Taliban lên nắm quyền Afghanistan: Trung Quốc-Ấn Độ chia sẻ 'nỗi niềm chung'

Hà Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Liệu Trung Quốc và Ấn Độ có tận dụng khoảng trống quyền lực của Mỹ tại Afghanistan sau khi lực lượng Taliban giành quyền kiểm soát Kabul.
Taliban chiếm Afghanistan: Trung-Ấn ‘chia sẻ’ nỗi niềm chung
Cảng quốc tế đầu tiên tại Chabahar của Iran trên Vịnh Oman nhằm tạo thuận lợi cho thương mại Nam Á, Trung Á và Tây Á. (Nguồn: Asia Times)

Đối với Ấn Độ, Afghanistan là mối gắn kết quan trọng trong khu vực, nơi có các tuyến đường thương mại, trung chuyển và năng lượng kết nối Ấn Độ với Trung Á đi qua.

Còn trong mắt Trung Quốc, có nhiều tiềm năng để phát triển thành một trung tâm thương mại trọng điểm của khu vực.

Tuy nhiên, những điều trên chỉ đúng khi quốc gia Tây Nam Á có tình hình chính trị ổn định và đủ cơ sở hạ tầng cần thiết.

Ấn Độ “thảng thốt"?

Vài năm trở lại đây, nhằm tạo thuận lợi thúc đẩy thương mại giữa Nam và Trung Á, Ấn Độ đã rót ít nhất khoảng 1 tỷ USD vào dự án xây dựng nhà nước của Afghanistan, tài trợ cho các trường học, bệnh viện và cơ sở hạ tầng.

Ấn Độ cũng đã đầu tư rất nhiều vào việc xây dựng các thể chế dân chủ ở Afghanistan, cấp kinh phí thúc đẩy truyền thông mạnh mẽ, xây dựng tòa nhà Quốc hội và hỗ trợ phát triển quy trình bầu cử.

Dấn ấn của Ấn Độ cũng thể hiện ở con đường Zaranj-Delaram ở Afghanistan, hay cảng Chabahar của Iran nhằm đối trọng với cảng Gwadar của Pakistan - nằm trong Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường (BRI) của Trung Quốc.

Tin liên quan
Tình hình Afghanistan: Ấn Độ đã lên tiếng Tình hình Afghanistan: Ấn Độ đã lên tiếng

Có ý kiến cho rằng phần lớn hoạt động này được thực hiện nhờ vào lớp bảo vệ an ninh của quân đội Mỹ.

Điển hình là việc Mỹ tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư của Ấn Độ vào Chabahar, bằng cách miễn cho cảng này khỏi các lệnh trừng phạt khắc nghiệt của Mỹ với Iran, dưới danh nghĩa nhằm "hỗ trợ tái thiết và phát triển Afghanistan".

Giờ đây, khi Mỹ rút quân và Taliban lên nắm quyền, liệu các khoản đầu tư của Ấn Độ vào nền dân chủ Afghanistan có bị lãng phí trong khi Ấn Độ cũng không còn đồng minh nào để phụ thuộc ở nước này.

Thậm chí, Ấn Độ còn lo ngại nền chính trị Afghanistan trở về trạng thái trước năm 2001 khi Mỹ và liên quân chưa can thiệp, thời kỳ mà Ấn Độ cáo buộc Taliban cung cấp nơi trú ẩn an toàn cho các chiến binh đang chiến đấu với Ấn Độ ở Kashmir.

Ông Gulshan Sachdeva, Giáo sư Đại học Jawaharlal Nehru (Ấn Độ), người từng đứng đầu các dự án của ADB và Quỹ châu Á tại Bộ Ngoại giao Afghanistan, nhận định rằng sự bất lợi của Ấn Độ trong những năm tới ở Afghanistan là một “sự trả giá" khi cường quốc khu vực này đã quá "dựa dẫm" vào Mỹ.

