 |
| Lính Mỹ đổ bộ từ một chiếc trực thăng quân sự Chinook ở tỉnh Laghman, Afghanistan, ngày 19/7/2011. |
Tối mùng 6/8/2011, một máy trực thăng quân sự Chinook của Mỹ chở đầy quân đi làm nhiệm vụ đặc biệt đã bất ngờ bị Taliban bắn rơi ở tỉnh Wardak, miền Đông Afghanistan, làm toàn bộ 28 lính Mỹ và Afghanistan cùng 5 thành viên phi hành đoàn tử nạn. Đây cũng là vụ tấn công làm chết nhiều binh lính Mỹ nhất trong gần một thập kỷ giao tranh tại Afghanistan. Trước đây, vụ tấn công làm chết nhiều lính Mỹ nhất diễn ra vào tháng 6/2005 khi trực thăng của Mỹ bị bắn rơi làm 16 lính thiệt mạng.
Mặc dù tỉnh Wardak, nơi xảy ra vụ tai nạn trên là nơi giáp ranh với tỉnh có Thủ đô Kabul, là khu vực hoạt động mạnh mẽ của lực lượng Taliban, song có thể thấy trong suốt cuộc chiến tại Afghanistan, 101 máy bay trực thăng bị rơi, nhưng chỉ có 17 chiếc trong đó bị đối phương bắn rơi. Vấn đề là tại sao Mỹ đến nay vẫn sử dụng loại máy bay có từ nửa thế kỷ trước?
Cổ quá chăng?
Người ta không sai khi nói trực thăng quân sự CH-47 Chinook là một trong những thiết kế máy bay lâu đời nhất trong kho tàng vũ khí của quân đội Mỹ. Cường quốc này đã trang bị cho quân đội loại máy bay hai cánh quạt này lần đầu tiên vào năm 1962 trong chiến tranh ở Việt Nam. Nhưng “tuổi tác” của máy bay trong trường hợp này không nhất thiết phải đồng hành với đặc điểm “dễ bị tấn công”. Giống như chiếc anh em họ có cánh cố định của nó - máy bay vận tải C-130, CH-47 đã được cải tiến nhiều lần trong nhiều thập kỷ nay và vẫn còn phục vụ bởi vì nó chắc chắn, có thể thích nghi và đáp ứng đủ điều kiện cho một nhiệm vụ quan trọng nhất định.
Loại trực thăng CH-47D hiện đang phục vụ trong quân đội Mỹ có sức chở gấp đôi so với phiên bản “A” thời chiến tranh Việt Nam. Chinook ngày nay có thể chở hai chiếc xe quân sự Humvee, hoặc một chiếc xe Humvee và một súng bắn đạn pháo hoặc chở từ 33 lính được trang bị đầy đủ vũ khí trở lên.
Như vậy, chiếc trực thăng Chinook bị rơi hôm 6/8 vừa qua ở miền Đông Afghanistan đã chở đầy quân. Theo thông cáo báo chí của Lực lượng chung Bảo vệ An ninh quốc tế, chiếc trực thăng đã chở 5 thành viên phi hành đoàn và một toán 28 lính Mỹ và Afghanistan.
Có thể nói những chiếc máy bay CH-47 từng vượt bao nguy hiểm ở Afghanistan trước đây. To lớn và dã chiến, chúng có thể tồn tại trước những làn đạn bắn từ mặt đất. Vậy tại sao một chiếc Chinook lại bị bắn hạ vào thời điểm này? Phần lớn các chuyên gia đều cho rằng, tên lửa đã bắn trúng động cơ hay vị trí yếu nhất khi máy bay bay chậm để thả hàng hóa xuống.
Mark Thompson, phóng viên kỳ cựu về quốc phòng của tạp chí Time, đã viết rằng ông từng bay trong những tình huống tương tự trên những chiếc CH-47. Những phi cơ này gầm rú và thường bay tới 140 dặm một giờ để tránh tên lửa của lực lượng nổi dậy. Nhưng trực thăng rất dễ bị tấn công khi bay chậm và thấp và đối phương đều nhận thức được điều này. Thompson viết: “Đặc biệt là vào ban đêm, một chiếc Chinook sẽ gây tiếng ồn rất lớn khi nó chuẩn bị hạ cánh để đổ quân hay hàng hóa”.
