Từ sức hút concert đến chuỗi giá trị kinh tế
Hai đêm biểu diễn của BIGBANG tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình ngày 24 và 25/10 vừa qua không chỉ mang đến những trải nghiệm âm nhạc cho hàng chục nghìn khán giả, mà còn gợi mở câu chuyện rộng hơn về tiềm năng của thị trường biểu diễn Việt Nam. Khoảng 90.000 lượt khán giả tham dự là con số cho thấy sức hút của những chương trình âm nhạc quy mô quốc tế, đồng thời phản ánh nhu cầu ngày càng lớn đối với các sản phẩm văn hóa, giải trí chất lượng cao.
Đáng chú ý, sức nóng của một concert không chỉ được đo bằng số vé bán ra hay không khí trên sân khấu. Những dòng khách đổ về thành phố còn kéo theo nhu cầu đi lại, lưu trú, ăn uống, mua sắm và trải nghiệm các dịch vụ du lịch. Âm nhạc, trong trường hợp này, trở thành điểm khởi đầu cho một chuỗi hoạt động kinh tế có sự tham gia của nhiều ngành nghề.
Chia sẻ với Báo Thế giới và Việt Nam, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương đánh giá hai đêm diễn của BIGBANG đem đến một tín hiệu đáng chú ý. “Việt Nam không chỉ có công chúng yêu âm nhạc đông đảo, mà đang từng bước hình thành một thị trường sẵn sàng chi trả cho những trải nghiệm văn hóa chất lượng cao”, ông Sơn nói.
 |
| ĐBQH. Bùi Hoài Sơn. (Nguồn: Quốc hội) |
Theo ĐBQH Bùi Hoài Sơn, điều đáng quan tâm hơn cả là dòng người đến Hà Nội còn kéo theo nhu cầu về đi lại, lưu trú, ẩm thực, mua sắm và các dịch vụ đô thị. Điều đó cho thấy âm nhạc, khi được tổ chức chuyên nghiệp, có thể trở thành điểm khởi đầu của một chuỗi giá trị kinh tế rộng lớn.
Tuy nhiên, sức hút của một sự kiện chưa đồng nghĩa với sự trưởng thành của cả ngành công nghiệp biểu diễn. Một concert thành công có thể tạo hiệu ứng truyền thông và doanh thu trong thời gian ngắn nhưng để hình thành thị trường bền vững cần nhiều điều kiện hơn: Doanh nghiệp đủ năng lực, nghệ sĩ và sản phẩm mang thương hiệu, hạ tầng biểu diễn phù hợp, hệ thống bản quyền minh bạch và khả năng tổ chức các chuỗi sự kiện thường xuyên.
“Chúng ta phải chuyển từ tư duy tổ chức một đêm diễn thành công sang tư duy kiến tạo một hệ sinh thái tạo giá trị lâu dài”, ông Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh.
Để làm được điều đó, sự kết nối giữa đơn vị tổ chức biểu diễn với các doanh nghiệp du lịch, hàng không, khách sạn, vận tải, thương mại và ẩm thực cần được tính toán ngay từ khâu thiết kế sự kiện. Khán giả đến Hà Nội xem concert có thể tiếp tục hành trình khám phá di sản, phố đi bộ, bảo tàng, ẩm thực, không gian sáng tạo và các chương trình nghệ thuật truyền thống.
Một tấm vé xem nhạc nếu được kết nối với những sản phẩm du lịch phù hợp có thể mở ra chuyến trải nghiệm hai hoặc ba ngày. Giá trị của sự kiện vì thế không chỉ nằm ở sân khấu mà còn được mở rộng sang các dịch vụ, việc làm và cơ hội quảng bá hình ảnh địa phương. Những sản phẩm lưu niệm có bản quyền, dịch vụ số, thiết kế sân khấu, thời trang, truyền thông và nội dung hậu kỳ cũng là những lĩnh vực có thể tiếp tục tạo ra giá trị sau khi chương trình kết thúc.
Dù vậy, việc đánh giá hiệu quả kinh tế cần có cách nhìn thận trọng. Có chuyên gia dự tính tổng thu du lịch Hà Nội trong hai ngày concert BIGBANG có thể đạt 650 -800 tỷ đồng nhưng đây là kịch bản ước tính về tổng thu du lịch trong thời gian diễn ra sự kiện, không phải doanh thu riêng của concert, càng không đồng nghĩa với toàn bộ khoản thu tăng thêm do concert tạo ra.
