Tổng thống Joe Biden lựa chọn hướng đi nào cho chiến lược hạt nhân?

Vy Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Mỹ đã và đang có những bước đi rõ ràng trong chiến lược răn đe hạt nhân, tìm cách dẫn đầu trong vấn đề "kiểm soát vũ khí". Tuy nhiên, nhân tố Nga và Trung Quốc không ngừng gia tăng năng lực hạt nhân là thách thức không nhỏ đối với chính sách của Tổng thống Biden.
"Nhận diện" chiến lược hạt nhân của Biden
Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đã chuyển lên Quốc hội nước này tài liệu “Đánh giá Thế trận hạt nhân”. (Nguồn: Getty Image)

Bốn mục tiêu chiến lược

Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đã chuyển lên Quốc hội nước này tài liệu “Đánh giá Thế trận hạt nhân” lần thứ 6 kể từ khi kết thúc Chiến tranh Lạnh.

Mặc dù đây vẫn là tài liệu mật, song những tiết lộ gần đây về nội dung tài liệu này và việc Tổng thống Biden gần đây công bố đề nghị ngân sách quốc gia cho tài khóa 2023 đã đem lại một đánh giá tương đối rõ ràng về những mục tiêu mà chính sách và chiến lược răn đe hạt nhân của Mỹ hướng tới.

Vấn đề quan trọng nhất đối với chính quyền Washington là yêu cầu đưa Mỹ quay trở lại vị thế lãnh đạo đối với những thỏa thuận kiểm soát vũ khí hạt nhân.

Dường như có ít nhất bốn khía cạnh của chính sách này. Thứ nhất là khôi phục Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) năm 1987. Thứ hai là đảm bảo đạt được một thỏa thuận hạt nhân mới với Iran vốn có tên ban đầu là Chương trình hành động chung toàn diện (JCPOA).

Thứ ba là gia hạn và mở rộng Hiệp ước cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (START) năm 2010. Thứ tư là đơn phương cắt giảm lực lượng hạt nhân của Mỹ xuống còn 1.000 đầu đạn hoặc ít hơn.

Mỹ cho rằng Nga đã vi phạm hiệp ước INF và do đó không thể tiếp tục tuân thủ hiệp ước, mà chỉ có một bên tham gia là Washington. Tương tự như vậy với thỏa thuận hạt nhân Iran. Một số phân tích của Viện Khoa học và An ninh Quốc tế giải thích rằng Iran không bao giờ tuân thủ đầy đủ các điều khoản của JCPOA năm 2015, đặc biệt là Tehran đã không tiết lộ các hoạt động công nghệ vũ khí hạt nhân trước đây của mình cho Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).

Vì vậy, mặc dù Mỹ đã đơn phương rút khỏi JCPOA, song điều đó không phải là kết quả của bất kỳ sự thù địch nào đối với các thỏa thuận kiểm soát vũ khí. Washington làm như vậy là vì thỏa thuận hạt nhân này đã không ngăn cản được Iran củng cố năng lực hạt nhân của họ.

Đối với Hiệp ước START mới, chính quyền cựu Tổng thống Trump đã tuân thủ thỏa thuận này và hiện chính quyền Tổng thống Biden đã gia hạn hiệp ước này thêm 5 năm.

Vì vậy, những vấn đề nào của Hiệp ước START mới cần được cải thiện là điều chưa rõ ràng. Washington đã và vẫn tuân thủ nghiêm ngặt các điều khoản của mình, mặc dù Nga vẫn đang phát triển và sản xuất từ 3-5 năm hệ thống hạt nhân chiến lược mà có thể không bị giới hạn theo hiệp ước này.

