Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới (Kỳ I)

Vũ Đăng Minh
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Sức mạnh quân sự không chỉ là con số, mà phụ thuộc nhiều vào sự chuyển hóa tiềm năng thành sức mạnh thực chất, khả năng thực chiến, yếu tố tinh thần, tính chất của chiến tranh, các yếu tố khác.
Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới
Mỹ, Nga, Trung Quốc và Ấn Độ là 4 quốc gia đứng đầu trong bảng xếp hạng sức mạnh quân sự toàn cầu Global Fire Power (GFP) năm 2021. (Nguồn: GFP)

Những con số "biết nói"

Theo thông lệ hằng năm, tổ chức Global Fire Power (GFP) của Mỹ công bố bảng xếp hạng sức mạnh quân sự các nước trên thế giới. Theo GFP, năm 2021, các quốc gia nằm trong top đầu bao gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Anh…

So sánh bảng xếp hạng 3 năm từ 2019 đến 2021, thứ tự các nước có thay đổi, nhưng không xảy ra đột biến. 4 quốc gia dẫn đầu vẫn là Mỹ, Nga, Trung Quốc và Ấn Độ, trong khi thứ hạng các nước xếp sau có chút thay đổi. Nhật Bản xếp thứ 6 (năm 2019) tăng lên thứ 5 (năm 2020, 2021); tương tự, Hàn Quốc từ thứ 7 lên thứ 6, Pháp tụt từ thứ 5 xuống thứ 7.

Triều Tiên từ thứ 18 (năm 2019) xuống thứ 25 (năm 2020) và 28 (năm 2021). Việt Nam từ thứ 22 (năm 2020) xuống thứ 24 (năm 2021), đứng thứ 2 khu vực Đông Nam Á, sau Indonesia.

Bảng xếp hạng sức mạnh quân sự toàn cầu của GFP được tính toán cụ thể theo hơn 50 số liệu thống kê, bao gồm:

- Số lượng và cơ cấu vũ khí trang bị (máy bay, tên lửa, xe tăng, tàu chiến, pháo các loại…), không tính vũ khí hạt nhân;

- Binh lực (cơ cấu tổ chức quân đội, lực lượng thường trực, dự bị, dân số, khả năng huy động khi có chiến tranh…);

- Khả năng tác chiến trên các môi trường đất liền, trên không, trên biển;

- Trình độ phát triển công nghiệp quốc phòng, ngân sách quốc phòng, tài chính quốc gia, vị trí địa lí, phạm vi ảnh hưởng trong khu vực;

- Các yếu tố khác.

Tính toán của GFP khá công phu và kết quả xếp hạng top 3, bao gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, dường như khó tranh cãi. Cơ sở cho độ tin cậy là sự lạnh lùng của công thức tính toán và nhiều dữ liệu thống kê, thông số.

Tuy nhiên, sức mạnh quân sự không chỉ là con số, mà phụ thuộc nhiều vào sự chuyển hóa tiềm năng thành sức mạnh thực chất, khả năng thực chiến, yếu tố tinh thần, tính chất của chiến tranh, các yếu tố khác và tỷ trọng ảnh hưởng rất khác nhau của từng yếu tố, khó đo đếm bằng tính toán.

Mặt khác, dữ liệu thống kê của một số nước chưa hẳn đúng thực tế. Thực tiễn chiến tranh, chiến trường là sự kiểm chứng có giá trị của lý thuyết, tính toán.

Thực tiễn chiến tranh và tương lai vũ khí công nghệ cao

Cách đây 30 năm, ngày 17/1/1991, chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ nhất bùng nổ. Đây được xem là khởi đầu cho phương thức chiến tranh bằng vũ khí công nghệ cao, tuy tỷ lệ vẫn thấp, chỉ khoảng 5-10%. Tương quan lực lượng, vũ khí trang bị nghiêng hẳn về phía Mỹ và liên minh 34 nước, nên Iraq thất bại hoàn toàn là điều không khó giải thích.

Điều đáng nói là, Iraq có 700 máy bay các loại, nhiều tên lửa Sam 3-6, Roland, 7.000 khẩu pháo phòng không, 3.000 khẩu pháo mặt đất cỡ lớn, 100.000 xe tăng, số lượng quân đội đến 1 triệu người, xếp hạng thứ tư thế giới, thứ nhất ở Vùng Vịnh về quy mô, nhưng chỉ bắn rơi 1 máy bay, gây tổn thất không đáng kể cho liên quân và chấp nhận thua trận khi lực lượng, vũ khí còn khá nhiều.

Các bản tin chiến sự, bình luận quân sự quốc tế về các cuộc chiến gần đây ở Syria, Nagorno-Karabakh và một số khu vực khác, đều có điểm chung đáng chú ý là nhấn mạnh vai trò của vũ khí công nghệ cao.

