Thương mại toàn cầu năm 2026: Thích ứng để tồn tại và tăng trưởng

Minh Trang
Năm 2026, thương mại toàn cầu được dự báo đứng trước một ngã rẽ mang tính cấu trúc.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Thương mại toàn cầu thích ứng trong trật tự mới
Năm 2026, thương mại toàn cầu được dự báo đứng trước một ngã rẽ mang tính cấu trúc. (Nguồn: Getty Images)

Những dòng chảy hàng hóa từng được xem là biểu tượng của toàn cầu hóa nay vận hành trong một môi trường bất định hơn, khi địa chính trị phân mảnh, chuỗi cung ứng bị tái định hình và chính sách thương mại ngày càng mang màu sắc chiến lược.

Trong bối cảnh đó, thương mại quốc tế không đơn thuần là câu chuyện mở rộng thị trường, mà trở thành bài toán cân bằng giữa hiệu quả kinh tế, an ninh và khả năng chống chịu trước các cú sốc toàn cầu.

Áp lực qua những con số

Những chuyển động địa chính trị và xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng không chỉ làm thay đổi cách thức thương mại vận hành, mà còn nhanh chóng phản ánh vào các dự báo chính thức cho năm 2026.

Theo Tổ chức thương mại thế giới (WTO), tăng trưởng thương mại hàng hóa toàn cầu trong năm nay được dự báo chỉ đạt khoảng 0,5%, thấp hơn đáng kể so với mức 1,8% đưa ra trước đó.

Đây là một trong những mức dự báo thấp nhất trong nhiều năm trở lại đây, cho thấy nhịp độ trao đổi hàng hóa quốc tế đang chịu sức ép rõ rệt.

Đáng lưu ý, việc WTO hạ mạnh triển vọng không xuất phát từ một cú sốc đơn lẻ, mà phản ánh tác động cộng hưởng của các yếu tố cấu trúc đang định hình lại thương mại toàn cầu.

Các mức thuế quan mới và biện pháp bảo hộ tiếp tục được duy trì hoặc mở rộng, trong khi chính sách thương mại tại nhiều nền kinh tế lớn thiếu ổn định và khó đoán định hơn. Điều này làm gia tăng chi phí giao thương, kéo dài thời gian ra quyết định và khiến doanh nghiệp thận trọng hơn trong việc mở rộng chuỗi cung ứng xuyên biên giới.

Trong bối cảnh đó, tăng trưởng thương mại thấp không chỉ là dấu hiệu của nhu cầu suy yếu, mà còn là hệ quả trực tiếp của sự tái sắp xếp chuỗi cung ứng theo hướng ưu tiên an ninh, khả năng chống chịu và liên kết “đáng tin cậy”.

Khi các quốc gia và tập đoàn đa quốc gia chuyển từ mục tiêu tối ưu hóa chi phí sang giảm thiểu rủi ro địa chính trị và gián đoạn nguồn cung, các dòng chảy thương mại tất yếu trở nên chậm hơn và phân mảnh hơn.

Việt Nam bước vào 'thập kỷ quyết định' có khả năng định hình thứ bậc kinh tế của Đông Nam Á

Ngày 19/1, giới truyền thông, chuyên gia, học giả và quốc tế tiếp tục có nhiều bài viết đánh giá tích cực về tốc độ ...

Nhân tố tái định hình thương mại toàn cầu

Không thể tách bối cảnh thương mại toàn cầu khỏi những chuyển động chính trị lớn. Trong vài năm qua, mối quan hệ giữa các cường quốc kinh tế như Mỹ và Trung Quốc đã trở thành trọng tâm phân tích quốc tế.

Mặc dù đây chưa phải là sự “thoái trào toàn cầu hóa” hoàn toàn, nhưng cạnh tranh chiến lược và căng thẳng địa chính trị ngày càng gia tăng đang khiến chuỗi cung ứng toàn cầu bị chia cắt hơn, buộc các nền kinh tế phải xem xét lại vai trò và vị trí của mình trong mạng lưới sản xuất-thương mại quốc tế.

Đây là nhận định xuất hiện trong nhiều báo cáo phân tích chiến lược kinh tế năm 2025 và năm 2026, cho thấy sự bất định và phức tạp gia tăng trong quyết định đầu tư và bán hàng xuyên biên giới.

Chuỗi cung ứng vốn đã chịu tác động mạnh bởi đại dịch Covid-19, nay tiếp tục bị định hướng lại bởi các lực tác động mới, như chế độ thuế quan cao hơn, rủi ro địa chính trị và nhu cầu tăng cường tính bền bỉ thay vì tối ưu hóa chi phí.

Các nghiên cứu học thuật gần đây chỉ ra rằng, mặc dù sự tái cơ cấu này không làm tan rã hoàn toàn các phụ thuộc truyền thống, nhưng đang mở rộng quan hệ thương mại đa cực và củng cố hợp tác khu vực.

Một trong những nguyên nhân trực tiếp khiến triển vọng thương mại ảm đạm là sự gia tăng mạnh mẽ các chính sách bảo hộ, đặc biệt là các mức thuế quan do một số quốc gia áp dụng nhằm bảo vệ ngành sản xuất nội địa.

