Thỏa thuận an ninh Greenland: Hạ nhiệt đối đầu, mở lối hợp tác

Châu Anh
Mỹ, Đan Mạch và Greenland (vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch) đã ký thỏa thuận an ninh ba bên tại New York ngày 22/9, trong khuôn khổ các hoạt động của Đại hội đồng Liên hợp quốc.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
39.8P: Thỏa thuận Mỹ - Đan Mạch - Greenland: Từ đối đầu đến tìm lối chung
Băng tan ở Greenland đang mở ra các tuyến hàng hải mới ở Bắc Cực, đồng thời làm lộ diện những nguồn tài nguyên khoáng sản quan trọng, qua đó gia tăng tầm quan trọng chiến lược của hòn đảo này. (Nguồn: Getty Images)

Đây được xem là kết quả đáng chú ý của những nỗ lực chuyển những căng thẳng kéo dài nhiều tháng liên quan đến Greenland thành một khuôn khổ hợp tác mới. Thỏa thuận an ninh mới vừa tạo dư địa để Mỹ tăng cường hiện diện tại Greenland, vừa tạo thêm khuôn khổ để các bên xử lý các vấn đề an ninh, ổn định và phát triển trên hòn đảo này.

Thỏa thuận được đưa ra sau nhiều tháng căng thẳng liên quan đến Greenland, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump nhiều lần nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của hòn đảo đối với an ninh Mỹ.

Những bất đồng này từng gây sức ép đáng kể lên quan hệ giữa Washington và Copenhagen, đồng thời thúc đẩy các bên tăng cường đàm phán để tìm kiếm một khuôn khổ hợp tác phù hợp hơn.

Đối với Copenhagen và Nuuk, thỏa thuận không được đặt trong khuôn khổ chuyển giao chủ quyền, mà là một dàn xếp an ninh nhằm đáp ứng những quan ngại chiến lược của Washington, trong khi vẫn bảo đảm các nguyên tắc về tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch, cũng như quyền tự quyết của Greenland.

Văn bản thỏa thuận tái khẳng định các nguyên tắc này, đồng thời nhấn mạnh việc tôn trọng xã hội và lối sống của người dân Greenland. Đan Mạch cho biết thỏa thuận này sẽ củng cố an ninh chung tại Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương.

Có thể thấy, các lập trường công khai của ba bên hội tụ ở một điểm: Tăng cường sự hiện diện và vai trò an ninh của Mỹ tại Greenland mà không chính thức thay đổi quy chế của hòn đảo.

Đối với Washington, việc tăng cường hiện diện tại đây không chỉ nhằm đáp ứng các yêu cầu phòng thủ ở Bắc Cực, mà còn nhằm tăng cường năng lực bảo đảm an ninh tại khu vực có ý nghĩa chiến lược đối với Bắc Mỹ và Bắc Đại Tây Dương.

Soi chiếu vào lĩnh vực quân sự có thể thấy rõ hơn bước chuyển này. Theo Reuters, ngoài Căn cứ Vũ trụ Pituffik hiện có, thỏa thuận cho phép Mỹ mở rộng căn cứ này và thiết lập hai khu vực quốc phòng mới tại Narsarsuaq ở miền Nam Greenland, căn cứ không quân từng được Mỹ sử dụng trong thời Chiến tranh Lạnh, và Mestersvig ở miền Đông, một tiền đồn quân sự hiện được Đội tuần tra xe chó kéo Sirius của Đan Mạch sử dụng. Thỏa thuận không quy định cụ thể về số lượng binh sĩ hay thời điểm triển khai.

Bên cạnh đó, một điểm đáng chú ý là khuôn khổ mới còn mở rộng nội hàm từ sự hiện diện quân sự sang cạnh tranh chiến lược. Thỏa thuận quy định các nước không phải là thành viên NATO không được duy trì sự hiện diện quân sự thường xuyên tại Greenland, đồng thời đặt ra các giới hạn đối với quyền kiểm soát hoặc ảnh hưởng đáng kể của các nhà đầu tư bên ngoài NATO, các đối tác NATO và Liên minh châu Âu trong một số lĩnh vực nhạy cảm. Những quy định này cho thấy vấn đề an ninh của Greenland ngày càng gắn với cạnh tranh chiến lược rộng hơn tại Bắc Cực.

Có thể thấy thỏa thuận lần này tạo ra một cơ chế để các bên cùng xử lý những quan ngại về an ninh Bắc Cực, bởi Đan Mạch và Greenland đã đặt vấn đề an ninh khu vực trong khuôn khổ trách nhiệm rộng hơn của NATO, thay vì chỉ để Washington và Copenhagen cùng gánh vác. Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen cho biết trách nhiệm an ninh tại Bắc Cực sẽ không chỉ thuộc về Đan Mạch hay Mỹ, mà phần lớn sẽ do NATO đảm nhiệm. NATO cũng hoan nghênh thỏa thuận, cho rằng thỏa thuận sẽ góp phần thúc đẩy “an ninh, ổn định và hợp tác” tại khu vực quan trọng này.

Theo chuyên gia Ulrik Pram Gad, nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Quốc tế Đan Mạch, “dường như chúng ta đang tận dụng cuộc khủng hoảng này để cố gắng củng cố sự gắn kết của NATO”. Nhận định này cho thấy một khía cạnh đáng chú ý của tiến trình đàm phán: Những bất đồng liên quan đến Greenland, dù từng gây sức ép lên quan hệ giữa các đồng minh, cũng có thể trở thành động lực để họ tìm kiếm một cách tiếp cận chung về an ninh Bắc Cực.