So sánh tương quan lực lượng, đánh giá cục diện và kết cục chiến trường chủ yếu dựa vào số lượng, tính năng vượt trội của tên lửa, máy bay, tàu chiến và các phương tiện trang bị quân sự hiện đại khác.

Tin liên quan
Ảnh ấn tượng tuần (11-17/1): Đồi Capitol ‘căng hơn dây đàn’ trước giờ G, Triều Tiên khoe sức mạnh quân sự và kỷ lục buồn của ông Trump Ảnh ấn tượng tuần (11-17/1): Đồi Capitol ‘căng hơn dây đàn’ trước giờ G, Triều Tiên khoe sức mạnh quân sự và kỷ lục buồn của ông Trump

Nhiều ý kiến cho rằng, máy bay không người lái (UAV) được sử dụng theo chiến thuật “bầy” nhanh chóng tiêu diệt các mục tiêu mặt đất, dẫn tới nguy cơ loại bỏ lực lượng tăng, thiết giáp khỏi biên chế quân đội. Tên lửa, máy bay hiện đại của Mỹ, Israel, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga, Iran… đóng vai trò chủ yếu ở chiến trường Trung Đông. Bộ binh không còn là lực lượng quyết định thắng lợi trên chiến trường.

Từ thực tiễn đó, Tiến sĩ Can Kasapogglu, thuộc Tổ chức phân tích EDAM ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ nhận xét, sự phát triển của vũ khí công nghệ cao cho thấy tính dễ bị tổn thương của chiến tranh truyền thống!

Thực ra, các quan điểm trên không mới, khác chăng là mức độ đánh giá vai trò của vũ khí hiện đại ngày càng cao, thậm chí gần như là số 1.

Quan điểm đó càng được cổ vũ bởi cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 với sự hội tụ của trí tuệ nhân tạo, kỷ nguyên số và sự phát triển của công nghệ liên ngành, đa ngành và xuyên ngành trong lĩnh vực quân sự.

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đánh dấu sự thay đổi mang tính bước ngoặt, làm đảo lộn nhiều quan điểm, cách nhìn nhận trước đây. Nó có thể tạo ra nhiều loại vũ khí siêu đẳng với công nghệ mới như nano, sinh học, vật liệu mới siêu bền, năng lượng định hướng…

Thế hệ robot trí tuệ nhân tạo có thể đảm nhiệm nhiều công đoạn trong hoạt động quân sự với khả năng vượt trội, giảm bớt sự tham gia trực tiếp của con người. Chiến tranh tương lai là chiến tranh trên không, vũ trụ, chiến tranh robot. Người làm chủ chiến trường vũ trụ, trên không, không gian mạng, có ưu thế về vũ khí công nghệ cao sẽ là người quyết định “cuộc chơi”.

Câu chuyện cách đây gần hai chục năm, trong buổi trao đổi học thuật giữa cơ quan nghiên cứu chiến lược Bộ Quốc phòng Việt Nam với Viện nghiên cứu quốc tế thuộc trường đại học ở Singapore có vẻ gần gũi với quan điểm nêu trên.

Nói về lịch sử, truyền thống Quân đội nhân dân Việt Nam, một thành viên nêu tấm gương anh hùng liệt sĩ Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai.

Phía đối thoại bày tỏ: Chúng tôi rất khâm phục sự dũng cảm của Quân đội Việt Nam, nhưng chiến tranh tương lai có lẽ không có chỗ cho các hành động như vậy! Cùng một thực tiễn, nhưng góc nhìn khác nhau sẽ có kết luận khác nhau.

Tin liên quan
Công bố danh sách xếp hạng sức mạnh quân sự toàn cầu năm 2021, bất ngờ thứ bậc của Triều Tiên Công bố danh sách xếp hạng sức mạnh quân sự toàn cầu năm 2021, bất ngờ thứ bậc của Triều Tiên

Lẽ thường mạnh được yếu thua. Lý luận, tính toán khoa học và cách nhìn nhận thực tiễn chiến tranh nêu trên dẫn đến kết luận phần thắng nghiêng về bên có ưu thế vũ khí công nghệ cao!

Các nước nhỏ và vừa khó, hoặc không thể chống lại các cường quốc, các nước có sức mạnh quân sự lớn hơn!

Quan điểm đó đã thúc đẩy cuộc chạy đua vũ trang, phát triển các loại vũ khí công nghệ cao, siêu cao để răn đe, giành ưu thế tuyệt đối trong chiến tranh. Dù kinh tế suy thoái, nhưng thị trường mua bán vũ khí vẫn sôi động. Nhiều nước tăng ngân sách quốc phòng, xây dựng quân đội, nhập khẩu các loại vũ khí trang bị quân sự hiện đại hoặc chấp nhận “ô phòng thủ quân sự” của các nước lớn.