Taliban chiếm Afghanistan: Trung-Ấn ‘chia sẻ’ nỗi niềm chung
Lãnh đạo Taliban Mullah Abdul Ghani Baradar (trái) và Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tại cuộc gặp ở Thiên Tân ngày 28/7. (Nguồn: Reuters)

Trung Quốc ngập ngừng?

Thoạt nhìn, việc Taliban tiếp quản Kabul sẽ mang lại cho Trung Quốc lợi thế trước Mỹ và Ấn Độ.

Sự hiện diện của Mỹ suy giảm góp phần làm tăng sự quan trọng của Afghanistan trong tư duy chính sách đối ngoại của Bắc Kinh.

Afghanistan sẽ hỗ trợ Trung Quốc trong các kế hoạch kinh tế dài hạn ở Trung Á, dựa trên những thuận lợi về địa chính trị và thương mại mà hai quốc gia này chia sẻ.

Đông Bắc Afghanistan giáp Trung Quốc với đường biên giới dài 90 km, ở phía cuối của Hành lang Wakhan - dự án thuộc BRI trị giá 5 triệu USD kết nối Kabul với Trung Quốc.

Không chỉ là “ngã ba đường" kết nối Nam Á, Trung Á và Tây Á quan trọng trong các dự án BRI của Trung Quốc, Afghanistan còn là con đường tắt tiềm năng để Trung Quốc nhập khẩu dầu và khí đốt từ Trung Đông.

Quốc gia Tây Nam Á cũng là nơi có trữ lượng kim loại đất hiếm lớn nhất chưa được khai thác trên thế giới mà Trung Quốc luôn “nhòm ngó".

Theo CS Monitor, hiện Bắc Kinh đã đảm bảo “hợp đồng thuê dài hạn đối với một mỏ đồng lớn của Afghanistan và có lợi ích trong việc phát triển các mỏ dầu và khai thác các khoáng sản đất hiếm có giá trị” có thể trị giá hơn nghìn tỷ USD.

Tuy nhiên, trong bất ổn hiện nay, Trung Quốc đã tỏ rõ mối e ngại khi trì hoãn ký kết một thỏa thuận khung về hợp tác công nghiệp nhằm đẩy nhanh việc thực hiện các dự án thuộc Hành lang Kinh tế Pakistan Trung Quốc (CPEC).

Việc Taliban lên nắm quyền ở Afghanistan đã gây ảnh hưởng đến nước láng giềng Pakistan - một trọng tâm đầu tư lớn nhất trong BRI. Trung Quốc lo ngại rằng Taliban sẽ củng cố kết nối tôn giáo bảo thủ cực đoan ở Pakistan.

Chuyên gia Viện chính sách đối ngoại Newlines (Mỹ) Kamran Bokhari nhận định rằng: "Tất cả các nước láng giềng của Afghanistan sẽ bị ảnh hưởng ở các mức độ khác nhau, nhưng Pakistan và Trung Quốc có nhiều thứ nhất để mất”.

Mặc dù Taliban đã bảo đảm với Trung Quốc rằng họ sẽ không can thiệp công việc nội bộ của Trung Quốc, cũng như không để lãnh thổ Afghanistan bị sử dụng chống lại các quốc gia khác, Bắc Kinh cũng không dễ bị thuyết phục.

Trong cuộc gặp phái đoàn cấp cao của Taliban tại thành phố Thiên Tân vào cuối tháng 7, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị đã hứa sẽ ủng hộ tái thiết Afghanistan, ám chỉ việc công nhận tính hợp pháp chính trị của chính quyền Taliban.

Nhưng đổi lại, ông yêu cầu nước này cắt đứt quan hệ với các nhóm chiến binh, cụ thể là Phong trào Hồi giáo Đông Turkestan (ETIM) - một nhóm chiến binh tộc Duy Ngô Nhĩ hoạt động ở Afghanistan, từ lâu đã tìm kiếm nền độc lập cho vùng Tân Cương của Trung Quốc.