Tin liên quan
Đề xuất chi khủng cho quốc phòng, Tổng thống Mỹ Joe Biden nêu tham vọng Đề xuất chi khủng cho quốc phòng, Tổng thống Mỹ Joe Biden nêu tham vọng '3 nhất'

Một nhiệm vụ không dễ dàng

Rõ ràng, Washington đang tìm cách “dẫn dắt” thế giới hướng đến một cơ chế kiểm soát vũ khí hạt nhân trong tương lai, song vẫn chưa rõ Mỹ dự định thực hiện nỗ lực này như thế nào.

Làm thế nào Mỹ có thể khôi phục INF mà không có sự tuân thủ của Nga? Làm thế nào để Quốc hội Mỹ thông qua một thỏa thuận hạt nhân mới hoặc sửa đổi với Iran?

Nếu Mỹ đang tìm cách đạt được một thỏa thuận vũ khí hạt nhân mới với Nga hoặc thậm chí với Trung Quốc, thì một số câu hỏi và mối quan tâm của Quốc hội Mỹ cần phải được giải đáp từ trước.

Thật vậy, bất kỳ thỏa thuận kiểm soát vũ khí chiến lược mới nào cũng cần phải tính đến tất cả vũ khí hạt nhân của Nga, bao gồm hàng nghìn hệ thống hạt nhân chiến thuật và việc Trung Quốc đang tiếp tục mở rộng kho vũ khí hạt nhân của mình một cách đáng quan ngại.

Mặc dù Mỹ đang tìm cách dẫn đầu trong vấn đề “kiểm soát vũ khí”, song Washington cũng đồng thời đưa ra một ngân sách năm tài chính 2023 mà trên thực tế vẫn giữ nguyên phần lớn ngân sách cho kế hoạch hiện đại hóa răn đe hạt nhân mà hai chính quyền trước đó đã đề xuất. Đây cũng là chương trình hiện đại hóa mà Quốc hội Mỹ đã hoàn toàn ủng hộ kể từ năm 2010.

Nga và Trung Quốc có thể chấp nhận những nhượng bộ đơn phương mà Mỹ đưa ra mà không chịu đưa ra bất kỳ nhượng bộ nào đối với Washington.

Tuy nhiên, những đồng minh của Mỹ, đặc biệt trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và ở Tây Thái Bình Dương, có thể thấy các biện pháp đơn phương này của Mỹ là đáng quan ngại nếu Washington triển khai những biện pháp này mà không tính đến những tác động đối với khả năng răn đe hạt nhân mở rộng của Mỹ. Ví dụ, việc chính quyền Mỹ xem xét áp dụng học thuyết hạt nhân “không sử dụng trước tiên” đã khiến các đồng minh của họ lo ngại.

Khi tập trung vào vai trò dẫn đầu trong "kiểm soát vũ khí", chính quyền Biden có thể có những bước đi khôn ngoan để nắm bắt chính xác những hệ thống vũ khí của Nga vốn không tuân thủ các hiệp ước đã ký với Mỹ và toàn bộ kho vũ khí ngày càng gia tăng của Trung Quốc.

Nếu Washington có thể thực hiện thành công những bước đi này, Mỹ có thể cải thiện đáng kể năng lực an ninh của mình.

Tuy nhiên, khi xét đến việc Trung Quốc từ chối tham gia các cuộc đàm phán về kiểm soát vũ khí hạt nhân trừ khi Mỹ và Nga trước hết phải cắt giảm kho dự trữ hạt nhân của mình xuống mức ngang với kho vũ khí hiện tại của Trung Quốc, thì có thể thấy Bắc Kinh không mấy quan tâm đến nỗ lực kiểm soát vũ khí hạt nhân.

Mỹ vạch mục tiêu trong chuyến công du châu Âu của Tổng thống Joe Biden

Mỹ vạch mục tiêu trong chuyến công du châu Âu của Tổng thống Joe Biden

Ngày 22/3, Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan đã nêu một số điểm chính trong chuyến công du sắp diễn ra của ...