Và vụ chiếc trực thăng Chinook bị Taliban bắn rơi hôm 6/8 cũng vì nguyên nhân như vậy. Tất cả mọi người trên máy bay đều thiệt mạng. Tuy nhiên, theo quân đội Mỹ, vụ tai nạn này chỉ nên được xem như một sự cố trong chiến đấu, chứ không phải là một dấu hiệu cho thấy sức mạnh của Taliban đang gia tăng. Phát ngôn viên Lầu Năm Góc, Đại tá Dave Lapan nói: “mất mát bi thảm” của CH-47 không nên được hiểu như là một bước ngoặt trong cuộc chiến ở Afghanistan.
Tuyên truyền cho… Taliban
Đối với phần lớn người Afghanistan, sự kiện máy bay Mỹ bị Taliban bắn hạ trên đất nước của họ đã ít nhiều làm thay đổi cách nhìn của họ về tương lai của cuộc chiến.
Nhiều người nói rằng họ lo sợ đó là dấu hiệu cho thấy cuộc chiến có thể sẽ còn kéo dài. Nó cũng cho thấy lực lượng do NATO dẫn đầu chưa đẩy lùi được sức mạnh của Taliban. Mirajudin Ahmadzai, một người già ở tỉnh Nangarhar, nói: “Đó là dấu hiệu lớn khác cho thấy rằng cuộc chiến vẫn tiếp diễn ở Afghanistan. Việc Taliban giờ đây có thể bắn hạ một trực thăng cho thấy họ đang ngày càng mạnh lên”.
Một điều đáng chú ý nữa là trong vụ tai nạn này, ít nhất 20 người thuộc Hải đội 6 SEAL, đơn vị đã thực hiện nhiệm vụ tiêu diệt Osama bin Laden. Ngoài ra còn 7 lính Afghanistan và một thông dịch viên cũng thiệt mạng. Số người chết trong vụ này chiếm tới 10% toàn bộ lính Mỹ thiệt mạng ở Afghanistan năm nay.
Các quan chức quân sự Mỹ đã xác nhận thông tin về vụ tai nạn và đang điều tra nguyên nhân, nhưng chưa công bố chi tiết về vụ tai nạn mà chỉ nói rằng đây là “hoạt động của kẻ địch trong khu vực”. Trong khi đó, Taliban đã đứng ra nhận trách nhiệm. Zabiullah Mujahid, phát ngôn viên của tổ chức Hồi giáo này, nói rằng các chiến binh đã sử dụng súng vác vai để phóng tên lửa bắn hạ máy bay đối phương. Theo ông Mujahid, các chiến binh không hề biết mục tiêu của họ có tầm quan trọng như thế nào. Ông nói: “Chúng tôi không biết chính xác đó là đơn vị Hải quân SEAL, nhưng chúng tôi biết bất cứ khi nào họ có các cuộc tấn công ban đêm và họ lên kế hoạch tấn công các chiến binh thánh chiến Mujahideen ở đâu thì họ luôn sử dụng các lực lượng đặc biệt của mình vì vậy chúng tôi biết họ rất quan trọng”. Tuy nhiên, theo các quan chức Mỹ, Taliban có truyền thống nhận trách nhiệm cả những sự kiện mà họ không liên quan hay phóng đại quá mức những thành công của họ.
Mặc dù chỉ có 17 trong 101 máy bay bị rơi là do đối phương bắn rơi, song tầm quan trọng của vụ tai nạn mới nhất này lại là khả năng tuyên truyền cho sức mạnh của Taliban. Ông Hakim Bashirat, một cư dân Thủ đô Kabul, người xuất thân từ vùng Wardak cho rằng: “Việc bắn rơi máy bay Mỹ sẽ tạo khích lệ tinh thần lớn vì họ đã thể hiện với thế giới rằng họ thậm chí có thể nhắm trúng cả trực thăng”.
Công Minh (Theo The Christian Sience Monitor)