Điều Bắc Kinh mong muốn nhất hiện nay là Afghanistan không biến thành điểm tập trung của các nhóm chiến binh để Trung Quốc có thể đảm bảo các lợi ích chiến lược và kinh tế của mình.

Một không gian để hợp tác?

Tờ The Diplomat nhận định rằng Afghanistan là nơi mà Ấn Độ có thể tìm thấy "một số điểm chung" với Trung Quốc.

Các nhà phân tích ở New Delhi luôn cảnh giác về mối quan hệ tiềm tàng giữa Trung Quốc-Pakistan ở Afghanistan.

Họ lo ngại lực lượng này sẽ hậu thuẫn cho Taliban và nhằm làm suy yếu bàn tay của Ấn Độ ở Kashmir, đặc biệt trong bối cảnh đụng độ ở Ladakh giữa Ấn Độ và Trung Quốc đang gặp bế tắc.

Tuy nhiên, nhà phân tích chính sách Mohamed Zeeshan, Tổng biên tập Freedom Gazette viết trên tờ The Diplomat rằng nhìn vào các dự án kinh tế đầy tham vọng của Trung Quốc ở Trung Á, và sự khác biệt về ý thức hệ của nước này với Taliban, Ấn Độ vẫn có thể tìm thấy một số không gian để hợp tác với Trung Quốc ở Afghanistan.

Tin liên quan
Khi các nước đặt Afghanistan lên Khi các nước đặt Afghanistan lên 'bàn cân'

Vào tháng 5, Trung Quốc đã tổ chức hội nghị thượng đỉnh với các nước Trung Á chủ chốt để hợp tác kiềm chế chủ nghĩa quân phiệt ở Afghanistan và “tạo ra Con đường Tơ lụa an toàn”.

Trong tháng 7, Ấn Độ đã tăng cường đối thoại với Iran và Nga, nỗ lực kiểm soát Taliban và duy trì ổn định tại Afghanistan.

Rõ càng, cả hai quốc gia này đều có ý chí thúc đẩy hòa bình và ổn định ở Afghanistan.

Ông Zeeshan đề xuất: “Ấn Độ nên tìm cách thiết lập đối thoại với Trung Quốc về Afghanistan, xác định và thiết lập các lợi ích chung, đồng thời hợp tác tiếp cận các phe phái khác nhau trong Taliban”.

Ở một góc độ khác, Giáo sư Gulshan Sachdeva lại nhận định rằng nhằm chống lại ảnh hưởng của Trung Quốc, Ấn Độ có thể mong muốn hợp tác với Mỹ ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Nhưng ông Sachdeva cũng cảnh báo rằng điều này sẽ gây khó khăn trong việc tìm kiếm những điểm hội tụ trong quan hệ với Trung Quốc-Pakistan-Taliban ở Nam-Trung Á.

Dù có nhiều biến động và trở ngại, nhưng không thể phủ nhận rằng Afghanistan vẫn là quốc gia có vị trí địa chiến lược và nguồn tài nguyên dồi dào mà Ấn Độ và Trung Quốc không muốn bỏ lỡ.

Trong khi đó, Taliban hiện tại cũng cần sự công nhận rộng rãi và sự hỗ trợ kinh tế từ nước ngoài, đặc biệt từ Ấn Độ và Trung Quốc, nhằm tái thiết đất nước.

Có lẽ cả hai cường quốc châu Á này đều sẽ cần thời gian tiếp tục theo dõi diễn biến an ninh chính trị khu vực, cùng chờ thời cơ để quay trở lại “đường đua" đầu tư Nam Á với ít rủi ro hơn.

An ninh bất ổn đẩy kinh tế Afghanistan đứng trước triển vọng mịt mờ

An ninh bất ổn đẩy kinh tế Afghanistan đứng trước triển vọng mịt mờ

Theo giới quan sát, kể từ trước những bất ổn gần đây, Afghanistan đã là một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới. Và ...