Tuy nhiên, cũng có thực tiễn khác, cách nhìn nhận khác. Trong một số trận đánh cụ thể, hay một cuộc chiến tranh, quốc gia xếp thứ hạng cao về sức mạnh quân sự vẫn có thể thất bại trước một quốc gia có thứ hạng thấp hơn.

Việt Nam là một trong số đó. Trong nửa cuối thế kỷ XX, quân và dân Việt Nam không chỉ 1 mà 3 lần đánh thắng đội quân xâm lược của 3 nước lớn.

(còn tiếp)

TIN LIÊN QUAN
Ngoại giao Việt Nam, hôm qua, hôm nay và ngày mai
Dấu ấn đối ngoại quốc phòng Việt Nam năm 2020
Nhật Bản từng bước chuyển mình trên con đường xuất khẩu vũ khí
Liên minh tình báo 'Ngũ Nhãn' đang đối đầu với Trung Quốc?
Vụ chính trị gia đối lập Nga hôn mê: Belarus tung bằng chứng chứng minh luận điệu về vụ đầu độc Navalny là bịa
Vũ Đăng Minh

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 6 ngày 26/2/2021: Ma Kết có ngày êm đềm, Kim Ngưu tình cảm khởi sắc

Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 6 ngày 26/2/2021: Ma Kết có ngày êm đềm, Kim Ngưu tình cảm khởi sắc

Tử vi hôm nay 26/2 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSMT 26/2 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 6 ngày 26/2/2021 - SXMT 26/2 - dự đoán XSMT 27/2

XSMT 26/2 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 6 ngày 26/2/2021 - SXMT 26/2 - dự đoán XSMT 27/2

XSMT 26/2. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay, thứ 6 ngày 26 tháng 2 năm 2021. XSMT thứ 6. KQSXMT. SXMT 26/2.
XSBD 26/2 - Kết quả xổ số Bình Dương hôm nay thứ 6 ngày 26/2/2021 - SXBD 26/2 - KQXSBD thứ 6

XSBD 26/2 - Kết quả xổ số Bình Dương hôm nay thứ 6 ngày 26/2/2021 - SXBD 26/2 - KQXSBD thứ 6

XSBD 26/2. KQXSBD 26/2 - Xổ số Bình Dương hôm nay ngày 26 tháng 2 năm 2021. Xo so Bình Dương. KQXSBD.
XSMN 26/2 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 6 ngày 26/2/2021 - SXMN 26/2 - dự đoán XSMN 27/2

XSMN 26/2 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 6 ngày 26/2/2021 - SXMN 26/2 - dự đoán XSMN 27/2

XSMN 26/2. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, thứ 6 ngày 26 tháng 2 năm 2021. XSMN thứ 6. KQSXMN. SXMN 26/2.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 26/2: Tuổi Thìn, tuổi Thân công việc và tài lộc hanh thông

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 26/2: Tuổi Thìn, tuổi Thân công việc và tài lộc hanh thông

Tử vi hôm nay 26/2/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc,
XSMB 26/2 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 6 ngày 26/2/2021 - SXMB 26/2 - dự đoán XSMB 27/2

XSMB 26/2 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 6 ngày 26/2/2021 - SXMB 26/2 - dự đoán XSMB 27/2

XSMB 26/2. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, thứ 6 ngày 26 tháng 2 năm 2021. XSMB thứ 6. KQSXMB. SXMB 26/2.
Lịch âm 26/2 - Xem âm lịch hôm nay thứ 6 ngày 26/2/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 26/2/2021

Lịch âm 26/2 - Xem âm lịch hôm nay thứ 6 ngày 26/2/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 26/2/2021

Lịch âm 26/2. Âm lịch hôm nay 26/2. Xem âm lịch hôm nay ngày 26/2/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 26 tháng 2 năm 2021 hôm nay.
Võ Trần Trọng Đồng: Con đường trở thành nhà tạo mẫu tóc nổi tiếng

Võ Trần Trọng Đồng: Con đường trở thành nhà tạo mẫu tóc nổi tiếng

Bí quyết giúp Võ Trần Trọng Đồng được biết đến là ông chủ của chuỗi 6 salon tóc nổi tiếng Đồng Salon.
Toàn văn Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng

Toàn văn Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng

Báo TG&VN trân trọng giới thiệu toàn văn Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Nhập khẩu, tiếp nhận, phân phối vaccine Covid-19 bảo đảm kịp thời, minh bạch