Giữa xung đột Nga-Ukraine, Tổng thống Mỹ Joe Biden chuẩn bị công du châu Âu

Giữa xung đột Nga-Ukraine, Tổng thống Mỹ Joe Biden chuẩn bị công du châu Âu

Ngày 15/3, Nhà Trắng xác nhận, Tổng thống Mỹ Joe Biden sẽ công du châu Âu để tham dự Hội nghị thượng đỉnh của Tổ ...

(theo National Interest)

Đọc thêm

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thủ đô Vientiane

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thủ đô Vientiane

Baoquocte.vn. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mong Thủ đô Vientiane tiếp tục phối hợp chặt chẽ và hợp tác với Thủ đô Hà Nội và các tỉnh, thành của Việt ...
Real Madrid vs Frankfurt: Thầy trò HLV Carlo Ancelotti chiếm ưu thế, hướng tới những kỷ lục

Real Madrid vs Frankfurt: Thầy trò HLV Carlo Ancelotti chiếm ưu thế, hướng tới những kỷ lục

Baoquocte.vn. Trận tranh Siêu Cúp châu Âu giữa Real Madrid vs Frankfurt diễn ra trên sân vận động Helsinki Olympic (Phần Lan) vào 2h ngày 11/8.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (10-11/8): Hà Nội, Bắc Bộ, Thanh Hóa, Nghệ An mưa to đến rất to, cảnh báo ngập lụt; miền Nam mưa to cục bộ

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (10-11/8): Hà Nội, Bắc Bộ, Thanh Hóa, Nghệ An mưa to đến rất to, cảnh báo ngập lụt; miền Nam mưa to cục bộ

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ mưa to đến rất to; Nam Trung Bộ ngày nắng; Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa dông rải rác và ...
Nghiên cứu mới: Nguy cơ tuyệt chủng của các loài cá mập và cá đuối tại Địa Trung Hải

Nghiên cứu mới: Nguy cơ tuyệt chủng của các loài cá mập và cá đuối tại Địa Trung Hải

Baoquocte.vn. Theo một nghiên cứu vừa công bố cá mập cùng các loài cá đuối ray và cá đuối skate tại các khu bảo tồn trên Địa Trung Hải có nguy ...
Italy có lý do để sẵn sàng đón mùa Đông vắng khí đốt

Italy có lý do để sẵn sàng đón mùa Đông vắng khí đốt

Baoquocte.vn. Ngày 9/8, Bộ trưởng Chuyển đổi sinh thái Italy cho biết, nước này đang ở vị thế tốt hơn so với các nước châu Âu khác khi mùa Đông đến ...
Ấn Độ: Xây dựng bệnh viện tri ân những người cứu hộ tai nạn máy bay

Ấn Độ: Xây dựng bệnh viện tri ân những người cứu hộ tai nạn máy bay

Baoquocte.vn. Gia đình của các nạn nhân một vụ tai nạn máy bay ở Ấn Độ quyên góp để xây dựng bệnh viện cho người dân bang Kerala, những người đã ...
Chi tiết Toyota Vios 2023 vừa được ra mắt tại Thái Lan

Chi tiết Toyota Vios 2023 vừa được ra mắt tại Thái Lan

Baoquocte.vn. Toyota Vios 2023 thế hệ thứ 4 đã chính thức ra mắt tại Thái Lan. Mẫu sedan phân khúc B ăn khách tại Thái Lan, mẫu xe này còn được ...
Trung Quốc khai quật kim tự tháp 4.200 năm, kiến trúc như thành phố cổ

Trung Quốc khai quật kim tự tháp 4.200 năm, kiến trúc như thành phố cổ

Baoquocte.vn. Tại kim tự tháp có diện tích hơn 80.000 m vuông, nhóm khảo cổ Trung Quốc phát hiện thấy những kiến trúc phức tạp như vườn tược, ao nuôi ...
Dự báo hướng đi bão số 2: Tâm bão trên vùng biển Quảng Ninh-Nam Định; Hà Nội mưa to đến rất to

