Ngày 13/3, tờ The Japan Times dẫn lời đánh giá của giới chức Hải quân Mỹ, Trung Quốc đang đẩy mạnh quá trình chuyển đổi lực lượng tàu ngầm từ động cơ diesel-điện sang năng lượng hạt nhân.
Xu hướng này được cho là có thể làm thay đổi đáng kể cán cân sức mạnh dưới lòng biển tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương, đồng thời thúc đẩy tranh luận tại Nhật Bản về khả năng phát triển tàu ngầm hạt nhân.
 |
| So với tàu diesel-điện, tàu ngầm hạt nhân có thể hoạt động liên tục dưới nước trong thời gian dài hơn và triển khai nhiệm vụ ở khoảng cách xa bờ mà không cần nổi lên tiếp nhiên liệu. (Nguồn: X) |
Trong phiên điều trần gần đây trước Ủy ban đánh giá kinh tế và an ninh Mỹ-Trung của Quốc hội Mỹ, Chuẩn tướng Mike Brookes, Giám đốc cơ quan tình báo Hải quân Mỹ cho biết Hải quân Trung Quốc đang triển khai bước chuyển chiến lược quan trọng trong quá trình hiện đại hóa lực lượng tàu ngầm.
Theo ông Brookes, Bắc Kinh đang dần chuyển từ việc đóng tàu ngầm diesel-điện sang phát triển tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân. Đây được xem là sự thay đổi mang tính căn bản so với truyền thống đóng tàu ngầm trước đây của Trung Quốc.
Hiện nay, Hải quân Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLAN) sở hữu hơn 60 tàu ngầm, thuộc nhóm lực lượng tàu ngầm lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, phần lớn trong số này vẫn là tàu ngầm diesel-điện, trong khi số tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân được cho là ít nhất 14 chiếc.
Theo đánh giá của giới chức Mỹ, việc gia tăng số lượng tàu ngầm hạt nhân sẽ giúp Trung Quốc nâng cao đáng kể khả năng tác chiến dưới nước. So với tàu diesel-điện, tàu ngầm hạt nhân có thể hoạt động liên tục dưới nước trong thời gian dài hơn và triển khai nhiệm vụ ở khoảng cách xa bờ mà không cần nổi lên tiếp nhiên liệu.
| More from WVR |
 Tàu ngầm Trung Quốc trang bị tên lửa có khả năng tấn công mục tiêu trên toàn bộ nước Mỹ |
Ông Brookes dự báo, đến năm 2035, lực lượng tàu ngầm của Trung Quốc có thể đạt khoảng 80 chiếc, trong đó gần một nửa sử dụng năng lượng hạt nhân. Nếu kịch bản này trở thành hiện thực, cơ cấu lực lượng tàu ngầm của Trung Quốc sẽ có sự thay đổi đáng kể.
Đáng chú ý, nhiều tàu ngầm hạt nhân của Trung Quốc được trang bị tên lửa đạn đạo tầm xa với độ chính xác ngày càng cao. Điều này có thể đặt ra thách thức lớn hơn đối với hoạt động của hải quân Mỹ và Nhật Bản tại khu vực.
Thông tin trên xuất hiện trong bối cảnh tại Nhật Bản đang gia tăng các ý kiến kêu gọi nghiên cứu khả năng phát triển tàu ngầm hạt nhân.
Tháng 9/2025, một nhóm chuyên gia đã đề xuất Tokyo nên xem xét phát triển các tàu ngầm sử dụng nguồn năng lượng “thế hệ tiếp theo”, đồng thời trang bị hệ thống phóng thẳng đứng cho tên lửa tầm xa.
Sau đó, liên minh giữa đảng Dân chủ tự do (LDP) cầm quyền và đảng Đổi mới Nhật Bản đã đưa nội dung này vào thỏa thuận hợp tác chính trị được ký kết vào tháng 10/2025.
Mặc dù các văn bản nói trên không trực tiếp đề cập tàu ngầm hạt nhân, nhiều quan chức Nhật Bản, trong đó có Bộ trưởng Quốc phòng Shinjiro Koizumi, cho biết Tokyo không loại trừ bất kỳ phương án nào khi xem xét tăng cường năng lực quốc phòng trong thời gian tới.
Hiện Lực lượng phòng vệ biển Nhật Bản vận hành 23 tàu ngầm diesel-điện.
Trong khi đó, Nga được cho là sở hữu khoảng 30 tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Triều Tiên cũng đang phát triển tàu ngầm hạt nhân đầu tiên, còn Hàn Quốc được cho là có thêm động lực theo đuổi chương trình tương tự sau khi nhận được sự ủng hộ từ Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Theo các chuyên gia, việc Trung Quốc hướng tới xây dựng hạm đội tàu ngầm chạy hoàn toàn bằng năng lượng hạt nhân có thể làm gia tăng lo ngại về an ninh trong khu vực, đặc biệt trong bối cảnh Bắc Kinh tăng cường hoạt động quân sự quanh eo biển Đài Loan (Trung Quốc) và mở rộng hiện diện tại Tây Thái Bình Dương.
| Mỹ điều tàu ngầm hạt nhân có khả năng phóng hơn 100 tên lửa tới một quốc gia Đông Nam Á Tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân USS Ohio trang bị tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ đã được triển khai tới ... |
| Hé lộ tàu ngầm không người lái của Trung Quốc trang bị công nghệ đột phá Một tạp chí quân sự Trung Quốc vừa ca ngợi loạt hệ thống không người lái dưới nước mới nhất của Quân đội Giải phóng ... |
| Đại sứ Trung Quốc tại Liên hợp quốc: Lịch sử Trung Đông cho thế giới thấy rằng vũ lực không phải là giải pháp Ngày 11/3, Tân Hoa xã dẫn lời ông Phó Thông, Đại diện thường trực của Trung Quốc tại Liên hợp quốc (LHQ) cho biết, Bắc ... |
| Chủ tịch Triều Tiên nhấn mạnh việc nâng cấp các phương tiện quân sự Ngày 4/1, một đơn vị thuộc nhóm tác chiến hỏa lực chính của quân đội Triều Tiên đã tiến hành cuộc tập trận phóng tên ... |
| Trung Quốc hạ thủy tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa dẫn đường đầu tiên Theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc về quân đội Trung Quốc, Bắc Kinh đã hạ thủy các tàu ngầm trang bị tên ... |
