 |
| Một phần bản sao tài liệu liên quan đến cuộc đảo chính năm 1981, được chính phủ Tây Ban Nha công bố. (Nguồn: La Moncloa) |
Các tài liệu được công bố trên trang La Moncloa vào ngày 25/2, sau khi quyết định dỡ bỏ diện mật được đăng tải trên Công báo Nhà nước (BOE).
Hồ sơ gồm nội dung điện đàm giữa các tướng lĩnh, báo cáo của cơ quan tình báo CESID khi đó, cùng tài liệu của các bộ Quốc phòng, Nội vụ và Ngoại giao trong suốt 18 giờ Quốc hội bị lực lượng đảo chính khống chế, sự việc chỉ khép lại khi vua Juan Carlos I công khai phản đối cuộc đảo chính.
Theo phía chính phủ, số tài liệu được công bố lần này chiếm khoảng 1/4 tổng hồ sơ và chỉ là bản sao tài liệu, không có băng ghi âm đi kèm.
Trước đó, Thủ tướng Pedro Sánchez đã thông báo quyết định giải mật, nhấn mạnh đây là bước đi nhằm “trả món nợ lịch sử với người dân” nhân dịp tròn 45 năm vụ đảo chính 23-F.
Trên mạng xã hội X, ông viết: “Lịch sử không thể bị cất giữ sau cánh cửa đóng kín”. Trong khi đó, người phát ngôn chính phủ Tây Ban Nha Elma Saiz khẳng định, đợt giải mật này đã công khai toàn bộ hồ sơ về vụ đảo chính hiện được lưu giữ tại các bộ, ngành liên quan.
Tuy nhiên, toàn bộ hồ sơ tố tụng của phiên xét xử tại Tòa án Tối cao vẫn thuộc diện mật, do chính phủ chỉ có thẩm quyền đối với hệ thống lưu trữ của cơ quan hành pháp.
 |
| Lực lượng chống bạo động canh gác trước trụ sở Quốc hội Tây Ban Nha ở Madrid, tháng 2/1981. (Nguồn: X) |
Tài liệu tiết lộ những gì?
Theo hồ sơ vừa được giải mật, ngày 23/2/1981, Trung tá Antonio Tejero đã dẫn đầu khoảng 200 thành viên Vệ binh có vũ trang xông vào Hạ viện Tây Ban Nha khi các nghị sĩ đang bỏ phiếu phê chuẩn ông Leopoldo Calvo-Sotelo làm Thủ tướng.
Các nghị sĩ và thành viên chính phủ bị khống chế trong 18 tiếng.
Cùng thời điểm, tướng Jaime Milans del Bosch điều xe tăng ra đường tại Valencia nhằm hậu thuẫn lực lượng nổi dậy.
| More from WVR |
 Thủ tướng Tây Ban Nha: Mỹ đánh Greenland, ông Putin sẽ hạnh phúc gấp đôi |
Ngoài ra, tướng Alfonso Armada - từng phục vụ trong Hoàng gia - được cho là tìm cách đứng ra thành lập một chính phủ liên minh.
Theo ghi chép, vua Juan Carlos I biết tin về vụ việc qua radio vào đầu giờ tối cùng ngày.
Rạng sáng 24/2, ông phát biểu trên truyền hình, bác bỏ cuộc đảo chính và kêu gọi duy trì trật tự hiến định.
Chỉ ít giờ sau thông điệp này, lực lượng nổi dậy buộc phải hạ vũ khí, chấm dứt hành động.
Tòa án Tối cao sau đó tuyên phạt các nhân vật Antonio Tejero, Jaime Milans del Bosch và Alfonso Armada mỗi người 30 năm tù vì đóng vai trò chủ mưu.
Tây Ban Nha sẽ sửa đổi luật về bí mật nhà nước?
Việc công bố hồ sơ diễn ra trong bối cảnh dự luật về thông tin mật vẫn đang được xem xét tại Quốc hội. Dự luật này đã được chính phủ nước này thông qua và trình Quốc hội ngày 22/7, nhằm thay thế Luật Bí mật Nhà nước ban hành năm 1968 dưới thời tướng Francisco Franco.
Theo dự thảo, tài liệu thuộc diện mật sẽ được giữ tối đa 25 năm và chỉ gia hạn thêm 10 năm trong trường hợp thật sự cần thiết; riêng tài liệu mật cấp thấp sẽ tự động được công khai sau 10 năm.
Một số đảng đối lập cho rằng việc công bố hồ sơ vào thời điểm này có thể bị chi phối bởi các toan tính chính trị. Ngược lại, nhiều học giả và tổ chức đánh giá đây là động thái tích cực, góp phần làm sáng tỏ sự kiện 23-F sau gần nửa thế kỷ.
| Tây Ban Nha: Sập tòa nhà 6 tầng, 4 người thiệt mạng Giới chức Tây Ban Nha ngày 8/10 cho biết, các lực lượng cứu hộ nước này đã tìm thấy thi thể của 4 người dưới ... |
| Đồng tiền vàng Tây Ban Nha từ năm 1609 phá kỷ lục châu Âu tại cuộc đấu giá Một đồng tiền vàng lớn được đúc vào năm 1609 cho vua Philip III của Tây Ban Nha đã phá kỷ lục trở thành đồng ... |
| 'Mê cung' chính sách thuế của Tây Ban Nha chịu chỉ trích cản trở tăng trưởng kinh tế Trong bối cảnh châu Âu đang đẩy mạnh nỗ lực cạnh tranh, các chuyên gia cảnh báo rằng chính sách thuế của Tây Ban Nha ... |
| Tây Ban Nha mạnh tay chi 4,7 tỷ USD mua sắm hàng trăm khí tài quân sự do châu Âu sản xuất Ngày 18/12, Bộ Quốc phòng Tây Ban Nha vừa ký 4 hợp đồng lớn với Airbus Helicopters để mua tổng cộng 100 trực thăng quân ... |
| Báo Tây Ban Nha nhận định Mỹ đã chấm dứt liên minh kéo dài 80 năm với châu Âu Nhìn lại năm qua, tờ báo El Pais cho rằng chỉ một thông tin cũng đủ để trở thành biểu tượng của thời đại hiện ... |