Dự báo hướng đi bão số 2: Tâm bão trên vùng biển Quảng Ninh-Nam Định; Hà Nội mưa to đến rất to

Baoquocte.vn. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão số 2 mạnh cấp 8-9 (62-88km/giờ), giật cấp 11, bán kính gió mạnh cấp 6, giật cấp 8 khoảng 130km từ tâm ...
Sao Việt: Hari Won tự tin xuống phố, Phương Oanh khoe dáng mảnh mai

Sao Việt: Hari Won tự tin xuống phố, Phương Oanh khoe dáng mảnh mai

Baoquocte.vn. Hari Won tự tin xuống phố, Ngọc Huyền cảm thấy trưởng thành hơn nhiều sau phim Thương ngày nắng về, Phương Oanh khoe vóc dáng mảnh mai...
Tổng thống Hàn Quốc gửi lời xin lỗi tới người dân cả nước vì mưa lớn và ngập lụt

Tổng thống Hàn Quốc gửi lời xin lỗi tới người dân cả nước vì mưa lớn và ngập lụt

Baoquocte.vn. Ngày 10/9, Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol đã lên tiếng xin lỗi người dân cả nước vì những sự bất tiện mưa lớn và ngập lụt ở thủ đô Seoul.
Thách thức cản bước các lãnh đạo cánh tả ở Mỹ Latinh

Thách thức cản bước các lãnh đạo cánh tả ở Mỹ Latinh

Baoquocte.vn. Những lãnh đạo cánh tả lên nắm quyền tại Mỹ Latinh sẽ phải đối mặt với nhiều bài toán để bảo đảm ổn định chính trị, tăng trưởng cao thời gian tới.
Nga phân trần quyết định 'né' hoạt động thanh tra của Mỹ trong khuôn khổ START, khẳng định lợi thế đang nghiêng hẳn về một bên

Nga phân trần quyết định 'né' hoạt động thanh tra của Mỹ trong khuôn khổ START, khẳng định lợi thế đang nghiêng hẳn về một bên

Baoquocte.vn. Nga đã chính thức thông báo với Mỹ rằng đang tạm thời rút các cơ sở của mình ra khỏi các hoạt động thanh tra theo Hiệp ước START.
Hàn Quốc củng cố 'bộ 3 răn đe', cải tiến mạnh hệ thống phòng thủ

Hàn Quốc củng cố 'bộ 3 răn đe', cải tiến mạnh hệ thống phòng thủ

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Lee Jong-sup chỉ đạo bộ này và đề nghị ban ngành liên quan ưu tiên đầu tư xây dựng một hệ thống quân sự.
Nga yêu cầu Hội đồng Bảo an 'vào cuộc' về vụ tấn công nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, Ukraine nói Moscow sắp làm một điều liên quan tới Crimea

Nga yêu cầu Hội đồng Bảo an 'vào cuộc' về vụ tấn công nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, Ukraine nói Moscow sắp làm một điều liên quan tới Crimea

Baoquocte.vn. Nga yêu cầu Hội đồng Bảo an LHQ họp về vụ tấn công Zaporizhzhia, còn Ukraine cảnh báo Moscow sắp kết nối nhà máy điện hạt nhân này với Crimea.
Phản ứng của Moscow khi Mỹ định thanh sát trên lãnh thổ Nga trong khuôn khổ New START

Phản ứng của Moscow khi Mỹ định thanh sát trên lãnh thổ Nga trong khuôn khổ New START

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov cho rằng, việc Mỹ định thanh sát trên lãnh thổ Nga theo Hiệp ước New START là không thể chấp nhận được.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến thay đổi chính phủ tại một số nước châu Âu thời gian qua.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Baoquocte.vn. Sau nhiều bê bối chính trị cũng như áp lực từ chính nội các của mình, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã buộc phải từ chức vào ngày 7/7.
Phiên bản di động