Đại biểu Bùi Hoài Sơn cho rằng, cần từng bước có công cụ đo lường riêng về chi tiêu tăng thêm của du khách, số đêm lưu trú, doanh thu của doanh nghiệp địa phương, việc làm, chi phí tổ chức và tác động dài hạn đối với thương hiệu điểm đến. Bởi phát triển công nghiệp văn hóa không thể chỉ dựa vào những con số ấn tượng trong một sự kiện, mà cần được đánh giá bằng hiệu quả thực chất và khả năng duy trì giá trị sau đó.
 |
| Hàng chục nghìn khán giả chìm đắm trong đêm biểu diễn của BIGBANG. (Ảnh: Quỳnh Phương) |
Gỡ điểm nghẽn, xây dựng thị trường biểu diễn chuyên nghiệp
Những concert quy mô lớn đang góp phần tạo thêm sức sống cho thị trường âm nhạc Việt Nam. Tuy nhiên, để không chỉ là điểm đến của các tour diễn quốc tế mà còn có khả năng sản xuất những chương trình mang thương hiệu riêng, thị trường trong nước cần giải quyết những hạn chế tồn tại trong hạ tầng, cơ chế quản lý, bản quyền và nguồn nhân lực.
Theo đại biểu Bùi Hoài Sơn, một trong những điểm nghẽn trước hết là hạ tầng biểu diễn. Việt Nam đã có khả năng tổ chức những chương trình rất lớn, nhưng vẫn thiếu mạng lưới địa điểm biểu diễn đa năng, được thiết kế đồng bộ về âm thanh, ánh sáng, sức chứa, hậu cần, giao thông, khả năng tiếp cận của người khuyết tật và tiêu chuẩn an toàn.
Một sân vận động có thể phù hợp với concert quy mô lớn nhưng không thể thay thế hệ thống nhà hát, trung tâm biểu diễn, sân khấu ngoài trời và không gian sáng tạo cần có ở các đô thị. Khi hạ tầng thiếu và chi phí chuyển đổi công năng cao, việc duy trì lịch diễn thường xuyên quanh năm sẽ gặp nhiều khó khăn.
Bên cạnh đó là thể chế và phương thức quản lý. Doanh nghiệp tổ chức biểu diễn cần môi trường pháp lý ổn định, thủ tục rõ ràng, thời hạn xử lý có thể dự đoán và cơ chế phối hợp liên ngành hiệu quả, từ văn hóa, xây dựng, giao thông đến phòng cháy, chữa cháy và an ninh trật tự.
Theo ông Bùi Hoài Sơn, cần tiếp tục số hóa quy trình, phân định trách nhiệm minh bạch, chuyển mạnh sang quản lý theo mức độ rủi ro và hậu kiểm có trọng tâm. Tuy nhiên, việc tạo thuận lợi cho hoạt động sáng tạo phải đi cùng yêu cầu bảo đảm an toàn cho khán giả. PGS. TS. Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh: “Một hệ sinh thái chuyên nghiệp phải vừa thông thoáng cho sáng tạo, vừa bảo vệ được quyền lợi của công chúng”.
Một vấn đề khác có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của thị trường là bản quyền và quyền sở hữu trí tuệ. Giá trị của một chương trình không chỉ nằm ở vé vào cửa mà còn ở tác phẩm âm nhạc, bản ghi, hình ảnh biểu diễn, quyền khai thác nội dung trên nền tảng số và các sản phẩm thương mại đi kèm.
Nếu quyền sở hữu trí tuệ không được xác lập, cấp phép và phân chia lợi ích minh bạch, người sáng tạo khó có thể sống bằng nghề, còn nhà đầu tư cũng khó tính toán hiệu quả dài hạn. Cùng với đó, các vấn đề như vé giả, đầu cơ vé, quảng cáo gây nhầm lẫn, vi phạm dữ liệu cá nhân cũng cần được quan tâm để bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh.
Thị trường biểu diễn chuyên nghiệp còn đòi hỏi đội ngũ nhân lực có chuyên môn sâu. Một concert quy mô lớn cần sự phối hợp của nhiều lĩnh vực, từ quản lý nghệ sĩ, sản xuất nội dung, đạo diễn sân khấu, kỹ thuật âm thanh, ánh sáng đến pháp lý bản quyền, tiếp thị, phân tích dữ liệu, tổ chức tour diễn và quản trị rủi ro.
Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp trong nước có sức sáng tạo nhưng quy mô còn nhỏ, chưa đủ năng lực đi đường dài. Mối liên kết giữa doanh nghiệp tổ chức biểu diễn, địa phương và ngành du lịch cũng còn mang tính thời vụ. Vì vậy, tháo gỡ điểm nghẽn không thể chỉ dừng ở một vài chính sách hỗ trợ sự kiện, mà cần tạo dựng những đầu mối hợp tác ổn định, phát triển nhân lực và hình thành các doanh nghiệp có khả năng tham gia thị trường khu vực.
Đặc biệt, việc thu hút nghệ sĩ quốc tế đến Việt Nam cần được nhìn nhận như một cơ hội để học hỏi kinh nghiệm, nâng cao năng lực tổ chức. Nhưng mục tiêu xa hơn phải là phát triển được những chương trình mang dấu ấn Việt Nam, có sức hấp dẫn với khán giả trong nước và đủ khả năng vươn ra thế giới.
“Thị trường cần cả sự kiện quốc tế, chương trình của nghệ sĩ Việt, nghệ thuật truyền thống được làm mới và những sản phẩm dành cho các nhóm công chúng khác nhau”, ông Bùi Hoài Sơn nêu quan điểm.
Đó cũng là bài toán về sự phát triển cân bằng. Một thị trường biểu diễn không thể chỉ dựa vào sức hút của những ngôi sao quốc tế, mà cần có lực lượng nghệ sĩ trong nước, những nhà sản xuất đủ năng lực, các sản phẩm nghệ thuật đa dạng và một công chúng có nhu cầu thưởng thức ngày càng cao.
Khơi thông nguồn lực cho công nghiệp văn hóa
Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đặt mục tiêu các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP vào năm 2030 và hướng tới 9% GDP vào năm 2045. Những mục tiêu này cho thấy yêu cầu đưa văn hóa trở thành nguồn lực, động lực phát triển kinh tế - xã hội ngày càng được đặt ra rõ nét hơn.
Trong bức tranh đó, nghệ thuật biểu diễn cần được nhìn nhận như một ngành kinh tế sáng tạo có khả năng lan tỏa, kết nối nhiều lĩnh vực, thay vì chỉ là hoạt động phục vụ các ngày lễ, sự kiện hay nhu cầu giải trí đơn lẻ.
Theo đại biểu Bùi Hoài Sơn, nghệ thuật biểu diễn có khả năng kết nối nhanh giữa sáng tạo nghệ thuật với công nghệ, truyền thông, quảng cáo, thiết kế, thời trang, du lịch, thương mại điện tử và kinh tế ban đêm. Một chương trình thành công không chỉ tạo ra doanh thu mà còn có thể góp phần định vị thương hiệu thành phố, thu hút du khách, mở rộng giao lưu quốc tế và kích thích thị trường tiêu dùng văn hóa lành mạnh.
 |
| Nhóm nhạc gửi đến nhiều ca khúc nổi tiếng, gắn bó với thanh xuân của nhiều người. (Ảnh: Quỳnh Phương) |
Để phát huy vai trò này, các đô thị lớn cần hình thành những thương hiệu lễ hội, liên hoan âm nhạc và chuỗi biểu diễn có khả năng xuất hiện thường xuyên trên bản đồ tour diễn khu vực. Các địa phương cần lựa chọn sản phẩm nghệ thuật tiêu biểu gắn với bản sắc, di sản và lợi thế du lịch, tránh chạy theo phong trào, đầu tư trùng lặp hoặc tổ chức sự kiện hoành tráng nhưng thiếu hiệu quả sau đó.
Một yêu cầu quan trọng khác là nâng cao tỷ lệ giá trị được tạo ra và giữ lại trong nước. Khi một concert quốc tế diễn ra tại Việt Nam, chúng ta có thể thu được lợi ích từ dịch vụ và kinh nghiệm tổ chức. Nhưng về lâu dài, điều quan trọng hơn là doanh nghiệp Việt Nam phải từng bước làm chủ các khâu sản xuất, kỹ thuật, phân phối, sở hữu và khai thác tài sản trí tuệ của chính mình.
Bởi vậy, việc đánh giá sự phát triển của ngành không nên chỉ dựa vào số lượng sự kiện hay doanh thu bán vé, mà cần tính đến giá trị gia tăng, thu nhập của người lao động sáng tạo, năng lực xuất khẩu sản phẩm, chất lượng tiếp cận văn hóa của người dân và đóng góp đối với thương hiệu quốc gia.