Chuyên gia lý giải vì sao chính quyền Kabul thất thủ trước Taliban, phác họa Afghanistan hậu chuyển giao quyền lực

Chuyên gia lý giải vì sao chính quyền Kabul thất thủ trước Taliban, phác họa Afghanistan hậu chuyển giao quyền lực

Trước chiến thắng chóng vánh của lực lượng Taliban ở Afghanistan, TG&VN đã phỏng vấn TS. Phạm Cao Cường, Phó Viện trưởng phụ trách Viện ...

(tổng hợp)

Bài viết cùng chủ đề

Tình hình Afghanistan

Xem nhiều

Đọc thêm

Netflix đang chuyển hướng từ công ty công nghệ sang truyền thông

Netflix đang chuyển hướng từ công ty công nghệ sang truyền thông

Baoquocte.vn. Netflix đang có một giai đoạn 'kém vui' từ năm 2022. Giá cổ phiếu của công ty này giảm hơn 60% trong năm nay.
Tin thế giới 8/8: Vì sao thượng đỉnh Nga-Ukraine chưa thể diễn ra? Trung Quốc tập trận; Đức triển khai binh sĩ tới Bosnia và Herzegovina

Tin thế giới 8/8: Vì sao thượng đỉnh Nga-Ukraine chưa thể diễn ra? Trung Quốc tập trận; Đức triển khai binh sĩ tới Bosnia và Herzegovina

Baoquocte.vn. Diễn biến xung đột Nga-Ukraine, Thượng đỉnh Putin-Zelensky, Trung Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) thi nhau tập trận... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Xuất khẩu ngày 5-7/8: Tháng 7, cả nước xuất siêu 74 triệu USD; ngành thép Việt Nam lại 'vướng đòn' phòng vệ thương mại

Xuất khẩu ngày 5-7/8: Tháng 7, cả nước xuất siêu 74 triệu USD; ngành thép Việt Nam lại 'vướng đòn' phòng vệ thương mại

Baoquocte.vn. Báo TG&VN điểm lại những tin nổi bật về hoạt động xuất nhập khẩu trong bản tin xuất khẩu ngày 5-7/8.
Thứ trưởng Ngoại giao Hà Kim Ngọc: Vững tin ASEAN sẽ vượt qua những khó khăn

Thứ trưởng Ngoại giao Hà Kim Ngọc: Vững tin ASEAN sẽ vượt qua những khó khăn

Baoquocte.vn. Thứ trưởng chỉ rõ ba lý do ASEAN sẽ vượt qua những nguy cơ như: suy thoái kinh tế, khủng hoảng năng lượng, cạnh tranh nước lớn, tranh chấp chủ ...
XSMB 9/8, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 9/8/2022. dự đoán XSMB hôm nay

XSMB 9/8, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 9/8/2022. dự đoán XSMB hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 9/8. trực tiếp xổ số miền Bắc 9/8/2022. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số hôm nay 9/8. xổ số miền Bắc thứ 3. xo so ...
XSMT 9/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 9/8/2022. SXMT 9/8

XSMT 9/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 9/8/2022. SXMT 9/8

Baoquocte.vn. XSMT 9/8. xổ số hôm nay 9/8/2022. trực tiếp xổ số miền Trung 9/8/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 3. SXMT 9/8
WB: Kinh tế Việt Nam tăng trưởng 7,5% năm 2022

WB: Kinh tế Việt Nam tăng trưởng 7,5% năm 2022

Baoquocte.vn. Chiều 8/8, tại Hà Nội, Ngân hàng Thế giới (WB) tổ chức họp báo công bố báo cáo cập nhật kinh tế Việt Nam “Giáo dục để tăng trưởng”.
Nhật Bản: Tập đoàn SoftBank 'đang bị đám mây đen bao phủ'

