủ đấu liên minh

Cuộc đấu mới ‘Ai thắng ai’: Liên thủ đấu liên minh

Baoquocte.vn. Một bên là liên minh Mỹ-đồng minh, bên kia là Trung Quốc-Nga. Cuộc đấu quốc tế mới lại đặt ra câu hỏi muôn thủa ‘Ai thắng ai?’. Phân tích của báo TG&VN.
Triều Tiên phóng tên lửa và phản ứng của Mỹ: Bên cách cũ, phía tính mới

Triều Tiên phóng tên lửa và phản ứng của Mỹ: Bên cách cũ, phía tính mới

Baoquocte.vn. Phản ứng của Mỹ trước động thái mới của phía Triều Tiên bộc lộ những chủ ý chính sách mới của chính quyền Biden đối với điểm nóng này. TG&VN phân tích
Căng thẳng Israel-Palestine và những cuộc chơi chính trị ngầm

Căng thẳng Israel-Palestine và những cuộc chơi chính trị ngầm

Baoquocte.vn. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Hamas đều có những toan tính chính trị trong tình trạng căng thẳng Israel-Palestine.
Nga-Trung: Quan hệ 'nở hoa' và những toan tính chiến lược của Moscow

Nga-Trung: Quan hệ 'nở hoa' và những toan tính chiến lược của Moscow

Baoquocte.vn. Ian Hill, nhà ngoại giao kỳ cựu của New Zealand có bài viết mới trên lowyinstitute.org về mối quan hệ thực dụng giữa Nga và Trung Quốc.
Sẽ sớm có trận chiến trên Biển Đông giữa Mỹ và Trung Quốc?

Sẽ sớm có trận chiến trên Biển Đông giữa Mỹ và Trung Quốc?

Baoquocte.vn. Cựu Đô đốc Hải quân Mỹ dự báo trên Politico, khả năng xảy ra một trận chiến trên biển giữa Mỹ và Trung Quốc đang tăng lên.
Tổng thống Mỹ Joe Biden và vấn đề bán đảo Balkan: Chiến thắng ngoại giao từ những vết xe đổ

Tổng thống Mỹ Joe Biden và vấn đề bán đảo Balkan: Chiến thắng ngoại giao từ những vết xe đổ

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ Joe Biden có thể cải thiện quan hệ với châu Âu bằng một chiến thắng ngoại giao dễ dàng ở vùng Balkans nhằm đảm bảo an ninh khu vực.
Xung đột Israel-Palestine: Phương trình khó giải của chính quyền Biden

Xung đột Israel-Palestine: Phương trình khó giải của chính quyền Biden

Baoquocte.vn. Dường như, chính quyền Biden vẫn chưa có lời giải cho bài toán về xung đột Israel-Palestine.
Báo Argentina viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 131 năm ngày sinh của Bác

Báo Argentina viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 131 năm ngày sinh của Bác

Baoquocte.vn. Trang ABC Mundial có bài viết với tiêu đề 'Kỷ niệm 131 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, anh hùng giải phóng dân tộc Việt Nam'
Phiên bản di động