Trong bối cảnh dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa được trình Quốc hội xem xét, yêu cầu xây dựng hành lang pháp lý phù hợp càng trở nên cấp thiết. Theo ông Bùi Hoài Sơn, vấn đề quan trọng nhất không phải là có thêm bao nhiêu quy định, mà là đạo luật có giải quyết được những điểm nghẽn mà thị trường đang gặp phải hay không.
Ông Bùi Hoài Sơn cho rằng tinh thần lập pháp cần chuyển từ tư duy quản lý hoạt động văn hóa sang tư duy kiến tạo môi trường phát triển công nghiệp văn hóa, lấy doanh nghiệp và người sáng tạo làm chủ thể, Nhà nước đóng vai trò định hướng, tạo nền tảng, bảo vệ lợi ích công và bảo đảm cạnh tranh lành mạnh.
Cụ thể, Luật cần mở đường cho phát triển hạ tầng và huy động vốn dài hạn, tạo cơ chế khả thi để hợp tác công - tư, khai thác tài sản công đúng pháp luật và tiếp cận tín dụng phù hợp với đặc thù ngành. Quyền sở hữu trí tuệ cần được coi là tài sản kinh tế thực sự, có cơ chế hỗ trợ xác lập, đăng ký, định giá, giao dịch, cấp phép và bảo vệ minh bạch.
Cùng với đó là chính sách tài chính có trọng tâm cho doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và các đơn vị sản xuất tác phẩm Việt Nam có tiềm năng; phát triển nhân lực, xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu quốc gia và liên kết vùng. Những mô hình kinh doanh, công nghệ mới cũng cần có môi trường thuận lợi để thử nghiệm, phát triển, đi cùng các cơ chế bảo vệ dữ liệu, quyền tác giả, quyền lợi người tiêu dùng và an toàn sự kiện.
Tuy nhiên, phát triển công nghiệp văn hóa không có nghĩa là đặt doanh thu lên trên tất cả. Bên cạnh mục tiêu kinh tế, văn hóa vẫn phải giữ vai trò bồi đắp các giá trị nhân văn, bản sắc dân tộc và bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa của người dân.
Đại biểu Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh: “Phát triển kinh tế từ văn hóa phải đi đôi với phát triển văn hóa trong kinh tế”. Theo ông, chúng ta cần khuyến khích thị trường nhưng không đánh đổi các giá trị nhân văn, bản sắc dân tộc và quyền thụ hưởng văn hóa của người dân chỉ để chạy theo doanh thu trước mắt.
Sức hút của những concert quốc tế như BIGBANG là tín hiệu tích cực đối với thị trường biểu diễn Việt Nam. Nhưng để cơ hội ấy trở thành động lực phát triển lâu dài, điều cần thiết không chỉ là thêm những đêm diễn đông khán giả, mà là một hệ sinh thái đủ sức nuôi dưỡng nghệ sĩ, phát triển doanh nghiệp, bảo vệ người sáng tạo và mở rộng không gian thưởng thức nghệ thuật cho công chúng. Khi nghệ thuật biểu diễn vừa có sức cạnh tranh, vừa giữ được căn cốt văn hóa Việt Nam, những sân khấu sôi động mới có thể góp phần tạo nên nền tảng cho một ngành công nghiệp văn hóa phát triển bền vững.
| Sao Việt: NSND Thu Hà rạng rỡ, Hoa hậu Đền Hùng Giáng My đẹp yêu kiều NSND Thu Hà khoe nhan sắc ngọt ngào, trẻ trung; Hoa hậu Đền Hùng Giáng My dịu dàng, cuốn hút. |
| Từ sức nóng concert BIGBANG, mở lối cho du lịch Hà Nội Sức nóng của BIGBANG nên được nhìn nhận như một cơ hội để Hà Nội và thị trường biểu diễn Việt Nam nhận diện rõ ... |
| BTV Hoài Anh gây ấn tượng với vẻ đẹp tự nhiên, Tăng Thanh Hà hội ngộ Lương Mạnh Hải Trên trang cá nhân, BTV Hoài Anh đăng ảnh khoe khéo nhan sắc ngọt ngào; Diễn viên Lương Mạnh Hải hội ngộ Tăng Thanh Hà. |