Nhập khẩu, tiếp nhận, phân phối vaccine Covid-19 bảo đảm kịp thời, minh bạch

Bộ Y tế chịu trách nhiệm về việc mua, nhập khẩu, tiếp nhận, phân phối vaccine Covid-19 bảo đảm kịp thời, minh bạch, chống tham nhũng, tiêu cực.
Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện

Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện 1

Khủng hoảng 6/1 lộ diện những khiếm khuyết, rệu rã của nền dân chủ Mỹ. Rồi đây, nhân tố nào quyết định chiều hướng tình hình Mỹ trong năm 2021? Phân tích.
Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Trung Quốc-EU ký kết thoả thuận về đầu tư sau 7 năm đàm phán. Điều gì khiến cả hai đều vừa cần vừa vội với việc ký kết nói trên. Báo TG&VN phân tích.
Anh-EU và hậu Brexit: Tình cảm dẫn dắt, lý trí quyết định

Anh-EU và hậu Brexit: Tình cảm dẫn dắt, lý trí quyết định

Anh-EU đã ký thỏa thuận về hợp tác hậu Brexit ngay trước thềm Giáng sinh. Thực chất của thỏa thuận đó là gì? Ai được và ai mất những gì? TG&VN phân tích.
Đại dịch Covid-19: vaccine trong cuộc chơi chính trị

Đại dịch Covid-19: vaccine trong cuộc chơi chính trị

Trong cuộc chiến chống Covid-19, vaccine đang là vấn đề thời sự nhất hiện nay. Nhưng, vaccine cũng được sử dụng trong cuộc chơi ảnh hưởng chính trị thế giới.
Mỹ, Nhật Bản và Pháp tập trận quân sự chung: Liên thủ đỡ liên minh

Mỹ, Nhật Bản và Pháp tập trận quân sự chung: Liên thủ đỡ liên minh

Động thái của Mỹ, Nhật Bản, Pháp tập trận quân sự chung tại vùng biển Nhật Bản, hàm chứa thông điệp gì, đích đến của thông điệp đó? TG&VN phân tích.
PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

Bầu cử Mỹ 2020 và “hậu bầu cử” vừa phản ánh thực trạng chính trị xã hội hiện tại ở nước Mỹ, vừa giống như điềm bất lành với tương lai của nước Mỹ. Phân ...
Chính quyền Tổng thống Joe Biden gia tăng sức ép 'bốn bề' với Trung Quốc trên Biển Đông

Chính quyền Tổng thống Joe Biden gia tăng sức ép 'bốn bề' với Trung Quốc trên Biển Đông

Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden bày tỏ lập trường cứng rắn đối với các yêu sách chủ quyền phi lý của Trung Quốc tại Biển Đông.
Đối thoại Mỹ-Triều có thể hồi sinh dưới thời Tổng thống Mỹ Joe Biden?

Đối thoại Mỹ-Triều có thể hồi sinh dưới thời Tổng thống Mỹ Joe Biden?

Liệu đối thoại Mỹ-Triều, vốn đã 'ngủ yên' từ Hội nghị thượng đỉnh Hà Nội (tháng 2/2019), sẽ được tái khởi động với chính quyền ông Joe Biden?
Trung Quốc lại tung 'chiêu bài' đất hiếm để 'dằn mặt' Mỹ

Trung Quốc lại tung 'chiêu bài' đất hiếm để 'dằn mặt' Mỹ

Trung Quốc đang thăm dò khả năng hạn chế xuất khẩu kim loại đất hiếm, hiện được sử dụng trong chế tạo các linh kiện quan trọng của máy bay chiến đấu của Mỹ.
Học giả Mỹ: Tổng thống Joe Biden sẽ gây áp lực tối đa với Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông

Học giả Mỹ: Tổng thống Joe Biden sẽ gây áp lực tối đa với Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông

Tổng thống Joe Biden cần nhanh chóng vạch ra kế hoạch mở rộng các hoạt động quân sự, tuần tra hàng hải ở Biển Đông.
Cuộc chiến Australia-Facebook: Đã đến lúc 'gã khổng lồ' phải rút hầu bao

Cuộc chiến Australia-Facebook: Đã đến lúc 'gã khổng lồ' phải rút hầu bao

Cuộc chiến giữa Facebook, Google với Australia sẽ quyết định tương lai mối quan hệ của những nền tảng công nghệ và các hãng truyền thông quốc tế
Bộ Tứ phản đối nỗ lực đơn phương thay đổi hiện trạng ở Biển Đông

Bộ Tứ phản đối nỗ lực đơn phương thay đổi hiện trạng ở Biển Đông

Ông Derek Grossman - nhà phân tích quốc phòng cấp cao tại Rand Corp. cho rằng, 'Trung Quốc là động lực chính cho sự hợp tác gần đây của Bộ Tứ'.
Phiên bản di động