Các nhà phân tích lo ngại rằng, chi phí cao hơn và sự bất định kéo dài có thể khiến nhiều doanh nghiệp toàn cầu tạm dừng kế hoạch mở rộng ở nước ngoài, thay vào đó tập trung củng cố hoạt động nội địa.

Điều này không chỉ ảnh hưởng đến khối lượng hàng hóa lưu chuyển trên các tuyến đường thương mại truyền thống mà còn làm suy giảm hiệu quả sản xuất-kinh doanh trong trung hạn.

Kinh tế Trung Quốc tăng trưởng 5% trong năm 2025, hoàn thành mục tiêu đã đề ra

Trong bối cảnh môi trường quốc tế và nội địa diễn biến phức tạp, nền kinh tế Trung Quốc đã khép lại năm 2025 với ...

Thích ứng để tồn tại và tăng trưởng

Theo WTO, tuy triển vọng tăng trưởng thương mại toàn cầu có phần u ám, bức tranh tổng thể vẫn chứa đựng những điểm sáng chiến lược và cơ hội đổi mới.

Trước hết, dữ liệu cho thấy thương mại dịch vụ toàn cầu tiếp tục giữ mức tăng trưởng ổn định, đặc biệt trong các lĩnh vực kỹ thuật số và dịch vụ chuyên môn, đóng vai trò quan trọng khi hàng hóa vật chất chịu nhiều rào cản hơn.

Bên cạnh đó, sự gia tăng thương mại giữa các nền kinh tế đang phát triển, vốn đã đóng góp một phần quan trọng vào tăng trưởng tổng thể năm 2025, cho thấy mạng lưới thương mại nội vùng và Nam-Nam đang trở thành lực đỡ quan trọng khi các đối tác truyền thống gặp khó khăn.

Đặc biệt, ngày càng nhiều doanh nghiệp tận dụng thành công các cơ hội từ chuyển đổi số, nâng cao tính minh bạch chuỗi cung ứng và chú trọng chiến lược bền vững (ESG) để có thể đạt lợi thế cạnh tranh mới trong môi trường thương mại phân mảnh.

Sự kết hợp giữa công nghệ và chiến lược kinh doanh linh hoạt không chỉ giúp doanh nghiệp ứng phó với rủi ro chuỗi cung ứng, mà còn mở rộng cơ hội trong các lĩnh vực tăng trưởng như dịch vụ kỹ thuật số, thương mại điện tử và logistics toàn cầu.

Không thể phủ nhận rằng thương mại toàn cầu đang đứng trước giai đoạn thử thách hiếm có kể từ cuối thế kỷ XX. Sự kết hợp của bảo hộ thương mại, căng thẳng địa chính trị, và chuyển đổi chuỗi cung ứng đã làm chậm lại nhịp độ trao đổi hàng hóa và tạo ra một trật tự thương mại mới, không hoàn toàn là toàn cầu hóa hay thu hẹp lại, mà là sự phân mảnh có chiến lược, đầy tham vọng nhưng cũng cực kỳ phức tạp.

Do đó, sự thích ứng nhanh, đầu tư vào đổi mới công nghệ, và định hướng bền vững là những yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp không chỉ trụ vững mà còn vượt lên trong cuộc cạnh tranh toàn cầu.

Như WTO và các tổ chức quốc tế đã khẳng định, thương mại không biến mất, mà chỉ chuyển hoá, thích nghi và tái cấu trúc theo cách phản ánh những thay đổi sâu sắc trong kinh tế và chính trị thế giới hiện nay.

Mỹ ‘viết lại’ quy tắc thương mại toàn cầu

Chính sách thuế quan của Mỹ, dưới thời Tổng thống Donald Trump, đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xảy ra một cuộc ...

Thỏa thuận thương mại Mỹ-Anh: Bước tiến định hình lại thế trận thương mại toàn cầu của Nhà Trắng?

Thỏa thuận thương mại đầu tiên mà Tổng thống Trump đạt được với Anh có thể không đơn thuần là một hiệp định kinh tế, ...

Cộng đồng quốc tế ủng hộ hệ thống đa cực và công bằng

Trong bối cảnh chính sách của Mỹ ngày càng khó lường, cựu Phó Tổng thư ký Liên hợp quốc Erik Solheim kêu gọi duy trì ...

Nga tấn công quy mô lớn vào Ukraine, phản đối lệnh trừng phạt 'phân biệt đối xử' trong thương mại toàn cầu

Không quân Ukraine ngày 30/8 cho biết Nga đã phóng 537 thiết bị bay không người lái (UAV) và 45 tên lửa trong cuộc tấn ...

Chuyên gia: Trung Quốc không đặt mục tiêu 'phi USD hóa'

Trung Quốc hiện đã thanh toán gần một phần ba tổng kim ngạch thương mại trị giá 6,2 nghìn tỷ USD của mình bằng đồng ...

(tổng hợp)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tại Mỹ đã tạo ra sự thay đổi quan trọng trong tương quan quyền lực chính trị ở Washington.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động