Như vậy, thỏa thuận an ninh ba bên lần này có thể chưa giải quyết những câu hỏi chính trị sâu xa quanh Greenland, song đã tạo ra một khuôn khổ mới cho hợp tác an ninh giữa Mỹ, Đan Mạch và Greenland, đồng thời đưa vấn đề an ninh Bắc Cực vào khuôn khổ rộng hơn của NATO.

Việc vừa mở rộng khả năng hiện diện của Mỹ, vừa tái khẳng định chủ quyền của Đan Mạch và quyền tự quyết của Greenland cho thấy các bên đã tìm được một điểm cân bằng nhất định giữa những lợi ích chiến lược khác nhau. Thỏa thuận này có thể góp phần giảm sức ép trong quan hệ Mỹ - Đan Mạch và hạn chế nguy cơ những bất đồng liên quan đến Greenland tiếp tục tác động đến sự đoàn kết của NATO.

Gói trừng phạt thứ 21 nhằm vào Nga: EU thỏa hiệp vào phút chót mức trần dầu mỏ, vẫn chưa thể hoàn tất thỏa thuận chung

Ngày 15/7, các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) đã nhất trí duy trì thêm một tuần mức trần giá đối với dầu ...

Đan Mạch kéo dài nghĩa vụ quân sự, chuẩn bị điều lính tới Greenland

Khoảng 1.600 tân binh Đan Mạch ngày 3/8 chính thức bắt đầu chương trình nghĩa vụ quân sự mới với thời gian phục vụ 11 ...

Thỏa thuận Mecca: Của ai, do đâu và những 'hẹn ước ban đầu'

Những chữ ký tại Mecca mới là điểm khởi đầu của một cơ chế an ninh mới. Thước đo thực sự của thỏa thuận Mecca ...

Hé lộ những nội dung cốt lõi trong thỏa thuận an ninh Greenland, 'thỏa lòng' các bên, sắp được ký kết tại Mỹ

Đan Mạch ngày 19/9 hoan nghênh thỏa thuận được Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố, theo đó Washington sẽ có “quyền kiểm soát lâu ...

Thủ tướng Đan Mạch: Thỏa thuận ba bên với Mỹ và Greenland tôn trọng các ‘lằn ranh đỏ’

Ngày 20/9, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết, thỏa thuận gần đây giữa nước này với vùng lãnh thổ tự quản ở Bắc ...

Đọc thêm

Mở rộng không gian hợp tác Việt Nam-Pháp từ nền tảng giáo dục ngôn ngữ

Mở rộng không gian hợp tác Việt Nam-Pháp từ nền tảng giáo dục ngôn ngữ

Giáo dục là lĩnh vực hợp tác quan trọng giữa Việt Nam và Pháp, góp phần củng cố quan hệ hữu nghị, thúc đẩy hợp tác và kết nối thế ...
Đan Mạch phê chuẩn thỏa thuận an ninh với Mỹ về Greenland

Đan Mạch phê chuẩn thỏa thuận an ninh với Mỹ về Greenland

Ngày 19/11, Quốc hội Đan Mạch đã phê chuẩn thỏa thuận an ninh với Mỹ về Greenland.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trồng cây lưu niệm cùng Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trồng cây lưu niệm cùng Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trồng cây lưu niệm tại 'Khu rừng hữu nghị quốc tế' thuộc Công viên ngập nước Bảo Phong, tỉnh Vân Nam.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến công tác dự Tuần lễ cấp cao APEC 2026 và hoạt động song phương tại Trung Quốc

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến công tác dự Tuần lễ cấp cao APEC 2026 và hoạt động song phương tại Trung Quốc

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu kết thúc chuyến tham dự APEC lần thứ 33 và làm việc song phương tại ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị tăng cường kết nối chiến lược Việt Nam - Tây Nam Trung Quốc

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị tăng cường kết nối chiến lược Việt Nam - Tây Nam Trung Quốc

Tại tỉnh Vân Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Kết nối chiến lược phát triển Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc.
Đại sứ Lào tại Việt Nam: Đa dạng văn hóa là sức mạnh của Cộng đồng ASEAN

Đại sứ Lào tại Việt Nam: Đa dạng văn hóa là sức mạnh của Cộng đồng ASEAN

Đại sứ Khamphao Ernthavanh kỳ vọng những hương vị truyền thống của Lào sẽ vun đắp tình hữu nghị giữa hai dân tộc và lan tỏa tinh thần đoàn kết ...
Đan Mạch phê chuẩn thỏa thuận an ninh với Mỹ về Greenland

Đan Mạch phê chuẩn thỏa thuận an ninh với Mỹ về Greenland

Ngày 19/11, Quốc hội Đan Mạch đã phê chuẩn thỏa thuận an ninh với Mỹ về Greenland.
Ấn Độ diễn tập quân sự chung cùng một quốc gia Đông Nam Á

Ấn Độ diễn tập quân sự chung cùng một quốc gia Đông Nam Á

Ngày 19/11, quân đội Ấn Độ và Malaysia chính thức khởi động cuộc diễn tập quân sự chung Harimau Shakti lần thứ 6 tại thành phố Ipoh của Malaysia.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Đừng quên chúng con!' không chỉ là thông điệp mà còn là lời kêu cứu đầy ám ảnh của những đứa trẻ Palestine tại Dải Gaza tới cộng đồng quốc tế.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh ba bên đầu tiên.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động