Nhật Bản: Tập đoàn SoftBank 'đang bị đám mây đen bao phủ'

Baoquocte.vn. Tập đoàn đầu tư SoftBank ghi nhận mức lỗ 3.160 tỷ Yen (23,4 tỷ USD) do giá trị các khoản đầu tư sụt giảm, gia tăng về lạm phát và ...
Covid-19 ngày 8/8: Hơn 1.700 ca mắc mới và 9.223 ca khỏi bệnh; 78 bệnh nhân đang thở ô xy

Covid-19 ngày 8/8: Hơn 1.700 ca mắc mới và 9.223 ca khỏi bệnh; 78 bệnh nhân đang thở ô xy

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 8/8 của Bộ Y tế cho biết có 1.705 ca mới, gần 9.300 ca khỏi và tiếp tục không có bệnh nhân tử ...
XSMN 9/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 9/8/2022. xổ số hôm nay 9/8

XSMN 9/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 9/8/2022. xổ số hôm nay 9/8

Baoquocte.vn. XSMN 9/8. xổ số hôm nay ngày 9 tháng 8. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 9/8/2022. xổ số hôm nay 9/8. XSMN thứ 3. SXMN ...
Tin thế giới 8/8: Vì sao thượng đỉnh Nga-Ukraine chưa thể diễn ra? Trung Quốc tập trận; Đức triển khai binh sĩ tới Bosnia và Herzegovina

Tin thế giới 8/8: Vì sao thượng đỉnh Nga-Ukraine chưa thể diễn ra? Trung Quốc tập trận; Đức triển khai binh sĩ tới Bosnia và Herzegovina

Baoquocte.vn. Diễn biến xung đột Nga-Ukraine, Thượng đỉnh Putin-Zelensky, Trung Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) thi nhau tập trận... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc thăm căn cứ quân sự Mỹ, khẳng định quan hệ quân sự bền chặt

Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc thăm căn cứ quân sự Mỹ, khẳng định quan hệ quân sự bền chặt

Baoquocte.vn. Ngày 8/8, Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Lee Jong-sup tới thăm căn cứ quân sự chính của Mỹ tại đây để nhấn mạnh quan hệ đồng minh Hàn-Mỹ 'vững chắc'.
Thêm 2 chuyến tàu ngũ cốc được xuất khẩu từ Ukraine

Thêm 2 chuyến tàu ngũ cốc được xuất khẩu từ Ukraine

Baoquocte.vn. Ngày 8/8, Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ thông báo có thêm 2 chuyến tàu chở ngũ cốc đã xuất phát từ các cảng của Ukraine trên Biển Đen.
Trung Quốc quyết không đối thoại quốc phòng với Mỹ

Trung Quốc quyết không đối thoại quốc phòng với Mỹ

Baoquocte.vn. Trung Quốc đã bảo vệ quyết định hủy các cuộc đối thoại quốc phòng với phía Mỹ.
Vì sao Tổng thư ký Liên hợp quốc cảnh báo về một 'hành động tự sát' của thế giới?

Vì sao Tổng thư ký Liên hợp quốc cảnh báo về một 'hành động tự sát' của thế giới?

Baoquocte.vn. Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo nguy cơ đối đầu hạt nhân quay trở lại sau nhiều thập kỷ.
Hàng loạt vụ tấn công ở Mali và Somalia khiến nhiều người thương vong

Hàng loạt vụ tấn công ở Mali và Somalia khiến nhiều người thương vong

Baoquocte.vn. Các cuộc tấn công liên tiếp diễn ra tại Mali và Somalia đã khiến ít nhất 5 người thiệt mạng, một người bị thương và 3 người mất tích.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến thay đổi chính phủ tại một số nước châu Âu thời gian qua.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Baoquocte.vn. Sau nhiều bê bối chính trị cũng như áp lực từ chính nội các của mình, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã buộc phải từ chức vào ngày 7/7.
Phiên bản di động